LETËR VËLLAIT TË IDEALEVE TONA ÇLIRIMTARE!

Shkruan: Fadil SHYTI Vëlla i dashur Bruqi! Të falënderoj thellësisht nga zemra për kujdesin që po tregon ndaj meje, duke m´i dërguar këto shkrime kaq me vlera të larta shqiptare dhe burrërore! Me sa më kujtohet kështu ka thënë i madhi mendimtar dhe atdhetar, Ukshin Hoti për "dhuratën" që duhet ofruar armiqve dhe horrave shqipfolës, për faktin se ka kaluar ca kohë që e kam lexuar diku në shkrimet e tij, apo në gazetën e tij famëmadhe, “Demokracia Autentike” (“DEA”), që doli në disa numra në fillim të viteve 90-ta, prandaj, më lejoni ta parafrazoj: ”Kur disa "njerëz" nuk marrin vesh me gjuhën e arsyes e të bindjes e mirë është edhe kallashi". (Ukshin Hoti) Sikur të veprohej me kohë kundër horrave politikë të cilat arritën deri aty. që jo vetëm ta rrjepin Shqipërinë Natyrore duke ia zhvatur pasuritë e saj jo vetëm natyrore, por duke ia rrënuar pamëshirshëm edhe pasuritë shpirtërore, tani po bëjnë "eksperimente" që duke e pranuar një Paketë-Raketë, si ajo e Ahtisarit, qeveritarët e Shqipërisë Natyrore, janë bërë përkrahësit e një tragjedie të re (që po ia përgatitë Evropa Plakë, me kostume të reja, "demokratike" në bashkëpunim me Serbinë), kjo tragjedi e re historike, e cila kombit tonë do t´i kushtojë tepër shtrenjtë. Këta bukëshkalë nuk do të arrinin dot deri në majat më të pista sikur të mos i kishin edhe përkrahësit e tyre shkretanë që sot i drejtojnë mediat e shkruara dhe elektronike; ata/ato marrin përfitime të majme, bile dhe janë majmur si derrat, këta zezanë po shohin edhe ëndrra "pushtetore" prandaj i shërbejnë një politike reaksionare mizore. Ata/ato, marrin përfitime të kënaqshme duke i ndarë "kockat" me padronët e tyre të brendshëm dhe të jashtëm. Këta sejmenë të pashallarëve të kaltër nuk ndalen së llomotituri se "Kosova po e fiton pavarësinë", "Kosova po integrohet në Evropë" hiq se kanë dert se po e pengojnë të RIBASHKOHET me Shqipërinë, pra me pjesën e trupit të saj, për ta përgatitur terrenin jo rrallë po injorohen dhe po fyhen dhe maltretohen atdhetarët e mëdhenj si Adem Demaçi e Albin Kurti me bashkëveprimtarë, vetëm se po i shërbejnë çështjes së drejtësisë dhe të lirisë. Faqet e gazetave dhe ekraneve të tyre televizive janë mbushur plotë me koka "krerësh" dogmatik që ardhmërisë së ndritur të Kosovës po i thonë STOP, herë me mashtrime e dhunë. Burgosja e Albinit të madh dhe maltretimet që po u bëhen djelmoshave dhe cucave të Kosovës Kreshnike, flet mjaft... Tani, dhuna mbi veprimtarët e Lëvizjes Vetëvendosje u shtri dhe jashtë trojeve shqiptare; ajo filloi nga Rumania e cila pasi policia e saj vrastare nën uniformën unmikase na i vrau bijtë tanë, tani në bashkëpunim me qarqet armike greke po na i e maltreton dhe fizikisht njërën nga cucat tona, e cila pandërprerë po i demaskon fuqishëm planet armike dhe të puthadorëve të tyre shqipfolës - Monën Kreshnike. Përkundër faktit se pandalshëm ata po marrin porosi, këshilla, paralajmërime për humnerat që po na hapen si komb, qorrë-memecët e tërbuar nga ethet e pasurisë të mbuluara me veladonë krimesh dhe turpesh as që denjojnë të shohin as të dëgjojnë për fatkeqësinë që po i përgatisin kombit. Prandaj, duke u nisur nga aspekti hotian, konsideroj se këtyre nuk u mjafton vetëm një gotë ujë syve, e pastaj një shuplakë, (siç u detyrua të bënte burri i dheut të shqipeve, Abdullah Zeneli), duke e qëlluar urithin e lëvizjes çlirimtare, Mehmet Krajën, por këta meritojnë të dërgohen në ferrin dantesk, për t´ia rikthyer sa më parë, nderin Shqipërisë sonë Natyrore. Vëlla i dashur Bruqi! Ju përshëndes nga zemra, ty dhe kush e meriton respektin atdhetar, pa e harruar me këtë rast mikun tonë të nderuar, trimin Abdullah Zeneli. Populli ynë thotë: "dora e të xhymertit (dorëlirit) dhe pushka e trimit, nuk ndalen kurrë"! Uroj, të jetë ashtu përjetësisht! Deri në fitoren e madhe të RIBASHKIMIT TË SHQIPËRISË NATYRORE. Qafime vëllazërore! Suedi, 28 maj 2007

LIBRI I FLORI BRUQIT "GUXIM SHQIPTAR" NË PDF

http://mitglied.lycos.de/metafora/florguximshqiptar.pdf

POEZI NGA FLORI BRUQI


RREZE DRITE

Për Ty nga zemra
këtë poezi po e rris
asnjë hije muzgu
nuk i fus brenda
Ti kërkon dritë
se ishe dritë
siç janë dritë
të gjitha nënat

Vije Ti
çdo mbrëmje
duke më pëshpëritur:
-Natën e mire bir
çelësin mos ia vë derës
do të vijë nëna
(Gjumin pa ta prishur)
me hapa të pranverës
Biro
të të shoh mos je shpluar
kur ike
Unë të putha
a thua më ke ndjerë
ndoshta vetëm koha
si rreze drite
në mua t’paska mbetur

Këtë poezi Nënë
nga zemra e shkrova
dhe hije azhuri
s’i futa Brenda
Ti kërkon dritë
se ishe Dritë
siç janë Drita
të gjitha Nënat

LAJTMOTIV I SINQERTË

U këndoj të thjeshtave
të urtave
fjalës së dashur
dritës së qartë
të gjitha ëndrrave
më ljtmotiv të sinqertë
të gjitha këngëve
përherë me krryerresht
Femrave

Ejani në këngë
Nëna dhe motra
të dashura gra
hyni në këngë
në lindëm nga këngët Tuaja
nga zëri Juaj
morëm këmbë


LIRI FJALE

Në ditën e takimit me fole
më zë tjetër
dhe unë çuditërisht prapë erdha
nga zemra të të shoh e të puthi
si Diellin kopshtin me lule
përse qe aq e ashpër

Mos vallë në qytetin tend ilirik të ndjekin
qentë e tërbuar
ndonjë hije nate
apo do të mbetesh
e mbyllur sal për vete

Arti nuk të do të vetmuar
as muzikë s’mund të ndjesh
një buzëqeshje do të kërkoj prore
dhe karafila do të dhuroj
e puthje të ngrohta

Mos hesht as mos ik lulebore
sigurisht ti do të qesh një ditë
dhe lufta mes unit tend e urrejtjes
do të çmend ty të tërën
vetëm jam dhe pres të vish…



QYTETI KU TË PRITA

U ndala ballë Spitalit të Prishtinës
hipa si Orfeu në altar
dy vargje të ti them
më zërin e shterur nga shqetësimi

Dhe unë e pashë qytetin tend
më një dallendyshe fola me beso
dhe ikem të dytë e më tepër ike ti

Unë prapë jam aty ku më ke lenë
në Sallën e kuqe të Pallatit të Rinisë
vallëzoj më hijet
nuk e di cilën ta përkdhel

Ti nuk je
retë mbi qytet me nevrikosin
dhe shiu më lag bashkë me vargjet

Një ditë në një orë dilë e takohemi
kiamet nuk bëhet
nuk bëhet as qyteti det

I mërzitur rri i fyer jam
pres dashurinë tënde
e të fle mbi gjinjtë e tu

Mbi buzët e tua të zë një ëndërr
të kërkoj t’i ha aat sy me vargje

Po vargjet nuk kanë faj
që ti nuk i ndjen asnjë grime
mos ik mos u fsheh e as zërin mos e ndërro!...






AKUARELI I DIELLIT

Iku Tetëmbëdhjetë vjeçare
E bukur S...
Si hëna pesëmbëdhjetë
Në fletore shkroi vjershën
Për Mëngjesin në Prishtinë
I pëlqyen soliterët e lartë
Dhe shtëpitë plot blozë
Tjegullat e çative të ulta
Me myshqe të venitura
Shtegu i fushës kujtonte nënën
Më këmbë t'amputuar
Dhe Agimin e madh pas shiut
Që lëkundin pemët në zgavra
Në Prishtinë..
Ajo me gishtin tregues vizatoi
Në xhamat e ateles
Profilin e babait plak-Metë
Pastaj e fshiu me dorë
Dhe dorën e puthi
Kur u kthye në vendlindje
Vuri pëlhurën pas një karroje me sanë
Në kalldrëm...
Dhe vizatoi dridhshëm
një rrugicë fshati në muzg
Në agimin e azhurtë
Hapi dritaren
Rrotulloi çuditshëm
Lindjen e Diellit
Hijet në vetminë e rrugës
Dallëndyshet
Një pikë vesë
Në mbremjën e majit
Ngriti penelin
Dhe e ngjeu në Akuarelin e Hënës
Pikturoi rrugën
Me baltë të Strellcit
Durakun plak
Kopshtet me dardhë
Fshatarët e vyer
Me drapërinj në duar
Shtëpi me dyer të rënda
Strehë me borë
Hapësira bojë gushëpëllumbi
Hga fshatrat malorë...

MENDIM I KREDHUR
Shpirti i Saj
Një lëndinë Qershori
Selvitë ndanë rrugës
Trupin e saj imitojnë
E dua atë

Era viteve
Buzët do t'ia vyshkë
Reliefin e kuq të mollëzave
VIzat e rudhave do t'ia prishin
Por
Megjithatë e dua

Sot
Kur me të jam i dritëzuar
Në shpirtin e përjetshëm
Jam i rrethuar edhe më njomësi
Edhe me rrudha
Nga pranvera e syve
Margaritarë të Saj

Lexuesit shkruajnë

Prof dr. Musa Rizaj në artikullin e botuar në dervina.com të titulluar: "Sa po e ndihmojnë universitetet private zhvillimin e arsimit të lartë në Kosovë?", më bëri të mundshme që të mësoj se edhe në Kosovën tonë paska "universitete private". Jam larg nga atdheu e andaj për këtë "risi" as që kam ditur. Mirëpo, edhe pse jam larg atdheut, nuk jam as ma pak e as ma shumë se të tjerët bashkatdhetarë që jetojnë atje, i interesuar për zhvillimet në Kosovë. Thash zhvillimet, duke menduar se alfa e omega e zhvillimit të një kombi është arsimi. Unë shpesh në biseda të lira me shokët dhe miqtë e mi them: Të gjithë ata që duan të shfarosin një komb nuk u duhen fare armë, raketa e gjetiu, jo! Shkatërroje arsimin dhe nuk ka nevojë fare të humb kohë duke luftuar me atë komb. Duke i komentuar ngjarjet në Kosovë, posaçërisht prej të 1968-ës e këndej, neve kemi kaluar nëpër një rrugë shumë të koklavitur me plot ferra, në rrugë me plot hendeqe, etj. dhe posaçërisht me mosndërgjegjen e disa mësimdhënësve në Universitetin publik të Kosovës, e ashtu po lexojmë nëpër shtyp, "se x.y. profesori a doktori ka bërë plagjiaturë etj. etj." Tani paskemi zgjedhë edhe mënyrën ma të shpejt për të vu pas emrit "dipl...", apo "masters...", po dhe para emrit që na kanë zgjedhur prindërit me e vu "Mr. Dr. Sc." etj. etj. Unë, profesor Musa Riza, mendoj se Universiteti i Prishtinës është i sëmurë. ka qe disa vite… Çka është më e keqja, tërë arsimi është i sëmurë. "O çka na duhet diploma, kur po duhemi unë e ti?" (popullore) Kur në një shoqëri mësuesi i klasës parë të shkollës fillore merr pagë më pak se një fëmijë që shet cigare në rrugë, (pa qëllim që cigareshitësin ta nënçmoj), kur një profesor i shkollës së mesme me pagë mujore nuk mund as së afërmi me sigurue ekzistencën ma të ulët të familjes së tij, kur profesorët e universitetit tërë çka ka titullin prof. e asgjë tjetër, unë madje nuk di për çka të kërkojmë nga ata, prej mësuesve e deri të profesorët e universitetit që të angazhohen me na edukue kombin. Kisha propozue që atyne, që janë në pushtet t’ju ndahen diplomat, e të gjithë titujt universitarë, vetëm e vetëm me kusht që Universitetin e Prishtinës ta bëjnë UNIVERSITET tregu, e ato të ashtuquajturit "universitete private" t'i largojnë nga Kosova, nëse dëshirojmë që vendin të kthejmë drejt zhvillimit ekonomik, e të gjitha të vijojnë pastaj. Mustafa Hoxha

Nga një palë brekë në çdo dritare

Shkruan: Arian ÇANI A e patë spotin që kishte shpërndarë Qeveria me sloganin “një flamur ... në çdo dritare”? E kishte shpërndarë në gjithë median këtë spot me rastin e festës së Pavarësisë. Por sa inat më erdhi kur pashë dhe dëgjova se askush gjatë ditës së Flamurit, nuk kishte nxjerrë asnjë të tillë në dritaren apo ballkonin e tij. Po përse banorët e këtij vendi nuk e dëgjuan qeverinë që u bëri thirrje të bënin dhe ata një shenjë duke ngritur flamurin kombëtar në shtëpitë e tyre. Në fakt, kur e mendon për një çast, nuk do ishte dhe aq keq që qyteti të skuqej njëherë i gjithi me atë simbol kombëtar kuq e zi. Po sa shqiptarë mund të kenë flamurë në shtëpitë e tyre? Aq më tepër që nuk kanë për çfarë t’i duan. Po ja e zëmë për një moment se shqiptarët kanë të gjithë flamurë, sepse u hynë në punë flamurët. Përse nuk i varën xhanëm!!! Çfarë do t’iu kushtonte? Vetëm një ditë në vit është kjo festa e Pavarësisë… Sa inat më erdhi! Bëra një xhiro nëpër lagje këtë të mërkurë që lamë pas me shpresën se dikush nga banorët do të kishte varur ndonjë flamur në shenjë respekti dhe solidariteti me Ismail Qemalin në Vlorë. Dikush do ta ketë marrë mundimin, thosha me vete, ta bëjë këtë akt, qoftë edhe si rezultat i spotit që u dha në të gjitha kanalet televizive. Me këtë shpresë ecja e ecja në rrugicat me gropa të lagjes ku banoj, e me sytë nga pallatet rreth e qark, sytë më kapnin vetëm rroba e rroba pa fund të varura nëpër tela dritaresh e ballkone të dynjasë. Kur them rroba, e kam fjalën kryesisht për brekë, çorape e kanotiere të lara që prisnin të thaheshin nën një diell të vogël me shumë lagështirë. Diku-diku, kishte jorganë dhe pantallona burrash që spikatnin më shumë. Madje, në disa ballkone, pashë dhe çarçafë të bardhë që, për hir të së vërtetës ishin më shumë gri. Koha është e pamëshirshme, thashë me vete, duke kërkuar me kokën lart ndonjë gjë që mund të kishte ngjyrë të kuqe. E pamundur, asnjë gjë që mund të ngjasonte me një flamur të kuq nuk më zunë sytë. Të paktën në pjesën e lagjes që është brenda unazës. Ndërsa u gëzova për një moment kur, tek një nga pallatet përballë Ministrisë së Jashtme, vërejtja një gjë si të kuqe, por që, për hir të së vërtetës, anonte më shumë nga vishnja. Mooos! Sa inat më erdhi. Ishin një palë brekë vishnje që, në fakt, nuk kuptoheshin mirë nëse ishin brekë grash apo brekë burrash. Nuk kuptoheshin mirë, pasi këto vitet e fundit, edhe meshkujt kanë nisur të veshin brekë të vogla dhe me ngjyra trendy. Unë për vete, i përdor të zeza, por në palestrën ku shkoj për të humbur kilet, shoh me shumicë brekë meshkujsh me ngjyra rozë apo vishnje. Po nejse… ky detaj i fundit i brekëve me ngjyrë nuk është se ka ndonjë lidhje me shkrimin në fjalë dhe me çështjen e Flamurit. E thashë kështu kot, sa për ngjyrë. Në fakt, nuk ka asgjë për t’u çuditur që shqiptarët të varin rrobat e tyre të lara me atë pak ujë që u vjen në rubinete, në dritaret dhe ballkonet e tyre. Kjo është një traditë e hershme në këtë vend. Eshtë si në Itali. Edhe ata italianët vdesin të thajnë teshat e tyre në pjesët e jashtme të apartamenteve, si në dritare, ballkone apo oborre shtëpish. Në fakt, se ç’ka një si gëzim jeta kur je nëpër Itali dhe syri të zë gjithandej ballkone dhe dritare të mbushura plot me çarçafë të bardhë dhe reçipeta gocash seksi. D.m.th, reçipeta seksi gocash. Në shumë vende të tjera të Evropës nuk lejohet një gjë e tillë. Brekë e reçipeta jo e jo. Por as çarçafë të bardhë apo gri, as që nuk bëhet fjalë. Por askush nuk do të pengonte, flamurët nëpër dritare! Aq më tepër këtu te ne, këtë propozim e bën vetë Qeveria. I paparë ky spoti i qeverisë tonë, që me rastin e ditës së Pavarësisë, shqiptarët të varnin nga një flamur në çdo dritare. Nuk do ishte keq. Por kur imagjinoj se si papritur në vend të brekëve të zeza e vishnje do të vareshin flamurë kuq e zi, kjo po, që do të ishte një superfabul…

DRITË LIRIE!

(KUSHTUAR PARTISË KOMUNISTE TË SHQIPËRISË E THEMELUAR NGA STRATEGU ENVER HOXHA ME SHOKËT E SHOQET E TIJ TË IDEALEVE ÇLIRIMTARE) Shkruan: Fadil SHYTI KJO DRITË E VERBOI FASHIZMIN, KJO DRITË E VERBOI KOLABORACIONIZMIN! Kur trojet shqiptare, po rënkonin nga thundra e robërisë, Më 8 Nëntor 1941 flakëroi rrufeja Mbi armiqtë, në qiellin e Shqipërisë! Rinia heroike shqiptare, Po betohej me grushtet lart! Komandant, Enveri i tha jo reaksionit, Kur vërsulej egërsisht, kur zvarritej përçartë! Qemail Stafë shkodrani, Po e jepte kushtrimin: Ta luftojmë fashizmin! Ta bëjmë ribashkimin! Lokemadhja Bije Vokshi, Me revolver e bomba në duar, Si Shote Galica e Norë e Kelmendit, Ju bënte roje flakadanëve për lirinë e vendit! Emin Duraku, ylli i Kosovës Kreshnike, Do lidhej si gjaku me zemrën, Në qëndresë kundër nazi-fashizmit Përkrah rinisë heroike! Nexhmije Hoxha, dibranja guximtare, Erdhi si Shqiponjë në Konferencën e Partisë, Do të luftonte tërë jetën krenare, Përkrah "Shpatit" - viganit të Shqipërisë! Buzëqeshi si dielli, andej nga Peza, Babë Myslimi me shokë; Kur e freskoi lajmi si era: Rinia në Tiranë po betohej për këtë tokë! Haxhi Lleshi, dibrani si shkëmb mali, Po i bashkonte malësorët: Do luftojmë për liri, o vdekje, Deri t´i shporrim gjakësorët! Si vetëtimë mbi male e qytete, Përhapej betimi: armikut do ia bëjmë fora! Vojo Kushi guerilas, shtrëngonte armët, Godiste Hysni Kapo, andej nga Vlora! Lufta e forcoi besën, Lufta e kërkoi qëndresën, Lufta kishte dhembje-gjaku! Lufta e rriste shpresën! Lufta e vrau robërinë! Lufta e vrau tradhtinë! Lufta çlirimtare aspiroi fitoren! Ta gëzojmë lirinë!... U therën keq, gjakatarët kryeneçë: Bishat e Hitlerit, breshkaxhinjtë e Musolinit, Ikën andej nga erdhën: U strukën në Romë si qyqet, U mbytën turpshëm nën gërmadhat e Berlinit! Ata që popujve liridashës, Tmerrshëm, vrershëm ua nxinë jetën: I mbuloi tmerri dhe vreri: Prandaj, e vranë veten! Gjysmë shekulli Drita e 8 Nëntorit, I ngrohu shqiptarët, nëpër botë: Fikja e kësaj drite të madhe: Kurrën e kurrës nuk arrihet dot! Suedi, Më 8 Nëntor 2006

BIBLIOTEKAT E BURGJEVE TË KOSOVËS

Hyrje Qëllimi i këtij dokumenti është që të vëjë në dispozicion një ndihmesë për planifikimin, futjen dhe vlerësimin e shërbimeve bibliotekare për të burgosurit. Qëllimi i këtij dokumenti është të shërbejë si model për zhvillimin e vijave drejtuese për librari. Dokumenti mundet shumë lehtë të përshtatet me qëllim që t’i reflektojë rrethanat e vendit. Këto vija drejtuese ndërkombëtare njëkohësisht pasqyrojnë shkallën e shërbimeve bibliotekare, të cilat mund të arrihen në shumicën e vendeve ku autoritetet shtetërore dhe ato lokale mbështesin ekzistimin e bibliotekave të burgut. Këto vija drejtuese paraqesin ndihmesë për planifikimin e bibliotekave të reja, por edhe për vlerësimin e atyre ekzistuese. Nëse nuk ekzistojnë vijat drejtuese lokale dhe standardet, atëherë mund të përdoren këto vija drejtuese. Përveç që janë ndihmesë e përshtatshme për vendosjen, veprimin dhe vlerësimin e bibliotekave të burgut, këto vija drejtuese do të shërbejnë edhe si bazë e përgjithshme e parimit themelor që të burgosurit të kenë mundësinë e leximit, të mësojnë dhe që të kenë qasje në informacione. Këto vija drejtuese u dedikohen bibliotekarëve, drejtuesve të bibliotekave, administratës së burgjeve, organeve ligjvënëse dhe organeve qeverisëse të pushtetit, si dhe shërbimeve të tjera që janë përgjegjëse për administrimin dhe financimin e bibliotekave të burgut. Shkruan: Mr. Xhafer SYLA Këto vija drejtuese janë të aplikueshme për burgje dhe institucionet tjera të burgut në të cilat qëndrojnë 50 e më shumë persona. Shkaku Seksioni i IFLA-së për personat me nevoja të veçanta ka rol udhëheqës për biblioteka, shoqata dhe shërbimet e qeverisë për zhvillimin e shërbimeve të veçanta për ato grupe individësh brenda bashkësisë që nuk kanë mundësi të përdorin shërbimet e zakonshme të bibliotekave. Në ato grupe bëjnë pjesë personat në spitale dhe në burgje, personat e moshuar në strehimoret e të moshuarve dhe në institucionet për përkujdesje, për persona që janë të detyruar të qëndrojnë në shtëpi, për personat e shurdhët, për persona me dëmtime fizike, si dhe për personat që kanë pësuar dëmtime gjatë zhvillimit të tyre dhe për personat që kanë vështirësi gjatë leximit. Në përputhje me këtë detyrë, anëtarët e Përhershëm të Këshillit të seksionit të IFLA-së për persona me nevoja të veçanta gjatë dhjetë vjetëve të kaluara kanë përqendruar shumicën e punës së tyre në zhvillimin e drejtimeve për t’u ofruar shërbime bibliotekare grupeve të ndryshme të popullatës brenda fushëveprimit të interesit profesional të Seksionit. Këto drejtime janë botuar brenda një sërë raportesh profesionale të IFLA-së, dhe janë plotësuar dhe përpunuar rregullisht ashtu që do të pasqyronin kërkimet dhe praktikën bashkëkohore, si dhe përdorimin më të shpeshtë të bibliotekave dhe teknologjisë. Ky publikim është i treti me radhë Drejtimi për shërbimet bibliotekare për të burgosurit. Duke shquar nevojën për shërbimet bibliotekare dhe informative të dedikuara për numrin më të madh të personave që vuajnë dënimin me burg anekënd botës. Këshilli i përhershëm i Seksionit të IFLA-së për personat me nevoja të veçanta në vitin 1985 ka themeluar Grupin Punues për bibliotekat e burgjeve. Gjatë 5 viteve të ardhshme, Grupi Punues ka ndihmuar financiarisht disa programe konferenciere, punëtori, takime shoqëruese dhe një hulumtim me qëllim të ngritjes së rëndësisë së shërbimeve të bibliotekave të burgjeve dhe grumbullimin e të dhënave që do të shërbejnë si themel për zhvillimin e mëtejmë të drejtimit. Botimi i parë i Drejtimi për shërbimet bibliotekare për të burgosurit, të cilën e ka përgatitur Frances E. Kaiser, është botuar në vitin 1992. Në atë dokument kryesisht janë paraqitur parimet e përgjithshme dhe praktika. Në vitin 1993 ky dokument është përkthyer në spanjisht. Botimi i dytë i drejtimeve, të cilin e kishte përgatitur Frances E. Kaiser, është botuar në vitin 1995 dhe përbënte udhëzime të caktuara mbi shkallët e shërbimeve, madhësisë së përmbledhjes, personelit, financimit, vlerësimit dhe metodave të punës. Përkthimi në gjermanisht është botuar po në të njëjtin vit. Në vitin 2001 Këshilli i Përhershëm i Seksionit të IFLA-së për personat me nevoja të veçanta ka shqyrtuar zhvillimin e shërbimeve të bibliotekave të burgjeve, por jo më vetëm në vendet perëndimore dhe europiane, por tash edhe në shumë vende në zhvillim dhe në vendet që dikur ishin pjesë e Bashkimit Sovjetik ose që kanë qenë aleate të tij. Këshilli i Përhershëm i Seksionit të IFLA-së po ashtu i ka vërejtur ndryshimet e shpejta dhe të thella që kanë ndodhur në të gjitha llojet e bibliotekave pas futjes së teknologjisë së informacionit dhe sistemit automatik. Është themeluar një grup i vogël punues me qëllim që 1) të hetojë mënyrën në të cilën sistemi i bibliotekave popullore ka zgjeruar shërbimet e veta në përfshirjen e personave të të institucionalizuar (duke përfshirë edhe të burgosurit), 2) të hulumtojë literaturën ndërkombëtare mbi gjendjen e bibliotekave të burgjeve, dhe 3) të mbledh informacione mbi standardet/drejtimet ekzistuese kombëtare dhe mbi metodat e ofrimit të shërbimeve. Synimi kryesor ishte shfrytëzimi i të dhënave të grumbulluara me qëllim të botimit të ri të Drejtimi për shërbimet bibliotekare për të burgosurit, të cilat do të ishin burim i dobishëm i të dhënave në dekadën e parë të shekullit XXI. Rezultatet e hulumtimit janë futur në këtë botim. Përsiatja dhe supozimet Duke qenë se shoqëritë moderne gradualisht po e miratojnë aplikimin më njerëzor dhe më të vetëdijesuar të së drejtës së të burgosurit dhe të burgut në pajtim me Deklaratën e Përgjithshme të të Drejtave të Njeriut të Kombeve të Bashkuara, atëherë qendra e veprimit bartet nga ndëshkimi në arsimim, rehabilitim dhe në shfrytëzimin e kohës në mënyrë sa më konstruktive. Në këtë mënyrë biblioteka e burgut bëhet pjesë e rëndësishme e mjedisit të përgjithshëm të burgut, duke u përpjekur të mbështes programet arsimore, rekreative dhe rehabilituese. Biblioteka e burgut ofron edhe një shkallë të caktuar “jetës së përditshme” në mjedis me rregulla të forta të vendosura si vend ku secili individ ka të drejtën e zgjedhjes së lirë dhe ku mund të futet në hulumtime individuale. Biblioteka paraqet dritare në botën e jashtme dhe mund t’u ofrojë shumë informata të dobishme atyre që përgatiten të dalin në liri. Personit të burgosur nuk i mohohet e drejta në mësim dhe në qasjen e informatave, ndërsa biblioteka e burgut do të duhej të ofronte material dhe shërbim të njëjtë si atyre që ofrohet në bibliotekat popullore në botën e “lirë”. Kufizimin në qasje të materialit bibliotekar dhe të informacioneve do të duhej të aplikohej vetëm atëherë kur është e qartë se qasja në to do të paraqiste kërcënim për sigurinë e burgut. Bibliotekat e burgut do të duhej të ndjekin modelin e bibliotekave popullore, dhe në të njëjtën kohë të ofrojë burime për arsimim burgu dhe programe rehabilitimi, si dhe nevojat tjera të burgut siç janë p.sh. përmbledhjet e ligjit. Vëmendje të posaçme do të duhej kushtuar plotësimit të nevojave të shfrytëzuesve multikulturor dhe shumëgjuhësor. Të burgosurve në bibliotekat e burgut duhet t’u mundësohet mësimi i shkrimit dhe i leximit, marrja me interesat personale dhe kulturore dhe të mësuarit mbi jetën në përgjithësi. Pra, biblioteka duhet të sigurojë burime për botimin e gjitha këtyre aktiviteteve. Disa dokumente të miratuara në nivelin ndërkombëtar shërbejnë si bazë e shërbimit të bibliotekave për të burgosurit: 1. Në Rregullin 40 Rregullat standarde themelore për mënyrën e sjelljes me të burgosurit të KB (1995) thuhet: “Secili institucion duhet të ketë bibliotekën për nevojat e të gjitha kategorive të të burgosurve, në mënyrë adekuate të pajisura me libra për dëfrim, por edhe me libra me përmbajtje edukative, ndërsa të burgosurit do të duhej të nxiteshin që t’i përdorin ato sa më shumë që është e mundur.” 2. Në Dokumentin mbi shfrytëzuesit (1994) të cilin e kanë hartuar Këshilli Ndërkombëtar për Libër (International Book Committee) dhe Lidhja Ndërkombëtare e Botuesve (International Publishers Association), të cilin e ka publikuar UNESCO, thuhet se “të lexuarit është e drejtë universale”. 3. Manifesti për bibliotekat popullore i INFLA-së dhe i UNESCO-së (1994) nxit bibliotekat popullore që të jenë në shërbim të burgosurve. 4. Raporti Mbi Arsimin në burgje, të cilin e ka miratuar Këshilli Europian (Strasburg, 1990) përmban kapitullin mbi bibliotekat e burgjeve. Raporti rekomandon që biblioteka e burgut të veprojë në pajtim me të njëjtat standardet profesionale që vlejnë edhe për bibliotekën e bashkësisë së gjerë; që do të thotë me të duhet të administrojë bibliotekari profesionist dhe se do të duhej t’i plotësonte interesat dhe nevojat e ndryshme të bashkësisë kulturore; se do të duhej t’u ofrojë të burgosurve qasje të hapur dhe të organizojë aktivitete të ndryshme të shkrimit dhe të leximit. Personat në burgje në shumicën e vendeve të botës posedojnë njohuri të kufizuara të arsimore dhe jetësore dhe ata nuk vijnë nga mjediset ku të lexuarit ka qenë aktivitetit i shpeshtë dhe i përhapur. Në të vërtetë është konstatuar se një numër i konsiderueshëm të burgosurish është shkallën më të ulët të arsimimit dhe se nuk disponon me njohuri të mjaftueshme që nevojiten për t’i kryer detyrat e punës. Vetëm një numër i vogël i tyre gjatë jetës jashtë burgut në mënyrë të rregullt është shërbyer me shërbimet e bibliotekave popullore ose të institucioneve të shkollimit sipëror. Materia të cilën e lexon personi në burg varet nga cilësia dhe nga relativiteti i fondit të bibliotekës. Personeli i aftësuar, fondi i materies që plotëson nevojat edukative, rekreative dhe rehabilituese të të burgosurit, si dhe hapësira atraktive, ndihmojnë që biblioteka të jetë pjesë e jetës së burgut dhe të programeve ndëshkuese. Biblioteka, po ashtu, paraqet “lidhje” të rëndësishme që shpie në botën e jashtme. Ajo, po ashtu, mund të jetë mjet i efektshëm për administrim, me të cilën drejtoria e burgut shërbehet për të zbutur bjerraditjen dhe për të nxitur shfrytëzimin e kohës në mënyrë më adekuate. Biblioteka e burgut mund, fundja, të paraqet burim të rëndësishëm të informacionit, i cili ndikon në atë se a do të ketë sukses i dënuari kur të del në liri.

Dimensioni semantik i dhembjes

Ndue Ukaj Në sfondin e vargjeve të dhembjes, kujtimeve të makthshme, të përjetuara deri në kulim e padurueshëm, aty ku "Maja e zezë" pëlcet si një metaforë triumfuese, shkrimtari nga Kosova Sali Bashota ndërton Olimpin e metaforave dhe vargjeve, duke na dhënë tablo të ankthshme të jetës nën kohën e demonëve që përgjakin vendin e tij, së këndejmi edhe vargun e poetit: "shpirti i së cilit është mbërthyer ne vargje dhe rënkon" ("Maja e zezë"). Megjithëkëtë pamje, poeti jep kushtrimin sfidues, për të triumfuar ligjërimi poetik si intencë sintetizuese: "Muza ime/Unë s'do të vdes këtu/Në mëngjesin e pikëlluar" ("Forma tjetër e dhembjes"). Poezia e tij duke u përshkuar nga tone të dhembjes, nga përmasa tragjike e jetës, evokon ankthshëm kohën mynxyrave të trishtueshme që ka kaluar qenia e tij dhe e kombit të tij. Janë këto nuanca të cilat i japin poezisë së tij, dimensionin e artit të tragjikes, e dhembjes, e makthit dhe klithmave për liri, për hapësirë. Poeti Bashota kultivon vargje të kondensuar, ku dallohet dukshëm një sistem figurativ i dendur, me ngjyra të larmishme, e me një dominancë të lehë të metaforës si mbretëreshë e arit poetik, prapa së cilës fshihen krahasime të qëlluara poetike, ide e mendime të thella. Gramatika e përgjithshme e kësaj poezi përthyhet fuqishëm mes dimensionit semantik dhe estetik të letërsisë, ku kodet poetike dhe mesazhet shkrijnë distancën mes objektit dhe subjektit, mes poetit dhe lexuesit. Kjo poetike sfidon modusin tematik të atmosferës së rënd të poezisë, poezi kjo që përshkohet kryesisht nga dhembja dhe evokimi i saj në variante të ndryshme të këndimit poetik, përmes një diskursi të fuqisë (Jacques Derrida) poetike, sikundër del tek vargu i fuqishëm: "Gjarpri shteti me një njeri përdore në ferrin e arsyes" ("Mungesa e shpirtit". Dijetari i letërsisë Northrep Fraji poetit ja atribuon cilësitë metafizike, sepse, sipas tij ai këndon si perëndi. Fraji shkruan se: "funksioni i tij (poetit) shoqëror është funksion i orakullit (predikuesit) të frymëzuar". Poezia është art i evokimit, art i fjalës së figurshme, përmes së cilit mendimet zhvendosen nga kuptimet e para dhe marrin konotacione tjera, të nënkuptueshme, të figurshme. Në poezi, përmes fjalës poetike, poeti transfiguron realitetin në figura dhe perceptime estetike në gjendje emocionale. Poeti si orakull transmeton mesazhe tek lexuesi përmes asociacionit të imazheve dhe pamjeve, që gjithmonë fshehën pas figurave retorike në funksion të komunikimit artistik drejtë receptuesit. Poezia, mendimet i përkthen ne figura, gjendjet në imazhe, emocionet dhe intuitën metafizike, në trajta universale, aty ku shkrihen ekzaltimet shpirtërore përmes empiris dhe intuitës kreative. E tillë është poezia e Sali Bashotës, tipologjia e së cilës sintetizohen imazhet dhe gjendjen e rënd nën qiellin e atdheut të tij, kur rrudhet liria dhunshëm dhe ku poeti pëlcet me metaforat e tij në vetminë krijuese, për të ndërtuar artin e ligjërimit të ashpër, konfrontues me prishës të lirisë dhe ekzistencës së tij. Sali Bashota është njëri nga poetët e afirmuar të poezisë shqipe. I njohur edhe si kritik letrar, Bashota shkruan me sukses poezi, duke dëshmuar intuitën e fuqishme dhe perceptimet estetike në shkallë të lartë letrare. Poezia e tij karakterizohet nga evokimet dhe imazhet, si karakteristika që enden në trajta dramatikë nga vargu në varg, nga poezia në poezi, nga figura në figurë dhe krijojnë një tekstualitet dramatik, vargje ku ritmi dhe figurat përplotësojnë intencën e kërkimeve letrare të poetit. Në të vërtet, Bashota është një poet i mirëfilltë i imazheve dhe evokimeve. Poezia e tij është një metaforë e bukur për "albumin e grisur" të poetit nën thundrat e regjimit serb, ku "asgjë s'është hyjnore vetëm flijimi" (Poezia "Një variant i vdekjes"). Përmbledhja me poezi "Ekzili i shpirtit", të botuar shqip dhe rumanisht, përmes përkthimit të Baki Ymerit, dedikuar për një lexues të jashtëm, shënjon një moment të rëndësishëm për prezantimin dhe afirmimin e letërsisë shqipe jashtë hapësirave shqipfolëse. Në këtë përmbledhje Bashota sintetizon perceptimet poetike në rrëfimin lirik të zhbërjes së qenies së tij. Stili i tij modern i këndimit poetik, është i ngjeshur me ritëm dhe dinamikë të veçantë tekstuale brenda vargjeve lakonike, trajta këto që ecin në gradacion me idetë dhe perceptimet poetike. Kjo i ngjet golgotës, në fakt, poeti kalon një golgotë të cilën shqipton dhimbshëm në vargje të goditura, sikundër del ta zëmë tek poezia "Vjersha që po jepte shpirt", ku artikulim i dëshpërimit të gjatë dialogun me personazhe të jetës së poetit. Moduesi tematik që e dominon poezinë e Bashotës lidhet me fatin e qenies së tij, fati ky që prodhon tipin e ligjërimit që dominohet nga vetmia si metaforë që mbyt dhimbjet, ngase: "vetmia po i kreh flokët në pasqyrë ("Baladë për vetën", ku krijohet "nëpër hapësirat e pushtuara të mendimit" ("Bukuroshja e fjetur"). Së këndejmi poetit i pëlcet fjala. Ai përmes pyetjeve retorike shqipton klithmën e rënd: "Si ta përpijë tmerrin në dyluftim me hijet" ("Ah kjo vdekje"). Ky ton i ligjërimit bëhet edhe më i ashpër, më thumbues, më tronditës në poezinë "Fshirja e kujtesës", ku poeti kërkon të thyhen muret e rënda të ekzistencës së tij: "Sëmundjet e trupit nuk shërohen mushkëritë kalben/Kur shndërrohemi në hije ta gjalla". Tipet e ligjërimit të Bashotës janë të nduarndurshme, figurat imazhet si arketipa letrare janë sa nacionale aq edhe universale. Në këtë linjë atykëtu, për të sforcuar diskursin dhe për t'i dhënë konotacion universal, poeti fut në lojë diskursin biblik, sikundër tek poezia "Melankolia" ku vargjet e mëposhtme tingëllojnë fuqishëm në drejtim të sforcimit të kësaj intence: "Lexuesi im/Po piqen mollët e pikëllimit në kopsht/Edeni prapë ai i moçmi plot vrer". Ndër poezitë e fuqishme të kësaj përmbledhje, ku shqiptohet në përmasa tragjike rrudhja e hartës së Arbërisë, dallohet përmes sintagmës së realizuar artistikisht "Përmasa e zvogëlimit të atdheut". Në vargjet e kësaj poezie autori shqipton me ligjërim te gdhendur poetik trajtat e tmerrshme të shartimit të hartës së tij, por në kontekst sikundër le të kuptohet se Arbërisë nuk mund t'i lidhet kërthiza aq lehte. Poezia e Bashotës nuk ngushtohet vetëm në klithmat e vetmisë, në evokimin e këtyre situatave, në shqiptimin e tmerrshëm të tragjikes së jetës së tij, por poeti duke fut eksperienca të fuqishme letrare në vargje, sikundër hap shtigjet për ditët e së ardhmes, edhe pse poezia e tij në masë të madhe është e kthyer nga e kaluara. Në poezinë "Koha epike" autori krenarinë e etnikumit e kontekstualizon në përmasat e antikitetit grek, ku figura e Homerit, Laokoontit, Mojsi Golemit shkrihen në shtratin e universal të këndimit poetik. Përveç modusit tematik të vetmisë dhe temës së madhe ekzistenciale, që lidhet me fatin e etnisë, Bashota thur vargje të bukura për dashurinë, variantet e së cilës përcillen në poezi me ndjenja të zjarrta. Në të vërtet, figura e së dashurës endet kudo në poezi dhe e bën atë admirueshme. Ajo në raste të caktuar bëhet vetja e dytë e poetit. Motivet e dashurisë shkrihen në vargje me nuanca të bukura, ku vërehet gjallëria e vargut dhe afresket e këngës së bukur poetike. Ndër poezitë e realizuara estetikisht në këtë kontekst veçojmë "A s'të thash e dashur" ku vargjet e bukura dhe perceptimet e holla poetike kurorëzojnë aktin e bukur të dashurisë: "Pema vjeshte do të shkruhej atëbotë/Ndërmjet shkrumbit tim e buzëve tua/Sepse ti çdo gjë të shëmtuar/Çuditërisht nga gjakimi e largon". Në ligjërimin poetik të Bashotës, përveç figurave të shumta poetike, sikundër metaforave, alegorive, arketipave dhe figurave të mendimit, rol të rëndësishëm në konstituimin e vargut luan edhe ritmi i brendshëm, i cilës i jep poezisë ton muzikaliteti: "Ish lule ishe borë/Luleborë e tharë në dorë". ("Enigmë"). Këto elemente poetike dhe mendimet e thella i japin kësaj poezie një impuls të veçantë poetik. Shikuar përgjithësisht poezia e Bashotës është kulturologjike, ka fuqi e impulse të fuqishme kreative, ndërthur empirin letrare dhe sensin poetik me aktualitetin dhe kështu jep përmasat e një arti të njëmend poetik.

HUMOR POLITIK

Mahitet ARKADIA Në semafor Një ditë Çaraveshi ndeshet në udhëkryq me Syleshin. Ai ishte xhindosur dhe iu kishte kapardisur si buf: A ti je ai Çaraveshi, hë qeleshe?! Qebesa, deri sot s’ia kam çartur kujt qejfin. Ti, bre horr, bën humor, ani humor të zi! Kurrë në jetën time s’kam bërë humor, veçse në paça qeshur vetë më vete. Edhe zgërdhihesh ti! Pse fshihesh si mi? Dil ashiqare si partitë tona legale. Bëj deklarata, kungata e urata… S’e kam me sherr, o karamel! Është gazavaj. Çfarë gazi e vaji në këtë vapë? Po, edhe unë jam qenie e gjallë. Kam të drejtë të qesh e të zdesh. Ke të drejtë, por jo të bësh sakrilegj. Ti po luan me shenjtër e liderë. Po, edhe ata po luajnë mbyllasyzash. Në politikë ti hiç s’merr vesh. Gjithë ditën ha përshesh. Lidhja jonë ka shtrirë degët në gjithë botën. Po, ia ka lidhur këmbë e duar Kosovës. Ne bëmë zgjedhjet e lira demokratike. Bëtë zgjedhën e re. Tash presim vetëm njohjen formale. Vaji juaj ka mbërthyer në lot botën. S’e sheh si po hyjmë përditë në Evropë? Po, njerëzit tanë po ikin në fllad. Sa më shumë të ikin, aq më e fortë paqja. E kush e xigloi Kosovën? Kosova tani ka rënë këlluq. Kush e shmangu luftën, he taravol?! Luftën e shmangët, por jo pushtimin, o kalavesh! Ehu, pushtimi është i gjatë mbi një qind vjet! Ti kujton ta heqësh për një ditë, hë teveqel! Së pari të çlirohet Shqipëria, se te ne vjen vetë Liria. Shqipëria është shtet me sovranitet. E kush e shpalli pavarësinë? Pavarësinë në letër?! Një herë në letër, pastaj në vepër. Në mos këtu, e bëjmë në eksil. S’i sheh gjithë këto dafina për rrugën tonë paqësore? Janë dafina qumështore ato. Sot gjithë bota sillet rreth nesh. Tash do ta marrim edhe Nobelin e Paqes. Me fat! Ani, pak a, hë vesvese! More, ne zor e kemi me Serbinë se kollaj ia bëjmë me ty. Po, me Serbinë keni kumbari. E sheh si lulëzon biznesi? Kosova është bërë Zepter, ku mishi piqet e nuk digjet. Po, është përzier leshi e biznesi. Atje s’ka as vaj, as sheqer. Neve na mbajnë si pëllumbat. E di ti se edhe ne kemi pushtet: president, premier e parlament? Po, vilni taksa e bëni maska. Veçsa të fitojmë se ta tregojmë ty qejfin! Veç të fitojmë se edhe unë do t’i bie defit. Po, ç’shkretove ti, të bësh kaq sakrilegj? Natën e Vitit të Ri e mbyta një mi. Si, si? Një mi! Posi. Kishte shkelur pragun e shtëpisë dhe kisha të drejtën e vetëmbrojtjes, natyrisht pa gjakderdhje. Po, ç’ngjyrë kishte? Ngjyrë miu, bre, si të policit! Paske bërë sakrilegj. Miu ka shumë gjene të njeriut. Edhe unë e preva një pulë, po desh më ra të fiktë. Mirë që s’të ka rënë pika! Uh, qenka ndalur drita në semafor! Ik, ik se po na shkel ndonjë pizgauer! Replika Pas Konferencës së Dejtonit, në Parlamentit e letrave të Kosovës ishte zhvilluar një replikë e rreptë për Republikë: Skënder Blakaj: Historia dhe fati janë të pamëshirshëm ndaj atyre që e kapërcejnë rastin e vet. Rifat Blaku: Dy janë alternativat tona, ose të presim çfarë do të na ofrojnë të tjerët…ose vetë të marrim iniciativën. Ali Lajçi: Statusin e bredshëm e kemi të qartë. Ai i jashtmi do të vijë ashtu si do të lëvizë ky i brendshmi. Hydajet Hyseni: Të përcaktohet mirë statusi ynë: jemi të kolonizuar apo të pushtuar? Bajrush Xhemajli/ nga burgu/: Të pushtuar+të kolonizuar+të terrorizuar + të poshtëruar. Alush Gashi: Kosova shtet sovran dhe neutral, i hapur ndaj Serbisë dhe Shqipërisë... Veton Surroi: Eh, do të hidhëroheshin shumë Mali i Zi e Maqedonia! Fehmi Agani: Do të ishte naivitet shumë i madh, madje edhe të mendohet, se mund të ketë një rrugë apo një krah të armatosur në politikën tonë paqësore. Hashim Thaçi: Mbrojtja e vendit është e drejtë e pacenueshme dhe obligim e nder i madh i çdo qytetari - shkruan në Kushtetutën e Republikës së Kosovës. Ibrahim Rugova: Një luftë normale nuk do të ketë, mund të ketë vetëm masakër. Për nga këndvështrimi ushtarak, ne nuk do të kishim kurrfarë shansi, për dy ditë do të mund të na shkatërronin të gjithëve… Bujar Bukoshi: Status kvoja, që deri tani ka qëndruar falë shqiptarëve, tani si duket i pengon Serbisë. Ne nuk propagandojmë dhunë, as terror, as përdorim të armëve. Rexhep Gjergji: Ky është skenar i Serbisë për të prishur imazhin tonë paqësor e demokratik. Adem Demaçi: Serbia nuk është dakord të çelë plagë dhe vatra të reja. Po të donte Serbia të provokonte… këto do t’i bënte njëqind herë deri tash. Rexhep Abdullahu: Më mirë të hyjmë në zgjedhjet e lira e demokratike! Edita Tahiri: Kështu do të integroheshim më shpejt në Evropë. Hivzi Islami: Fshatarët tanë po kërcejnë përditë në Evropë. Mark Krasniqi: Të përshëndesim mesazhet e paqes të dy presidentëve! Gjergj Dedaj: Urraaaaaaaaaaaa!

I dashtun e i pa harruari Mixhe!

Tregim humoristik Qe une Murseli mora pak kohe me t’i shkru disa fjale me t’ tregu se u gezeova, bre mixhe, qe s’paska dal kurgja prej ati mejdani ne Vushtrri me ata kodosha qe nuk i lypin mejdan shkive ne Mitrovce e neper do pusa e kneta te tyre ne per Kosove, por e ngushtojn Mixhen. Te lutna shum ti mos u ba me ment e atyne magarve qe te provokojn e me dal ne Vushtrri e me hup kohe se burra pleqnar si ti kena pak ne Kosove e bes edhe ne Shqiptari, prandaj kemi qef me te ruejt e me te pas. Se po them se po ti kishim pas nje 10-20 si ti, ne per kesi parlamenti nuk kisihim pas nevoj hiq. Po te tregoj se une i kom do djem kallabllak dhe falemnderit prej Zotit te mire e puntor jan te tan. Veq qaj i vogli nifar hajlazi e ni far demeli qe ruana zot, sen nuk vyen. I thash ni dite merr kete kerpesh e nxirre laren e kullote te lugjet e mos mu sjell ksajde si badihavxhi. Kur ai shkoi ne shpi e dule me nje kerpesh ne qafe e me do tesha qe ja kam ble per bajram para do vjete dhe tha "Bab une shkova". Ku pe then qafen i thash? Tha po shkoj se kam konference te partise se me kan propozu per deputet. I hypi vilispicit dhe nuk e pash nja tre muj. Kur ni idite erdhe me nja 2-3 kerre e veq kur i pash ne oborr do gjin me do tesha zeze e me arme nen setra u dokshin si harambash. Menova se kan ardhe do rrebel me mei plaçkit lopt dhe veç kçyrsha kah e ka mauzerin. Tani dul ky i jemi e po me thot: "une erdha Bab... shkova me vilispic dhe erdha Deputet". E kqyra ni her seri e i thash: Ti kokshe ba deputet po njeri nuk ke me u ba kurr! Hyni mrena e pe ves ku hupe qe tre muj. Tha ne Prishtine. E veta a ke gjet naj shpi me qire a ku po rrin. Tha "jo prishtianlite nuk po na lshojn banesat me qire nejve deputeteve prej katuneve se po thon na mushni pleshta e na bini zhugen"! E ku po fleni e veta une? Tha: po flejmi ne parlament e kemi nxet edhe pa pare. Edhe po rujmi karrikat ma kallaj se nuk po mun kush me nai zan. I kena marr me tapi! E veta e veç ti po flen ne parlament a? Tha jo more po krejt gati prej katuneve jena e naten u knaqem tuj lujt filxhana! Qe qishtu Mixhe. Me kesi demela te pa harj nuk munet Kosova me hec perpar kurr! Mixha e kam nje rixhe me ma pleqnu nje pune. Tash po te kallxoi se une qet Taf Kusurin e njoh kogja moti dhe po te kalxoj qysh. E kemi pas nje mesues ne Katun dhe shpesh i bajshme konak e ai na msojke shum çka qe na nuk dishem, xhin pa shkoll ma. Ai kur vike prej qyteti gjith me veti e bike nje gazet RILINDJA. Ni dite e veta e ban me pe pa. Ma dha dhe une fillova me i kçyr faq per faqe. Germat i pata msu moti dhe ka pak lexojsha. Çka kishe me pa aty? Fotografi te Marshall Tites e te shokve te tij edhe pse fjalet ishin me germa shqip aty sen nuk u thojke qe mujsha une me kuptu. Kur erdha kah fundi qe pe shoh ni ven po shkrun TAF KUSURI. Me do vizatime e me do shkrola per marak. Ai Tafa i kish fjalet e shkurta po ja qillojke gjith ne shej. U knaqa. Nuk e kemi qytetin fort larg dhe une te nersermin shkova me ble gazeten veç per Taf Kusurin se per fotografi te Tites e te shokve tij sen nuk m'vyshin. Pi thom ati gazetagjis a bon me m'kallxu a ka shkru Taf Kusuri naj sen sot ne RILINDJE? Ai tha po, shkrun per dite. I thash çile ta shoh. E çeli , E une veta sa kushton kjo faqja e Tafes? Ai tha axh kjo nuk shtiet me fleta po krejt gazeta. Boll tullusum me erdh me ble tan at gazet e me m' pa diksuh me fotografi te Titiso ne katun e me m' than qe edhe ky koka ba hafije. Po nuk u durova e e bleva dhe faqen e par me syretin e Marshallit meniher e gjujta ne berllog. Pra, prej ateheri e njoh Tafen. Tani une po dal qetu ne kafe internet te fqinji dhe po flas me djem ne Gjermni dhe tani po i lexoj keto shkrimet e Tafes kur po gjaj. Ni dite Tafa kish pas shkru per qat Islam hajvanin qe deshti me e perzan Rexhep Qosjen, e do far hoxhallaresh pa mejtep qe i ka zan ramazani u ka hup udha ne oborr kan kujtu qe po e shan fen islame, e tju kan gjujt Tafes. Krejt ishin kall! E nguca pak Tafen i thash: "i kalle hoxhallarete e harapistanit Tafooo! Kur te mu kan gjujt mu. U i morra pak me te mire por edhe ju thash se me ma nguc Tafen nuk bana se pasha ni zot nuk dahni mire. Po apet ua lash udhen qel me u nderq na mes veti se nuk ban ashtu se vllazen jena. Kur ata nuk hejkshin prej goje pop Haretmijen e mu gjujshin me ta si dukur do hafije qe mi bijshin milict e Shermeti te dera me na bastis per arm. Ai Shermeti apet e kish vazhdu ate punen qe e ka ba me hyqmin e shkive, tani me ket hyqmin e shkive te mdhej. Po nuk ka than keq ai urti se ni qen qe han niher bagla tani msohet e han gjith bagla! A e ke pa qysh keta milicet e Sheremtit po naj shakarravitin me ftyre per toke keta te Levizjes Vetevendsje, bile edhe vet Albinin, he zoti i vraft. Atyne duhet me ju lyp mejdan e jo Mxhes, brej ju kurkusha! Nejse se e ndrrova pak temne. Njani me tha bile se "ti Mursel je ma shka se Hartemija"! E deshta me vet bre Mixhe çka o ka bahet me do shqiptar qe njeani tjeterit po i thon shka pa njoft heq njani tjeterin as pa ju dhan sheja te kqija burrnie bile. A dine me ma pleqnu kete pune, ta pafsha hajrin. Prej meje e prej Katunit tem shum selam ki ti dhe krejt kush vesin ne Vushtrrih! Murseli

ANEKDOTA

KAPISTËR PËR GRUPIN E UNITETIT Një tërkuzar po shiste tërkuzë dhe lloje të ndryshme të kapistrave për kafshë në tregun e qytetit. Afrohet deputeti i Kosovës, Xhevat Bislimi, me një hu për të blerë kapistër. - Dëshironi kapistër për lopë apo për kalë? - pyeti me kënaqësi tregtari. - Dua një kapistër të madhe për Grupin e Unitetit, që të mos dalë përtej kullotës, - tha deputet Bislimi dhe e pagoi. - Mashalla, po emën të çuditshëm paska kali juaj!… uroi tërkuzari. REZOLUTA E OKB-së Kryeministri i Kosovës është duke fjetur, është lodhur nga udhëtimet e gjata nëpër kancelaritë e botës. Bashkëshortja me padurim shikon në çantën e bashkëshortit. Papritmas kryeministrit i del gjumi. - Ç’ kërkon në çantën time, e dashur? - pyeti kryeministri i Kosovës kur pa gruan duke futur duart në çantën e tij, sikur të kërkonte qafore. - Më falë, i dashur! …doja të shoh Rezolutën e OKB-së për Pavarësinë e Kosovës. - Durim, e dashur!… Kemi prit tetë vjet, pse nuk presim edhe tetë javë?!… - tha kryeministri i Kosovës. KONTROLLIM PËR ARMË Anëtarët e Ekipit të Unitetit pas takimit ministror në Londër në mbrëmje shkuan në hotel. - Duhet t’ju kontrollojmë mos keni armë me vete si Isa Boletini dikur, - thanë portierët e hotelit. - Nuk kemi armë!!!… Krejt na i ka marrë UNMIK-u, - tha një nga anëtarët e Ekipit të Unitetit. ÇOKOLATA T’I PRISH DHËMBËT - Arsimtarë, rrini urtë dhe mos kërkoni rritjen e rrogave! Ne me paratë e juaja paguajmë negociatorët për të marrë paketën Ahtisarit, - tha ministri i arsimit. - Xhaxhi ministër, a ka çokolata në paketën e Ahtisarit? - pyeti një nxënës, kur dëgjoi fjalën “paketën”. - More çun, mbylle gojën, çokolata t’i prish dhëmbët! - ia ktheu me nervozë ministri i arsimit. MERITA E PAPAGALLIT - Kush të nderoi me qafore?… - pyeti zonja kur pa papagallin me një kapëse rrobash në qafë. - Më nderoi A-L-B-I-N-I për meritat në oratori, - kështu tregoi papagalli duke shqiptuar veç e veç emrin e udhëheqësit të Lëvizjes Vetëvendosje. - Oh, zogu im i dashur! Albini nuk të ka nderuar për oratori, por për llomotitje që po flet shumë, - tregoi zonja. NDËRTIMI I RRUGËS TIRANË - PRISHTINË Tre vëllezër, mjeshtërit më në zë të shqiptarisë kanë nisur të ndërtojnë rrugën e re Tiranë - Prishtinë. Dikush u pengon në ndërtimtari, një kohë të gjatë nuk ndihet zhurma e makinave. - Punë e mbarë, o ustallarë! - i përshëndeti një plak tek kalonte andej pari ku ndërtohet një rrugë e re. - Mbar paç, o plak! Po, a i thuhet mbar kësaj pune, derisa makinat nuk ushtojnë?! - u ankuan mjeshtërit. - Në dashit makinat me ushtue dhe rrugën me ndërtue, ju duhet të lidhni besën dhe askujt të mos i tregoni. Paratë që unë do t’i derdhi në fondin për ndërtimin e rrugës, numrin e kodit duhet ta mbani të fshehtë dhe rruga e re menjëherë do të ndërtohet. Pas një jave, njërin prej vëllezërve e mbytën, kurse dy të tjerët e qartën besën. Tani për kodin e fshehtë të bankës dinin edhe kalamajtë e qytetit. PARASHIKIMI I MAGJISTARIT Një shqiptar shkoi tek magjistari për parashikimin e fatit. Magjistari ia mori gishtat e dorës dhe të gjithave ua shqiptoi nga një emër astrologjie. Për gishtin e madh tha se quhet gishti i Jupiterit, për gishtin tregues tha se quhet gishti i Fatosit, për gishtin e mesëm tha se quhet gishti i Sales, për gishtin e unazës tha se është i së dashurës dhe për gishtin e vogël tha se është i popullit. Parashikimi i magjistarit e lëndoi shqiptarin, prandaj ky i shkurtoi dy gishtat - të Fatosit dhe të Sales. Pas një jave magjistari e takoi fatkeqin në qytet dhe u trondit nga parashikimi i fatit të tij të zymtë, prandaj e mallkoi vetveten: - Mu thaftë goja, në parashikofsha më fatin e njerëzve! SA KILOVATORË SHPENZONI…? - Sa kilovatorë shpenzoni në muaj, zoti drejtor? - e pyeti gazetari drejtorin e shkollës. - Ne shpenzojmë dy qind e tetëdhjetë qirinj në muaj. Nëse qirinjtë janë të kualitetit të mirë, atëherë shpenzojmë më pakë… - u përgjigj drejtori. - Zoti drejtor nuk më jeni përgjigjur pyetjes sime?… - ndërhyri gazetari me druajtje. - Nëse nuk je i kënaqur me përgjigjen time, atëherë hyni në klasë dhe shikoni si digjen qirinjtë, - ia priti drejtori me inat. TAKIMI I PARË NË KLASË - Çka je me përkatësi kombtare? - e pyeti mësuesi një nga nxënësit në klasë. - Jam shqiptar, - mësues. - Ashtu!… Ç’përkatësi fetare je ti? - e pyeti të dytin. - Shqiptar, im mësues. - Babai yt në cilën parti është? - e pyeti një tjetër nxënës. - Në partinë shqiptare, mësues, - u përgjigj nxënësi me druajtje. Në lisin pranë dritares cicëronte një zog, prandaj mësuesi donte t’i vë në provë, dhe i pyeti: - Kush po cicëron në lis? - Shqiptari mësues. - O, unë kam luajtur mendsh, o, ju nuk kuptoni?! - u ankua mësuesi. PËR SHQIPNIN E MADHE Dy të burgosur, njëri për plaçkitje, tjetri për politikë bisedojnë. - Për çka je në burg? - e pyeti i burgosuri për hajni kolegun e tij. - Kam kërkuar Shqipnin e Madhe, - u përgjigj i burgosuri politik. - Për zotin, nuk je në vete! Nuk ka mujt Abdyl Frashëri me ba Shqipnin e Madhe, jo më ti… - Po, ti, për çka je në burg? - pyeti i burgosuri politik. - Unë i kam thyer tri banka shtetnore. Mirëpo së shpejti do të lirohem, …rrënjët i kam thellë në qeveri, - plotësoi hajni! - Paskam fat, meqë ti gëzon autoritet dhe mund të më nxjerrësh prej burgut, - tha i burgosuri politik. SHPËRBLIM ME VIRUS - Një redaksi në internet ka botuar tregimin tim për Titon, - tregoi autori. - E lavdëron apo e shan atë maskara? - pyeti një shok i tij. - E shaj… Mirëpo ministrit të kulturës i kishte djeg, prandaj më sulmoi me virus, - tregoi fatkeqi. - Im vëlla, dy gjëra të kesh kujdes: ministrit mos ia shaj Titon, kurse bariut mos ia shaj qenin se të zë belaja, - e udhëzoi shoku i tij. MOSMARRËVESHJE ME GAZETASHITËSIN Një qytetar për çdo ditë blinte shtypin dhe posa shikonte faqen e parë ia kthente gazetashitësit. Prandaj një ditë gazetashitësi e pyeti fatkeqin, përse vepronte kështu. - Askush nuk vepron si ti, posa paguan ma kthen gazetën, - kështu i tha gazetashitësi qytetarit. - Zotëri, mua më interesojnë të vdekurit, të vdekurit… - u përgjigj qytetari me nervozë. - Ja, ku keni faqen e fundit me emrat e të vdekurve, - e njoftoi gazetashitësi. - Ata që na sundojnë, zotëri… jo këta, - tha fatkeqi me inat. ZONJUSHA ME SHAMI - Zonjushë, pse nëna jote del pa shami, kurse ti del me shami? - e pyeti arsimtarja e shkollës. - Nënës sime nuk i paguajnë, prandaj del pa shami, - ia ktheu vajza me shami. - Mbase mund të paguajmë ty që ta heqësh shaminë, - tha arsimtarja. - Ua, ju nuk keni para sa ka xhamia! - ia ktheu zonjusha me shami. PROFESORI ME LOPATË Dy qytetarë dolën për të shëtitur në qytet. Në oborrin e shkollës shohin disa punëtorë duke rregulluar kopshtin pranë shkollës fillore dhe bisedojnë. - Ky punëtori me lopatë në kopsht është profesor, kurse ai mësuesi në klasë është zejtar, - tregoi i pari. - Po të dinte drejtori, e largon prej punës, - tha i dyti. - Më largon mua nëse merr vesh që të tregova, - tha i pari. MERRE EDHE NJË PËR MOTRËN - Baba, po shkoj në Universitetin e Tiranës për të marrë doktoratën, - tha Astriti me shkollë të mesme që dukej si një ministër me çantë në dorë. - Pse bir nuk shkon në Universitetin e Tetovës, është më afër… - ndërhyri me keqardhje babai. - Baba, autoriteti i Universitetit të Tiranës është më i madh; pastaj doktorata kushton më lirë se në Universitetin e Tetovës. - Bir, merre edhe një diplomë për motrën tënde! – i tha nëna të birit. GOMARI NË ATELIE Në atelie të pikturës qëndron një gomar si krokimodel dhe studentët vizatojnë. - Çka po vizaton, Burim? - e pyeti profesori studentin pranë tabllosë së tij në atelie. - Gomarin… profesor! – u përgjigj studenti. - Më duket se po shoh njeriun me dy këmbë?! - ia ktheu profesori. - Natyrisht! Tani do të vizatoj kokën e gomarit, - tregoi Burimi duke vizatuar kokën e gomarit në trup të njeriut. KORRUPSIONI DHE POLITIKA - Si i pagëzove binjakët, motër? - e pyeti vëllai motrën që kishte shkuar për urim. - Djalin e pagëzova Korrupsion, kurse vajzën Politika, - tregoi motra me gëzim. - U trashëgofshin! …veçse emrat janë të çuditshëm?! - ndërhyri me habi vëllai. - Janë emra modernë, vëlla… Sa herë që Korrupsioni t’i ketë punët keq, motra Politikë e nxjerrë nga kriza - u përgjigj motra. FOSHNJA NUK FLE Një ditë nëna me foshnje hyri në ordinancën e mjekut. - Doktor, foshnja ime nuk fle as ditë, as natë… vetëm qanë, - u ankua nëna e shqetësuar. - Mos u shqetësoni! …edhe foshnja jua ka për të fjetur, - i tha mjeku dhe nisi ta këshillojë. - Afrojeni beshikun me foshnjën pranë televizorit që të shikojë seancën e parlamentit shqiptar dhe foshnja patjetër do të flejë. - Rrnofsh doktor, menjëherë do ta zbatoj këshillën tuaj! - tha nëna duke u larguar me foshnje prej ordinancës. RROBAT E ZISË - Mama, a ka vdekur babai, që je vesh me rroba të zeza? - e pyeti i biri. - Jo bir, babai s’ka vdekur, por ka vdekur kryetari, prandaj jam vesh me rroba të zeza, - u përgjigj e ëma. - Kur të vdes babi, a do të veshë rrobat e zeza? - vazhdoi të pyes i biri. - Mjaft, bir, mos fol gjepura! – ia priti e ëma. AMPUTIMI I KRAHUT - Mjekët e Unmik-ut ta kanë shkatërruar krahun, prandaj duhet bërë amputimin, - kështu i tha kirurgu gjerman një shqiptari në ambulancë. - Mirëpo, si mund të ushqehem pa njërin krah, - ia priti shqiptari i dëshpëruar. - Për tu ushqyer do mundesh, por s’ do të mund të mbrohesh, në rast se të sulmon Serbia, - i tha kirurgu me keqardhje. Shkruan: Beqir Elshani

Poezi nga Libri Rrustem Gecit - “Fletët e Qepës“

Rrustem GECI ZËRI ILIRIDËS - Gjashtë të rënëve të Brodecit Sërish djemtë na vriten Sërish lufta na kërcënon Se fis i zi i K o r b a v e S ë r i s h gjak m ë t o n Ti i n d e z e 6 shkronja Dhe në secilën shkronjë Nga në i rënë i b u k u r Nga një pikë gjaku e fortë O zë i më të bukurit I l i r i d a vetën s´vret Ata erdhën që të vrasin Ata erdhën që të vriten Fol o Shkup o Shkup i zi Kam një emrin njëjtë si ti Në Brodec s´qahet guri I l i r i d ë quhet flamuri N ë n t o r, 2007 I L I R I O T I Hyj në luftë që të vritem Hyj në zjarr që të digjem Lufta merr e s´kthen Kënga jep e s´merr Një copë bukë për pushkën Një copë bukë për gojën Ky është himni ushtarit Që mua më bën të lirë Hyj në luftë që të vritem Hyj në zjarr që të digjem Lufta merr e s´kthen Gjaku jep e s´merr Reja borën vetëtinë Era borën vetë e shkrinë Hyj në luftë të jem i lirë Pse të rroj në mynxyrë A M O E L A Djalin ma vrau serbi pse djali atë s'e deshi djalin ma vrau serbi se djali ishte i bukur djalin ma vrau serbi kur ai i këputi prangat djalin ma vrau serbi se lirinë e deshi të lirë B U J K U Në gjakun e bujkut tonë ka grurë, misër, fasule, shi beteja të ashpra për tokën beteja të ashpra për jetën brazda të lëruara e t´palëruara farëra lulesh, pemë, trëndafila kopshte nga më të blertat që i japin mendim punës tek ky mbjellës i farërave tek ky mbjellës i pemëve ka shumë tregime dhe beteja për jetën METUSH KRASNIQI Ju që lirinë e keni për zemër mos ia jepni votën armikut dhe asnjë t a t i m qeverisë mos i dorëzoni armët tuaja as luftën tuaj me g j a k mos ia b e s o n i askujtë ndihmojini trimat, të diturit shkollimin mos e ndalni ndiqeni mësimin e lirisë shumë janë burgjet me ne plot janë betejat që presin ADRESA TOKËS Krejt në fillim ishte ajri ishte uji, fryma dhe shiu ishin mëngjeset, mesdita pemët e egra të fushave Krejt në f i l l i m ishte bari, shkretëtira gjelbër shija e bukës dhe kripës zanafilla e plot fillimeve Krejt në fillim ishte dora tërmetet dhe fatkeqësitë e krejt mëpastaj ia behën kaosi i lashtë a n t i k Krejt në fillim ishte era kufijtë tanë të arbërit shqipja shqip e shqipeve adresa jonë e g j a k u t HIMNI I ARBËRIT Që nga pellazgët dhe ilirët në të përpjetat e historisë tremijë vjet e ca më parë tokën tonë e bëmë me farë Nëpër l u f t a dhe beteja me gjak tonin ty të lindëm g ë z o h u liri , qeshu liri me gjak zemre ty të rritëm Mëndje,duar i shtrënguam duar e mendje i bashkuam që nga pellazgët dhe ilirët ty l i r i të falemi shumë TË DASHURUARIT Qysh kur arrës fletët i ranë Nën arrë u deshëm e u ndamë Koha neve pak na ndihmoi Derisa fletët arra i mbaroi Plot vite shkuan e do shkojnë dhe ne njëri-tjetrin kërkojmë jeta s´i uji përroit merr e ikë po dashuria shumë ka meritë Nëpër çfarëdo largësie qoftë zemra punon të mos pushojë përjashta koha dhe ndërron po shpirti zemrën se harron L I R I K Ë Na ishte njëherë një zog me z e m ë r sa Evropa Kosovë e kishte emrin të pemës e kish mbiemrin Në mbretërinë e tokës zogut tonë të shkurreve të ngjashëm me kaçubat emrin né vetë ia dhamë Në botën e gjelbrimeve ky zog i të motshmëve ka një k o d të natyrës për luftëra dhe spektakle B U B U L I N A Jam vetëm në stacion ku askush s´ më pret trenat shkojnë e vijnë jashtë mendimet ikin Në tërë këtë gjithnajë “jetime” kam mbetë pse të jem unë vetëm ku askush s´ më pret Me këtë shi të zemrës kush nuk flet o zot me këtë shi të zemrës zemra qan me l o t K R E H Ë R I Një jetë ka që jam në luftë një jetë nëpër fushë-beteja që ky pushtues të humbet që ky pushtues të ikën I d ë n u a r me pushkatim përpara se të më vrasin më takon një k r ë h ë r që t´i përgjigjem pak vetes jetës sime të përvuajtur atyre që më deshën shumë s´ di çfarë nuk kam bërë vrasësit janë të trishtuar se liri është fitorja ime! B U B U L L I M A O kosovëmadhe e zemrës o kosovëmadhe e shpirtit si e kam prishtinëmadhen atë loçkën e zemrës , atë loçkën e shpirtit , tregomë tregomë o kosovëmadhe në antologjinë me prishtinë unë lexova një cikël tëndin me këngë që nuk vdesin me këngë që nuk shuhen P R I A M I Toka ende nxjerr tym Unë do të rendi fushave Me hapat e mi të rritur Dhe këmbë do të ngjitem Nëpër majat e maleve Nëpër kohët e vendit tim L E X I M I LIRISË Në f j a l ë t më me ngjyra të demonstratave të l u l e v e ku populli zgjedh të korrat nuk ka të mëdhenj e të vegjël Në këtë vend kaq të vogël e me dhimbje aq të mëdha unë sot mora një pasaportë me emblemë krejt të huaj Identiteti popullit s´ndërrohet as për hir të këtij apo atij ai është i pandryshueshëm vetëthënës dhe i paluajtshëm P A S I O N Juve që u ka mbetur historia nëpër d u a r ju ende po e përdorni gjakun si lëndë larëse 2 ) Zemër, mos më b r a k t i s jam lulja e kopshtit tënd lulja që mund të ndahet me ata që më dashurojnë 3 ) Popull pse hesht, pse s´ flet kjo t o k ë është toka jote ditët tuaja me të sotme ditët tuaja me të nesërme M U Z A T Në heshtjet e turpshme Njeriu vetën e shndërron Në s h p i r t pa beteja Në qenie pa l a r g ë s i Në heshtjet e turpshme Jo r r a l l ë nëpër kohë Njeriu nënshtron vetën Tek v e t ja dhe të tjerët Në heshtjet e turpshme N j e r i u më kot beson Në një zot a b s t r a k t Dhe në një zot mashtrues I dashuruari në vetëtima Më kot mashtron veten Se këta lot të dhimbjes janë lotët e të gjithë neve LUNDËRTARI Është një çast në det kur d e t i do qetësi ...e Z a r a kollitet,... e belbëzon n´jermi! Lundra lundrën qan Lundra lundrën heshtë Pyeteni sot arbëreshin Pse shpirti i q e s h ë Letër kam nga djali Letrën e kam në gji Im bir do të kthehet Pranë gjakut të tij! I dehur mes lundrave Arbëreshi k ë n d o n Det, i pamposhturi, det S´di pse s´më kupton! Letër kam nga djali Letrën e kam në gji Im bir do të kthehet Në “kalvarin” e tij!... Poezi nga libri “Fletët e Qepës“ Dortmund, 2007

VARGJE PËR KAFSHËT

Poezi për fëmijë Kali thotë se bukuria e tij shihet në vrapim, për kalorës asnjë kafshë nuk më arrin, prandaj makinat mbajnë simbolin tim. Dhelpra thotë se është dinake e vërtetë, prandaj pulat t´ i mbyllin me shtatë palë dry, mirëpo fjala e saj ushton në parlament dhe krejt botën e bëri përshesh. Ariu thotë se vallëzon vetëm atëherë kur barkun e ka plotë me mjaltin e bletës. Luani thotë se është mbret i vërtetë dhe punët i bën gjithmonë siç do vetë. Ketri me bishtin dekor pas shpine, porsi zdrukthëtar shpon arrat me mjeshtri. Ujku thotë se është bari me nam në male, kur e kap uria, si ortek vërtitet nëpër gardhe. Peshkaqeni thotë se nuk është qen me katër këmbë, është grabitqar me dhëmbët porsi sharrë në gojë, mjerë ata që dhëmbët m´i numërojnë. Delfini thotë se është një gjitar me mend dhe peshkaqenit s´i lë askund të vend. Gjeli thotë se tërë bota e di që kikiriku i saj nuk pëson asnjë ndryshim. Pëllumbi thotë se mban simbolin më të bukur, me krahë dhe ullirin mijëvjeçar në sqep, por ç`e do medet gjaku prore rrjedhë. Dallëndyshja thotë se bën qumështin vetë, kur të ndahemi do ta kuptoni shpejtë. Iriqi thotë se me gjembat në trup nuk ka kafshë më të mjerë se unë, mirëpo me dhelprën kurrë nuk jam zatet. Maçoku thotë se minjtë vallëzojnë pa mua, ndaj kështu gjithmonë nuk duhet vepruar. Qeni thotë se emrin me nam besnik e ka si mirënjohje prej mikut njeri. Gjirafa thotë se është zotëri me fletë, maje lisash gjethet i vjelë vetë, mirëpo në lumë pi ujë për gazep. Balena thotë se është një kafshë gjigante, në bark një banesë pa dritare e ka dhe fontanën e bukur në ballë e mban. Shqiponja thotë se është simbol i qëndresës, ndaj flamurit shqiptar i jep gjak përherë. Upsalë, nëntor 1996

QENDRIMI I MUHAMEDIT a.s. NDAJ KRISHTEREVE

Edhe përpos kontradiktave aktuale të Lindjes myslimane dhe Perëndimit krishterë, e njohur për ne si “konflikt civilizimesh”, të dhënat materiale dhe historike që nga kohërat sa ishte gjallë hasreti MUHAMEDI a.s., tregojnë krejtësisht një qëndrim shumë më tolerant dhe tejet miqësorë ndaj pjesëtarëve të këtij religjioni në përgjithësi, si dhe ndaj thelbit të filozofisë religjioze krishtere në veçanti. Shkruan: Adnan ABRASHI Shikuar në bërthamën e filozofisë dhe ideologjisë të të gjitha religjioneve monoteiste gjatë historisë, në asnjërë prej tyre nuk mund të hasësh në ndonjë predikim apo pasus të shkruar për jotolerancë dhe armiqësi ndaj konfesioneve dhe grupeve tjera fetare. Në anën tjetër, realiteti i pamohueshëm praktik na tregon krejtësisht një eksperiencë të kundërt. Dihet nga historia se në emër të besimeve dhe të feve, ndërmjet popujve dhe civilizimeve të ndryshme, janë bërë shumë luftëra dhe krime, shumë komplote dhe gjakderdhje. Bazuar në mjaft të dhëna të dëshmive historike që ne kemi sot, lirisht mund të konstatohet se këto përleshje, nën petkun e motivit religjioz, realisht kanë pasur karakter tërësisht klasor dhe politik duke ndikuar kështu edhe në rrjedhat globale të raporteve interkontinentale dhe ndërcivilizuese. Pra, këso konflikte fetare, nga historia e jonë e bujshme, ka pasur mjaft, po ne do të ndalemi kryekëput tek raportet e dy religjioneve që sot konsiderohen si më të mëdha në botë, ISLAMIZMIT dhe KRISHTERIZMIT, e që janë religjione që e ndërtojnë edhe besimin multi fetar të popullit tonë shqiptar. Islamizmi dhe krishterimi si dy fe miqësore Shpesh herë qëllimisht nga historia është keç treguar qëndrimi që profeti Muhamed kishte ndaj të krishterëve. Mite dhe legjenda të tepërta qëllimkëqija e kanë mbuluar këtë qëndrim. E vërteta e zbuluar nga dokumentet më të hershme historike e tregon të kundërtën. Profeti Muhamed jo vetëm që nuk kishte ndonjë qasje armiqësore ndaj tyre por përkundrazi i kishte trajtuar me dashamirësi dhe afërsi. Ata dijetarë dhe studiues të mirëfilltë dhe neutral të këtyre dy feve, e dinë mirë se, që nga fillëzënia e parë e tyre, krishterimi dhe islami kurë nuk kanë qenë fe kontradiktore, por, përkundrazi, i kanë pasur shumë elemente të ngjashme në mes tyre. Historia e shkruar e zhvillimit të fesë islame, me pietet dhe respekt të veçantë i kujton vitet e para të predikimit të kësaj feje dhe peripecitë e besimtarëve që atëbotë e kishin pranuar islamin, përballë ndjekjeve të bashkëvendësve të tyre që kishin besimin zyrtar në idhuj dhe toteme (totemizëm). Nga dhuna e paparë fizike që i ushtrohej myslimanëve të parë që veq kishin pranuar islamin, me urdhrin e Muhamedit a.s., më vitin 615 të e.s., shumica prej tyre, gjejnë strehim në Abesini (Etiopia e sotme) ku sundonte mbreti krishterë Negusi, i cili, jo vetëm se i ofroj azil këtyre emigrantëve mysliman që kishin ikur prej dhunës nga vendi i tyre, por edhe i mori nën mbrojtje zyrtare mbretërore. Përveç kësaj ngjarje historike të raporteve tejet të mira ndërfetare në mes të myslimanëve të parë dhe një mbreti krishterë, në vazhdim do t’ua prezantoj një letër si dëshmi materiale (e shkruar në origjinale), të cilën Profeti e kishte adresuar murgjërve të Manastirit të Shën Katerinës. Kjo letër e dërguar në adresë të këtij manastiri mban datën e vitit 628. "Ky është një mesazh nga Muhamed ibn Abdullah, si një pakt për ata që mbajnë Kristianitetin, pranë dhe larg, ne jemi me ta. Me të vërtetë unë, shërbëtorët, ndihmuesit, dhe ndjekësit e mi i mbrojnë ata, sepse kristianët janë qytetarët e mi; dhe për Allah, unë jam gjithmonë kundër çdo gjëje që i dëshpëron ata. Asnjë lloj detyrimi nuk duhet të ketë mbi ta. As gjykatësit e tyre nuk do të hiqen nga puna dhe as murgjërinë nga manastiret e tyre. Asnjë nuk lejohet që të shkatërrojë një shtëpi të besimit të tyre, ta dëmtojë atë, apo të marrë ndonjë gjë nga ajo për tek shtëpitë e myslimanëve. Në qoftë se ndonjë merr ndonjë nga këto, ai do të shkelë paktin e Zotit dhe nuk i bindet profetit të Tij. Me të vërtetë, ata janë aleatët e mi dhe kanë statutin tim të sigurte kundër çdo gjëje që ata urrejnë. Asnjë nuk do t'i detyrojë ata që të udhëtojnë apo t'i obligojë për luftë. Myslimanët duhet të luftojnë për ta. Në qoftë se një femër krishtere martohet me një mysliman, kjo nuk duhet të ndodhë pa aprovimin e saj. Ajo nuk duhet të ndalohet të vizitojë kishën e saj për t'u lutur. Kishat e tyre duhet të respektohen. Atyre nuk duhet t'u ndalohet riparimi i tyre as shenjtërimi i pakteve të tyre. Asnjë njeri nga ymmeti (bashkësia myslimane) nuk duhet të shkelë këtë pakt deri në Ditën e Kiametit (fundi i botës)." Një shembull të një tolerance dhe respekti në mes të këtyre dy feve, patjetër se e kemi si unikat në botë edhe te ne shqiptarët. Kurrë në historinë tonë kombëtare nuk ka ekzistuar ndonjë konflikt ndërfetar me përmasa të mëdha, por, përkundrazi, jemi të njohur për një respekt, mirëkuptim dashuri dhe konsideratë të ndërsjellët fetar. Një qëndrim të tillë human, të drejtë e zemërmirë bota nuk ka parë në asnjë rast tjetër. Nga një sjellje e tillë bujare mund të mësojnë edhe sot mjaft shtete e shoqëri duke filluar nga Evropa, Amerika dhe gjithë bota..

MENÇURI DHE URTËSIA

Nga të gjitha vlerat e njeriut, thuhet se mendja është më së miri e shpërndarë në botë, sepse askush nuk ankohet se i mungon. Por, sado që të jemi të kënaqur me mendjen dhe inteligjencën tonë, realiteti i përditshëm na dëshmon të kundërtën: mbi pamundësitë, kufizimet intelektuale dhe marrëzinë tonë, e mos të flasim për urtësinë, e cila ndoshta edhe nuk ekziston fare. Shkruan: Adnan ABRASHI Sa herë që e vrojtoj këtë hapësirë tonë politike, ekonomike, morale... në të cilën gjendemi sot, gjithnjë më shfaqet si dyshim ajo dhunti sfiduese e ndërgjegjes sime intelektuale: mos vallë mençuria e jonë e lashtë e trashëguar si popull gjer më tani s'është shprehur, apo ...ndoshta nuk e kemi pasur fare? Dashtë Zoti që të jetë kjo e para, por si po na shkojnë punët, kam frikë se përgjigja adekuate është vetë pjesa e dytë e dyshimit?! Mendimtari i madh grek, Sokrati, para shumë shekujsh thoshte: "Unë di aq sa s'di asgjë". Një "i mençur" i yni, përkundrazi beson se di çdo gjë dhe për këtë është në gjendje që me orë të tëra t'ju bindi për njohurinë e vetë që ka nga të gjitha lëmenjtë e jetës: shkencë, politikë, sport, kulturë...Vaj halli, nëse rastësisht në këto tentime të këtij "të mençuri" provoni t'i kundërviheni. Dihet se çka do t'ju gjej! Menjëherë do të pasoj reagimi i ashpër emocional, besa edhe në shumicën e rasteve ofendues - "ju jeni askush", "ju nuk dini asgjë"... , e mo Zot, ndoshta edhe ndonjë gjë tjetër... S'ke se çka t'bësh! Kështu e kemi ne shqiptarët. Të gjithë jemi njëfarë dore, "UNIVEZALISTA" dhe "ENCIKLOPEDISTA"!?? Sido që të jetë, pajtohemi të gjithë se, tani para nesh si kosovar është sprova më e madhe historike dhe dhashë Zoti, që mençurinë tonë të cilës gjithmonë i kemi besuar se e kemi, ta shfrytëzojmë pikërisht në këto raste vendimtare. Por, pak dyshoj! Sepse, sikur të gjykojmë me gjendjen e mendjes tonë të tashme, nuk duhet të shpresonim edhe aq shumë. Por, nëse mbi të gjitha, si vendimtare, do të dominoj instinkti kolektiv shekullor i popullit tonë, ndërtuar përherë mbi trimërinë, moralin e shëndosh, drejtësinë dhe dinjitetin, atëherë lirisht mund të thuhet se ka shpresa. Por, në këtë kohë që gjendemi ne sot, edhe sikur të kishim shumë mend, nuk do të na mjaftonte. Sepse, përveç mendjes dhe mençurisë, na duhet edhe urtësia. Po, po! Edhe URTËSIA! Sepse këto të dyja në mes veti janë tejet të kundërta. Me dijeni nënkuptojmë, që nga njohja dhe mbajtja në mend e shumë të dhënave e shënimeve që na ofrohen në çdo çast, e gjeri tek intelekti që na formon si intelektual. Fatmirësisht, këso "dijetar" kemi mjaft dhe në çdo vend, e më së shumti aty ku vendoset nga lartë - NË PUSHTET. Mos vallë mu për këtë e kemi gjendjen ashtu siç e kemi? Jemi aty ku jemi?! E URTËSIA? Çka është urtësia? Urtësia është shumë më e lartë se vetë intelekti dhe tërë mençuria së bashku. Ajo vendos shpejtë dhe drejtë. S'ka gabime dhe nuk frikësohet nga askush, e më së paku nga vetja. Është aftësia e Zotit e ndërtuar gjatë dhe me vrojtim të qartë në rrjedhën e gjërave. Ajo i gjen shkaktarët në pasoja, dallon realitetin nga iluzionet, vlerëson saktë ç'është patjetër për momentin, është e panënshtrueshme para emocioneve dhe instinkteve momentale. Nuk është egocentrike dhe në gjykime është tejet e shpejtë dhe e qartë. Në të s'ka kokëfortësi, por vendosmëri, nuk është imponuese dhe zëdhënëse, por është e patjetërsueshme, sepse në vete përmban forcën e madhe të realitetit. Urtësia sot na nevojitet shumë dhe më së tepërmi, por ku ta gjejmë atë? A ekziston? E k z i s t o n! Por, jo në vendet ku vendoset. Ajo nuk gjendet aty, sepse nuk di të vardiset, nuk imponohet dhe as lajkaton, prandaj edhe me arsye të plotë nuk është në pushtet ku ne jemi mësuar ta kërkojmë. Fare nuk është çudi pse ajo nuk është në pushtet, por duhet të jetë çudi pse pushteti nuk i këshillon ata që e kanë këtë aftësi, së paku për të pasur edhe me se të lavdërohen si zakonisht, se urtësia e dikujt është e tyre. Së fundi, do t'ju shpalos edhe një frikë që më mundon: sikur sot të kishim votuar në mes të "mençurit" tonë, i cili na bind se di çdo gjë, dhe atij të urti të lashtë që mendonte se di aq sa s'di asgjë, sigurisht se do të fitonte ky i pari. Sepse, ai është më i afërt, më i kuptueshëm, më praktik dhe më i kapshëm për ne... Sepse ai është pjesë e realitetit tonë...

Ramadan Sokoli,kolosi i etnomuzikologjisë shqiptare,dhe krijues i doktrinës së saj

Si mund ta kuptojmë krijimtarinë e Sokolit po të mos ravijëzojmë figurën ikonoklastike të këtij personalitetit të shquar nga shumë aspekte si fryt i punës kolosale shumëvjeçare impersionale, si njohje empirike,si arketip dhe prototip eter, që sublimin jo vetëm parimet shkencore,artistike dhe estetike,por edhe vrojtimet fundamentale të moderuara filozofike. Akil Koci /Londër Profesorin e nderuar e kam takuar për herë të parë në vitin 1970, pikërisht me 26 dhjetor në Tiranë. Atë kohë patëm shkuar unë kompozitori dhe profesori Lorenc Antoni në Festivalin tradicional që mbahej për çdo vjet, Kënga në Radio, njëra prej festivaleve të shumtë tradicionale që i këndohej Partisë së punës së Shqipërisë,kooperativistit,shokut Enver dhe tërë plejadës së udhëheqësve partiak,si përfaqësues të Shoqatës së kompozitorëve të Kosovës në kuadrin e marrëveshjes në mes të Shoqatës së kompozitorëve të Kosovës dhe Lidhjes së shkrimtarëve dhe artistëve të Shqipërisë për këmbimet reciproke . Ai festival për rreth vlerave nacionale të muzikës së lehtë shqiptare që vite me radhë begatonte fondin e këtij zhanri,qite në pah edhe krijime të tjera ,,me elemente të huaja,,si thoshin anëtarët e byrosë politike të angazhuar për çështjet ideore në artin shqiptarë të cilët pas mbarimit të festivalit mbanin Plenume dhe konferenca duke trajtuar ideshmërin e këngëve . Ende e kam të freskët Plenumin e IV të Komitetit Qendror të Partisë së Punës së Shqipërisë,që u mbajt menjëherë pas festivalit të XI si thoshin për frymën liberale dhe për disa nga këngët që ishin të ,,huaja,, për normat e shoqërisë socialiste, pra edhe pse kanë kaluar shumë vite, më kujtohet edhe festivali se kam qenë prezent ,i cili na befasoi me këngë të një stili të ri,stil që nuk ishim mësuar të dëgjomë hera tjera,prandaj edhe debatet ,kritikat dhe vetë kritika ishin të ashpra dhe në fund morën masa Drakoniane ndaj të gjithë atyre kompozitorëve dhe këngëtarëve të cilët shprehnin ,,mani për të huajën,, dhe kështu doli termi Ksenomani i përdorur nga ,,propaganda dhe nga politika e diktaturës në lëmin e artit dhe kulturës që të ndaloheshin dëshirat dhe përpjekjet e shkrimtarëve dhe artistëve,për t u njohur e përfituar nga arti dhe kultura përparimtare botërore,,me ketë u dha drita ,,jeshile,, që të anatemohej,ndalohej dhe dënohej çdo lëvizje kulturore që në vete nuk kishte elemente të Realizmit socialist që u bë sinonim i krimit,që ndëshkohej jo vetëm me burgim por deri në asgjësim. Me që ishim mysafirë të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe të Artistëve të Shqipërisë, na pritën në lokalët e saj ku pos shumë krijuesve që na prezantuan me protokoll,ishin prezent edhe të tjerët të cilët as që guxonin të na afroheshin pa lejen e personave zyrtarë. Në mesin e tyre çuditërisht ishte edhe profesori Ramadan Sokoli,pak sa u habitëm duke e ditur se në çfarë ferra kishte kaluar menjëherë pas,Çlirimit, të vendit. Nuk e kam pas njohur më parë , por kisha lexuar mjaft prej veprave të tija shkencore , pos tjerash edhe botimin e tij voluminoz dhe një studim të thukët shkencor me titull“Folklori muzikor shqiptar ,,(Morfologjia), botim i vitit 1965,një ndër botimet e para shkencore të këtij autori të cilën ma kishin dërguar vëllezërit dhe motra që ishin aso kohë në Shkodër,të cilëve ua kishte dhënë motra e profesorit Safetja që t’ ma dërgonin mua në Kosovë. Ishte vërtet një kënaqësi që e njoha ketë artist dhe etnomuzikolog të shquar personalisht,dhe më shumë lutje e bëmë së bashku një fotografi, me kolosin dhe krijuesin e doktrinës etnomuzikologjike shqiptare dhe nëse shikojmë atë fotografi me kujdes do të vërejmë se deri sa në fytyrat tonat shihet një lloj gëzimi për takimin tonë me te, në fytyrën e tij shihet njëfarë droje,ankthi, disponimi i zymtë që merr përmasa të njeriut të frikshëm, pse edhe jo, kur na ishte i njohur izolimi i tij shumëvjeçar i diktaturës që bëhej në ,,emër të popullit,, dhe i dërgonin neper burgje dhe kazamate,pastaj nuk i ka harruar bisedat paraprake dhe të shumta në zyrat e errëta të hetuesisë dhe sigurimit që zhvilloheshin gjithnjë sipas një plani dhe programi si reminishencë dhe retiçencë e dhunës jo vetëm fizike por edhe ato më të vështira psikike. Ishte një burrë i gjatë me një pamje fisnike,dhe gjatë bisedës shumë të shkurtër me te që bëmë unë dhe profesori Lorenc,vërejta se ishte një njeri i predestinuar për shkencë, mendimtar, kishte një prirje për objektivitetin shkencor,për krijimtarinë artistike,si veprime pragmatike me cilësi dhe përmbajtje humaniste, substancë intelektuale të rafinuar në kuptimin më pozitiv. Edhe pse fjalët e tija ishin mbresëlënëse që dilnin nga goja e një shkencëtari me një pianissimo,sa që mezi e dëgjoja, si dukët frikohej sepse,,Sigurimi si syri vigjilent i Partisë,siç shprehej edhe populli të bënte Gjëmën,pra mund të i ndodhte edhe njëherë tragjedia siç i ka ndodhur ,,pa bërë asnjë faj ,prandaj ruhej që mos ta ,,tepron,, si thoshin pushtetarët për normat e ,,sjelljës,,së pa përgjegjshme para të huajve e sidomos para atyre që vinin nga shtetet revizioniste si emërtohej ish Jugosllavia. Pavarësisht prej të gjithë atij konstelacioni optik që zotëronte , atmosferës mikpritëse dhe solemne për nderën tonë, u ndiente në atë atmosferë edhe një lloj mjegullizë mikluese,intelektuale e artistike që ishte dhe mbretëronte gjatë tërë kohës të këtij evenimenti e që dukej qartazi si farsë e ushtruar mirë nga kreu i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, si specifik e diktaturës, edhe pse artificialisht u mundonin që ta anashkalonin atë pamje ,,spektakulare,,. NT/Ramadan Sokoli:E si mund të punosh kthjellët,kur mbi zotëron parimi hegelian ,,gjithkush kundër të gjithëve,,. Profesor Sokoli edhe në këto rrethana të përditshme punoi, dhe me veprat e veta krijoj një postulat logjikë jashtëzakonisht të madh pa qenë nevoja të provohet ,sa që sot e as nesër nuk mund të mendohet shkenca e etnomuzikologjisë pa te, pa kontributin që ka dhënë tash e 7 dekada,sepse pos brezit të parë që krijoj ai, si thotë kompozitori dhe muzikologu Pr.Dr.Sokol Shupo,,botimet e tij të shumta influencuan dukshëm në rritjen e sensibilitetit të formimit të muzikologëve të shkolluar vetëm në Shqipëri. Ato ishin kthyer në një lloj Bible për këtë profesion. Së treti,sepse në krijuesit shqiptarë,njohja e sistemuar e lëndës folklorike shqiptare krijoi një premisë reale për t u shprehur me një gjuhë të pasur në elementë shqiptarë,,. Prandaj,universi estetik i etnomuzikologjisë shqiptare pa Ramadan Sokolin në Shqipëri dhe pa Lorenc Antoni në Kosovë,të cilët filluan veprimtarinë e tyre kërkimore dhe artistike dhe vunë themelet e saja në pesë dhjetë vjetshin e dytë të shekulli të kaluar as që mund të mendohet dhe kur nuk do ta kishte ketë zhvillim dhe utilitarizëm muzikor si funksionalizëm estetik. Do të flasim dhe do të përqendrohemi dhe do të veçonim aktivitetin krijues të kompozitorit dhe të etnomuzikologut Ramadan Sokoli, jo vetëm për ta kuptuar nervin e tij hulumtues,por edhe për ta njohur krijimtarinë që paraqet një metaforë artistike si pjesë përbërëse e kohës sonë si sublim i ndjenjave krijuese dhe i përjetimeve origjinale me qasje të duhura artistike,kurse me emrin e tij është lidhur ngushtë etnomuzikologjia shqiptare kjo degë e shkencës dhe historia e saj në Shqipëri dhe më gjerë. NT/Etnomuzikologjia fillestare dhe pa traditë Etnomuzikologjia nuk ka pasur ndonjë traditë të madhe si shkencë,në trojet tona, sikurse edhe e gjithë shkenca dhe kultura shqiptare,në një të kaluar jo fortë të largët ,pos ca emrave të nderuar të cilët kanë qenë mbledhës të folklorit dhe të cilët ato këngë të mbledhura ndonjëherë edhe i kanë deshifruar,ndër ta duhet përmendur Gjon Kolë Kujxhija kontributin e tij të madh i cili me 20 Qershor 1943 në Firencë botoi vëllimin e parë me titull ,,Valle kombëtare – Dasma Shkodrane,, si dhe përmbledhjen e njohur të Pjeter Dungut,, Lyra shqiptare,, që edhe mund të konsiderohen ndoshta jo si të parat, por ndër botimet e para të kësaj gjinie. Ramadan Sokoli është studiues e hulumtues i cili shtrinë problemet etnomuzikologjike në temat universale të kësaj shkence duke i prezantuar në referencialitete, është ai që i pari na sjell në një hark kohor të shkurtër një varg studimesh dhe tekste etnomuzikologjike me struktura komplekse që u bënë modernë jo vetëm në aspektin e principit estetik, por edhe qasjeve të tyre , duke u bazuar në diskurse që burojnë nga vetë gjeni krijues i popullit e që i jep një primatë të menjëhershëm si shkencëtar me një bagazh të konsiderueshëm diturie ,pa dilema, si përfaqësues i denjë dhe teoricien i parë i etnomuzikologjisë shqiptare. Etnomuzikologu Sokoli,me punën dhe veprën e tij shënon fillimin e kësaj veprimtarie dhe si punëtor i zellshëm ka në Cv të pasur në të cilën dallojmë një krijimtari të madhe dhe të gjerë, jo vetëm në etno - muzikologji por edhe në kompozim. Nga ky këndvështrim duke i shpalosur punimet e tija shkencore me plotë gojë mund të konstatojmë se kredoja e tij krijuese dhe hulumtuese bazohet në binomin artist-shkencëtarë,binom që shumë shpesh e hasim edhe te shumë krijues,sepse koha ka qenë ajo që ua ka imponuar një realitet të tillë, jo vetëm atij por edhe shumë emrave të njohur të shkencës dhe artit shqiptar. NT/ Shkodra ,qytet i një kulture të madhe gjithë shqiptare Shkodra ka qenë qytet në të cilin u lind ky shkencëtarë i cili rrjedh nga një familje me tradita të mëdha kombëtare e qytetare dhe patriotike e njohur si familje Sokolave të Shkodrës,i ardhur nga fshati Boja i Sumës, së Malësisë së Madhe ka pasur shumë trima dhe nëse kemi njohuri pakëz nga historia do të na kujtohet figura e mbrojtësit legjendar të Hotit e Grudës,të tokave shqiptare në Mal të Zi,Hodo Pashë Gruda. Ramadan Sokoli,pra u lind në Shkodër më 19 qershor të vitit 1920,ku filloi të mësoi muzikën artistike , dhe si 16 vjeçar kompozoi një sërë këngësh si janë ,,Turtulleshë,, ,,Jelino,, ,Lulja me erë,,dhe shumë të tjera që u përqafuan nga publiku dhe u bënë pronë e tyre. Prej vitit 1940-1944 vazhdoi studimet për flaut dhe kompozim në Konservatoriumin e Muzikës në Firencë,,,Luigi Cerubini,,. Pas studimeve me një dituri të konsiderueshme ngriti nivelin jo vetëm të mësimit të flautës ,teorisë ,kompozimit por edhe me plotë sukses u fut në misteret e fshehta ,enigmat e mëdha që fshiheshin në atë kozmos muzikor si katars Aristoteliane,duke pësuar ,,tronditje,, shpirtërore duke i aplikuar si mesazhe bindëse për krijimtarinë e tij jo vetëm teorike,praktike por edhe artistike ,njëkohësisht duke shijuar dhe duke e përqafuar si sintezë në aspektin gnoseologjik . Mirëpo me kthimin e tij në atdhe,pas kryerjes së studimeve në kohën kur komunistët e ,,Çliruan,, Shqipërinë ai me të vërtetë pësoi jo vetëm Katars dhe tronditje shpirtërore të vërtet ,por edhe tragjedi të pa pritur, sepse e burgosën ,,çliruesit,, atë dhe dy vëllezërit Ibrahimin dhe Hodon për shkak të pjesëmarrjeve në aktivitete nacionaliste dhe legaliste ,duke prek dhe provuar diktaturën e egër,pa bërë kurrfarë mëkati. Mirëpo, pas shumë viteve ai lirohet nga Gullagu Enverian duke i falënderuar shokut të tij shkrimtarit Llazar Siliqit duke shfrytëzuar si thoshin....nevojën e regjimit për kuadro të nevojshme në fushën e studimeve muzikore...dhe mu atëherë filluan vuajtjet edhe më të mëdha psikike, sepse krijonte me kushte , pa emër e mbiemër ,në veprat dhe në shkrimet e tija nuk figuronte emri i tij si krijues,u përcillte në çdo moment sepse si thotë profesori...Partia e dinte se kush isha unë?!,,. E gjejmë pasi që lirohet nga burgu si instruktor muzike në Ministrinë e Mbrojtjes,instruktor i korit shtetëror,shef i muzikës në Shtëpinë e kulturës në Tiranë dhe me 1967 emërohet pedagog në Liceun Artistik Jordan Misja dhe së fundi pensionohet në kohën më të mirë krijuese për te, në moshën 55 vjeçare. Gjithnjë ia është përmbajtur fjalëve Chi va piano,va sano-kush ecën ngadalë,ecë i sigurt,prandaj fal punës dhe angazhimit të tij të madhe boton shumë artikuj ,studime shkencore dhe bëhet themelues i muzikologjisë shqiptare i cili modernizon në tërësi at duke aplikuar diskurse dhe referenca konkrete të cilat do të artikulohen në diagnostifikimin e saj i cili pos punëve të tjera për ta vitalizuar ketë degë të rëndësishme të shkencës që në start i ve vetes detyrë që të krijoj kuadro të nevojshme të një dege mjaftë deficitare. Për ketë eruditë mund të flasim pa ndërprerë ,sepse është një nga mos i pari ndër të parët në ketë lëmi, etnomuzikologu më i shquar që ka një njohuri,diapazon ,,të gjerë veprimtarie shkencore e krijimtari artistike,,. NT/Studim i shkëlqyer 16 shekujt-Njih veteveten Lista do të ishte shumë e gjatë e punimeve të tija ,po ne do të ndalemi në veprën e tij 16 shekuj që çuditërisht as në koopertina e as në brendinë e këtij botimi nuk hasim as datën e botimit e as atë të krijimit që edhe mund të konsiderohet si një lëshim teknik. Parathënia fillon me fjalët e të madhes Dora d Istria ,,Arbëria gjithmonë njerëz të mëdhenj ka nxjerrë,, menjëherë në rreshtin e parë të kësaj parathënie lexojmë dy fjalë ,,Njih vetveten,, si lajt motiv i tërë këtij studimit ,sepse profesori i nderuar në të nëntë kaptinat flet dhe shkruan për personalitete që pak ose aspak nuk janë hulumtuar dhe shkruar për ta për krijimtarinë shkencore dhe artistike të humanistëve ,artistëve dhe shkencëtarëve mërgimtarë dhe kështu ajo sintagmë plotësisht e arsyeton ,,Njih vetveten,,. Në kreun e parë shpalos veprimtarinë e madhe të dijetarit dhe muziktarit Niketë Dardani ose Niketa i Remesianës për të cilin konstaton me të drejtë ,, Niketë Dardani,i pajisur me prirje letrare e muzikore,përpilonte këngë dhe himne e ua mësonte besimtarëve që t i këndonin së bashku. Me si dukët ai ishte rritur me një mjedis ku muzika përfshihej në planin mësimor për edukimin e rinisë si pjesë e lëndës së metrikës,,. Pra ky prelat i devotshëm njeri i ynë i gjakut tonë në moshë të re si 26 vjeçar ishte në postin më të lartë në Hierarkinë kishtare katolike që i dha qytetërimit një opus të gjerë të kanonizuara e që lidhën tepër ngushtë dhe të pranuara si modele që edhe sot merren si vepra aktuale dhe të përdorshme. Mjafton të përmendim Te Deum Laudamos,himn i cili njihet në literaturën e përbotshme dhe është aktuale që nga viti 525 pas Krishtit ndodhet në,, Antifonarin e Bangorit të Irlandës,dorëshkrim i kopjuar ndërmjet viteve 680-691,, si relikt paleokristian që të kujton si disa skulptura arkaike plotë patos në thjeshtësinë tyre....,, Sa i për ketë mënyrës së himnit,profesor Sokoli thotë se,,....ky himn tradicionalisht shtjellohet lirshëm, duke u mbështetur në pikat parësore sipas stilit responsorial, d.m.th duke gërshetuar zërin e solistit me zërat e grupi të këngëtarëve që i përgjigjet verset pas versit,,. Te Deum ,vazhdon autori ,,...pa druajtje se është më i famshmi himn në liturgjinë kishtare të mbarë botës,,. Ai shpjegon edhe shumë elemente të tjera dhe me të drejt mund të konstatojmë se ky krijues asgjë mos të kishte bërë vetëm ketë himn,kishte me ngel i njohur si autor me një të shprehur dhe të menduar si krijues i vetëdijesuar, dhe i formësuar artistikisht në nivel të lartë artistik dhe duke pasur soditje imagjinatave në kontekstin jo vetëm spiritual por më gjerë. Në fund autori konstaton ,,....kjo dukuri dëshmon jo vetëm për qëndrueshmërinë e himnit,por edhe për vazhdimësinë e pandërprerë të traditës sonë,duke hapur shtegun për hulumtime të mëtejshme rreth etnogjenezës së popullit tonë si dhe të vazhdimësisë etnokulturore iliro-arbërore-shqiptare,,. Me qenë se vendi në gazetë nuk na lejon që të flasim për të gjitha kapitujt veç e veç gjerësisht ne vetëm do të i përmendim . Kështu në kapitullin e tretë hasim në titullin edhe disa muziktarë,Arbër ku flet për Dragan Prizrenin,Kolë Durrsakun,Filip Pjetër Drishtin,Progon Burizanin Xanet Augustinin,Kristofor Ulqinin,Martin Balistarin dhe Stojan Shkodranin. Disa vetëm i përmendën kurse për disa flet më gjerë,është interesant të theksojmë se hasim në shumë emra jo shqiptar,Dragan, Progon,Stojan ?! Në Kaptinën e katërtë flet për skulptorët dhe arkitektë Arbër në Dalmaci si janë Radovani, Miho Tivarasi,Andrea Aleksi që kanë lënë vepra me vlera. Në kaptinën e pestë bënë fjalë për Rozafën dhe mjeshtër Donatin, për piktorë,skulptorë dhe dijetarë shqiptarë neper Italinë verilindore si janë Leonik Tomeu,Marin Beçigemi, Maksim Artioti,Mikel Maruli,pastaj kemi për Albanezët e Viçencës ,Françesk Albanezi,Gjon Albanezi,Jeronimi,Zef( Guisepe) Albani,Mark Bazaiti, Viktor Karpaçi këta janë pjesë e kapitullit të gjashtë,që është harruar të shënohet edhe pse në pasqyrën e lëndës figuron. Kapitulli i shtatë është me Arkitektët shqiptarë në Turqi e tutje Sinan Atiq Aga,,Mehmet Sadefqari,,pastaj arkitekt Kasemi, Usta Mehmet Isaja, kompozitori Vladimir Gjergj Kastriotiu-Skënderbeu,kurse kaptina e nëntë janë Karl Gega, Harallamb Kristo Koçi,Ismail Efendi Dedei,Luigj Albanesi,Dhimitr Mihail Toskani,Gjergj Damga ,Thoma G.Nashi, Krist Maloku,Murat Shehu dhe ,mbaron me Aleksandër Moisiun. Ky studim paraqet vërtetë një ndërmarrje të madhe është edhe një përgjigje ndaj shkencëtarëve të shumtë që me ,,studimët,, e tyre kanë minimizuar vlerat tona kombëtare dhe individuale,njëkohësit është edhe një plotësim i shkencës tonë duke marrë parasysh mungesën e madhe të një literaturë të mirëfilltë duke qitë në pah emrat,e shkencëtarëve,artistëve dhe humanistëve tanë shekuj më parë. Duke e vlerësuar si studim serioz na gëzon edhe fakti se është pas çdo kapitulli edhe bibliografia mjaft e pasur që flet se autori ka konsultuar shumë burime dhe krejt në fund duhet të themi se vetëm me këshilloj studime serioze do të jem gjithnjë në rrugë që vlerat tona jo vetëm të studiohen, por edhe mos të i mbuloj pluhuri i haresës sidomos tani kur edhe populli i ynë ka se me çka të krenohet jo vetëm me të arriturat e kohës tonë, por dhe me të arriturave të epokave të kaluara,sepse profesor Sokoli me studimet,gjykimet dhe arsyetimet i ka vlerësuar kë ta krijues të shumë lëmenjve me kritekere themellore shkencore, duke dhënë edhe përcaktime dhe kritere rigoroze në bazë të koncepteve të parimeve estetike,artistike e shkencore jo vetëm të epokave të kaluara por edhe të sodit. Ndjeja dhe kisha kënaqësi të veçantë gjatë leximit, sepse për mes të 16 shekujve me siguri se kan njohur shumë emra të ri që ndoshta i kanë dëgjuar dikur, por tani edhe i njohin më mirë dhe është një mburrje për ne si komb, që gjaku i ynë ka dhënë aq shumë jo vetëm për kulturën tonë kombëtare, por edhe për tërë kulturën botërore.

VARREZAT MIDIS QYTETIT

Në Therandë gjinden dy varreza kryesore: një në lagjen e Berishëve që shtrihet në mes të gjimnazit teknik “Skënder Luarasi” dhe qendrës zejtare, dhe një në lagjen e Kuqit dhe të Gashit, që shtrihet në mes të rrugës së Reshtanit dhe kombinatit të gomës “Ballkani”. Tani për shkak të rritës së hovshme të qytetit, po krijohen edhe varreza tjera lokale pranë lagjeve të tyre. Detyrë e projektuesit të planit urbanistik është jo vetëm të përcaktojë vendet e ndërtimit të objekteve industriale, tregtare, institucioneve arsimore dhe kulturore, por të angazhohet edhe për varrezat e qytetit, që në mënyrë të papërmbajtur kanë mbetur të shpërndara. Prandaj përcaktimi i varrezave të qytetit, për therandasit duhet të jetë detyrë mbi detyrat. Dukuri tjetër e papërshtatshme e këtyre varrezave mu në qendër të qytetit është se gjatë varrimit mund të dëgjohet muzika e ndonjë dasme familjare. Kuptohet që dita e dasmës është një festë e madhe për familjen ku bashkohen dy të rinj - dhëndëri me nusen; në anën tjetër vdekja është një ngjarje e dhimbshme e papritur. Prandaj ka ngjarë që për hir të varrimit të ndërpritet muzika e një dasme. Edhe pse fjala e popullit thotë: të vdekurit me të vdekurit, dhe të gjallët me të gjallët, megjithatë është e rëndë të jehojë muzika e një shtëpie pranë varrezave të qytetit. Kuptohet që në këso raste faji mbetet jetim, meqë dasmorët ftohën dhe muzika duhet të ndërpritet. Këtu janë dy faktorë psikologjik: nderim ndaj ritit të vdekjes, por edhe lëndim i festës së martesës së investuar një kohë të gjatë. Varrezat jo vetëm që janë të shpërndara në qytet, por janë të copëtuara me udhë të ndryshme, që trup e tërthorë kalojnë këmbësorët në drejtim të shtëpive të tyre. Konkretisht, udhëkryqi afër gjimnazit teknik “Skënder Luarasi” është vendkalim i rrezikshëm, si për transportin, ashtu edhe për këmbësorët. Në anën tjetër, këto dy varreza të madha me udhë të shumta në drejtime të ndryshme është e pamundur të rrethohen me mure apo me tela rrjetor, për shkak se ato kanë mbetur të shpërndara porsi oaza. Po qe se do të ishte një varrezë e vetme në qytet, pa marrë parasysh në cilin vend, atëherë do të thureshin me mure, dhe do të respektoheshin nga të gjithë banorët e qytetit. Fatkeqësisht, gjendja e varrezave të qytetit po merr përmasa edhe më drastike, siç e theksova në fillim, po krijohen edhe varreza të tjera lokale në truallin e lagjes, prandaj ky veprim nuk është aspak etik. Kuvendi komunal i Therandës duhet të marrë një qëndrim, si në pikëpamje estetike, ashtu edhe në fushën e trashëgimisë kulturore, që varrezat e qytetit të projektohen dhe të vendosen në një truall të përshtatshëm në periferi të qytetit. Kuptohet që investimet do të jenë të larta, por e kemi detyrë morale, sepse njëherë e përgjithmonë zgjidhet çështja e mosrregullimit urbanistik të varrezave. Më në fund, vetëm shkatërrimi stihik i varrezave nga ana e bagëtisë dhe kalimtarëve, si dhe vendosja e rrethojave të herëpashershme, ekonomisë së therandasve u kushtojnë shumë para. Ka propozime se disa qytetarë do të thonë që të zhvendoset vetëm njëra prej varrezave të qytetit, megjithatë edhe kjo është e pamundur. E para se varrezat janë mu në mes të qytetit të hapura me shumë udhë, e dyta se toka në anën perëndimore të qytetit është me të çara dhe gërryerje të shpeshta. Prandaj varrezat e reja të qytetit duhet të jenë të rregulluara, me pemë, me bar, me lule, me udhë të shtruar për këmbësorët - vizitorët, me dritë elektrike dhe me çezma. Kuvendi komunal duhet të formojë këshillin e varrezave, njëkohësisht të hap një zyrë për nevojat e qytetarëve, të caktojë punëtorët për përkujdesjen dhe kopshtarët për mirëmbajtjen e varrezave dhe të ketë automobilin e zi për bartjen e kufomës prej shtëpisë në drejtim të varrezave. Duhet marrë shembull prej varrezave të Prishtinës dhe Tiranës të cilat qëmoti ndodhen jashtë qytetit dhe të rregulluara mirë. Gjithashtu në të gjitha qytetet e Suedisë varrezat gjinden jashtë qytetit dhe të organizuara mirë në mënyrë administrative dhe planimetrike me ujësjellës e me llamba elektrike. Afati rreth zhvendosjes së kufomave (eshtrave të të vdekurve) prej varrezave të vjetra për në varrezat e reja duhet të caktohet nga ana e Kuvendit Komunal. Posa të merret vendimi për truallin e varrezave të reja, Drejtoria e Planit Urbanistik duhet të marrë vendim që rreptësishtë të ndalohet varrimi në varrezat e vjetra brenda në qytet. Kështu që pas një kohe qyteti do të marrë pamje krejtësisht të bukur dhe të harmonishëm. Si çdo vend në botë edhe vendi i varrezave është pjesë e mbrojtjes së mjedisit natyror dhe shoqëror. Prandaj të tillët që thyejnë rregulloren e varrimit duhet të dënohen. Përkundrazi, mendoj se marrja e një vendimi moral dhe etik rreth projektimit të truallit të varrezave të reja, do të angazhonte çdo banor të Therandës. Konfeksionet e ndryshme fetare nuk duhet ta përçajnë popullin shqiptar, përkundrazi duhet të lidhen sipas gjakut dhe gjuhës, duhet që prifti dhe hoxha të veprojnë në dobi të kombit shqiptar. Aktualisht. pjesëmarrja në varrim bëhet pa dallime fetare, për shembull me rastin e varrimit të kryeplakut të Pajtimit Kombëtar Prof. Anton Çettën, e nderonin edhe shqiptarët e konfeksionit myslimanë. Dihet që në të kaluarën, shqiptarët myslimanë të Kosovës nuk janë varrosur me flamurin shqiptar kuqezi, për shkak të shtypjes nga ana e pushtetit totalitar të Jugosllavisë. Konkretisht, pushtuesi shekullor serbosllav ishte tolerant ndaj simbolit të fesë islame, derisa në anën tjetër, ndalonte flamurin e shenjtë me shqiponjën dykrenore. Me këtë flamur, shqiptarët, qysh prej kohës së Skënderbeut deri në Luftën e Dytë Botërore kishin luftuar kundër të gjithë pushtuesve të huaj pa dallime fetare. Sot porosia e fundit e çdo shqiptari para vdekjes, pa dallime fetare, është për varrim me flamurin kuqezi. Nëse dasmat shqiptare bëhen me flamurin kombëtar shqiptar, prandaj me të drejtë parësore duhet që i vdekuri të nderohet me flamurin kombëtar shqiptar. Shqiptarët nuk mund të kenë kulturë të veçantë fetare, por vetëm një kulturë kombëtare pa dallime fetare; dihet që pikëllimi dhe gëzimi i popullit shqiptar është i njëjtë në të gjitha anët e Shqiperisë Etnike. Nëse në Preshevë, apo në Janinë vritet shqiptari, kjo dhimbje prekë zemrat e të gjithë shqiptarëve pa dallime fetare kudo që ndodhen. Ky proces i ribashkimit të popullit etnik do të bëhet, ngjashëm siç po bëhet pagëzimi revolucionar i fëmijëve shqiptarë me emra të trashëgimisë kulturore dhe gjuhës kombëtare pa dallime fetare dhe vendore (si brenda, ashtu edhe jashtë atdheut). Dihet që pagëzimi shqiptar dikur ka qenë i ndaluar si nga ana e fesë, ashtu edhe nga ana e pushtuesit serb, me anën e së cilës, shqiptarët me emra myslimanë do t’i konsideronte për turq, në mënyrë që sipas doktrinës së tyre fashiste do t’i dëbonte në drejtim të Anadollisë. Prandaj, me të drejtë mund të thuhet se pagëzimi i fëmijëve me emra të antroponimisë së trungut ilir është revolucion i trashëgimisë kombëtare në mbarë Shqiperinë Etnike. (Nga libri "Theranda ime", 2000)

Vegimi i një nate vjeshte

Gëzim MEKULI Vegimi i një nate vjeshte Në një natë pa hënë, pa yje, Një pragdimri në veri, S'po më zbriste gjumi syve Dhe s'më flihej kurrsesi. Mendja sillej e përsillej Në shkretina prej vetmie. Terri mbas dritares fshihej, I pabesë, pa dritë, pa hije. Teksa prisja të më vinte Or'e gjumit të shpresuar, Mjedis dhomës pashë një dritë, Ish' e ngrohtë, ish' e praruar. E mbuloi të gjithë hap'sirën Krejt në shndritje me vizllim .Askund s'mbeti vend i errët Shkoi terri në mërgim. Kaq e bukur ajo dritë - Rezendritur s'kish të dytë, Unë i shtangur mbeta ngrirë E s'mund t'i besoja sytë: Isha zgjuar? Shihja ëndërr? Vërtetë ishte a delir? Atë çast një zë i ëmbël Pëshpëriti: Pse s'fle, bir? Shihe natën – ësht' e errët. Shihe orën – u bë von'. Nesër vjen një ditë tjetër, Një përballje e re të fton. Unë e di çfarë është dhimbja Dhe largesa dhe vetmia, Por mëngjesit, kur zbardh dita, Pret kujdesjet si fëmia. Ndaj përmbi dhimbje të shpirtit, Mbi vetminë që vret në zemër, Mos ul krye, lart të ngrihesh, Mposhti e mos lyp rrugë tjetër! Çfarëdo që të ndodhë në jetë, Këto fjalë mos harro kurrë: Si çdo nënë e vërtetë - Linda djalë por rrita burrë! ... Kaq tha dhe shkoi sikur erdhi Ajo dritë – m'e mirë në botë. Mbas dritares ndriti dielli. Në veri bënte më ngrohtë. (Kushtuar nënës sime, Shkurte Mekuli, e cila iku ngakjo botë, në 2002, si pasojë e luftës në Kosovë)

Nëpër 85 vitet e Bibliotekës Kombëtare

Dita e 28 Nentorit te vitit 1922, kur institucioni i librit ne Shqiperi do te perurohej dy vjet pas krijimit si nje Biblioteke Kombetare, cilesohej si nje “Dite e Madhnueshme” ne fletoren zyrtare te asaj kohe. Perurimi i institucionit te themeluar me vendimin e vitit 1920, te qeverise se sapo dale nga Kongresi i Lushnjes, u krye ne 28 nentor te vitit 1922. Nga ceremonia e perurimit te ketij institucioni, Biblioteka Kombetare posedon njoftimin autentik te fletores zyrtare, nr.86 te vitit 1922. Ky dokument eshte ekspozuar ne katin e pare te godines se bibliotekes me rastin e 85 vjetorit te krijimit te ketij institucioni, qe ndryshe konsiderohet “nje memorie e kombit dhe frymemarrje per te”. Pergjate viteve te funksionimit Biblioteka Kombetare, ka njohur nje zhvillim te gjithanshem. Fondi i saj eshte pasuruar nga viti ne vit. Po ashtu dhe numri i lexuesve. Ne vitin 1922 Biblioteka Kombetare numeronte rreth 6 mije vellime, ndersa sot ky numer e ka kaluar nje milioneshin. Sipas te dhenave arkivore, veprimtaria e Bibliotekes Kombetare spikati gjate viteve te mbreterise ne vitet 1928-‘37, kur institucioni drejtohej nga atdhetari Sotir Kolea. Mbarimi i Luftes se Dyte Boterore e gjeti institucionin e librit me nje koleksion prej 15 mije vellimesh, nje fond qe do te rritej ne vite dhe qe do ta shnderronte bibloteken modeste ne qendren arkivore te te gjitha botimeve te vendit, qe pergatit bibliografine kombetare te librit shqip. Ajo perfshin ne fondin e arkivit te saj botimet e para ne gjuhen shqipe nga shek.XVI deri ne ditet tona, ne fondin e antikuarit botime te shek.XV-XVIII, inkunabula, si dhe 52 harta me shtyp, ne fondin e doreshkrimeve ne gjuhet orientale, me permbajtje kryesisht fetare si dhe nje numer te vogel ne gjuhet perendimore dhe ne shqip. Ndersa ne fondin e albano-balkanologjise ruhen te gjitha botimet shqipe si dhe ato te huaja qe flasin per Shqiperine, shqiptaret dhe popujt e Ballkanit.

Besimet fetare te shqiptarët

Shkruan: Genc Myftiu Megjithese jezuitet erdhen me vone ne Shqiperi ata e rroken shpejt natyren dhe kulturen shqiptare Bie ne sy revista e tyre patriotike “Leka “. Kurse per Franceskanet dallohet Pater Gjergj Fishta i konsideruar si poet Kombetar Shqiptar dhe themelues i alfabetit te gjuhes shqipe ne Kongresit te Manastirit. Polemika apo konkurrenca mes jezuiteve dhe franceskaneve nuk arriten asnjehere ne krize te kishes katolike ne Shqipetare. Per me teper ato kishin bashkuar gjithnje perpjekjete per te siguruar perkrahes ne fuqite e medha si Austria, e cila kishte ndikuar prane portes se larte per te mbrojtur interesat e katolikeve dhe kishte financuar per kishen katolike shqiptare. Ne pasluften e pasigurt per fatet e Shqipeprise prej lakmise se fqinjeve nje delegacion i kryesuar nga ipeshkv katolik Bumci shkoi ne Versaje dhe perdoren influencen e tyre ne Seline e Shenjte per te garantuar se katoliket shqiptare nuk donin te jetonin te ndare nga shqiptaret e tjere muslimane, duke pase parasysh copetimin e mundshem te pasluftes. Per t’iu pershtatur te gjithe besimtareve te vet Kisha Katolike mori parasysh edhe Kanunin e Leke Dukagjinit dhe variante te tij dhe u mundua qe te mos i binte ndesh ketij kodit te nderit;, mikpritjes, fjales se dhene etj. duke spjeguar keto elemente edhe me biblen. Kisha katolike shqiptare, ne dallim nga simotrat ne Evrope, karakterizohej nga nje pavaresi e komponenteve te saj per shkak te rolit te vecante qe luajten franceskanet dhe jezuitet. Kjo gje shkaktonte mospelqimin e dergatave nga Roma, sepse nuk e kuptonin situaten ne vend. Eshte per tu theksuar se, ashtu si edhe ne shekullin e XV dhe XVI, ne dallim nga riti lindor, Kisha katolike nxiti perdorimin e gjuhes shqipe qe me 1861 ne seminarin e urdherit franceskan dhe u shqua per nje patriotizem ta pashoq. Ky ishte shkaku qe me 1933 ipeshkvit katolike do ti shkruanin bashkerisht Zogut ”Ne jemi ketu ne Shqiperi prej dy mije vjetesh;katolike atehere katolike edhe sot, shqipetare atehere shqipetare sot edhe gjithmone ”Dy revistat katolike te viteve 30 “Drita” dhe “Leka” harmonizojne doktrinen fetare me kontekstin shqiptar dhe propagandojne tolerancen fetare dhe mundesine e bashkejeteses midis feve ;Psh solidaritet shoqeror kristian do te gjente mbeshtetjen e vet ne Shqiperi ne praktiken e beses dhe te fjales se dhene te tradites zakonore shqiptare Pushtimi Italian zgjoi perseri idene e vejeter te Vatikanit per uniatizimin e Kishes dhe pati edhe misionare dhe u organizuan mbledhje per kete ne kuader te luftes italo-greke. kleri fetar i te te gjithe besimeve (musliman,katolik, bektashian dhe ortodoks) u perpoq te perfitonte sa me shume financime nga politika e fashisteve italaine dhe gjerman. Por kjo nuk I pengonte besimtaret te vazhdonin te shihnin nje pushtues qe duhet te ikte nje ore dhe me pare. Bektashinjte u hodhen totalisht kunder fashizmit italian dhe nazizmit gjerman. Me shkrirjen e patrikanes se Ohrit dhe kalimi i varesise se kishes ortodokse direkt nga Kostandinopoli, pas janarit te vitit 1767 (influencuar edhe nga rezultatet e lufterave ruso-turke) u vu re nje perpjekje fare e hapur per helenizimin e popujve te ballkanit duke shtuar numrin e shkollave greke dhe te qendrave te rendesishme fetare dhe didaktike si Voskopoja ku u hapen shkolla si « Akademia e Re » (nje institucion illuminist ne te cilen kontribuan greke, rumune-vllhe dhe shqiptare si Kavalioti )ne vitin 1744 apo shtypshkronja etj. Por patriotet fetare dhe njerez te ditur Shqiptare e shfrytezuan kete infrastrukture dhe kulture fetare per te prodhuar vepra per te ardhmen e kombit shqiptar sic ishte edhe fjalori tre gjuhesh i Kavaliotit i botuar ne Venedik me 1744. Keshtu Voskopoja u be nje qender iluminizmi , arti dhe atdhetarizme e . Po si devocion patriotik ne ndihme te kishes shqiptare erdhi edhe Ali Pashe Tepelena i cili ngarkoi mjekun e tij Vangjel Meksin te Perkthente Dhiaten e re per besimtaret shqiptare ne vitin 1819 deri 1827 per te vazhduar vone me perkthimet e Kristoforidhit te vitit 1872 Pushtimi osman dhe përhapja e islamizmit e demtoi rende fene e krishtere katolike apo ortodokse. Me rritjen e ndërgjegjes kombëtare në luftën kundër sundimit të huaj, nga shtresa e klerit vendës dolën disa figura të njohura si Pjetër Budi, Frang Bardhi, Pjetër Bogdani të cilët luajtën një rol të rëndësishëm për kulturën shqiptare. Gjatë Rilindjes kombëtare nga rradhët e dy degëve të Krishtera pati klerikë që punuan për interesat e vendit e të kulturës kombëtare, si Papa Kristo Negovani, Ndoc Nikaj, Nikollë Kaçorri etj. Ne fund te shekullit XIX dhe ne fillim te shekullit XX ,patriotet Shqipetare te mergimit, kryesisht ortodokse e kuptuan heret se per te kundeshtuar politiken dhe praktiken helenizuese te Greqise duhej nje Kishe Autoqefale Shqiptare.Tentativat e para per kete jane bere nga Nikolla Naco me orijgine nga ne Bukuresht por pa sukses. E drejta ligjore per autoqefali i lindi Kishës Ortodokse të Shqipërisë qysh më 28 Nëntor 1912. Me shpalljen e pavarësisë nga Turqia, Kisha Ortodokse e Shqipërisë nuk mund të mbrohej më juridikisht nga Patrikana, e cila ishte nën juridiksionin e shtetit turk. Kjo kishte ndodhur edhe me popullsitë e tjera të Ballkanit që kishin qenë të pushtuara nga Turqia. Kështu, kishin shpallur autoqefalinë Kisha Ortodokse Greke, Bullgare, Rumune dhe Serbe, e cila e kishte fituar këtë të drejtë që në shek.XIII. Në Amerikë kjo përpjekje filloi qysh në Maj te vitit 1907. Një shkak që i dha shtysë këtij problemi, ka qenë një ngjarje konkrete. Më gusht të vitit 1907, vdiq një djalë i ri, në qytetin Hadson. Kur trupi i tij u shpu ne Kishen Ortodokse ku zakonisht kryenin shërbesat e tyre shqiptarët ortodoksë, prifti grek refuzoi ti kryente sherebesen e permortshme pasi djaloshi njihej si nacionalist shqiptar dhe ishte “automatikisht i c’kisheruar” . Për këte shkak, shqiptarët krijuan një shoqëri fetare në Shtator 1907, me emrin “Nderi Shqiptar” dhe zgjodhën një komision, që ai ta lidhte shoqërinë e Usterit me emigrantët e Natikut, Marlboros, Bostonit, etj. Ky ishte hapi i parë për një Kishe Ortodokse Shqiptare të pavarur në emigracionin e Amerikës. Meqë shqiptarët nuk kishin një prift legal të dorezuar nga një peshkop, vendosën që të thërrisnin një prift nga Shqipëria. Nga kandidatët fitoi F.Noli, i cili pas shume peripecish te stisura nga patrikana ,më Mars te vitit 1908, F.Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shigurua prift nga tre peshkope nje rus , nje ukrainas dhe nje rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F.Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kesaj ne Amerkike fillon ethshem ndertimi i Kishave ortodokse shqiptare kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila perfundoi në vitin 1912.kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës at Naum Cerja. Në vitin 1919 u ngrit kisha e Shën Mërise në Natik. Për nevojat e Kishës së re shqiptare e të pavarur, F.Noli përktheu me radhë nga viti 1908-1914, të gjithë librat kishtare të domosdoshëm “Sherbesat e Javes së Madhe”, Libri i Sherbesave të Shenjta”, “Libri i të Kremteve të Mëdha”, “Triodhi i vogel”, “Lutjesorja” dhe “Pesëdhjetëvjetorja e vogël”. Të gjitha këto përpjekje për një Kishë Ortodokse Autoqefale Shqiptare, F.Noli i bëri me synimin e krijimit të një peshkopate ortodokse shqiptare në Amerikë, fronin e së cilës, në të ardhmen ta shpinin ne Shqipëri. Një nga ngjarjet më të shënuara të Kishës Ortodokse Shqiptare ka qene Kuvend i dates 16 Mars të vitit 1919 ku u mblodh diaspora shqiptare e Amerikes Kanadase dhe Meksikes Kuvendi i kërkoi peshkopit rus t’u jepte mundësi që të formonin Peshkopatën Shqiptare të Amerikës dhe të dorëzonte peshkopin e tyre të parë. Për këtë qëllim u bënë shumë kërkesa edhe në kryepeshkopata të tjera. Peshkopi rus premtoi tri here që të dorëzonte F.Nolin peshkop dhe të tri herët u terhoq. Në rrethana të tilla më 26 Korrik 1919, në kishën e Shën Gjergjit në Boston, F.Noli iu drejtue të pranishmëve: “Kush e bëri peshkopin e parë fare?” Dhe populli iu pergjigj: “Të parin fare e bëri populli. Dhe mua populli të më dorëzojë se jam i pari fare për shqiptarët” - tha F.Noli. Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F.Nolin peshkop të saj. Ndërsa në Amerikë ndodhnin këto ngjarje, në Shqipëri, e cila ishte bërë shesh lufte, mbizotëronin mitropolitët grekë, si Jakovi i Durrësit e pastaj i Korçës, Njoftime kishte se Në Shqipëri vepronin bandat terroriste greke të “kompanive të shenjta”, të cilat vranë Papa Kristo Negovanin në vitin 1904, terrorizuan popullsinë e Shqipërisë së Jugut në vitin 1914, vranë At Stath Melanin në vitin 1917. Pas gjithë këtyre pengesave më në fund, më 28 Prill 1921 at Vasil Marku dha të parën meshë shqip në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Ngjarja më e madhe për Kishën Ortodokse të Shqipërisë ishte mbledhja e një kongresi gjithëshqiptar në Berat, më 10 Shtator të vitit 1922 ku u aprovua nga kongresi që si qender e Kishës Autoqefale të Shqiperisë të ishte Korça. Kongresi vendosi që gjuha e liturgjisë në Kishen Ortodokse Autoqefale Shqiptare të ishte gjuha shqipe.Kongresi i Beratit u mbyll më 19 Shtator 1922. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi I Pare I themeluar ne Berat shpalli F.Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shen Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F.Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Pare i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arberia) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, miropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F.Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F.Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria. Me përkrahjen e qeverisë, erdhi në krye te Kishës Ortodokse të Shqiperisë at Visarion Xhuvani, i cili u shpall kryepeshkop në këtë mënyrë. Në vitin 1929, ai u dërgua nga Sinodi dhe mitropoliti i tij tek Anastasi i Koshavacit. Që aty u thirr në Tiranë dhe tok me peshkopin serb të Shkodrës, si dhe me dy peshkopë të tjerë, Evthim Ikonomin dhe V.Camcen (Agathangjelin), krijuan Sinodin e Dytë të Kishës Ortodokse Shqiptare me kryepeshkop Visarion Xhavanin. Patrikana Ekumenike e kundërshtoi këtë sinod Megjithëketë, duhet theksuar se V.Xhuvani u tregua shumë energjik. Gjatë kohës që ishte në krye të Kishës ai mblodhi Kongresin II gjithëortodoks në Korçë, më 16 Qershor 1929 Nën formulën: Kishe e lirë në shtet të lirë”, Kishë e ndarë nga shteti, u formulua neni 16 i Statutit ku thuhet: ”Kryepeshkopi, peshkopët, zëvendësit e tyre lokalë, Ikonomi i Madh Mitrofor, Sekretar i Përgjithshëm i Sinodit, si dhe ndihmësit dhe zëvendësit klerikë të Kryepeshkopit dhe peshkopëve, duhet të jenë prej gjakut dhe gjuhës shqiptare, si dhe të kenë nënshtetësinë shqiptare”. Sinodi II i Shenjtë i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërise, po i panjohur nga Patrikana Ekumenike u përbë nga: Kryepeshkop dhe peshkop i Tiranës dhe i Durrësit V.Xhuvani, imzot Camce, imzot Ambrozi, imzot Eugjeni. Më vonë ky sinod u plotësua dhe me Ikonomin e Madh, Mitrofor, at Vasil Markun. Mbreti Zog gjate perpjekjeve per te krijuar nje stabilite politik ne Shqiperi ndoqi nje politike neutrale ne lidhje me besimet e ndryshme ne Shqiperi duke e ndare pushtetin nga feja , duke perkrahur autoqefaline e kishes ortodokse si edhe duke preferuar shqipetare ne drejtimine fese. Per tre vjet ai pat nje konflikt me shkollat katolike (1933-1936) te cilat I mbylli dhe pastaj I hapi prape. Kjo u be ne kuader te reformes arsimore.Ka interpretime se kjo levizje e Zogut u be edhe per te mbajtur nje ekuiliber fetar dhe per ti vene nje kufi ekspansionit te gjithanshem italian ne Shqiperi Problemi atoqefalise u be nje nga temat kryesore edhe per mbretin Zog I clili dergoi minitrsin ortodoks Kota dy hetre ne Stamboll per te negociuar por edhe per te kercenuar.Në vitin 1933, qeveria e mbretit Zog bëri presion edhe ndaj Xhuvanit që ai të jepte dorëheqjen dhe u ngarkua Kristofor Kisi për të formuar Sinodin e Tretë te Kishës Ortodokse Shqiptare. U arrit që më 20 Shkurt 1937, qeveria shqiptare të niste delegatë për në Athinë K.Kisin dhe laikun Josif Kedhi. Kështu, më 12 Prill 1937, Kishes Ortodokse Shqiptare iu njoh zyrtarisht varesia direkte nga patrikana dhe u shpall autoqefale. Dekreti i lartë kishtar, Tomi., iu dorëzua K.Kisit. Me këtë rast, Patrikana i dërgoi një mesazh Ministrit të Drejtësisë Thoma Orollogaj, Mbretit Zog dhe Kryeministrit Koço Kotta. Tani e tutje, kjo kishë edhe juridikisht e në mënyrë kanonike, vendoste vetë për organizimin e saj, si për caktimin e peshkopëve dhe të peshkopatave, për përkthimin e liturgjisë dhe librave të meshës në gjuhën shqipe, etj. Nga ana e saj, Patrikana ruante të drejtën e shpjegimit e të interpretimit të dogmës ortodokse dhe kërkoi që ndër të gjithë peshkopët e mundshëm të fronësuar nga Sinodi i shenjtë i Kishës Autoqefale të Shqipërisë, dy prej tyre të kishin, për këtë arsye, formim teologjik ortodoks në shkollat greke dhe të kishin jetuar jashtë vendit, dmth në Greqi ose në Malin e Shenjtë, për mjaft kohë. Ky ishte i vetmi kusht që vuri Patrikana Ekumenike. Sinodi III i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, përbëhej nga Kristofor Kisi, kryepeshkop dhe mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës, Agathangjel Çamçe, mitropolit i Beratit, Evllogji Kurnila, mitropolit i Korçës, Pandeli Kotoko, mitropolit i Gjirokastrës. Islami në Shqipëri Kontaktet e shqiptarëve me botën islame, janë relativisht më të vona se ato të pjesës më të madhe të popujve europianë. Islamizmi u shfaq për herë të parë i pranishëm në kontinentin e vjetër në fund të mijëvjeçarit të parë (shek. 9-10-të). Nga kontaktet e spanjollëve me arabët dhe kulturën e tyre lindi eposi i Sidit, në të cilin konflikti themelor është ai i kalorësve hispanikë me maurët (arabët). Nga kontakti i frankëve me arabët lindi epopeja kombëtare e francezëve “Kënga e Rolandit”, në të cilën konflikti zhvillohet midis morëve (arabëve) dhe vendësve. Disa shekuj më vonë arabët do të ishin të pranishëm në tragjeditë e Shekspirit (Othello, “arapi i zi”, në tragjedinë me të njëjtin emër). Në këtë kohë (fundi i periudhës bizantine dhe pragu i pushtimit otoman) shfaqen për herë të parë arabët të fiksuar në kulturën tradicionale shqiptare, në baladën e vëllait që ngrihet nga shtrati i vdekjes për të mbrojtur nderin e motrës nga “nji bajloz i zi” (a “nji harap i zi”) që ka dalë prej detit. Historikisht kontaktet ndërfetare midis shqiptarëve të krishterë dhe pelegrinëve përhapës të islamizmit i takojnë shekullit të 13-14-të. Misionarët e parë të fesë së re mbërritën në hapësirën shqiptare nën emrin e ortodoksisë. Një prej këtyre misionarëve, që solli bektazhizmin në Shqipëri, njihet me emrin “Shën Spiridoni” dhe i përgjigjet figurës së Haxhi Bektash Veliut. Fshehja pas ortodoksisë lehtësoi pranimin e islamizmit (fillimisht në formën e bektashizmit) para se ushtritë perandorake osmane të pushtonin vendin. Kjo periudhë e parë përfaqëson fazën e islamizimit të përzgjedhur paqësor. Islamizmi në Shqipëri paraqitet si “islamizëm europian”, joburimor. Me pushtimin otoman nis faza e islamizimit me masa shtërnguese përmes zbatimit të sistemit të privilegjuar të taksave dhe tatimeve ndaj muslimanëve, përkundër një sistemi shfavorizues ndaj josmuslimanëve (përjashtim i atyre që ndërronin fenë nga detyrimet ekonomike, nga marrja nizam etj.). Prej shekullit të 15-16-të e në vijim në qytetet kryesore të Shqipërisë u ngritën institucione të rëndësishme të kultit islamik (xhami, tyrbe, teqe). Islamizmi u përhap më shumë në Shqipërinë e Mesme. Në fazën e fillimeve pjesa më e madhe e shqiptarëve mbanin zyrtarisht fenë islame dhe ushtronin ritet e krishterimit. Në këtë fazë dëshmohen kisha të maskuara (nëntokësore). Mbajtja e dy feve dhe dy emrave (kriptokrishtërimi, krishtërimi i fshehtë ose i mbuluar me muslimanizëm të jashtëm) vazhdoi deri në shekullin e 20-të. Në shekullin e 18-19-të islamizmi pati një lulëzim fetar dhe kulturor në Shqipëri. Në këtë periudhë u zhvillua letërsia shqipe me alfabet arab, e njohur si “letërsia e bejtexhinjve”, që studiuesit e krahasojnë me letërsinë “alhamiado” që qe zhvilluar më parë në Spanjë. Islamizmi la gjurmë në jetën zakonore të shqiptarëve, përmes ndërhyrjes së disa nomeve të sherijatit. Por sherijati nuk u bë asnjëherë kod sundues zakonor i shqiptarëve. Pranimi i islamit nga shqiptaret spjegohet edhe me rolin qe do te luante kjo fe per diferencimin e shqiptareve prej sllaveve (zona Kosoves) dhe grekeve (zona Camerise) te cilet sidomos pas shekullit XVIII kishin filluar nje politike asimiluese ndaj shqiptareve Feja Islame ne Shqiperi eshte karakterizuar ktryesisht nga prezenca e shumices se muslimaneve sunite dhe pakices te urdherit bektashij Ne kushtet e nje shteti te pavarur shqiptar dhe te pasluftes se pare boterore muslimanet Sunite riorganizohen ne 1921 ne nje Alenace kombetare muslimane Me 1923 bashkesia sunite do te ndahet nga kalifati Stambollit duke zgjedhur si kryetar Myftiun e Tiranes .Ne keto vite ne Islamin shqiptare shfaqet nje dell reformator pasi ndalohet formalish poligamia , dalin perkthme ne shqip te kuranit dhe deputet muslimane kerkojne qe grate te bejne jete shoqerore si burrat gje cila do te filloje te realizohet me ligjine heqjes se perces vetem me 1937 . Me 1923 del edhe revista « Zani I Nalte »me ndjenja te theksuara patriotike dhe reformatore . Me 1929 mbahet nje kongres i muslimaneve sunite ku u vendos perdorja ekskluzive e gjuhes shqipe dhe reduktimi i numrit te xhamive per te mbajtur ato me kryesoret , unifikimi i medreseve etj. Ka vend te besohet se ne kete reforme ka gisht Zogu me qellimet etij per te bashkuar vendin dhe per ta oksidentalizuar Shqiperine duke ia hequr perfundimish imazhin e nje vendi islam.Thuhet se edhe Ataturku, reformatori me i madh i kesaj kohe, behej xheloz nga shpirti reformator i Zogut pasi nuk i pelqente qe ky i fundit tia kalonet atij ne kete drejtim. Bektashizmi e ka origjinen prej nje doktrine mistike te baballareve turkmene te shekullit XI-XII ne detin Kaspik dhe u themelua nga Haxhi Bektashi nen ndikimin e mistikut persian Ahmet Jasevi per tu fuqizuar si sekt musliman ne Turqi pasi lidhet me korpusin e jenicereve (qe kishin prejardhje kristiane). Bektashizmi adhuron Aliun po aq sa Muhametin. Per aresye te konfliktit me vete muslimanizmin bektashizmi fitoi nje tolerance fetare me kristianizmin duke pasur edhe disa pika takimi ne jeten fetare. Predikonin barazine e burrit me gruan, pinin alkool dhe gjera te tjera qe ishin fare te papelqyeshme per Islamin .Per nga ky pozicion tolerant I bektashizmit dhe per rolin patriotik qe kane luajtur shume Bektashij ka pasur mendime nga studiues dhe politikane vendas dhe te huaj te te gjithe koherave se Bektashizmi do te ishte nje fe e pershtateshme per Shqipetaret .Nder keta eshte edhe poeti i madh kombetar Naim Frasheri Në Shqipëri bektashizmi është shfaqur në fund të shekullit të 12-të dhe në fillim të shekullit të 13-të. Në 1925, kur Ataturku ndërmori reformat e ashpra laicizuese të shtetit për krijimin e Turqisë moderne, Shqipëria u bë vendi i Kryegjyshatës Botërore të Bektashinjve duke mbetur edhe sot e tille Pakkush e di se Shqipëria, ky vend i vogël, është seli e një kryeqendre botërore të besimeve. Eshtë interesant të vihet re se edhe gjatë periudhës së ateizmit nuk pati pretendime nga shtete të tjera ku ka bashkësi besimtarësh bektashinj për të marrë rolin e kryeqendrës. Bashkësia bektashije e Shqipërisë u shpall e pavarur në vitin 1921. .Shume teqe bektashishj u bene qendra rezistence kunder italianeve dhe kunder gjermaneve si baba Fejozo dhe baba Faja duke llogaritur gjate luftes rreth 6000 bektashij te roganizuar. Historia e Kishës Ungjillore Protestante në Shqipëri, zë fill më 18 Tetor 1873, kur Berd, Xheni dhe zoti Marsh u vendosen si misionarë në qytetin e Manastirit. Këta misionarë fisnikë krijuan aty Bashkësinë e parë Ungjillore. Ndër anëtaret e parë të Bashkësisë Ungjillore të Manastirit, ishte edhe Gjerasim Qiriazi I cili pasi shkollohet ne Bullgari me ndihmen e misionareve ne maj 1883 niste per ne Shqipërisë, jo pa pengesa dhe pa vuajtje. Gjerasimi synoi qytetin e Korçës, ku predikimet e para i bëri në Mësonjtoren Shqipe, më 3 Maj 1890, duke patur si pikësynim zgjimin e popullit të tij, si një misionar atdhetar. Predikimin e Fjalës së Krishtit, ai e quante vërtetë një detyrë patriotike. Gjerasimi dhe e motra Sevastia çelen në Korcë shkollën e vashaveme 23 Tetor 1891. Kishte gjithsej tri vajza. Më pas, duke thyer luftën që Patrikana i bënte shkollës dhe Gjerasimit, numri i vashave në shkollë u shtua. Te shumta kanë qenë vashat që mbaruan shkollën e Qiriazit. Me 14 Nëntor 1892 u themelua bashkesia “ Vëllazëria Ungjillore”ne te cilen bënte pjesë Gjerasimi, Gjergj Qiriazi, Sevastia, Grigor Cilka, Herakli Bogdani, V.Pasko nga Pogradeci, Fanka Evthimi dhe ndoshta edhe P.N.Luarasi. Kjo shoqëri ungjillore pati dhe organin e saj që u quajt “Letra e Vëllazërise”, numri i parë i së cilës u botua në Korce në nentor të vitit 1892. Besimet fetare ne periudhen 1944 –1990 Pushteti i vitit 1945 e vuri në shenjë kryesisht Kishën Katolike të Shqipërisë, duke e cilësuar atë si çerdhe të agjentëve të huaj në Shqipëri. Për këtë arsye, qysh në fillim, Kishës Katolike Shqiptare iu kërkua të bënte një sakrilegj kanonik, të shpallte autoqefalinë e saj. Te dy peshkopët katolikë, imzot Gaspër Thaçi dhe imzot Vinçenc Prennushi nuk e pranuan një gjë të tilë. Shteti komunist i burgosi të dy, duke dënuar me 20 vjet burg imzot V.Prennushin, klerik dhe poet dhe duke dënuar me pushkatim imzot Gaspër Thaçin.Pas shumë mundimesh në burg, vdiq në vitin 1949 dhe imzot V.Prennushi, ipeshkv i Durrësit dhe i Tiranës. U arrestuan 30 françeskanë, 15 jezuitë dhe mjaft seminaristë. Disa prej tyre u pushkatuan e disa vdiqën të munduar nëpër kampe përqëndrimi dhe në punë të detyruar.Në vitin 1945, u pushkatuan Dom Ndre Zadeja, poet dhe atdhetar. Po këtë vit, u pushkatuan Frano Gjini, Gj.Volaj, at Ciprian Nika. Në vitin 1946 u dënua dhe u pushkatua në Shkrel, Nikoll Gazulli, etj. Fjalët e tyre të fundit ishin: “Rroftë Krishti mbret! Rroftë Shqipnia dhe pa ne!” Në vitin 1950 u shpall arkipeshkv i Kishës Katolike të Shqipërisë Bernardin Shllaku, por atij i vunë një mbikqyrje të fortë. Ndërkaq ishin mbyllur shkollat dhe manastiret katolike kudo. Kleri i huaj katolik që vepronte në dioqezat e Shqipërisë, u dëbua qysh në vitin 1946. Në vitin 1967 u pushkatua Zef Bici se gjoja kishte penguar aksionin ateist të rinisë. Arkipeshkvi Ernest Coba u burgos qysh në vitin 1964 dhe u dënua me 25 vjet burg.Vdiq në spitalin e Tiranës në vitin 1980. Atëhere u burgos dhe Mikel Koliqi, i cili megjithe vuajtjet, doli gjallë nga burgu por vdiq si kardinal në vitin 1997. Keta dhe shume te tjere ishin martire te Kishes katolike Shqiptare ne shekullin e 20 Sinodi III i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë qëndroi deri në vitin 1949, kur kryepeshkopi Kristofor Kisi dha dorëheqjen. Kisi vdiq më 16 Qershor 1959. Nga viti 1946 deri në vitin 1949 Sinodi IV i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, u formua më 25 Gusht të vitit 1949, me kryepeshkop të Kishës Ortodokse Autoqefaqle të Shqipërisë, Paisi Vodicën. Ky u shpaLL KRYEPESHKOP i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, si dhe peshkop i Durrësit dhe i Tiranës, Qiril Naslazi u vendos mitropolit i Beratit, Filothe Duni, mitropolit i Korçës, Damjan Kokoneshi u shpall mitropolit i Gjirokastrës. U shpall peshkop sufragan Sofron Borova. Paisi Vodica njoftoi menjëherë Patrikanën Ekumenike të Kostandinopolit për Sinodin e ri, por Patrikana e quajti kryepeshkop jo kanonik dhe nuk e njohu si të tillë.Vodica për arsye politike e lidhi Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë me Patrikanën e Rusisë komuniste. Kështu që, Sinodi IV mori karakter të theksuar politik. Për këtë shkak, u dërgua nga Patrikana në Amerikë peshkopi Marko Lipa, peshkop i Lefkës, për të mos lejuar që Kisha Ortodokse Shqiptare në Amerikë të binte në pozitat politike të Kishës në Shqipëri. Më 1967 besimet fetare dhe institucionet e tij e ndërprenë me dhunë veprimtarinë e tyre per te filluar serish pas levizjeve demokratike te vitit 1990 Lëvizja kundër institucioneve fetare e nxitur nga shteti diktatorial kominist u mbulua gjoja me një lëvizje të rinisë ateiste. Shumë kisha u kthyen në salla publike, disa u kthyen në salla bagëtish, disa u rrënuan plotësisht. U prishën 2169 objekte kulti si kisha xhami e teqe. Atëhere u burgosën 217 klerikë për terror e disa prej tyre vdiqën nëpër burgje ose u pushkatuan. Kodi penal i vitit 1977 dënonte propagandën fetare si dhe përhapjen e liturgjisë. Sipas ketij kodi u dënuan shumë ish-klerikë, por edhe laikë. Kisha Katolike e Shqipërisë që i kishte dhënë vendit dhjetra intelektualë, studjues me emër, poetë e shkrimtarë, si at Shtjefën Gjeçovin, Preng Doçin, at Gjergj Fishtën, Dom Ndre Mjedën, at Donat Kurtin etj, kishte pësuar një nga goditjet e saj më të mëdha gjatë gjithë historisë së saj në Shqipëri. Shpallja e Shqipërisë (e tokes prej ku predikuan se pari apostujt e Krishtit si Pali,e tokes se Skenderbeut qe u fut ne historine kishes si mbrojtesi i saj me besnik) si i vetmi shtet ateist në të gjithe globin tokësor, kishte habitur të gjithe botën. Vatikani nuk e reshti asnjehere luften per te mbeshtetur besimtaret e vet te cilet e vazhdonin jeten fetare ne menyre ilegale por kesaj radhe te ndjekur nga Diktatori Enver Hoxha qe ishte shume here me i eger se sa perandori Trajan. Pavaresisht regjimit te eger komunist Shqipetaret nuk linin feste fetare pa festuar me metodat e tyre sa te lashta aq edhe moderne ne kushtet e nje fukaralleku te tmerrshem te nje furnizimi me liste dhe triska deri me 1990. Ne kete ilegalitet te pergjithshem dhe frike u forcua edhe ndjenja e tolerances fetare Influence shume te madhe tek Shqipetaret besimtare dhe jo besimtare kishte edhe aktiviteti fetar –humanitar i Nene Terezes, i shenjtores me te dalluar te shekullit XX , qe gjithshka e bente ne emer te Jezu Krishtit. Pas permbysjes së rendit ateist në Shqipëri, më 4 Nëntor 1990, patër Simon Jubani që ishte mbyllur 26 vjet ne burg, si dhe Karlo A.Sevilla që ishte dëbuar nga Shqipëria qe në vitin 1946, dhanë një meshë për të gjallët e për të vdekurit, në kapellën e vogël të varrezave të Shkodrës, e cila shërbeu si altar. Pjesmarrja në meshë ishte e jashtzakonëshme. Po atë ditë, u dha një duva në Xhaminë e Plumbit në Shkodër nga myslimanët. Filloi sërish ngritja e kishave, xhamive dhe teqeve. Besimet fetare pas vitit 1990 U kthyen në Shqipëri emisarët e Kishës Katolike te Shqipërise, misionarët dhe të dërguarit apostolikë të Selisë së Shenjtë, midis tyre dhe klerikë katolike shqiptarë qe kishin dalë gjallë nga burgjet, si imzot Mikel Koliqi, Frano Ilia, Imzot F.Mirdita i ardhur nga jashtë vendit etj. Klerikët ortodoksë që kishin mbetur gjallë fillluan të aktivizohen pranë kishave që kishin mbetur më kembe, të cilat filluan t’i ripërtëritin. Nga Patrikana Ekumenike u dërgua peshkopi misionar A.Janullatos, i cili është përpjekur per ringritjen e kishave ortodokse të shkatërruara, si dhe për rikthimin e pronave të tyre të rrëmbyera. Të dyja kishat kryesore të krishtera në Shqipëri, u vizituan nga primatët e tyre si Papa Gjon Pali II më 25 Prill 1993 dhe Patriku Ekumenik, Vartholomeu I, më 2-9 Nëntor 1999. Po kështu është përtëritur në menyrë të dukshme Kisha Ungjillore e Shqipërisë, përmes misionarëve dhe bashkësive të krishtera ungjillore në të gjithë vendin sidomos në qytete, dhe në Kosovë. Kisha Ungjillore e Shqipërisë ecën sipas traditave të saj tashme evropiane, duke shtrirë veprimtarinë në përhapjen e lajmit të mirë, sidomos në shkolla, ku ajo ka dhënë ndihmesë të shquar. Besimtaret shqiptare i ndesh kudo ne hapesiren qe popullohet nga shqiptare por dendesia e nje perfaqesuesve te nje besimi te caktuar ndryshon sipas rajoneve te hapesires shqipetare ne Ballkan dhe ne bote.Kështu rajoni verilindor i vendit (rrethet Tropojë, Has,, Kukës, Dibër, Mat), Malësia e Tiranës dhe e Krujës, Mallakastra, Malësia e Kërrabës, Kurveleshi e Skrapari, Kosova dhe Pjesa perendimore e Maqedonise janë kryesisht të banuar nga popullësi e besimit mysliman. Rajonet e Alpeve, Mirdita, Puka, Malësia dhe Fusha e Lezhës pjesërisht, Kurbini, Zona e Shkodrës dhe arbereshet e Italise janë populluar kruesusht me banorë të besimit katolik. Rajonet e Fushes se Myzeqesë dhe zonës së Beratit, lugina e lumit Drino, Lunxhëria, Pogon-Zagoria, bregdeti Jonian, Rrëza e Përmetit, pjesërisht rajoni juglindor dhe Fushëgropa e Delvinës janë populluar me banorë të besimit ortodoks. Nëpër qytete i has të gjithë besimet, ndërsa në disa qytete si Tiranë, Elbasan, Vlorë, Korçë, Durrës. Vecanti dhe origjinalitet perbejne qytetet të cilat kane qene dhe jane me perberje feytare të përzier si Shkodra , Tirana, Gjirokastra Elbasan, Vlorë, Korçë, Durrësi etj. Ne keto qytete ka filluar te takohen edhe besime qe kane hyre ne Shqiperi pas viteve 1990 si protestante, bahai etj. Toleranca Shqiptarët jane dalluar ne shekuj per nje toleranca unike ndërfetare gje cila ka lidhje edhe me vete historine e pranise dhe bashkejeteses se besimeve te ndryshme fetare ne trojet e polluara nga shqipetaret si pasoje e ndarjes se krishterimit administrativisht në dy pjesë, në ritualin roman (perëndimor) dhe atë bizantin (lindor) me ane te „vijes se Teodosit" qe kalon diku mes lumejve Shkumbin dhe Mat te Shqiprise ashtu edhe si pasoje e perqafimit te islamit kryesiht per tiu rezistuar asimilimit prej shovinisteve sllave dhe greke ne fund te shekullit XVIII dhe XIX. Shqiptaret kane qene tolerante dhe kurre nuk kane derdhur gjak per ceshtje fetare Mark Milani , kryeministr i malit te zi pohon se “sa here qe ne perpiqeshim te ndersenim ne Shkoder katoliket kunder muslimaneve apo anasjelltas e kishim betejen e humbur sepse Shqiptaret e kishin ndjenjen kombetare shume me te forte. Ekzistencen e tolerances fetare e vune re edhe fashistet italiane te cilet hartuan nje strategji per ta ruajtur kete ekuiliber sa qe katoliket e ndjene veten si te lene pas dore Prej fundit të mesjetës e këndej hapësira shqiptare ishte zonë ekuilibri ndërmjet dy perandorive më të fuqishme të kohës, Perandorisë Osmane dhe Perandorisë Austro-hungareze. Midis këtyre dy perandorive janë nënshkruar disa marrëveshje, të quajtura "kapitulacione", të cilat rregullonin barazinë e ndikimeve, duke i njohur Perëndimit të drejtën e kujdesit për faltoret e të krishterëve, përmes doktrinës "cultus protectorati" - mbrojtja e klerit. Në Shqipëri mund te gjesh shpesh dy fe (krishtërim e muslimanizëm) në një familje ose në një fis (Lurë, veri), ose dy fe në të njëjtin njeri (Shpat, Elbasan), i cili mban dy emra, si i krishterë e si musliman, dhe bën ritet e festat fetare të të dy besimeve. Heroi kombëtar i shqiptarëve Gjergj Kastrioti lindi në një familje ortodokse, u be musliman në oborrin e sulltanit, u bë bektashi (ky ishte kusht për t'u bërë jeniçer), u kthye në Shqipëri dhe mori fenë e babait (ortodoks) dhe kur vdiq la amanet që të varrosej në një katedrale të të krishterëve katolikë (Lezhë). Njëri nga vëllezërit e Gjergj Kastriotit, përkundrazi, kërkoi të varrosej në manastiret e Athosit, një prej vendeve të shenjta të ortodoksisë. Në Shqipëri nuk njihen konfliktet fetare, as në formë episodike. Eshtë krejt normale që një shqiptar, nëse nuk i pëlqen prifti, predikimi apo sjelljet e tij, të braktisë kishën dhe ta kërkojë lidhjen me zotin në xhami. Një prej autorëve më të rëndësishëm të letërsisë klasike shqiptare, Pjetër Bogdani, në veprën e tij "Çeta e profetëve", citon krahas njëri-tjetrit Kalvinin dhe Avicenën. Përkthyesi i parë i librit të shenjtë të muslimanëve Kur'an ishte i krishterë (Ilo Mitkë Qafëzezi). Muslimanët shqiptarë festojnë shën Gjergjin e shën Mërinë, një pjesë tjetër shën Nikollën e Krishtlindjet, kurse të krishterët u bëjnë vizita miqësore muslimanëve për festat e tyre karakteristike (Kurban Bajram). Ka shume raste te treguara dhe te jetuara kur priftit i eshte dashur te kendoje syret e Kuranit per te nderuar nje muslyman te vdekur pasi hoxha dhe xhamia ishin larg prej debores apo motit te keq. Në një qytet si Shkodra, ku popullsia muslimane është e përzier me të krishterë katolikë dhe ortodoksë, në ditët e ramazanit edhe tregtarët jo-islamikë ndalonin shitjen e mishit të derrit në dyqanet e tyre. Po ne Shkoder kane qene familjet bujare muslimane qe mbrojten ndertimin e kishes katolike kur disa fanatike filluan shketerrimin e themeleve naten. Ndertimet e kishes vazhduan kur bujaret myslmane dolen ne mes popullit duke thene “mos i preki njeri se keto jane themelet tona”. Festat fetare në Shqipëri, qofshin ato të bashkësisë së krishterë, qofshin të bashkësisë muslimane, ruajnë gjurmë të periudhës politeiste mitologjike. Shqiptarët katolikë të viseve veriore ditën e Buzmit e kane pikërisht në ditën e Krishtlindjeve, por duke nënshtresuar në këtë festë edhe kultin e zjarrit. Shën Mëria e muslimanëve përkon me ditën e zanës - Dianës tek latinët - më 23 gusht. Bektashinjtë kanë kultin e Baba Tomorrit, që ngjason me kultin mitologjik të Olimpit grek. Një poet i krishterë i vuri për titull librit të vet emrin “Baba Tomorrit” Kjo dhe te tjera tregon Shqiptarët kanë kultin e natyrës, festojnë ditën e malit apo të bjeshkës, mbajnë edhe sot gjarpërin dhe dhinë si totem (hyjni mbrojtëse), kanë kult për zjarrin, për gurin, për ujin dhe bukën, për udhën dhe mysafirin, për tokën dhe qiellin. Literatura: De la Rocca “Religion and Nation in Albania” 1989 Rome Dh .Qiriazi “Kristianity in Albania” 2000 Mark Milan “Albanian life and Customs” Kurti, Sirdani, “On the contribution of the catholics in Albania” 2000

Bajroni, mes grekëve dhe shqiptarëve

Shkruan: Elsa Demo Poeti anglez i veshur me kostum shqiptar shfaqet sërish në gatalogun me 2500 piktura. Origjinali në selinë e Ambasadës Britanike në Athinë, ndërsa replika në Londër Ndër 23 portrete të Bajronit që mbushin sallat e National Gallery të Londrës, ai ku poeti pozon me veshjen e vet shqiptare është më i famshmi. Por pak e dinë që piktura e famshme e Thomas Phillipsit shfaqur për vizitorët dhe riprodhuar për katalogët, është një kopje, apo më mirë një replikë, e bërë nga vetë autori pas vdekjes së Bajronit. Piktura e vërtetë, ajo për të cilën poeti i njohur anglez ka pozuar më 1813, gjendet prej pesëdhjetë vjetësh në rezidencën e ambasadorit britanik në Athinë. Do të dalë që aty së pari brenda një katalogu me piktura vaji, krah 2500 pikturave të tjera prona të Mbretërisë së Bashkuar, shpërndarë në qindra ministri apo përfaqësi angleze në mbarë botën. Këtë lajm të fundit e bënte të ditur dje gazeta e përditshme britanike "The Guardian". Lord Byron me kostum shqiptar Si për ironi të fatit, ndërtesa ku ka banuar për pesëdhjetë vjet "Portreti i një Fisniku me veshje shqiptare" ka qenë shtëpia e Elefterios Venizellosit, shpikësi i Megali Ideas. E blerë në vitin 1936 pas vdekjes së Venizellosit nga qeveria britanike, ndërtesa në rrugënLoukianou 2 ka shërbyer që atëherë si ambasadë britanike në Athinë si edhe si rezidencë e ambasadorit duke e bërë dëshmitare e disa ngjarjeve historike mes të cilave vizita e Winston Çërçillit në dhjetor 1944. Është pikërisht pas përfundimit të luftës që piktura iu fsheh publikut të gjerë duke u transferuar nga Akademia Mbretërore Angleze në Ambasadën Britanike në Greqi. Bajroni pozoi për piktorin Thomas Phillips në vitin 1813, katër vjet pasi kishte blerë në udhëtimet e tij nëpër Ballkan kostumin e famshëm shqiptar. Portreti vertikal e paraqet poetin të veshur me një xhaketë kadifeje të kuqe e të praruar dhe me një shall të kuq të praruar me vija të kaltërta pështjellë rreth kokës si çallmë, me këmishë të bardhë dhe një xhevahir të madh në jakë, ndërsa mban në krahë një jatagan apo shpatë me dorezë të purpurt. Më 1835, njëmbëdhjetë vjet pas vdekjes së Bajronit, Phillipsi (1770 – 1845) do të riprodhonte pikturën e tij ebërë ndërkohë e famshme. Të parën ia dha të birit të poetit, i cili do t'ia dorëzonte më 1862 Galerisë Kombëtare të portreteve në Londër ku gjendet edhe sot e ekspozura për të gjithë, kopja tjetër, e porositur nga botuesi i Bajronit, John Murray, gjendet në zyrat e shtëpisë botuese në Albermale Street në Londër. Thomas Phillips (1770 – 1845) ishte piktor i njohur për tablotë historike dhe portretet. Kjo fazë e dytë e karrierës së tij si piktor portretesh nis kur ai zgjidhet në Akademinë Mbretërore në vitin 1808. Ishte profesor pikture në këtë akademi në vitet 1825-1832. Phillips është autor i portretit të poetit tjetër të njohur anglez William Blake. Tani në vendine tij do të shfaqet një tjetër vepër e tij e cila kishte mbetur "e fshehtë" për publikun e gjerë dhe është portreti i parë, origjinali i "Bajronit me kostum shqiptar". Që do të dalë edhe fizikisht nga ambasada britanike në Athinë për t'u bërë pjesë e një ekspozite mbi orientalizmin të organizuar nga Tate Gallery në disa vende të botës. "Të rreptët bij të shqipes" që drejtojnë institucionet kulturore mund të përçapen që "Portreti i një fisniku shqiptar" me fytyrën e Lord Bajronit të ndalet edhe në Shqipëri." George Gordon apo i njohuri si "Lord Byron" vizitoi Shqipërinë e Jugut në vitin 1810, dhe mbeti tejet i emocionuar nga bukuria e egër e këtij vendi, nga shpirti krenar i vendasve, nga zakonet dhe kostumet e tyre, aq sa do t'iu kushtonte vargjet e mësipërme tek "Childe Harold".

Mbi simbolikën e shqiponjës

Lidhur me shkrimin "Simbolika e shqiponjës në vitin 1912" Në vitin 1998, me rastin e 120-vjetorit të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, kam vizatuar simbolin e LShP-së me hartën e Shqiperisë Etnike me 128 plisa të bardhë dhe me shqiponjën dykrenore. Duke pasur parasysh datën historike të ngritjes së Flamurit Kombëtar në Vlorë dhe duke numëruar 28 pendlat e krahëve të shqiponjës, përafërsisht vendosa 128 plisa (100+28). B. Elshani: Shqiperia Etnike Me këtë dua të përkujtoj se edhe unë kam numëruar 28 pendlat e krahëve të shqiponjës që përputheshin me datën 28 dhe 11 pendla në bisht që përputheshin me muajin Nëntor, por jo në qafa. Ka rëndësi të përmendet se fusha e flamurit është e kuqe, që simbolizon forcën apo energjinë e jetës. Poetët shqiptarë shkruajnë se shqiponja si zog i diellit i jep gjak flamurit shqiptar. Përveç kësaj shqiponja është i vetmi zog në botën shtazore që mund të shikojë drejt në diell. Prandaj çdo njollë e shtuar në flamurin kuqezi sipas konkursit të Unmik-ut në Kosovë është sulm në Flamurin Kombëtar dhe në mbarë popullin shqiptarë të Shqiperisë Etnike, Flamur, i cili kurrë nuk ka pushtuar troje të huaja, pos që shekuj me radhë ka mbrojtur atdheun nga pushtuesit e huaj. Sot, në vend se të dënohet pushtuesi shekullor serbosllav me flamurin e tyre vrastar dhe pushtues të tokave shqiptare, dënohet Kosova me flamurin për liri dhe bashkim kombëtar. Edhe unë mendoj, siç shkruan z. Agim Morina, se flamuri është qëndisur derisa Ismail Qemali udhëtonte për në Vlorë. Talentet popullorë nuk kanë vizatuar përmendësh, por me ide artistike dhe patriotike duke i dhënë formën sa më të bukur dhe simbolike që lidheshin me sakrificën e popullit për liri dhe pavarësi kombëtare. Ideshmëria e grave shqiptare është shumë e madhe, ato, kur nusja hyn në shtëpi, mbi kokën e saj i vejnë tri qeleshe, dhe kjo do të thotë që nusja të lindë më së paku tre fëmijë: një për vete, një për burrin dhe një për atdheun që do të thotë shtim i popullit shqiptar. Dihet që svastika e pasur ilire nuk është abstrakte, por të gjitha kanë kuptime simbolike me jetën, punën, tokën, diellin, yjet, kafshët etj. Po të shikojmë shqiponjën me shumë pendla, na duket shumë e vështirë për vizatimin e saj. Mirëpo vizatimi i shqiponjës është më i lehtë dhe më i përpiktë në krahasim me yllin pesëcepësh (pentagramin). Për të dalë shqiponja e përpiktë në të dy anët, së pari duhet vizatuar gjysmë shqiponjën, pastaj letra paloset dyfish me figurën brenda dhe në fund në anën shpinore të letrës e shtypim me dorë apo me ndonjë objekt. Pas përfundimit të punës letrën e hapim dhe aty do të shihet shqiponja e plotë dykrenore. Kjo metodë e kopjimit të gjysmë shqiponjës është shumë më e përpiktë se vizatimi i lirë i tërë shqiponjës. Me nderime, Beqir Elshani

PRIZRENI - QYTET MUZE

Shkruan: Frrok KRISTAJ Përcaktimi i Therandës antike, në Prizren apo në afërsi të tij, bënë që nga koha e hershme antike të trashëgohen pak a shumë shënime historike e objekte të kulturës materiale, siç është Vrapuesja e Prizrenit, që gjendet në Muzeun e Londrës (Angli) dhe Cjapi i Bronzit, në Muzeun e Vranjës (Serbi). Të gjithë ata që e kanë vizituar qytetin e Prizrenit së paku një herë, e kanë përjetuar gurgullimën e lumit, ujin e Shatërvanit,bukurinë e Kalasë, rrugët me kalldrëm, trokëllimën e nallaneve prej druri, djathin e Sharrit...Prizreni deri në vitin 1949 ishte kryeqyteti i Kosovës. Në vitin 1949 serbit Predrag Ajkiç, i është kujtuar se kufiri shtetëror ishte afër kryeqytetit dhe kishte propozuar që t’i merret epiteti i kryeqytetit dhe kështu ishte vendosur që kryeqyteti i Kosovës të bartej në Prishtinë. Pos të kaluarës historike dhe trashëgimisë kulturore, e cila cilësohet si më e pasura në vend, pozita e volitshme gjeografike, klima dhe burimet e ujit, janë elemente të rëndësishme për Prizrenin. I njohur si qyteti më i lashtë i Kosovës, është quajtur ndryshe edhe Venediku i Jugut, apo Dubrovniku kontinental. Prizreni posedon një numër të madh objektesh me vlerë të kulturës materiale, e cila është dëshmia më e sigurt për nismën e hershme dhe zhvillimin e jetës në hapësirën urbane të qytetit. Sipas hulumtimeve të fundit, 1992-1994, thuhet se kompleksi arkeologjik Kështjella e Epërme dhe Manastiri i Kryengjujve, që gjenden në Kompleksin memorial ‘Gryka e Bizhtricës’, i takojnë periudhës së neolite. Gjurmët e lashtësisë së Prizrenit Prizreni, që është i njohur si lokalitet urban që nga periudha antike, është qytet i lashtë historik që shtrihet brigjeve të Bizhtricës, nën shpatijet pitoreske të Maleve të Sharrit. Të dhënat arkeologjike dëshmojnë se Prizreni është njëri ndër qytetetmë të vjetra të Evropës Juglindore e më gjerë. Emrin (në variante të ndryshme) e Prizrenit e ndeshim në harta e dokumente të ndryshme, si në tabelën V të Ptolemeut (shekulli II), ku përmendet me emrin Termidava, pastaj në hartën Tabula Peutingeriana (shekulli III), te dijetari E. Spenser e ndeshim, si Procopera (359-336 para kohës së re). Prizrenin me këtë emër e ndeshim edhe te Procopi (565), si dhe sipas amerikanit Eric Hempi, emërtimi Prizren vjen nga Theranda (Therandë, Pri-zdrijana, Peneropolis, Pra-eserem, Pri-zna, Pri-zrenum, Pre-sarin, Pri-sareno, Pri-zirendi, Pre-zren,Pre-zdin, Pri-zdren, Pru-zrenin, Torzerm, Perserin e Pri-zrend, Pri-zerand, Pri-serand, Pri-zerendi, Pri-zereni dhe Prizreni. Me ndarjen e Perandorisë Romake (395) në atë të Perëndimit dhe të Lindjes, Prizreni ra nën sundimin e Bizantit (deri në shekullin XIII). Ndërkaq, në vitin 1 455 ra nën sundimin e Perandorisë Otomane. Ndaj monumentet e shumta e të begatshme të kulturave të lashta janë dëshmitare të kaluarës së pasur të Prizrenit, i cili edhe me të drejtë njihet si qytet – muze. I nënshtruar lëvizjeve të mëdha shoqërore gjatë periudhave të caktuara kohore, Prizreni përjeton dhe baticat e zbaticat e zhvillimit ekonomik, social e kulturor. Shënimet historike flasin se lulëzimin më të madh të zhvillimit Prizreni e kishte përjetuar gjatë shekullit XIV dhe XIX, kur njihej si qendër tregtare, fidanishte e zejtarisë, kulturës dhe artit, çka dëshmon edhe prania e më se 65 përmendoreve historike të patundshme dhe mbi 600 të tjerave të lëvizshme. Vrapuesja e Prizrenit Koha e saktë e themelimit të qytetit nuk është përcaktuar deri më tash. Vendosja e qytetit antik Theranda në hapësirën e tanishme të Prizrenit është paksa diskutabile. Arkeologët sugjerojnë se ky qytet antik duhet të kërkohet diku në Tarazhdë, në drejtim të fshatit Korishë, ose në rrethinën e Suharekës. Pa marrë parasysh përcaktimin e Therandës antike, në Prizren apo në afërsinë e tij, nga koha e hershme antike u trashëguan pak a shumë shënime historik edhe objekte të kulturës materiale, siç është Vrapuesja e Prizrenit, që gjendet në Muzeun e Londrës në Angli dhe Cjapi i Bronzit, që gjendet në Muzeun e Vranjës në Serbi. Për Vrapuesen e Prizrenit, shënimet tregojnë se është e punuar në bronz, se është gjetur në Prizren dhe se i takon shekullit V para kohës së re. Ndërkaq, figura e cjapit është gjetur në rrethinën e ngushtë të Prizrenit, përkatësisht në Kompleksin e Jaglenicës, ku dikur ishte një urë, që tanimë nuk ekziston, e cila ka qenë mbi përrockën Jaglenica, që formohej (përrocka) nga ujërat që rrjedhin nga Koxhaballkani dhe rrënjëzat të tij të quajtur Pusnica. Po të pranohet se Prizreni nuk është Theranda antike, atëherë shtrohet pyetja se çka ka qenë Prizreni në antikë, pasi që në hapësirën urbane të qytetit kanë ekzistuar dhe ende ekzistojnë mbeturit e objekte veprimtare dhe sekondare të një vendbanimi të lashtë, të organizuara dhe të urbanizuara. Për këtë dëshmojnë:- Gërmadhat e periudhës romake, të zbuluara në vitin 1964 (pastaj të mbuluara) në rrugën ‘Ali Skënderi’, përballë godinës përfiskulturë të Gjimnazit ‘Gjon Buzuku’.- Bazilika në lokacionin e tanishëm të kishës ‘Shën Premtja’. - Muret e periudhës romake te Sahat Kulla, të shndërruar në hamam në mesin e shekullit XVIII. Një prej mureve të tilla gjendet në anën e majtë nga hyrja e tanishme në Muzeun Arkeologjiktë rajonit të Prizrenit. - Ara (monumentvotiv) e shekullit II-III, e zbuluar në rrugën ‘Çlirimi i popullit’, më 1976, gjatë hapjes së themeleve të një shtëpie. - Stellat (monumentembivarrore) e shumta të periudhës romake. Në vitin 1958 epigrafi i mirënjohur dalmatin Martin Gabriçeviq, evidencoi 18 stella në lokacionet e ndryshme te qytetit, ndërsa në vitin 1979 u gjetën edhe 4 sosh, që u vendosën në Muzeun Arkeologjik të qytetit. - Kompleksi i Lidhjes së Prizrenit, e kështu me radhë. Nga këto fakte mund të konkludohet se lashtësia urbane e Prizrenit bie në shekullin III e bile edhe mëherët. Sipas hulumtimeve të fundit arkeologjike (1992-1994), rezulton se Manastiri i Kryeengjujve, që gjendet në Kompleksin Arkeologjik dhe Kështjella e Epërme, i takojnë periudhës eneolite, përkatësisht 3000 vjet para kohës së re. Objektet kryesore tëtrashëgimisë kulturore Objektet e palëvizshme të Prizrenit ndahen në Kompleksin memorial të Grykës së Bizhtricës (Ura e Gurit, pastaj Ura e vjetër e Gurit në Kërëk-bunar, Manastiri i Kryeengjëjve, Kështjella e Epërm (Kalajae Çikave), Hidroelektrana ‘Prizrenasja’, e të tjera). Kompleksi përmendor ‘Marashi’, Kompleksi monumental i Lidhjes së Prizrenit, Kalaja e Prizrenit, Kompleksi i përmendoreve në Nënkala, Kompleksi i Potokmëhallës dhe Pantelia ( Bunarllëku, Bogosllovia, Kisha e Shën Gjergjit, Xhamia e Sofi Sinan- pashës, Shatërvani i Prizrenit, Kisha ortodokse e Shën Gjergji, Asketorja e Shën Nikollës, Kisha e Shën Shpëtimtarit (Shëlbyesit), Hamami i Gazi Mehmed – pashës (Bajrakli xhamia), Xhamia e Emin - pashës, Xhamia e Saraçhanes (Kukli begut), Minarja e Arasta xhamisë, Përmendorja e dhjetë patriotëve të varur, Xhamia e Myderrizit, Xhami e Suzi Çelebisë, Namazxhahxhamia (Kërëk xhamia), Kisha e Shën Premtës, Kisha e Shën Premtës e shndërruar në xhami, Xhamia e Mustafë - pashës, Sahat–kulla, Muzeu Arkeologjik i rajonit të Prizrenit dhe Konkatedralja e Zonja Ndihmëtare– Ordinariati Ipeshkvor i Kosovës. Ndërkaq, objektet reprezentative të arkitekturës folklorike të Prizrenit janë: Shtëpia e Musa Shehzades, Shtëpitë e Sarajit, ato të sheh Hasanit, e Shaup Pashës, e Ismet Sokolit, e Adem Aga.

JETA E LETËRSISË

Shkruan: Ndue Ukaj Është dhjetori i ftohtë në Suedi. Ashtu sikurse në gjithë perëndimin, ky muaj karakterizohet me festime, shenja e simbole hareje të përgatitjeve për festat e Krishtlindjeve. Nga posta marr një letër rekomanduese. Nuk më pritet, nxitohem për në postë. Shoh mbishkrimin UNMIK dhe kuptoj se ka diçka nga Kosova. E hap pa frymë: është libri i fundit i poetit Ali Podrmija “Gjumi i tokës” përzgjedhur nga Ideart në Tiranë. Në brendësi të saj gjendet një letër, e cila me emocionon. Vazhdimisht me gëzojnë librat të cilat më vinë nga miq të ndryshëm nga Shqipëria, Kosova, Mal i Zi, e gjeti ku jetojnë shqiptar. Sapo kthehem në apartamentin tim, shfletoj nëpër libër dhe tendosem me mallin, atë mall të pashoq që vetëm pena krijuese e Podrimjes diti ta shndërroj në art universal, ta përjetësoj përmes klithmave të realizuara artistike. Ali Podrmija e sforcon diskursin e tij poetik, duke harmonizuar të bukurën e të këndshmen estetike me mallin dhe dhembjen, si topose të veçanta poetike. Nxitohem të lexoj disa cikle poezi, para se të nisem në mbrëmjen letrare të organizuar nga Stenza, një organizatë shkrimtarësh suedez që vepron në Malmö, në të cilin eveniment letrar do merr pjesë shkrimtari i madh suedez, Stig Larsson, së bashku me disa autorë të rëndësishëm të brezit të ri të letërsisë suedeze. Miku im, Mårten Björk, i cili është kritik i letërsisë dhe shkrimtar, me çiltërsinë më të madhe më ka hapur dyert të përjetoj një pjesë të vlerave të kulturës dhe letërsisë suedeze, duke qenë pjesë e evenimenteve të rëndësishme letrare. Është dita e Shën Lucias, festë tradicionale suedeze që për nga rëndësia hynë në rrethin e ngushtë të festave suedeze. Salla ku zhvillohet ky eveniment artistik është e rregulluar me shije të hollë estetike. Ajo është e stërmbushur. Çdo kush duhet të paguaj një hyrje simbolike dhe kjo ka kuptimin e vet, sepse gjallëron dhe dinamizon jetën letrare. Aty ftohen shkrimtarë të mëdhenj që të prezantohen, të bashkëbisedojnë me lexues e kritik, aty debatohet për letërsinë, për qenësinë e saj, për tendencat e saj, për prirjet e reja artistike, për nevojën e avancimit të vlerave universale në rrafshin global, për sfidat e saj. Pjesëmarrës i disa aktiviteteve isha edhe unë. Kjo është një eksperiencë e jashtëzakonshme, për të cilën gjë ka nevojë letërsia shqipe. Kësaj here në Stanza lexojnë poezitë e tyre Pär Thörn (poezia e së cilit karakterizohet nga një bohenizëm specifik), Åsa Maria Kraft, Matilda Roos dhe Stig Larsson (i ftuar i posaçëm nga Stokholmi në pesëvjetorin e themelimit të kësaj qendre letrare). Aty paraqitet edhe artisti LT Fisk me poezitë e tija të deklamuara mrekullueshëm me tingujt dridhmues të muzikës. Është një mbrëmje komplete letrare, ku nuk mungojnë debatet e shumëfishta për artin e letërsinë. Mbrëmje, të cilën unë do ta ëndërroja ta përjetoja në Prishtinë, Tiranë, apo gjetiu hapësirave shqiptare, me shkrimtarë shqiptar dhe të huaj. Komuniteti letrar suedez nuk është i kënaqur me letërsinë e tyre, me prirjet e tyre letrare, edhe pse kanë vërtet shkrimtar të mëdhenj. Ata kritikojnë, debatojnë me të madh, pa qejfmbetje, jo për të eliminuar ndokënd, për të sabotuar a penguar, përkundrazi, për të stimuluar vlerat letrare. Teksa analizonim me miqtë suedez këtë eveniment, por edhe atë që konceptohet krizë e qenies së letërsisë, mendja me vajti tek libri i fundit të cilin e mora sot dhe shumë shkrimtarë të talentuar shqiptarë anekënd botës. Mu ravijëzuan shumë figura të çmuara letrare, të cilat nuk e kanë mundësinë për të komunikuar e bashkëkomunikuar me lexues, kritikë dhe dashamirë të letërsisë. Për arsye të njohura e të panjohura. Mungon publiku, mungojnë organizimet, mungojnë përkrahjet, pra letërsia shqipe ka një regjistër mungesash. Letërsia është dialog dhe vetëm si e tillë ka kuptimin dhe qëllimin e saj suprem. Pra, ajo jetën e vet e bën si dialog, si mesazh që nënkupton receptuesin. Së këndejmi, thuajse gjithë kombet pajtohen se letërsia është kryefjala e kulturës, simbioza që ndërlidh kohë e histori, që pasqyron psikologjinë dhe zhvillimet njerëzore me gjuhën e orakujve. Ajo i jep fizionomi një kombi. Letërsia përjeton një krizë, dëgjohet anekënd botës, ndërsa për këtë dukuri debatohet në Paris, Romë, Londër e qendra tjera të mëdha letrare. E, pikërisht për këtë temë nuk debatohet, apo debatohet vetëm sipërfaqësisht në letërsinë shqipe, e cila vazhdon të bëjë jetë avarie, e pasistemuar, me qindra shkrimtarë që pikin si prej qielli brenda natës e vërshojnë pa asnjë shije artistike. Në mungesë të qendrave letrare, instituteve për vlerësimin e letërsisë, debateve të mirëfillta, letërsia mbetet preh e diletanteve, sepse “vlerat” e tyre nuk debatohen, ato nuk seleksionohen, ato nuk ju nënshtrohen gjykimeve kritike letrare, ato nuk zhvillohen në dialog me lexues e kritikë. Pastaj ngjet që të ashtuquajturit letrarë të “zhvillohen”, botohen, propagandohen nga klane të çuditshme, të lidhura me motive të ngushta krahinore, lokaliste, që vetëm sa e sforcojnë primitivizmin dhe ngufasin hapësirën e letërsisë shqipe, e pengojnë të kalojë kufijtë krahinor, lokalist e ideologjik. Një ndër atributet themelore të qenit shkrimtar, padyshim mbetet ndjeshmëria e lartë morale për përgjegjësitë, pikësëpari për fatin e letërsisë, pastaj për atë të shoqërisë në përgjithësi. Ky element nuk demonstrohet më opinionin letrar shqiptar. Këndejpari në letërsinë shqipe vërehet një avari në pikëpamje të vlerave, të botimit e mbi të gjitha, vlerësimit. Këto tri komponentë i mungojnë kuadrit të përgjithshëm të letrave shqipe, i mungojnë promovimi i vlerave të njëmenda, sado të pakta qofshin ato. Shumë shkrimtarë të talentuar i “mungojnë” letërsisë shqipe nga tendencat klanore, lidhjet paraletrare e pseudoletrare. Mungesa e komunikimit aktiv mes shkrimtarëve dhe lexuesit ka peshën e rënd, peshë që krijon distanca të panevojshme, të cilat më së paku i shpërbëjnë funksionit të letërsisë, mesazhit të saj estetik. Pikërisht në mungesë të këtij komunikimit, në mungesë të asociacioneve të shkrimtarëve, në mungesë të një periodiku të fuqishëm e aktiv letrar, kemi këtë avaz të pakuptimtë. Prandaj edhe shkrimtarët e mirë, shpeshherë bien pavetëdijshëm preh e këtyre fenomeneve deformuese apo sorollaten mes kësaj krize që vazhdon te thellohet. Pozita e shkrimtarit shqiptar është tejet e mjerë, ai i nënshtrohet një trajtim banal nga ana e shumë segmenteve shoqërore, është i papërkrahur, i pastimuluar, i anashkaluar, përkundrazi, lirisht mund të themi shkrimtari shqiptar është i përçmuar, nga institucionet, nga mediat etj. Jeta kulturore e letrare mbetet larg të qenurit normale, ambienti letrar është i ngulfatur nga disa klane që kanë “privatizuar” letërsinë, mundësia për të publikuar dhe për të botuar është e vogël, e më e keqja, mundësia për të debatuar është minimale. Prandaj edhe kemi kaq çalime në sistemin e vlerave letrare. Letërsia shqipe në vend që të ec para, ka stagnuar, të mos themi ka shkuar prapa viteve të fundit, në kohën kur atë e kanë vërshuar emra të shumtë, por që në esencë thonë pak ose aspak për esencën e asaj që është letërsi. Nëse sot analizojmë një dekadë letrare, ta zëmë në Kosovë dhe kërkojmë të bëjmë një regjistër veprash të njëmenda letrare në zhanret poezisë, prozës, kritikës, objektivisht e kemi vështirë t’i gjejmë dhjetë tituj reprezentativ që mund t’ia ofronim një kulture letrare tjetër, ta zëmë angleze, franceze, italiane, apo suedeze. Kjo për mendimin tim flet shumë. Ne vazhdojmë të vetknaqemi, të krijojmë idhuj të rremë, “shkrimtar të mëdhenj”, vepra të përkryera, e duke harruar parimin themelor të letërsisë, faktin se një vepër e mirë është e tillë sikundër në Prishtinë, ashtu edhe në Paris, Londër, Romë, Stokholm etj. Kjo implikon domosdonë që letërsia shqipe të transformohet, të emancipohet, të gjejë forma të reja të shprehjes, të lirohet nga primitivizmat, nga glorifikimet e panevojshme që e ngufasin atë; ajo duhet të jetoj vetëm si art i së bukurës, i së këndshmes, i së dobishmes. Kjo është një gjendje e dhimbshme. Përvoja me mënyrën e promovimit dhe dialogut në letërsinë suedeze, mbetet një eksperiencë e mirë, si model për të trandur sadopak komunikimin e munguar letrar, të stimuloj debate dhe të zhvilloj dialog me shkrimtarë, pse jo edhe më krijues të njohur botëror, për të cilën gjë ka aq shumë nevojë letërsia shqipe. Vetëm në raporte krahasim më të tjerët, mund ta kuptojmë ku gjendemi ne. Kjo është një nevojë imediate e letërsisë shqipe.

“Tradhëtia” ndaj gjuhës shqipe

Shkruan: Albert Zholi Tranzicioni i tejzgjatur shqiptar ka ndikuar jo vetëm në politikë, ekonomi, karakter, por edhe në huazimet gjuhësore. Tendencat e huaja gjithnjë kanë bërë vend në territorin shqiptar. Duke qenë një vend i vogël, strategjik, gjithnjë të huajt kanë plaçkitur kulturë dhe kanë lënë zakone të prapshta dhe një mënyrë të shprehuri që thellë- thellë, nuk i përket rrënjëve tona. Kosova ka jetuar gjithnjë nën represionin serb dhe si e tillë, është munduar ta ruajë gjuhën e saj shqipe në thelbin e saj, duke ruajtur të folurën më të kulluar që i përket gegërishtes së vjetër . E tek të kujtohet fjala – shitore - të duket shumë larg fjala - market -, dhe një cungim i bukur i fjalëve krijon një origjinalitet dhe bukuri gjuhe nëse ne themi –domosdoshmëri- kosovarët thonë –domosdoja-, përveç-përpos, fëmija-fëmiu, i arritur-i përmbushur. Por sigurisht një shqipeje të kulluar i janë kthyer dhe shkrimtarët më të modës si dhe kokat e arta të letërsisë, që kanë qenë gjithnjë fanatikë ndaj përdorimit të gjuhës së tyre të mëmës si një gjest atdhetar dhe një detyrë për t’ia transmetuar brezave të mëvonshme. Një pjesë e madhe artistësh të penës ndërmjet tyre dhe të rinjtë i janë kthyer dialektit me shumë përkushtim. E nëse do citonim një poezi të Ledia Dushit do kuptonim gjithë bukurinë e gegërishtes: Kanë mbarue kumbllat; vera asht rrëzue n’përrue…Jam kthye n’mal…Mbramja m’varet n’shpinë, zjermi del prej kështjellash…Asht festë…Ndër drita varun n’qiell, kryet tem i vdekun. Por sigurisht nuk është qëllimi ynë të flasim në këtë tendencë vetëm për letërsinë, por për të gjitha sferat e jetës shqiptare. Fjalë të reja kanë zënë vend në gjuhën e përditshme të komunikimit, ndërkohë që letërsia është shumë më e kujdesshme. E teksa ka nisur të jetë një përshëndetje shumë e modës fjala -Tung- shkurtim i –tungjatjeta- herë pas here të zë veshi funde bisedash si: hajt pra ciao, ose:okey, paçim! Një miks gjuhësh që duket pak e habitshme, por që është një mënyrë e re së foluri. Dhe njerëz në moshë madhore i dëgjon të shqiptojnë këto përshëndetje. Nën ndikimin e telenovelave në gjuhën portugeze vajzat e vogla që adhurojnë Zhaden kanë nisur të përmendin pas çdo fraze allah allah! Dhe Hola! Një modë së foluri prej Orienti. Nëse padashur do hysh në mënyrën se si të rinjtë përshëndeten, patjetër që do keqkuptohesh me fjalët. Ja disa shprehje: Hë mi Lace! Që do të thotë : Hë mi parazite, njeri që e vret kohën kot. Ej bobi! Që në gjuhën e adoleshentëve përkthehet Hë more boss, rob me pare. Hë figure ç’kemi! Që do të thotë që je shumë i njohur nga të tjerët për bëma. Ose: Hë tipi! Përkthehet, je shumë gazmor. Përdoren dhe fjalët patok, rosak, derrkuc e shumë epitete kafshësh që padyshim lidhen me ngjashmërinë e formës së trupit, të fytyrës apo ecjes. Kjo është gjuha e adoleshentëve shqiptarë. Një gjuhë që padyshim do ndryshojë dhe nën ritmin e kohës do mbetet veç një kujtim i shkuar. Por ndërsa lojërat e moshës bëjnë të vetat, përdorimi i fjalëve të huaja ka zaptuar shtresën e lartë të shoqërisë. Elita, fut këtu dhe politikanët, ose përdorin një gjuhë të pakuptueshme ku frazat dhe terminologjitë mbizotërojnë, ose bien kryekëput në hulli mendimesh, që i çojnë dhe të tjerët në qorrsokak. Duke sjellë një hendek të madh mes politikës së tyre të pakuptueshme dhe popullit të thjeshtë. Karakteristikë e Parlamentit shqiptar është përdorimi pa fund i frazeologjisë së rënduar me sofizma . Por ndodh një fenomen i çuditshëm. Kur sherret janë pikante dhe ndoshta nga më të vështirat, pra në momentet më delikate të karriges së tyre funksionare, me shumë dashuri politikanët i kthehen gjuhës së popullit duke i nxjerrë dhe me tepri nga bagazhi i tyre . Beni i Xhikes u bë për një kohë të gjatë lajtmotivi i bisedës së njerëzve. I kujtonte të gjithëve zhargonin e lagjes. Shumë herë këta të fundit në kulmin e kontradiktave të mendimit nuk kanë turp të shqiptojnë dhe fjalë të ndyra që janë kundër etikës së komunikimit. Por, fundi i fundit jemi shqiptarë dhe siç thotë Dritëroi, nuk ndjehemi rehat nëse nuk ulërijmë për të nxjerrë marazin tonë dhe nuk shqiptojmë ndonjë fjalë të ndyrë ose ngremë dorën. Vetëm një pjesë e madhe intelektualësh që e duan veten e tyre, që vlerësojnë më shumë se gjithçka atdheun ku kanë lindur, bëjnë maksimumin e tyre për të gjetur fjalë që kanë një tingull të bukur në shqip. Sigurisht që meritën e madhe e kanë përkthyesit e mëdhenj si Shvarc, Nonda, Varfi që nëpërmjet përkthimit të perlave të letërsisë kanë qëndisur gjuhën shqipe. Pa harruarr këtu dhe shkrimtarët e mëdhenj që nga Naimi, Kadare, Dritëroi, Xoxe që rrëmojnë në thesarin e popullit për të gjetur kryevepra. Një fjalë shqip që populli e ka krijuar me shumë mençuri tingëllon vlerë dhe respekt për ta futur në gjuhën e mendimit dhe të shprehjes. Le të bëjmë disa krahasime djalë i ri -djalë riosh, nëse do thoshe -e vetme- s’mund ta krahasosh me fjalën popullore –kallogre-, ose sprapsem - zbyth. Populli ruan thesare të mahnitshme, puse, ku dija njerëzore është grumbulluar me aq shumë mund. E megjithatë, modërat e reja që kanë nisur të duken dhe në emërtimet e rrugëve, duket sikur i bën indiferentë njerëzit realë. Fenomeni i kujtesës së një populli nuk mund të ndryshojë shpejt. Janë disa monumente, disa vende me emër që do mbeten jetë e mot. Siç janë pazari i vjetër, Flora, rruga e Elbasanit, rruga e Kavajës, Tirana e Re e shumë emra toponime që lidhen me kujtesën e një populli dhe nuk mund të zhduken kollaj. Por huazimet nuk mund të frenohen nga askush. Sepse është koha e globalizimit të gjithçkaje. Dhe fundi i fundit kanë hyrë shumë. Mjafton vetëm një shëtitje rreth 15 katëshit. Do të zënë sytë tituj dyqanesh dhe baresh si London, Firenze, Biznes Shop, Internacional, Chaplin, Piazza, Athina, Akropoli, Carlsberg, Manhatan, e shumë emra të tjerë qytetesh nga filli i botës në fund të saj, që emërtojnë bare e dyqane. Disa prej pronarëve kanë jetuar në ato vende dhe duket se i sjellin kujtimin duke emëruar biznesin e tyre. Ndërkohë që restorantet popullore mbajnë tituj pak të çuditshëm por që japin ngrohtësinë e familjes Tymi, Xha Rrema, Oxhaku, Devolli, Korça, Përmeti, Ali Pasha, Tepelena, Vjosa, Kashta, Tirona, Oxhaku, Tetovarët e shumë të tjera. Emri, sipas biznesmenëve zgjidhet nga luksi. Nëse bëhet fjalë për një dyqan të shtrenjtë duhet të jetë patjetër me emër të huaj, ndërkohë që ato të dorës së lirë kanë emër shqiptar. Një lloj padrejtësie që ia bëjmë vetes dita ditës. Sepse duhet të kemi parasysh që të huajt do na vlerësojnë siç duhet vetëm kur ne të jemi vetvetja, të kemi gjuhën tonë, traditat tona. Por shumë gjëra ne na shpëtojnë, ndoshta nga dëshira e madhe që kishim për të qenë si bota. Para disa ditësh një plak ishte duke i treguar një histori familjare nipërve të tij. Dikush nga fisi i tij i kish ardhur për vizitë në shtëpi. Quhej Mahmut. Fëmijët e tij, atëherë të vegjël nuk e njihnin, por kur dëgjuan këtë emër filluan të kakariseshin në të qeshura që s’mbaronin. Dëgjon dhe miku dhe i thotë të zotit të shtëpisë: Përse qeshin fëmijët. I zënë ngushtë plaku që atëherë kish qenë rreth 35 vjeç i thotë pak me turp:qeshin për emrin tënd. Po kush ta ka vënë more derëzi dhe i nis dhe atij kukuritja. Më pas gjithçka kthehet në shaka. Në kohët e shkuara prindërit të kushtëzuar nga kushtet ekonomike dhe zakonore, derdhnin tek e ardhmja e tyre një dëshirë për të frenuar vullnetin e Zotit për shumë fëmijë. Sose, Mbarime, Mjaftoni, kanë qenë emra që janë krijuar nga dëshira për të mos bërë fëmijë tjetër dhe që ishin rrjedhojë e varfërisë që kish pllakosur ekonominë shqiptare. Emra të tij vihen shumë rrallë në ditët e sotme, vetëm në nderim të ndonjë gjysheje që nuk jeton më, duke marrë një rrokje dhe duke e modernizuar. Meqë përmendëm punën e emrave, në ish kohën e diktaturës shumë fëmijëve që lindnin u vihej emri i diktatorit dhe i fëmijëve të tij. Një gjë që ndodh në gjithë diktaturat e botës. Tre vjet më parë kur u rrëzua diktatori i Irakut dhe.... mbi 50 mijë veta ndërruan emrin e tyre. Quheshin Sadam. Një mentalitet që fundi i fundit pikaset në të gjitha vendet e botës. Por emrat e bukura shqipe janë shumë si Flutura, Shpresa, Bajame, Pranvera, Shega, Fatime, që i përkasin një brezi që do zhduket pa u ritransmetuar. Ndërkohë që emrat Gëzim, Bashkim, Urim, Përparim, Alban, duket sikur përdoren më shumë në Kosovë sesa në Shqipëri. Tendenca e shqiptarëve është t’i vënë emra të huaj fëmijëve të tyre, duke menduar se janë shumë internacionalë dhe kuptohen nga të gjithë. Emra si Alba, Stela, Keti. Luis e shumë amerikanizma, italianizma, greqizma kanë pushtuar listën e thërritjes së emrit nëpër shkolla. Kjo tendencë është akoma më e madhe në vendet ku shqiptarët kanë emigruar. Por sigurisht dhe ky është një shtrembërim që i bëjmë vetes, thjeshtësisht pa e kuptuar. Një mendimtar i madh ka thënë që, bota është një fshat i madh, ku të gjithë pak a shumë ngjajmë me njëri tjetrin. Na ndan vetëm e shkuara, kultura që paraardhësit na kanë transmetuar dhe do i trashëgojmë në të ardhmen. Shumë gjëra do ndryshojnë në të ardhmen. Por një gjë është e sigurt: koha do filtrojë modërat, por jo shqipen e kulluar. Ajo është pasaporta jonë, gjaku i jetës shqiptarëve në shekuj... Për atë gjuhë duhet të luftojmë të gjithë.

Kontributi i At Vinçenc Malaj në fushën e bibliotekave

Nga: Gjovalin Çuni Biblioteka përsonale Detyra e klerikut dhe e dijetarit e detyruan atë të familjarizohet me librin. “Shpesh herë kujtojnë bashkëvëllezërit françeskanë atë Malaj, që edhe bukë hante me libër në dorë. Në kishë, në bibliotekë dhe me njerëz kalonte pjesën më të madhe të kohës." (Klajd Kapinova, “Mes Kryqit e Atdheut”, Shkodër 2000, fq. 254). Bibliotekat publike, si gurrë informimi janë të domosdoshme, por sado të pasura dhe komode, ato nuk mund të zëvendësojnë bibliotekën e shtëpisë, nuk mund të japin gëzimin dhe intimitetin që të shkakton një libër i vjetër, një dokument i rrallë në duart tuaja. Nga vizitorë të ndryshëm, miq të Malaj-t marrin vesh diçka për bibliotekën personale dhe vlerat e saj. Studiuesi Klajd Kapinova, mik i Malaj-t na informon, se biblioteka e tij e vendosur brenda famullisë shërbente edhe si kabinet pune dhe kishte “disa mijëra e mijëra vëllime dhe tekste të lashta, që nga shekulli XII deri në ditët e sotme, tekste në pergamenë dhe libra të rrallë të shtypshkronjave evropiane të Mesjetës. Nuk mungonin mbishkrimet e lashta latinisht...” (Klajd Kapinova, Po aty, f. 255), ndërsa nga Dr. Ahmet Osja, njoftohemi se librat e vjetër kanë qenë pasioni i tij i veçantë dhe më tej shton: “Është talenti dhe përkushtimi i tij, që e bëri të arrinte të kompletonte më së miri një bibliotekë të veçantë, jo vetëm për numërin e librave, por edhe për rëndësinë e tyre në famullinë e Tuzit” (Po aty, f. 257 - 258). Dashuria për librin nuk kaloi pa rënë në sy edhe të eprorëve të tij, të cilët e ngarkuan me detyrën e bibliotekarit në Kuvendin Françeskan të Kotorrit (1958 - 1962), në Bibliotekën e Kuvendit Mala Braqa në Dubrovnik (1960 - 1966), censor librash në Tivar në vitin 1974. Hulumtuesi dhe kërkuesi Një vend të rëndësishëm në veprimtarinë e At Malaj-t zunë edhe hulumtimet dhe kërkimet në bibliotekat e ndryshme të ish - Jugosllavisë, Evropës, SHBA-së etj., me rëndësi të veçantë për studiuesit e albanologjisë. Bazuar në të dhënat e autorëve të ndryshëm, për historikun e zhvillimit të gjuhës së shkruar shqipe, në vitin 1995, françeskani Malaj na jep informacion të saktë edhe për ekzistencën e bibliotekave mesjetare në hapësirën shqiptare, informacion i panjohur deri atëherë. Duke analizuar kontributin e klerit katolik në shkrimet shqipe gjatë shekullit XII, At Vinçenc Malaj shkruan: “Qendra të fuqishme të administratës e kulturës, arkiva e biblioteka të famshme kanë qenë arqipeshkëvitë e Durrësit, Dioklesë, Tivarit, Shkodrës dhe Shkupit...” (P. Vinçenc Malaj, “Të dhana albanologjike 2”, Ulqin - Tuz, 1999, f. 280) dhe më tej, duke analizuar urdhërin e Domenikanëve, themeluar në Durrës, 1224 dhe shpërndarë në anë të ndryshme të vendit, tërheq vëmendjen në shprehjen e famshme të arqipeshkvit të Tivarit Gugliemus Adae: “Shqiptarët kanë një gjuhë krejt tjetër dhe të ndryshme nga latinishtja, kanë alfabetin latin në tërë librat e tyre”. Megjithëse nuk shënon gjë në studimet e tij, Malaj, duket se bashkohet me faktin e pranuar edhe nga autorë të tjerë shqiptarë mbi qarkullimin e librave tek ne ende pa lindur shtypshkronja (Injac Zamputi, “Çështje të shkrimit dhe fillimit të letërsisë”, “Hylli i Dritës”, Tiranë 1995, nr. 1- 2, f. 27 - 30), si dhe shënon faktin që në Bibliotekën e Domenikanëve në Split (Kroaci), me tërheqjen e këtyre të fundit nga Shqipëria: ruhen 7 libra koralë (4 gradualë e 3 aniforë) shkruar me pergament nga shekulli XV bashkë me shumë inkunabula... të sjella prej Kuvendit të Durrësit përkrye Venedikut në vitin 1513”. (V. Malaj, “Të dhanat albanologjike 2”, Ulqin - Tuz, 1999). Ashtu siç vërente studiuesja Olga Peroviq, formimi i tij përsonal, interesimi për gjithçka, shëtitjet dhe studimet në qendrat më të zhvilluara të Evropës dhe sidomos zotërimi i disa gjuhëve të huaja europiane dhe klasike, si: greqishtja e vjetër, e ndihmuan atë në fushën hulumtuese dhe kërkuese. (Klajd Kapinova, “Mes Kryqit e Atdheut”, Shkodër, 2000, f. 254). Kulmi i kësaj veprimtarie u shënua në vitin 1968, vit në të cilin hapësirat shqiptare përgatiteshin për festimin e 500 - vjetorit të vdekjes së Gjergj Kastriotit. Në vitin 1968, në revistën “Shejzat” (Le Pleiadi), drejtuar nga shkrimtari prof. Ernest Koliqi, nr. 1 - 2 - 3, jep të dhëna rreth gjetjes në Bibliotekën Kombëtare të Romës të një vepre të panjohur për Gjergj Kastriotin, operën “Scanderbeg”, me libret të Antonio Salvit, botuar në Firence më 1718 dhe muzikë të kompozitorit të famshëm Antonio Vivaldi, luajtur për herë të parë në Firence më 22 janar 1718, në teatrin Pergola. Zbulimi i nënshtrohet një studimi të thellë jo vetëm letrar e historik, por edhe një analize muzikore, gjë që të lejon që të arrish konkluzionin që frati ynë kishte edhe njohuri të mira muzikore. Një vepër tjetër e rëndësishme e panjohur u publikua nga Malaj gjatë këtyre viteve. Eshtë fjala për një tjetër oper mbi Gjergj Kastriotin, një tragjedi e gjetur në Bibliotheque de l’Opera dhe në Bibliotekën Kombëtare të Parisit. Opera është e vitit 1735 me libret të autorëve La Mote - La Serre, dhe muzikantëve Rebel - Francuer. Ajo u luajt për herë të parë më 27 tetor 1735. Gjithnjë sipas shënimeve të Malaj-t, në njërën nga 33 shfaqjet e saja, në vitin 1763, ajo u shfaq në Chosy, Fontainebleau para mbretit Luigi XV dhe oborrtarëve të Versajës. (Vinçenc Malaj, “Të dhana albanologjike 2”, Ulqin - Tuz, 1999, f. 25 - 26, 57, 63, 73). Zbulimi i këtyre dy operave pati ngjallur zilinë e studiuesve shqiptarë, të cilët u përpoqën të përvetësonin mundin dhe djersën e klerikut. “E kemi fjalën, thotë studiuesi Willy Kamsi, nder të tjera për studimin që I bani at Vinçensi, operës së Antonio Vivaldit, kushtue heroit tonë kombtar Gjergj Kastrioti Skanderbegut. Tjetër kush e zbuloi, tjetër kush u frynte në Tiranë për këtë zbulim” (W. Kamsi, Artikull i cituar). Fryt i kërkimeve të tij janë edhe çështjet që kanë të bëjnë me veprimtarinë e urdhërit françeskan. Duke thyer kornizat e një akademiku, ai i kushtoi një kujdes të veçantë edhe hulumtimit të kulturës popullore në trevat shqiptare të Malit të Zi dhe në krahinën arbëreshe të Falkonarës, Itali. Kërkimet e tij i botonte në disa revista të dëgjuara të hapësirës shqiptare dhe në gjuhë të ndryshme, ku mbizotëronte italishtja dhe serbokroatishtja. Biografi dhe resensenti Vend të rëndësishëm në funksionimin normal të një biblioteke padyshim luajnë edhe biografitë dhe bibliografi, ose, thënë ndryshe, njeriu që harton një listë sistematike të publikimeve të llojeve dhe autorëve të ndryshëm, bazuar në argumentet e trajtuara. Bibliografia shqiptare, ka fillimet esaj në vitin 1870 me filologun slloven Franc Mikloshiç, me vepren: “Elementet sllave në gjuhën shqipe”, botuar në Vjenë. Por siç shkruan Prof. Jup Kastrati: “... botimet e mirëfillta bibliografike mbi vendin dhe historinë tonë, shfaqen me arkitektin Georg T. Petroviç. Libri i tij “Skënderbeu”, shtypur në Paris më 1881, është një sprovë bibliografike e arsyetuar për Heroin tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti, shkruar në nëntë gjuhë”. (J. Kastrati, “Për një bibliografi shkencore albanologjike”, Tiranë 1996, f. 13). Pa dashur të ndalemi tek të gjithë bibliografët që trajtuan probleme shqiptare, duhet theksuar se Pader Vinçenc Malaj OFM hyn në radhën e bibliografëve më të shquar shqiptarë, duke u radhitur në krah të Gj. Pekmezit, Lumo Skendos, J. Rrotës, K. Gurakuqit, Dh. Paskos, J. Kastratit etj. E veçanta e bibliografive të tij qëndron në faktin, se I referohet direkt burimit origjinal, duke u përpjekur të shmangë burimet dytësore. Bibliografitë e tij kanë edhe shenja të origjinalitetit. Shpesh herë ata janë të formës bio-bibliografike dhe shoqërohen me anonime të shumta, siç ndodh me botimin e vitit 1979, “Shënime Bio-Bibliografike mbi Gjeçovin në 50 - vjetorin e vdekjes”. (V. Malaj, “Të dhana albanologjike 2”, Ulqin - Tuz, 1999, f. 111). Në përgjithësi, autori nuk ndjek rregulla fikse të përpunimit të bibliografive. Ai u shmanget atyre duke u përpjekur që të lehtësojë sa më tepër punën e studiuesve. Disa nga studimet e tij të veçanta, ndonëse nuk janë thjeshtë punime bibliografike, falë thellësisë së argumentave, bazuar në një literaturë të bollshme, kanë shërbyer si burime të rëndësishme bibliografike, ku mund të veçojmë studimet: “Stefano Zanovich, un sedicente erede di Scanderbeg”, 1974 dhe studimin tjetër paraqitur në Mbledhjen e V-të të Studimeve Ndërkombëtare në Palermo (Itali), në vitin 1968, “Neccissita d’un cordinamento bibliografico castriotiano”. Autori në këtë shkrim shpreh shqetësimin e mungesës së studimeve bibliografike mbi Gjergj Kastriotin në prag të 500 -vjetorit të vdekjes së tij. I pakënaqur edhe nga puna e bërë në këtë drejtim nga shkencëtarët shqiptarë, ai hedh idenë e hartimit të kësaj bibliografie dhe hartimin e saj bazuar në ndarjet: 1. Dokumente. 2. Punime historike: a) bibliografitë; b) studime historiko - kritike dhe artikuj mbi Gjergj Kastriotin; 3. Vepra letrare: a) poema e poezi; b) drama dhe melodrama; c) romane dhe novela; 4. Vepra operistike. Gjatë shtjellimit të ideve të tij në këtë studim, ai u referohet 137 zërave bibliografikë dhe shumë fotografive e frontespiceve të librave të ndryshëm. Megjithëse kërkonte koordinimin e veprimtarisë shkencore në të dy anët e kufirit, duke kuptuar vështirësitë politike për realizimin e kësaj pune, albanologu Malaj, inkurajonte përpjekjet që bëheshin në Shqipëri për botimin e kësaj vepre, ashtu edhe siç hidhërohej për shtyrjet e pakuptuara të botimit. Punimi: “Gjergj Kastrioti Skënderbeu Bibliografi (1454 - 1835)”, arriti të botohej vetëm në vitin 1997. Punimi është realizuar nga Kasem Biçoku dhe Jup Kastrati. Ndonëse i ndërtuar në një formë krejt tjetër nga ajo çfarë propozoi Pader Vinçenc Malaj, në të zënë vend mjaft zëra bibliografikë të pasqyruar nga Malaj në punimet: “Un opera musicale francese del settecento su Scanderbeg”, “Necessita d’un cordinamento bibliografico castriotiamo”, botuar gjatë viteve 1968 - 1969 në numra të ndryshëm në revistën “Shejzat” dhe në Aktet e Konferencës së V-të Ndërkombëtare në Palermo (Shih Biçoku & Kastrati “Gjergj Kastrioti Skënderbeu Bibliografi 1454 - 1835” 1, Tiranë, 1997, f. 440 - 441). Në vitet 1970 dhe 1985, kemi përsëri dy botime të albanologut Malaj, në njërën si bashkëautor. Botimet pasqyrojnë punën shkencore të dy përsonaliteteve të shkencës albanologjike, italianëve Zef Valentini dhe Antonio Baldacci (1867 - 1950), “Bibliografia di Giuseppe Valentini”, që u botua në vitin 1970. Miqësia me Pader Zef Valentinin, duhet të ketë qenë e hershme. Ndonëse jo e deklaruar në shënimet e tij, Malaj duhet ta ketë njohur apo edhe patur profesor Valentinin, gjatë kohës kur në Shkodër mësonte në Gjimnazin Klasik të Jezuitëve. Kjo miqësi u përforcua akoma edhe më tepër gjatë studimeve të Malaj-t për letërsi italiane dhe botërore në Universitetin e famshëm “La Sapienza”, Romë, më 1966, ku edhe diplomohet, duke fituar gradën shkencore “Doktor” dhe në komisionin e vlerësimit ishte dhe prof. Pader Zef Valentini. Gjatë qëndrimit në Itali P. Vinçenc Malaj ishte anëtar i “Qendrës Ndërkombëtare për Studime Shqiptare”, pranë Universitetit të Palermos. Në “Vjetari i vitit Akademik 1966 - 1967” të kësaj Qendre, krahas shumë albanologëve të dëgjuar, mes të cilëve edhe Pader Zef Valentini si Nënpresident dhe Drejtor i Qendrës, gjejmë edhe emrin e Pader Vinçenc Malaj”. (Vjetari i vitit Akademik 1966 - 1967, Palermo, 1967, f. 162). “Padre Valentini, shkruan Malaj, e dashuronte dhe vazhdon ta dashurojë Shqipërinë, tokën e Gjergj Kastriotit Skënderbeut, që e konsideronte atdheun e tij të adoptuar dhe ideal”. Bibliografia, është më tepër një listë librash, studimesh, artikujsh e recensionesh të renditura në mënyrë kronologjike sipas viteve të botimit. Autori Malaj, është i vetdijshëm, se në të nuk janë përfshirë të gjitha botimet e Valentinit, por e botoi atë vetëm nisur nga vlerat albanologjike të lëndës së trajtuar. Biografia e dytë: Antonio Baldacci (1867 - 1950), Bibliografski Vjesnik, God. XVI, Br. 1 Cetinje, 1985, është një bashkëpunim me Vukiq Puleviq. Ajo ka karakter bibliografik dhe pasqyron jetën dhe studimet e Baldaçit, botanistit të shquar, studiuesit të florës dhe veçorive të gjeografisë bimore të Malit të Zi, Shqipërisë, Greqisë, Kretës etj. Në bibliografi jepen edhe zëra të ndryshëm që i përkasin etnografisë, toponomastikës, antropologjisë, historisë, arkeologjisë etj. E reja që sjellin autorët në këtë bibliografi është “Literatura” mbi Baldaçin. Me intuitën e një bibliotekari të zellshëm, Malaj-n e vërejmë edhe në rolin e recensentit. Ashtu si paraardhësit, faqet e fletores “Shejzat” u përpoq t’i kthente në tribuna të mendimit albanologjik. E deshti albanologun Aleksandër Stipçeviç, jo se ishte thjeshtë një arbëresh nga Arbanasi afër Zarës (Kroaci), jo se e lidhte puna e bibliotekarit, por vlerësonte përpjekjet e bëra përmes botimeve të tij, për të nxjerrë në dritë rrënjët e kombit. E vlerësoi dhe u bëri mjaft publicitet veprave të Stipçeviçit:“L’arte degli Illiri” (1963), “Gli Illiri” (1966), si dhe botimit që përgatitej të dilte: “Bibliografi ilirjane”. Frati i Tuzit, i dhënë pas fesë, nuk pushoi së punuari edhe për kulturën shqiptare. Meceni dhe miku i të gjithëve Kontributi i At Vinçenc Malaj OFM në fushën e bibliotekave qe i gjithanshëm. Përpos mundit dhe shpenzimeve materiale, ai i la bibliotekës shqiptare, veprën e tij, të përbërë prej 30 studimesh shkencore në fusha të ndryshme, disa kumtesa të mbajtur në Konferenca Ndërkombëtare, artikuj të shumtë që mbushën faqet e fletoreve më prestigjioze shqiptare në qendrat evropiane dhe në ShBA, materiale arkeologjike dhe shumë vepra arti, të cilat përbëjnë pjesën më të rëndësishme të kontributit albanologjik të shqiptarëve në Mal të Zi. Frati pati shumë miq. Lista e tyre është shumë e gjatë. Ata janë shqiptarë dhe të huaj; disa rrojnë akoma, të tjerët ashtu si edhe Malaj, kanë vdekur për tu bërë të pavdekshëm. Ambjentet shkencore e vlerësuan punën e tyre. Shpërblimet e mirënjohjet nuk i muanguan. Në vitin 1999, për kontributin e madh të dhënë në fushën e kulturës, si albanolog i shquar dhe i palodhur, nga Akademia Malazeze u vlerësua me titullin e lartë “Akademik”. Ishte themelues dhe Kryetar Nderi i Shoqatës Kulturore “Don Gjon Buzuku” në Ulqin dhe Tuz, antar i Shoqatës “Illyricum” në Tuz dhe i asaj “Matica Cernagorska” në Cetinë, profesor i lëndës së historisë së Kristianizmit në Shqipëri, në Shkollën e Lartë Teologjike në Shkodër. Vdiq në vitin 2000 në kulmin e veprimtarisë së tij shkencore. Studiues të ndryshëm, shënojnë shumë vepra që kanë mbetur në dorëshkrim, ku veçojmë: “Bibliografinë e plotë të punimeve të At Zef Valentinit” në bashkëpunim më studiuesin shkodran Willy Kamsi, “Seria e dorëshkrimeve të shkruar në gjuhën serbokroate”, “Bibliografia për martirët e krishtërimit në trojet iliro-shqiptare”, një bibliografi prej 250 zërash, për të cilën vetë Malaj deklaronte: “Kjo është vepra ime më e madhe e jetës”. (Klajd Kapinova, “Mes Kryqit e Atdheut”, Shkodër 2000, f. 256). Pasioni i Akademik Profesor Pader Vinçenc Malaj OFM ishte shkenca, por frymëzimi i tij qe përjetësisht feja. “... feja është ajo që e fisnikëron më shumë jetën e njeriut, ajo të mbron dhe të ngushëllon në çdo moment të vështirë të jetës”, deklaronte ai. ______ Gjovalin Çuni asht Drejtor i Bibliotekës në Universitetin “Luigj Gurakuqi” dhe në Gjimnazin “At Pjetër Meshkalla” në Shkodër

JEHONA E ZËRIT TË MALËSISË

P Ë R V J E T O R NJËZETVJETORI I TRANSMETIMIT TË EDICIONIT TË LAJMEVE NGA EVROPA PËR RADIO-EMISIONIN ” ZËRI I MALËSISË ” , NJU JORK Egriu: - Na udhëhiqte vullneti për të qenë në valë të përbashkëta me Atdheun tonë të vuajtur. Me rastin e Përvjetorit të Edicionit të lajmeve nga Evropa të radios shqiptare të Nju Jorkut me rrethinë ”Zëri i Malësisë”, gazetari Osman Disha dhe Redaksia e radios”Arbëria” në Trollhetan (Suedi), më parë realizuan një bisedë me shkas me mësuesin, Ibrahim Egriu, korrespondent i radios “Zëri i Malësisë” dhe kryeredaktor i radios “Zëri i Kosovës”. Nga kjo bisedë kemi veçuar disa pjesë me interes: Në vigjilje të Vitit të Ri, mbushen 20 vjet kur për herë të parë, për gjithë shqiptarët, që punojnë e jetojnë në Nju Jork me rrethinë, në dhjetor 1987) filloi transmetimi i Edicionit të lajmeve nga Evropa, që i përgatiti korrespondenti nga Suedia, Ibrahim Egriu, së bashku me djalin e tij, Sazanin, të cilin për shkak të diksionit të kumbueshëm, dëgjuesit në SHBA dhe Suedi e quanin: -zëbilbili. Duke iu përgjigjur pyetjes, rreth motivit për të bashkëpunuar me radion “Zëri i Malësisë, z. Egriu shprehet: Me gjithë se me profesion s’jam gazetar, por jeta dhe nevoja në dhe të huaj më ka diktuar që të merrem edhe me këtë lëmi aq me përgjegjësi morale e atdhedashëse. Qëllimi ynë ka qenë dhe është që, bashkëkombësve tanë, të vendosur atje larg përtej Oqeanit Atlantik, të mbushur plot mall e nostalgji për vendlindjen, të lodhur e të rraskapitur nga puna e rëndë, t’u ofrojmë të dhëna të freskëta e burimore, sepse, ata me pa durim prisnin të dëgjonin se ç’ ndodh me vëllezërit, motrat, bijtë dhe bijat e tyre në Kosovë e Malësi, Dibër e Strugë, Ulqin e Tetovë, Preshevë, Çamëri e gjetkë. Ideja u shfaq nga redaksia e radios “Zëri i Malësisë“ që e drejtoi plot 25 vjet z. Gjeto Sinishtaj, dhe me pëlqimin e Kryesisë së Klubit Kombëtar ”Jusuf Gërvalla”, pra pas pjesëmarrjes sime në Konferencë tematike, që u organizua me rastin e 75 vjetorit të Pavarësisë sonë kombëtare, ku qesh i nderuar dhe ftuar nga Evropa, mu dha rasti që për herë të parë, së bashku me shkencëtarin e shquar arbëresh, prof. dr. Vinçens Boletini, mandej me mikun e shqiptarëve Jack Shullman, me publicistin me origjinë shqiptare, z. Gregori Sotir dhe me intelektualët: - Ramiz Llapashtica e Rustem Lulanaj, të prezantohem me temën:Rrethanat dhe jehona historike e Pavarësisë sonë kombëtare, duke filluar prej vitit 1924 deri në ditët e sodit. Konferenca u mbajt në lokalet e hotelit “Sharaton” në praninë e qindra bashkatdhetarëve. RRETH KUMTESAVE Me duartrokitje frenetike u përshëndetën kumtesat. Në veçanti unë, më 25 tetor1987 përjetova çastet më të mira në jetën time. Më mikloi pa masë afërsia e tyre, veçanërisht kur vërejta se në atë mes, në atë Shoqatë ekzistonte një rreth i mirë, një shoqëri e mrekullueshme intelektualësh, të cilët s’kishin komplekse dhe ishin të çliruar nga smira dhe egoizmat. Flas për periudhën para 20 vjetësh, kurse në ditët e sodit s’jam njoftuar saktësisht se si shkon rrjedha atje, por besoj se ata gjejnë gjuhë të përbashkët dhe s’lejojnë që në mesin e tyre të shkaktohen ndasi. Në vitet e`90-ta, Lobi shqiptar i prirë nga Kongresmeni Dioguardi, ishte më i fuqishëm se ai i kriminelëve çetnik serbosllav. RRETH PËRSHTYPJEVE I pari, gjatë një pushimi të shkurtër, mu ofrua kolegu im i respektuar, z. Nexhat Sela, i cili mu drejtua me këto fjalë: - U kënaqëm! Lypset që dhe në të ardhmen të organizohen takime të këtilla me karakter kombëtar. Ndërsa, në mbarim të Konferencës përjetova çastet më të lumtura. Urime, përqafime dhe përshëndetje më të ngrohta me bashkatdhetarë nga të gjitha trojet tona. Ndër të parët që mu lëshua në përqafim ishte bashkatdhetari ynë me origjinë shqiptare, prof. dr. Vinçens Boletini, i cili edhe pse s’dinte të fliste shqip, në gjuhën angleze më tha: - Në sajë të duartrokitjeve, me interesim të posaçëm e përcolla paraqitjen tënde. Të paçim gjithmonë! Ndërsa shumica e pjesëmarrësve deklaruan decidivisht: Disa bajraktarë që vijnë nga Evropa këtu në ShBA, gjithmonë na kanë ndarë e na kanë përçarë, ndërsa sot këtu në këtë Konferencë tematike, në kumtesën Tuaj, theks të posaçëm i ke dhënë afrimit dhe bashkimit me njëri-tjetrin! Pra, ky qe rasti më i volitshëm që të njoftohemi për së afërmi me vëllezërit tanë të një gjaku në SHBA dhe që atëherë, Stafi drejtues i radios „Zëri i Malësisë“ shprehu dëshirën që çdo javë, Kronikën e lajmeve t’ua përcjellë nga Evropa. INSINUATAT E SHTYPIT SLLAVOMAQEDONAS DHE SERB Gazeta „Intervju“ e Beogradit s’më pat ra në dorë, ndërsa ajo maqedonase po. Përmes saj, gazetari, Viktor Cvetkoski, duke marrë informacione të rrejshme e paushall nga ish–sekretari shovinist i Komitetit të Dibrës-Apostol Arbenski, shkroi artikullin me titull:“Nacionalizmi shqiptar në trevën e Dibrës, ku pos tjerash thuhej: Në shërbim të emigracionit shqiptar është vërë dhe profesori i albanologjisë, Ibrahim Egriu, i cili me të arritur në Malme të Suedisë do të fillojë aktivitetin e tij kundër „vendit të tij“ dhe „popullit të tij“. O Zot, çfarë shpifje. Ai, bëhet anëtar i njëfarë Njësiti në Organizatën më ekstreme e „armiqësore“-„Jusuf Gërvalla“ - gënjeshtër e kulluar, sepse s’ka ekzistuar dhe as që figuron një Organizatë e tillë në botën e jashtme, mandej vazhdon: - Ai është njëri ndër organizatorët e demonstratave në Suedi e më gjerë, i cili si i tillë, duke u u ndërlidhur në radhët e emigracionit „armiqësor“ të jashtëm, me rastin e 75-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë, ftohet nga Evropa që të merr pjesë në Konferencën tematike në Nju-Jork, në të cilën i ka propaganduar idetë e tij. TEMPO E VËSHTIRE E PUNËS Të mbahej një tempo e tillë disavjeçare me „Zërin e Malësisë“, me radio- emisionin“Zëri i Kosovës“ si kryeredaktor në Suedi dhe me Agjencinë telefonike „Albakos“, me të vërtetë është dashtë t’i kushtohet kohë, kujdes e vigjilencë gjatë komentimit të ngjarjeve. Lypsej pasur nerva, nerva të qeta, mund, angazhim permanent dhe duhej bërë shpenzime të konsiderueshëm materiale, duke ndarë kafshatën e fëmijëve në mërgim. Më meritori: Sazan Egriu 20 vjeç-folës Vitet 1987/88/89 dhe*90/*91/*92 ishin vite të mbërthyer me ngjarje tronditëse e dramatike të popullit tonë në Kosovë e gjetkë. Gjatë përgatitjes së emisioneve duhej së paku dy-tri ditë rresht të grumbullohen, sistematizohen, përkthehen dhe komentohen artikuj të ndryshëm nga gjuhët sllave. Shpesh herë ndodhte që ditëve të shtuna, të diela e të hëna: -i izoluar nga bota, me kafe e me stres për shkak të ngarkesave, kryhej përgatitja e Edicionit të lajmeve në kohëzgjatje prej 30 - 40 min. Po ashtu, çdo protestë a demonstratë që zhvillohej në Suedi, Nju-Jork apo në Uashington, përmes linjës telefonike thirrej nga Suedia. Vlen të theksoj se në këtë sferë të informacionit s’kam qenë i vetmuar. Ndihmesë të veçantë më ofroi djali im Sazani, i cili që nga data 5 maj 1986, porsa u hap radio-emisioni„Zëri i Kosovës“në Malme të Suedisë, që ishte dhe radio-emisioni i Parë në Evropë, ai kurrë s’u kursye. Me plot impenjim, sa herë që e lypte nevoja, në orën 12 të mesnatës, sepse, sipas kohës amerikane, atje ora ishte 18 i mbrëmjes, i lodhur e i rraskapitur nga puna e rëndë, shfletonte faqe të tëra gjatë spikerimit dhe rreth një dekadë s’tha kurrë se u lodha. Atij, kohë pas kohe i vinin në ndihmë dhe: Bajram Kabashi, Shpëtime Fida, Salie Abazi, Venera Baqaj, Ganimete Gradinaj dhe Kadrie Bunjaku. Një aspekt tjetër i punës në lëmin e informimit ku z. Egriu ka dhënë kontributin e tij është dhe angazhimi i tij për një kohë në Agjencinë telefonike „Albakos“ në SHBA. Duke filluar nga muaji prill i vitit’90, për çdo ditë, në kohë zgjatje prej tre min. i kemi raportuar dhe kësaj Agjencie në Nju Jork. Pra, çdo ditë, duke filluar në ora 18 i mbrëmjes sipas kohës evropiane, apo në ora 12 të mesditës, sipas kohës amerikane, përgatisnim rezyme me të dhëna më të freskëta rreth ngjarjeve në Kosovë dhe në trojet e tjera të okupuara Iliriane. Vlen të përmendi se ndihmesë të veçantë më ofroi simboli i rezistencës kosovare, z. Adem Demaçi, i cili përmes linjës telefonike na informonte hollësisht rreth situatës së krijuar atje,mandej Edicionin përmbledhës të lajmeve ia transmetonim Agjencisë“Albakos. Rreth kontaktit me z. Demaçi? Pyetje me vend. Numrin e telefonit ma dha z. Gjeto Sinishta - redaktor. Biseda e parë me z. Demaçi ishte tepër interesante. Ai më pyeti: -Kush jeni ju? Përgjigja ime që: Unë jam korrespondent anonim nga Evropa. Po ku gjendeni, pyeti ai: -Gjithkund Bacë, gjithkund:-në Angli Gjermani, Zvicër etj. etj. Mirë, më tha ai, por pse s’ma tregosh emrin?! Baca Adem, ne jemi shërbëtorë të popullit dhe nuk punojmë për grada e ofiqe, andaj unë qëndroj anonim, jo nga droja, por nga modestia, sepse, unë gjithmonë kam thënë dhe them: „Asgjë s’kam punuar dhe është turp të mburremi se është arritur diçka deri sa tre milionë shqiptarë edhe pas 20 shekujve akoma janë të shtypur nga të huajt“. Mirë, më vjen mirë, tha ai dhe rregullisht filloi të më ofrojë informacione. Që nga ajo dite, ai gjithmonë dhe sot e kësaj dite më emërton-anonim, dhe, gati çdo te dytën apo të treten dite kërkoja prej tij, si Kryetar i Forumit për mbrojtjen e te drejtave e lirive te njeriut, te me ofroje te dhëna me te freskëta nga Kosova për Agjencinë telefonike”Albakos”,ku, për dëgjuesit tanë përgatisja të dhëna të shkurtra ne kohe zgjatje prej tri min. kurse për ”Zërin e Malësisë”, çdo të hëne, në kohëzgjatje prej 40 min. Pa përmend këtu Radio”Zërin e Kosovës”, qe përmes frekuencës 89,9 FM transmetohej dy here ne jave. Demaçi, për te paren herë e mësoi emrin tim, gjate vizitës se tij te parë në Danimarkë, ne nëntor te vitit ’93. Ne sallën e madhe te mbushur plot e përplot, duke i uruar mire se ardhje, i bëra një përshëndetje me këto fjalë: Para nesh gjendet simboli i rezistencës, Adem Demaci. Rrudhat e ballit te tij simbolizojnë shufrat e hekurta te kazamateve serbo-sllave. Dhe, ende pa mbaruar fjalën përshëndetëse, ai, u ngrit ne këmbë dhe brohoriti me te madhe: Ti je miku im ANONIM. Te zura!-Duartrokitje frenetike dhe ovacione ne salle. Eja këtu, te të qafoj! Atëherë, unë se bashku me z-jen time u ngjitem lart në bine, u përshëndetem ngrohte, përzemërsisht e vëllazërisht. Qe prej asaj dite, nuk isha me anonim për z. Demaci. Mirëpo, përsëri ai, gjate çdo bisede me thërret-Anonim. Ja shembulli: >Från: "Adem Demaçi" >Till: "Ibrahim Egriu" Rubrik: Fwd: Dibra'67 (Përvjetor i tërmetit) >FORT I NDERUARI VËLLA ANONOM, ME GËZIM MORA MESAZHIN TËND. ME SHËNDET JAM FORT MIRË, >PRANDAJ MOS U MERAKOS PËR ATË PUNË. KËTU BUZË DETIT PO PUSHOJ, >POR EDHE MË SHUMË PO PUNOJ. PËRSHKRIMI I DITËS SË TËRMETIT ISHTE FORT I GJALLË. >QOFSHIN TË HARRUARA DHE MOS U PËRSËRITSHIN MË KURRË. >SA PËR ZEMËRGJERËSINË QË JENI DUKE TREGUAR NDAJ MEJE ZOTI I >MADH JU SHPËRBLEFTË. >JU PRIFTË E JU PËRCJELLTË E MBARA! >TUNG!-ADEM DEMACI. Në mbarim, z. Egriu, shtoi: Këtë bisedë që e kryem së bashku drejtpërsëdrejti ua dedikoj bashkatdhetarëve tanë në SHBA, të cilët, për gjithë ato përpjekje që i bëra vite me radhë, duke i njoftuar me informacione më të freskëta nga trojet shqiptare; me rastin e vizitës sime atje, në restorantin e njohur“ Debal Gardens“ -Brooklyn, Muharem Dovolani e Ylber Pilku, shtruan Drekë madhështore dhe, nga Këshilli Kombëtar Shqiptaro-Amerikan qesh i ftuar në Darkën solemne të ndarjes së çmimeve Presidentit Clinton. Pra, më nderuan! Poashtu, përmes kësaj interviste shfrytëzoj rastin të përshëndes miqtë e mi të nderuar anë e kënd Evropës e gjetkë, në veçantë atyre që jetojnë e veprojnë në Itali, ku me plot impenjim është angazhuar motra dhe bija jonë, Vitore Leka, apo siç e quajnë bashkatdhetarët tanë-Nënë Tereza e Dytë, për ndihmesën e madhe që ka ofruar sa herë që e ka lyp nevoja. Shtëpia e saj u hap konak për çdo luftëtar të lirisë. S’mund të anashkaloj dhe historianin e gazetarin e vyeshëm e atdhetar të TV 3 të Francës -z. Vasil Qesari; mandej letrarin, Beqir Elshani dhe miqtë e mi të nderuar, që me rastin e pranimit tim në Lidhjen Shkrimtare të Suedisë, më përgëzuan dhe më dërguan me dhjetëra urime e përshëndetje, që për mua në këto vite të pleqërisë është një satisfaksion për angazhimin tim modest në disa sfera të jetës. Pra, falënderoj të gjithë miqtë e mi anë e kënd botës. Dhe ne z. Egriu Ju përshëndesim për angazhimet Tuaja, siç thuhet edhe në gazetën e mirënjohur „Ylliria“ të datës 4 korrik*03: -“U ke dhënë zë shqiptarëve të mërguar dhe zemër Atdheut të vuajtur“. Ju urojmë nga zemra suksese të reja në shërbim të popullit dhe qofsh për herë i ri në mendje e në shpirt! Po, ky titull me përmbajtje të gjerë përfshin tërë aktivitetin tim në sferën e gazetarisë. Intervistën e bëri: - Ruben Avxhiu - gazetar i “Illyrisë”.. Falënderime”IIlyri”! Gëzuar Kurbanbajramin, Krishtlindjet dhe Vitin e Ri 2008! Malme, 22 dhjetor-Suedi Osman DISHA, gazetar dhe reporter i R T K-se dhe Selim BEDROLLI ( Radio”Arbëria”)

BABADIMNI PREJ LUBOTENIT

(tregim për fëmijë) Asnjë pëllëmbë e bjeshkës së Lubotenit nuk ka mbetur pa u mbuluar me dëborë. Degët e bredhave të gjelbër janë kacavarur nga dëbora. Dimri është i çuditshëm, vetëm me një reshje atmosferike krijon pikturën me nuanca të bardha, me qiellin kaltërosh që ia shton bukurinë. Bjeshka e Lubotenit ka dy shkëlqime: shkëlqimin e diellit gjatë ditës, dhe të hënës me gjithë yjet që vezullojnë gjatë natës. Zogjtë janë strukur nën degët e bredhit të stolisur me dëborë, ku ngrohen dhe cicërojnë. Një skifter u mundua të hyj në mes të kurorës së bredhit ku zogjtë cicëronin, mirëpo vetëm bredhi u shkund nga dëbora, pastaj vazhdoi fluturimin drejt qiellit sikur të mos kishte ngjarë asgjë. Lumi Bistra i kthjellët si loti çan dy male me dëborë. Tek ky lum vijnë kaprolli me sorkadhen dhe dreni me drenushën për të pirë ujë. Pa, kur e prekin buzët e kafshëve, Bistra nxehet dhe avullon nga gëzimi. Këtu vetëm zogjtë dhe kafshët e pyllit vijnë të përshëndeten. Pas pak tatëpjetë malit zbret Babadimni me dhitë e kuqe si dushku vjeshtak dhe me cjapin briartë në krye. Babadimni mbështetë dy pëllëmbët e ngrohta në gurët e akullta dhe pi ujë në lumë. Pas shëtitjes tek lumi, Babadimni me dhitë e veta ecin cakërr në drejtim të kasolles, ku e pret plaka. Plaka ka ndezur vatrën me degët e bredhit të thatë. Po ç'të ndezur, se, degët e bredhit kërcasin nga xixat e zjarrta. Ajo e valoi qumështin e dhive dhe e poqi pogaçen. Babadimni bëri përshesh me tëmbël për të ngrënë dhe iu drejtua plakës: - Oj fisnike! A e din se ku gjendet Prizreni? - Si nuk e di, ore plaku im! Po sa herë kam shitur atje djathë dhie, që aq shumë e pëlqejnë prizrenasit. Fortë mirë e dinë ata se kush është djathi i Sharrit që kullohet me ujë të Lubotenit! - u përgjigj me gëzim plaka. - Sot është nata e kërshëndellave dhe pas një jave vjen viti i ri. Asnjëherë s´më kanë përmendë fëmijët e qytetit më shumë se këtë muaj. Prandaj mbushi thasët me të gjitha të mirat që kam mbledhur gjatë vjeshtës, …nesër do të udhëtoj për në Prizren. Të nesërmen Babadimni ngarkoi sajën me dy thasë të mëdhenj me dhurata, pastaj plaka i mbuloi me një bredh të gjelbër. Ajo dëshironte jo vetëm që t´ia plotësojë dëshirat e plakut zemërbardhë, por edhe t´i gëzojë të gjithë fëmijët shqiptarë, që aq shumë kishin vuajtur pasojat e luftës. Babadimni mbrehu cjapin në bigën e sajës, ashtu siç mbrehet kali dhe si u përshëndet me plakën, rrëshqiti udhës tatëpjetë. Përreth pyjeve kishin dalë kaprojtë e shumtë, tufa e dhive të egra, lepujt dhe ketrit bishtakë. Kafshët e pyjeve lëshuan një zë të madh, saqë buçitën bjeshkët e Sharrit, ishte një përshëndetje, që ia drejtonin Babadimnit. Cjapi me sajën prej gëzimit si një kalë po vraponte në drejtim të udhës së madhe. Para se të hynte në Prizren, u ndal cjapi, ashtu siç ndalet kali dhe pa se në qytet nuk kishte fare dëborë. Babadimni mendoi, si do t´ia bënte hallin tani, meqë saja nuk rrëshqet në tokën pa dëborë. Çmbrehu cjapin nga saja dhe i tha të kthehet udhës për në fshat. Mirëpo cjapi vetëm luhaste brirët dhe nuk pranonte të kthehej, meqë dëshironte të vejë së bashku me Babadimnin për t´u takuar me fëmijët e qytetit. Ndërkohë që Babadimni po shtyhej me cjapin, një vogëlushe ishte duke luajtur me lepurin kukafshehtas dhe sakaq u fut në thesin e madh. Vogëlushja ishte Zana e pyllit, ndaj Babadimni nuk e hetoi se kush hyri në thesin e dhuratave. Kur saja hyri tek parku i qytetit, Zana dëgjoi zhurmën e fëmijëve, ndaj u bë kureshtare për t'i parë. Ajo hapi një vrimë në thes dhe shikonte në rrugë. Pa lepurin dhe fëmijët që po ecnin prapa sajës. Sa fortë gëzohej Zana që u duk në qytetin më të bukur shqiptar. Vargu i fëmijëve shkonte duke u shtuar secilën herë e më shumë. Zana kishte qenë e padurueshme, prandaj me të parë fëmijët, që e përshëndetnin me dorë, u dhuronte karamele. Qysh tek parku i qytetit ishin bashkangjitur edhe harabelat që e shoqëronin me cicërimën e tyre të bukur për vitin e ri. Prindërit ishin mërzitur aq shumë nga errësira e gjatë për shkak të mungesës së dritës elektrike, sepse nuk kishin mundësi t´i përgëzojnë fëmijët me lodra, me llamba të ngjyrosura dhe me transparente të shumta që vezullojnë edhe natën, edhe ditën. Për një çast panë se si shtëpitë u boshatisën dhe të gjithë fëmijët kishin shkuar tek Shatërvani i qytetit. Fëmijët morën bredhin nga saja dhe e vunë në mes të sheshit, kurse Babadimni hapi thesin e madh në sajën e tij për të shpërndarë dhuratat. Posa hapi grykën, ç´të shoh: një vajzë e stolisur doli nga thesi. Babadimni nuk iu besonte syve të vet. Mendoi mbase është ndonjë trill i kurdisur nga plaka e tij, megjithatë e mbajti veten dhe tha: - Mirë se vjen oj Zana e pyllit! Kemi nderin t´i përshëndesim fëmijët e qytetit! - kështu tha Babadimni, duke i hapur krahët. Zana kapi kindin e fustanit të kuq dhe u përkulë para spektatorëve të vegjël, ashtu siç bëjnë balerinat në fund të shfaqjes. Pastaj falënderoi Babadimnin mjekërbardhë, cjapin briartë që kishte bartur sajën deri në qytet, dhe lepurin që pingul qëndronte me dy këmbë pranë saj. Nga thesi i dhuratave, Zana nxori disa fishekzare dhe i shkrepi në drejtim të kalasë, që pas pak i tërë qyteti vezulloi. Në qiellin plotë me yje vezullonte një shkëndijë shumëngjyrëshe "GËZUAR VITIN E RI!” Dukej sikur po fluturonte mbi qytet së bashku me vështrimin e fëmijëve. Fëmijët u gëzuan për urimin festiv, ndaj të gjithë njëzëri brohoritën: - Gëzuar! Gëzuar!Gëzuar! Beqir ELSHANI

KOLONISTËT SERBË DHE “SHPËTIMTARËT” E KOSOVËS!

REAGIM Shkruan: Kristina RASI Sipas historisë dihet fare mirë që sllavët janë ardhacakë, të cilët erdhë në trojet ilire nga Karpatet e Rumanisë që nga fundi i shekullit VII. Perandoritë e mëdha sunduese të botës: perandoria romake dhe ajo osmane iu ndihmuan sllavëve që të futen thellë në trojet ilire. Ata, në këto troje kishin gjetur gjithçka që kurrë më parë nuk e kishin pasur, këtu gjetën kulturën e lashtë ilire dhe evropiane, këtu gjetën pasuri të mëdha tokësore dhe nëntokësore, këtu gjetën bregdetin e paanë e të tjera… Pra ata gjetën tek ilirët autoktonë të gjitha të mirat shpirtërore dhe materiale, prandaj nuk lëvizën dhe filluan jetën e tyre endacake fillimisht brigjeve malore duke u strehuar me çadra e pastaj duke e shfrytëzuar mikpritjen pellazge-ilire filluan të zbresin në fusha dhe të merren me punën e tyre: së pari si shërbëtorë të ilirëve, duke punuar tokat ilire sa për të mbijetuar. Kur jemi këtu, dua të përkujtojë lexuesit që: fjala serb, e ka kuptimin shërbyes - pra shërbëtor. Mirëpo serbët kolonistë të etur për pasuri të huaja si piratë të pamëshirshëm, pasi u vendosën në trojet tona etnike, organizuan luftëra të padrejta kundër shqiptarëve në shekujt e më pasmë, ata e prenë dhe e dogjën Shqipërinë që nga kohët e errëta të Car Dushanit, Stefan Nemanjës e deri në kohët e krajlëve gjakatarë si Nikolla Pashiqi, Aleksandër Rankoviçi e deri në ditët tona në krye me fashistin Sllobodan Millosheviç. Nga kjo mizëri krajlish me ushtri pushtuese serbosllave datojnë shekujt XV-XX, le t´i mbetet ardhmërisë, pa të shohim si do të rrokullisen ngjarjet, pra a do të mbarojnë përpjekjet sllave për të vijuar kolonizimin mbi trojet e Shqipërisë, gjatë shekujve në vijim. Nga ato sulme të egra, ne shqiptarët përjetuam tragjedi të mëdha; patëm humbje njerëzore dhe materiale, humbëm jo pak edhe zhvillimin e gjuhës, dhe të kulturës sonë të lashtë e të pastër iliriane të mbërthyer nga ingranazhet e pushtimeve të huaja. Nga ato sulme barbare trojet shqiptare ranë në koloni serbosllave në vitet 1878, 1912, 1945 e deri me sot, ku shumë vise shqiptare ende gjenden nën okupim të plotë, si Presheva, Bujanoci, Ulqini, Çamëria etj. …Duke mos harruar të theksojë faktin që edhe Kosova ende nuk e ka të siguruar fatin e vet, duke u hequr njëherë e përgjithmonë nga kolonializmi serbomadh, tani kur po e shohim qartë se për fatin e saj nuk po vendosë populli i saj, me lirinë e vetëvendosjes dhe të referendumit, por për të po vendosin një grup njerëzish brenda e jashtë saj, të cilët në një orkestrinë të tmerrshme mashtruese dhe denigruese për të e kanë vendosur ardhmërinë e saj përsëri indirekt në duart e gjakatarëve serbomëdhenj; pra duke e vënë në veprim një të ashtuquajtur Paketën e Ahtisarit. Kjo Paketë “magjike” është në të vërtetë Paketë tragjike për ne shqiptarët e Kosovës, sepse as për së afërmi nuk i kënaqë aspiratat tona shekullore, për më tepër e rrezikon së tepërmi ndarjen e Kosovës dhe palestinezimin e saj. Dua të theksoj faktin këtu që populli shqiptarë pas pushtimit të trojeve të Shqipërisë Natyrore gjithmonë bëri përpjekje për çlirim, bëri luftëra të mëdha dhe të përgjakshme që t’i rikthej përsëri trojet e saja në gjirin e tij! Por padrejtësitë sllave nuk kishin kufi, ato i kaluan kufijtë e tyre duke dominuan edhe në Evropë, siç janë fuqitë e mëdha evropiane dhe botërore që me famëkeqen Konferencë të Londrës në vitin 1913 e copëtuan Shqipërinë. Për më tepër se gjysmën e tokave shqiptare ua dhanë grekëve, serbëve, malazezeve dhe maqedonasve, fatkeqësisht deri në ditët tona në përgjithësi, tani ende po i vuajmë pasojat copëtimit kolonialistë të trojeve tona shqiptare. Në fund të viteve 90-ta, shpërtheu lufta në Kosovë si pasojë e humbjes së durimit, e lodhjes dhe e shtypjes nga ana e kolonistëve serb, në Kosovë - nga gjiri i popullit doli në skenë e famshmja UÇK-ë, e cila luftoi heroikisht, por edhe me ndihmën e NATO-s, i dëboi hordhitë serbe nga Kosova. Njëri nga udhëheqësit e kësaj lufte madhështore për vite të tëra brenda dhe jashtë atdheut, në luftën ilegale ishte dhe z. Xhavit Haliti. Pra, ky me bashkëveprimtarët e tij u radhitën në aradhet e luftëtarëve të lirisë, natyrisht, atëbotë ishin shpresa e popullit. Por pas luftës, fatkeqësisht një pjesë e këtyre luftëtarëve të lirisë e devijuan rrugën e tyre të lavdishme, ngjau kjo kur këta zotërinj i kapën majat e pushtetit pa shtet; kur ranë në kolltukët e ngrohta dhe të bukura që ua kishte qëndisur Evropa Plakë, ajo Evropë që dikur copëtoi trojet shqiptare, kurse tani kjo Evropë me rroba të reja “demokratike”, pra ish-ilegalët e lirisë ranë në batakun e historisë: e „harruan„ betimin e dhënë para Flamurit Kombëtar, „harruan“ bërjen e Shqipërisë Natyrale, dhe u bënë shërbëtorë të Evropës dhe të sllavëve herë hapur e herë të maskuar. Është për të ardhur keq, kur për turpin e tyre: kohëve të fundit lexojmë dhe dëgjojmë shpesh, në gazeta dhe në ekranet televizive nga „politikanët“ shqiptarë për mbrojtjen e pamoralshme ndaj minoritetit serb në Kosovë - siç kishte deklaruar më datën 18.12.2007 z. Xhavit Haliti: „Serbët e Kosovës, historikisht me shtëpi e prona në këtë trevë, janë dhe do të konsiderohen nga çdo qeverisje e Kosovës si qytetarë me gjitha të drejtat, të respektuar, madje, edhe me një status të privilegjuar si pakicë, dhe si urë lidhëse miqësie me Serbinë. Asnjëherë ne, shqiptarëve dhe serbëve, nuk na ka ndarë etnia, por na ka ndarë politika. Do të jetojmë në Kosovë dhe do të bashkëjetojmë miqësisht shqiptarë e serbë e së bashku do të punojmë për një ardhmëri të begatë.“ Pra, pa kurrfarë logjike politike dhe kombëtare, z. Haliti thotë: „serbët historikisht jetojnë në trevat e tyre etnike“, kjo është deklaratë e turpshme dhe shumë e ultë që nuk mund ta bëjë një njeri që fare nuk merr erë nga politika, pa lëre më një politikan shqiptar!!! Z. Xhavit Haliti, e njeh historinë shqiptaro-serbe fort mirë, por ai për të fituar pikë tek Evropa, tani aleatja besnike e Serbisë “demokratike”, po mundohet ta “reformoj” apo më saktë ta devijoj historinë e popullit të tij dhe me dashje apo pa të; duke e bërë këtë po i del në ndihmë historisë kolonialiste, të falsifikuar e të turpshme serbe. - Pse vallë serbët të quhen autoktonë, kur dihet se janë kolonë?! - Pse ata që gjatë historisë së tyre të turpshme, u radhitën në aradhet e ushtrive fashiste deri në vitet e errëta të Sllobodan Millosheviçit, të kenë status të privilegjuar?! Mos këtë privilegj ua bëni ju zotërinj “demokratë” për t´i shpërblyer se ata u pozicionuan kurdoherë në anën e Serbisë kolonialiste? Madje këtë po e bëjnë edhe sot, duke mos i njohur kurrë ato institucionet tuaja të “famshme” nën ombrellat e huaja!… Këta, ardhacakët, për të cilët ju deklaroni: „serbët historikisht jetojnë në trevat e tyre etnike“; janë bërë qe 8 vite, pas ikjes së ushtrive të tyre, “mollë sherri” e jo “urë lidhëse” me Serbinë. Prandaj, nuk e meritojnë respektin as shpërblimin që ju po ua ofroni!… Pra, t´i trajtoni të tej privilegjuar… e jo të privilegjuar, siç po deklaroheni. Mos vallë z. Xh. Haliti paska “harruar” masakrat gjatë shekujve që i bënë serbët kundër shqiptarëve, sidomos në shekullin e kaluar në fund të viteve 90-ta, e tani për „hir“ të të gjitha atyre masakrave, dhunimeve që bënë ata kundër shqiptarëve, tani „duhet“ „shqiptarët që edhe më tej (deri në ditën e amshimit), t’i shpërblejnë“ ata me një status të privilegjuar dhe që ata të mbesin “urë lidhëse” në mes shqiptarëve dhe serbëve!!! Çka po na duhen ne ura lidhëse me serbët, kur midis nesh gjatë shekujve eci dhe po ecën një lum gjaku?! Ne, na duhet një fqinjësi e mirë reciproke, duke e respektuar njësojë secili popull shtetin e tjetrit! Ne, duhet të ndërtojmë ura të fuqishme lidhëse me Shqipërinë londineze dhe me trevat tjera shqiptare dhe të bëjmë ribashkimin e trojeve tona shqiptare, në mënyrë që të shkëputemi njëherë e përgjithmonë nga kolonizatorët serbosllavë! Pra, nga këto që po bëjnë, siç po shihet „politikanët“ shqiptarë kudo e sidomos „politikanët” shqiptarë të Kosovës ende nuk mbledhin mendjet nga luftërat e përgjakshme që u bënë shekujve, por po tregohen kinse të „civilizuar e të moderuar” dhe të “ demokratizuar“, ashtu symbyllur, herë hapur e herë të maskuar po e mohojnë prejardhjen e tyre, po e mohojnë Flamurin e tyre, madje po e mohojnë edhe identitetin e tyre kombëtarë. O mjerim i madh njerëzor, o qyqari e madhe qytetare, o tjetërsim i madh i ideve shqiptare! Deri kur kështu ore?!…

PSE TË (MOS) JETË SIMBOLI SHTETËROR I KOSOVËS SI AI KOMBËTAR

Shkruan: Tafil DURAKU Nga debati publik, i organizuar prej TV KLAN, RTK1, ALSAT etj., më datë 10 dhjetor 2007, duke filluar prej orës 21:00 deri në orën 23:30, pamë drejtpërdrejtë shterpësinë e plotë “kombëtare” të (k)analistëve “kosovarë” të Kosovës “shtet” i të ‘xhumave’ dhe ‘xhumavësisë’ së tyre të përgjumavtë, përballë dy kryeministrave shqiptarë, z. Sali Berisha dhe z. Hashim Thaçi, udhëhequr dhe realizuar nga TV KLAN, prej z. Blendi Fevziu, si dhe analistëve të njohur shqiptarë, si z. Remzi Lani, z. Andi Bushati, z. Skënder Minxhozi dhe z. Armand Shkullaku, këta, që të gjithë, të një niveli tjetër, të lartë, profesional. Po, ç‘shqiptarësi dhe ç‘SHQIPËRI pamë aty, drejtpërdrejtë, ë? Cila ishte porosia e cinizmit të (k)analistëve “shqiptarë” nga Kosova dhe disa përgjigje të z. Berisha e Thaçi? Dhe, pse një debat i tillë, fare i “parëndësishëm” për momentet e vështira që po i kalon populli shqiptar dhe SHQIPËRIA?... Nga debati shterp i (k)analistëve nga Kosova, u pa qartë vija e tyre “kombëtare” përballë sfidave të reja që po na përgatiten dhe po na presin si komb dhe si shtet i vetëm i shqiptarëve, si SHQIPËRI. Po, në ç‘drejtim çoi ujë një debat i tillë, si debat i “frytshëm” i “vlerave” të kombit tonë, ë?... Pse, në debat, nuk kishte pyetje konkrete rreth fatit të atdheut kombëtar të shqiptarëve, rreth flamurit të tyre, rreth bashkimit të Atdheut e Kombit, dhe, pse, njëkohësisht, nuk kishte as përgjigje konkrete të të dy kryeministrave shqiptarë?... Aty, shihej qartë se pjekuria politike e z. Hashim Thaçi ka avansuar dukshëm, në kuptimet e plota të politikave pragmatike shqiptare. Z. Thaçi, një gjë të tillë e dëshmoi me maturinë, urtinë, gjakftohtësinë dhe kreativitetin politik që ka në shpirt, por, jo gjithnjë. Kur me padurim prisnim një debat shumë më të dobishëm dhe më konstruktiv kombëtar, ndodhi plotësisht e kundërta. As udhëheqësi i emisionit, as (k)analistët, si dhe as kryeministrat nuk i ranë fare telit të bashkimit kombëtar të shqiptarëve, as telit të ruajtjes së simboleve të shenjta kombëtare të shqiptarëve, dhe, as që denjuan t’i kërkojnë botërisht trojet etnike shqiptare, të pushtuara nga fqinjët e tyre egërshanë e dinakë... Pyetja themelore, që mungoi të shtrohet në atë debat, ishte pyetja shumë e thjeshtë dhe konkrete: Po, ç‘ngjajshmëri flamujsh të një kombi ka në Kombet e Bashkuara dhe pse kaq shumë politizohet me flamurin shqiptar të shqiptarëve të Kosovës dhe të viseve tjera të pushtuara shqiptare, dhe, pikërisht, pse atij politizimi i (para)prijnë shqiptarët dhe pse shqiptarët bëhen vetëdjegës të trupit dhe të gjymtyrëve të tyre? Kjo është themelorja që duhet të na brengosë të gjithë shqiptarëve?... Një pyetje e thjeshtë dhe konkrete që do të duhej t’u shtrohej të pranishmëve në debat është pyetja: Pse të (mos) jetë simboli shtetëror i Kosovës si ai kombëtar? Ose, a do mund të bëhej ndonjë zgjedhje e mundshme e të këqijave që u (para)prijnë vetë shqiptarët? Ose, në instancë të fundit, pse të provokohet publikisht qytetari shqiptar me arna personalë të Titos së fundit në Kosovë? Pse të provokohet kaq pandërgjegjshëm etika, ndjenja dhe emocioni shqiptar, pikërisht, nga udhëheqës “shtetesh” shqiptare dhe media të atyre “shteteve”? Kjo është, thënë mëse buti, marria, turpi me veshë, dora vetë. Po, pse të mos jetë flamuri i Kosovës i njëjtë me atë kombëtar? Kush paska qitur prag të tillë, pos “shqiptaro”-titistëve dhe aleatëve të tyre kudo? Po, pse, vallë, edhe nëse ndodhë ndryshimi, ai të mos jetë sa më i butë dhe sa më i prekshëm e më i pranueshëm për shqiptarët? Pse, ta zëmë, të mos jetë, siç është ai i popullit gjerman, në Gjermani dhe në Austri? Pse të mos jetë aq i përafërt dhe kush o cili është ai që pengon realizimin e përafrisë së flamurit tonë? Cili dhe kush prej shqiptarëve guxon ta marrë një hap të tillë “shqiptar”, ë?... Në ç‘parim mbështeten “politikat” shqiptare?... (Bah!)... Pse, ta zëmë, flamuri i Kosovës të mos jetë i njëjti, vetëm me një shokë të barabartë, të bardhë, në mes tij, me dy anët tjera të kuqe, me ngjyrën dhe shqiponjën që është?... Dhe, pse të mos u përfaqësoka Kosova në OKB, siç prezentohen Gjermania dhe Austria, që kanë flamuj aq identikë? Cila na qenka pengesa? Kush është ai që u prinë pengesave të tilla dhe ç‘radhëve “tona” (ç‘radhëve “shqiptare”) u takon?... Pse, pra, të mos jetë flamuri i Kosovës një ndryshim i butë dhe cilët na qenkan ata “miq” të shqiptarëve që insistokan në karikimin e flamurit shqiptar dhe prekjen e provokimin e thellë të ndjenjave kombëtare të shqiptarëve, duke i vënë shqiptarët para aktit të kryer?... Dhe, “politikat” e liderëve dhe liderucëve tanë u quakan “politika” kombëtare? Sidomos, “politikat” e komentatorucëve “tanë” që na imponojnë vazhdimisht mediat dhe masmediat “tona” kombëtare, ku shihej qartë joserioziteti i (k)analistëve nga Kosova? Po, ju lutem, ku keni parë ju që edhe kafshëve, kur u servohet i njëjti ushqim në grazhd, për tri racione rresht, dhe ta hanë atë me kënaqësi?... Dhe, mediat, si TV KLAN , etj, gjejnë përherë të njëjtat figura të “ditura” të kombit, si komentuesit “shqiptarë” nga Kosova, që inteligjenca dhe populli shqiptar i Kosovës së pushtuar shqiptare ta përtypin fare lehtë “mendësinë” e tyre të “ndritur” prej komentuesve të bashkim-vëllazërimit titisto-milosheviçist “shqiptar”?... Ju lutem, ku keni parë ndonjë herë marri të tilla, të koordinuara, aq “kombëtare”, pos tek shqiptarët?... Për flamurin, kam një propozim konkret. Por, dëshira dhe dashuria ime e madhe, për çka jam angazhuar tërë jetën time, sikurse e të gjithë shqiptarëve që e ndiejnë veten shqiptarë, është që flamuri të jetë i njëjti, i pandryshuar, dhe, populli shqiptar të jetojë i lirë në Shqipërinë e tij, të quajtur SHQIPËRI, të jetë e të jetojë i lirë, si Komb dhe si shtet Shqiptar. Kjo është jetikja dhe madhësorja e madhështisë së shqiptarëve-shqiptarë, sikurse e të gjithë popujve tjerë të civilizuar e demokratikë të botës së qytetëruar. Por, nëse domosdo duhet të ndodhë ndryshimi, ai të jetë shumë i pahetueshëm dhe ajo do ishte një shokë e bardhë (qoftë horizontale, qoftë vertikale) në mes flamurit, sepse, shqiponja, që herët, ka qenë e vendosur në sfond të bardhë. Dhe, kjo, mendoj, nuk ndryshon asgjë përmbajtësore e konkrete kombëtare nga përmbajtja e tashme e flamurit tonë. Ja, dy pamjet, sesi mendoj të duket flamuri i ardhshëm shtetëror i Kosovës: (Redaksi e nderuar, këtu vjen foto e flamurit nga Atach-i, ide imja, ju lutem, ta publikoni!) Por, mua, më intereson ta di: Pse udhëheqësi i emisionit dhe analistët “kosovarë” ngulnin aq shumë këmbë dhe insistonin për ta ditur ditën e shpalljes së “pavarësisë” së Kosovës dhe asnjëri prej tyre nuk shtronte, as formalisht, pyetjen konkrete: Kur do të bëhet Shqipëria – SHQIPËRI? Kur Shqipëria do t’i kërkojë gjymtyrët e saj, të prera me thika sllavo-orthodokse, dhe, kur ajo do bëhet SHQIPËRI dhe “Zonjë e rëndë”, tamam, siç u duhet shqiptarëve dhe interesave të tyre jetike në trojet e tyre shekullore e autoktone?... Po, vallë, cila është ana tjetër e medaljes së deklaratave të tyre “shqiptare” për opinionin shqiptar? A po menaxhohen dhe sa po menaxhohen situatat historike konform vullnetit plebishitar të shqiptarëve, për bashkim kombëtar? Andaj, pse të mos menaxhohet njësoj, suksesshëm, çdo situatë, konform vullnetit të popullit shqiptar, edhe për flamurin e tyre shtetëror e kombëtar dhe për çdo interes tjetër jetik të tyre?... Vetëm qëndrimi njerëzor për një komb dhe për një shtet të vetëm shqiptar në trojet etnike shekullore të shqiptarëve, është qëndrim që konfirmon vullnetin e popullit shqiptar të të gjitha trojeve etnike shqiptare, për një Atdhe dhe për një flamur, përgjegjësi kjo që imponon menaxhim të suksesshëm të çdo situate e sfide tjetër kombëtare për politikanët tanë. Pra, kjo është arsyeja që imponon psenë e (mos) mbetjes së të ashtuquajturit simbolit shtëtëror i Kosovës, si ai kombëtar. Vetëm një qëndrim i tillë kombëtar ruan dinjitetshëm esencën e qenësisë shpirtërore dhe gjeografike të Atdheut dhe Kombit shqiptar.

Në laborator përgatitet lindja e një kombi të ri

(Fragment nga libri “Meditime”) Shkruan: Afrim MORINA Inkubatorët për të përcjell zhvillimin e fetusit dhe atë të klonimit janë shumë të profesionalizuar. Ekipe të mëdha ekspertësh punojnë në këtë drejtim. Por kur është në pyetje përcjellja e një populli duhet të jenë ekipe shumë më të mëdha, më të zgjeruara dhe më shumë profesionale. Humanizmi ka arritur gjer në atë shkallë sa t’i thotë klonimit jo, por kur është në pyetje klonimi i kombeve ata heshtin. Klonimit të fëmijëve i tha jo edhe politika, duke u thirr në emër të etikës, madje edhe e sanksionojnë nëpërmjet mekanizmave ekzekutivë. Mirëpo, kur është në pyetje klonimi i kombeve, politika është e para që jep sinjalin e gjelbër dhe krijon mekanizma ekzekutivë për mbështetje. Klonimi ka tjetërsuar dhe ka shkaktuar vdekjen e bardhë të popujt e ndryshëm. Jemi ne shqiptarët jashtë Shqipërisë londineze në një laborator të tillë eksperimental? Deri ku ka arritur ky eksperiment? A mund të dalim nga ky inkubator, nëse konstatojmë se jemi brenda tij, para se të na vrasin në zhvillim të fetusit? Se i jemi nënshtruar eksperimenteve të tilla, për këtë nuk duhet lodhur mendjen për ta ditur. Simptomat e para duken. Del burri i botës, alamet “shkrimtar“ i “erërave demokratike“ dhe propozon të dalim si komb artificial, me emër të ri. Si një “ambasador i privilegjuar i miqve tanë“ dhe këtë e trajton me një libër, ku dhe publikisht thotë, se ka guxim të dali i pari publikisht dhe të thotë se ne jemi si komb kosovar! Kjo filozofi vjen nga të fuqishmit dhe i pari i mëhallës së vet na shpif simbol e himn. Parashtrohet një pyetje e logjikshme, çka ka të bëjë simboli dhe himni me përcaktim të ri të një kombi të shpifur. Kishim dy Gjermani, dy Vietname dhe dy Kore, por përkatësia kombëtare e tyre nuk ndryshoi përkundër ndarjeve me kufijtë të kontrolluar së tepërmi dhe sisteme të ndryshme politiko- shoqërore. Kardelizmi dhe titizmi kanë lënë pjellën e vet, që të ngritin kokën në këtë kohë të pakohë. Zaten edhe të tillët gjejnë hapësirë për të vepruar kur ka mjegullnajë. Këta dy monstrume ende nuk dolën të na caktojnë edhe cilën gjuhë duhet ta flasim ne si komb “kosovar“, edhe pse mundohen këtë ta zgjidhin nëpërmjet disa të shiturve, që dje “s’kishte ku t’i zërë qeni”, e sot janë edhe editor gazetash e shtëpi botuesish. Çfarë doke e zakone do të marrim, për t’u nda si komb më vete? Këtë sigurisht janë duke na i përgatitur në ndonjë laborator jashtë truallit tonë dhe të gjejnë hyzmeqar në mesin tonë për ta plasuar. Ndoshta nga frika e eksperimentimeve që u bënë në tre popujt e lartshënuar, vetëm nëpërmjet formacioneve shoqërore- ekonomike nuk dhanë rezultatet e duhura, për ne i kanë hyrë një eksperimenti të ri- kolonializmin nëpërmjet të cilit do të caktojnë një mini territor, me gjuhë të veçantë, me simbole që ngërthejnë në vete laryshmërin të Ballkanit Perëndimor, me një emër të ri dhe doke e zakone sigurisht po të ngjashme me simbolet, të cilat veç shihen nëpër ekrane televizive nga estrada këngëtarësh, nga spektakle të ndryshme, nga hitet javore etj. Argatët e bollshëm i kanë siguruar për këto qëllime. Heshtak edhe më tepër dhe censurë në nivelin më të lartë të gatishmërisë (si në kohën e juntave ushtarake). Po të ishte kiçi do të hahej disi. Ama për të na bërë të ri për disa mileniume dhe të na kthejnë në antikitetin e jetës, bëmave dhe dokeve e zakoneve para mesjetare, kjo nuk hahet kurrsesi! Atëherë pse i thurim kurora lavdie Skënderbeut dhe Kongresit të Manastirit, Hasan Prishtinës e Adem Jasharit!? Këtë u mundua ta bëjë edhe Tito me kompaninë e tij përbrenda duke kërkuar edhe ndihmën e metropoleve. Ai kishte mendim tjetërfarë. Mundohej t’ia marri primatin Tiranës nëpër mjet Prishtinës dhe pastaj t’i hyj fazës së dytë me teorinë kardeljane mbi procesin e krijimit të kombeve. Edhe pse na dëmtuan, sidomos projekti i dytë, nëpërmjet shpifjes së kombit mysliman, se ai jugosllavë morri fundrinën e shqiptarëve me vete, mirëpo si projekt në tërësi dështoi. Këto ia tha në fytyrë rinia, punëtorët dhe fshatarët në pranverën e vitit 1981. U mundua Milosheviqi të bëjë eksperimentin tjetër bashkë me sejmenët e vet, të zhbërjes dhe nëpërkëmbjes së identitetit kombëtar, por u përball me UÇK- në. Sot nën narkozë është vënë pjesa dërmuese e kombit dhe mundohen ta vrasin fetusin e rimëkëmbjes së kombit. Të lindin një fetus të klonuar që të niset gjithçka nga fillimi, si në kohën e parahistorisë. Kjo për të mos mundur kurrë ta zëmë kohën dhe të mos mbetët gjurmë as nga e kaluara e as të mos mbetën gjurmë në të tashmen, duke mos ditur ta krijojmë të ardhmen, se është problem i madh të kapërcesh disa mileniume për të krijuar strategjinë e së ardhmes, e ndoshta njerëzimi do të shkojë në Mars deri atëherë për të kaluar pushimet vjetore. Por zërat kryengritës dëgjohen diku larg, gjithnjë e më tepër, janë kumbues, që mundohen ta shkundin popullin nga kjo letargji. Kam bindjen se një ditë do të arrihet qëllimi dhe do të dalim nga ky laborator eksperimentues të klonimit të kombit k o s o v a r me konglomerat kombesh (!) në këtë hapësirë gjeografike, për të ikur nga ai S h q i p t a r.

Opinione nga: Arbënor DEHARI

Vitet e humbura… Mirë do të kishte qenë po të ishte vetëm viti 2007 vit i humbur! Po fatëkeqësisht klasa politike e shantazhuar siç është kjo e “jona”, që tetë vite me rradhë (disa besa qe 18 vite) në bashkëveprim me UNMIK-un po e shkelin vullnetin tonë politik, po na e tjetërsojnë kulturën tonë duke ia shitur atë Serbisë, po na e coptojnë e enklavizojnë vendin me komuna të reja Serbe dhe po na e sigurojnë përfundimisht biletën për kthim në gjendjën para luftës së UÇK-së pra drejt Serbisë. Që prej instalimit të UNMIK-ut në Kosovë kjo administratë asgjë nuk ka punuar në të mirë të Kosovës apo të popullit të saj. Në çdo sferë të jetës tonë gjendja është katastrofale. Vetëm po i përmend disa prej dështimevetë të UNMIK-ut dhe IPVQ-ve, e ju vetë kujtoni se çka ka ngjarë aty: Politikë ( Moszgjidhje e statusit - Negociata me Serbinë), shëndetësi ( edhe perin për intervennime kirurgjike duhet blerë pacienti!), edukim (në shkollën fillore “Hasan Prishtina” në Prishtinë mësohet në katër ndrrime), energji elektrike (me reduktime të shumëta është arritur që KEK-u nga populli të shihet jo si pasuri vetëm e vetëm që t’a mund t’a shesin me sa më pakë rezistencë) pagat e punëtorëve (arsimtari, mjeku, pensionisti….), privatizimi (as 20% përqindëshin nuk poi a japin punëtroëve!)… Është shumë interesant të cekët se në të gjitha këto sfera, janë pasuaruar në masë shumë të madhe zyrtarë të UNMIK-ut ndërsa grimcat që kanë mbetur nga kafshatat e mëdha që i kanë ngrënë burokratët ndërkombëtar u kanë mbet atyre vendor. Pra po shihet se këtyre njerëzve kjo situatë (statuskuoja) po u konvenon, që do të thotë që edhe politiknaët e Kosovës (një shumicë e madhe) nuk janë të interesuar që Kosova të pavarësohet. Rezoluta 1244, Korniza Kushtetuese, Raporti i Kai Aidës, Standardët para statusit, Negociatat me një shtet Kriminel janë vetëm disa nga aktet antidemokratike të shteteve më demokratike që veprojnë në Kosovë. Edhe viti 2008 sikurse ‘04, ‘05, ‘06 dhe ‘07 është cilësuar si viti i Pavarësisë. Mirëpo gjithnjë e çdo vit ne po i largohemi Pavarësisë edhe më larg me negociata të vazhdueshme që po sjellin kompromise të reja të “dhimbshme” si sakrificë për Pavarësinë që nuk po ndodh. Vitet nuk ndalën dhe më besoni se ato do të humbin nëse ua lëmë në dorë të ardhmen tonë këtyre politikanëve servil dhe sahanlëpirës të UNMIK-ut. Populli duhet të faktorizohet e këtë nuk po e lejojnë ata që janë kundër popullit (UNMIK-u politika zyrtare vendore). E vetmja rrugëdalje nga ky çorrsokak, për të filluar t’i numërojmë vitet e fitoreve e të një të ardhme më të mire, jo si këto tetë të humburit, është revolta popullore në form revolucioni, deri në çlirim nga Serbia dhe deri në përmbysje të regjimit anidemokratik që po na sundon. Statuskuoja…. Infinit Statusi politiki i një vendi është përcaktimi juridiko-politik i ati vendi. Populli i ka të rregulluara të gjitha sferat e jetës me anë të kushtetutës si akti më i lartë juridik i shtetit. Në Kosovë që prej 1999 kemi statuskuo të definuar si kalimtare nwpwrmjet rezolutës famëkeqe 1244. Mirëpo duke i konvenuar elitës politike kjo gjendje me status kalimtar për t’u pasuruar në mënyrë rapide si nga ana materiale dhe nga ajo në karrieren politike. Edhe UNMIK-ut kjo situatë i konvenon për të mos qenë të detyruar që të punojnë në misione ku rrezikojnë jetën si në Afganistan, Irak e gjetiu. Që tetë vite e gjysmë temë qendrore politike është statusi i ardhshëm i Kosovës, mirëpo kurrsesi ai përfundimtar. Kështu pra del që Kosova kalon prej statuskuos në statuskuo me ndryshime kosmetike. Në kosovë e kemi tani më virusin HIV dhe siç dihet ai e ndërron formën për të qenë i pasheruëshëm. Pra shkon UNMIK-u vjen EUMIK-u (me kompetenca edhe më të mëdha). Virusi HIV nuk është i shëruëshëm mirëpo në rastin tonë e kemi vaksinën adekuate e cila quhet Popull. Pra e vetmja zgjidhje për tu shëndoshur nga ky virus shumë i keq është kryengritja popullore në form revolucioni për t’u çliruar. Statuskuos duhet dhënë fUNd sepse ajo vetës kurrë nuk i jep fundin, nëse ne heshtim dhe përulemi përballë saj. Arsye kemi mjaft, që prej atyre politike, sociale, ekonomike e deri te problemet më të thjeshta të përditshmërisë si sigurimi i kafshatës së bukës, furnizimi me energji elektrike, me ujë, arsimim adekuat, shëndetësi cilësore… Populli që prej ndërprerjes së luftës nuk është ngritur (përpos me 17, 18 mars dhe 10 shkurt) për hir të statusit politik, me shpresë që ai të jetë pavarësia e plotë e Kosovës. Tani i kemi të gjitha dokumentet në dorë prej të cilave do të dal vendimi për statusin e ardhshëm i cili në bazë të këtyre dokumenteve nuk mund të jetë Pavarësia. Do të na hedhin prapë hi syve siç kanë bërë gjithëmon duke ia lënë statuskuos të ardhshme emrin Pavarësi por nuk duhet të biem në këtë grackë për t’ua zgjatur jetën kolaboracionistëve dhe vetë misioneve ndërkombëtare në Kosovë. Është paralajmëruar tani më ardhja e policëve dhe stafit administrative të misionit të ardhshëm të BE-së në numër prej 1800 anëtarëve. Ata do të jenë të pavarur këtu duke pasur kompetencë që çdo zyrtarë institucional ta heqin kur t’u tekët nga posti, e ne do të jemi të varur prej tyre direkt e indirekt prej Serbisë. Misioni i ardhshëm do të jetë edhe më i keq se sa UNMIK-u. Ai do të ketë seli në Prishtinë në Mitrovicë të veriut dhe në Serbi. Pse nuk ka seli në Tiranë apo në ndonjë shtet tjetër evropian, kjo tregon se nuk jemi dhe nuk do të jemi të shkëputur nga Serbia. Pra po shihet mirë që në Kosovë deshëm apo s’deshëm statuskuoja po vazhdon e nëse nuk e përfundojmë ajo vazhdon deri në infinit. Duhet të bëhemi zot i këtij vendi. Mjaft më me misone e me plane ndërkombëtare për ne. Le ta marrim ne situatën në dorë pra poulli për të vendosur vet për të ardhmen tonë sepse më mirë se ne nuk vendos kush për ne. Demonstro! DEMONSTRAT/Ë: Manifestim i masave të gjëra punonjëse nëpër rrugë e sheshe për të shprehur haptas një kërkesë politike, ekonomike a shoqërore, për të kundërshtuar një padrejtësi etj. (Fjalori i shqipes së sotme, Akademia e shkencave e RPS të Shqipërisë, Tiranë 1984). Ky është definicioni i demonstratës në gjuhën shqipe. E ne duhet të flasim shqip me këtë pushtet, pra duhet të demonstrojmë! Në Kosovë rruga është rrugë që çonë drejt lirisë! Drejt bukës! Demonstrata në Kosovën e pas 1999 ka organizuar Lëvizja VETEVËNDOSJE! Më të bujshmet kanë qenë ajo e 28 Nëntorit 2006 që e skuqen ndertesat e pushtetit të padrejt dhe ajo e 10 Shkurtit 2007 që pas intervenimit të dhunshëm policor rezultoi me dy të vrarë Arbenin e Manin, me mbi 80 demonstrues paqësor të plagosur dhe me dhjetëra të arrestuar. Këto demonstrata maksimalisht zgjatën gjysmë dite. Tani kupa është mbushur aq sa ka hapsirë dhe ka arrdhur momenti që të organizohemi e të mobilizohemi për demonstrata më të gjata. Më kujtohet që si fëmijë kam qenë pjesmarrës në demonstratën e viteve ’80 të organizuar nga mërgimtarët tanë para selisë së OKB-së në Gjenevë të Zvicres. Demonstrata quhej “Gjeneva e Kuqe” dhe zgjati për plot dy javë. Edhe pse e organizuar jashtë Kosovës ajo demonstratë ka pasur efekt të madh pikërisht për shkak se ka zgjatur aq gjatë. Presioni dyjavor ndryshon nga ai dyorësh. Demonstratat e ardhshme duhet të jenë masovike dhe duhet të ushtrojnë presion të papërballueshëm për regjimin antipopullor. Duhet të qendrojmë me ditë, javë e nësë është nevoja edhe me muaj para IPVQ-ve dhe UNMIK-ut dhe t’i bllokojmë ata. Bllokimi i tyre Kosovën e shliron nga ngulfatja dhe I jep ajër të pastër, ndërsa arritja e përcaktimit të datës se kur do të mbahet referendumi për vetëvendosje që do të ishte edhe data e shkuarjës të cilit do mision ndërkombëtar nga Kosova do të na sillte lirinë që e meritojmë. Shpeshë her na thuhet që Lëvizja VETËVENDOSJE! e ka mirë në çdo aspekt me analizat e veta, mirëpo edhe nëse zgjohemi të gjithë nuk mund të arrijmë asgjë. Gabim! Ka pasur vende në Afrikë që e kanë pasur popullin edhe më të rraskapitur ekonomikisht, më të paqartë politikisht, armikun ndoshta edhe më të fortë dhe kanë arritur që me trupat e tyre të dekolonizohen. Pra vetëbesimi është kushti I parë për të vazhduar masandej me përgatitjet për organizimin e revolucionit. Edhe UÇK-ja ka mund shumë thjesht të thotë, që Serbia është tepër e fortë e nuk po luftojmë so do të humbasim. Mirëpo jo ata luftuan der në vdekje me aq fuqi që patën. Kështu që edhe ne duhet të luftojmë në mënyrë paqësore, mirëpo mos të lejojmë që ndokush të na i ndërprejë lufën tonë siç ndodhi me UÇK-në. Me tubime masive si ai me studentë ne fakultetin Juridik ne kemi filluar t’i mobilizojmë shtresat e ndryshme popullore për demonstratat e ardhshme. Ato duhet të jenë grusht i hekurt kundër Pakos së Ahtisaarit, Negociatorëve dhe UNMIK-ut apo EUMIK-ut. Mos të lejojmë që të devalvohet rruga jonë nga demonstrata kundërproduktive si ajo e 10 Dhjetorit. Nuk kemi kundër ashgjë nëse edhe tjetër kush organizon Demonstrata. Bile ne e kemi përkrahur USSH-në moralisht kur ka organizuar demonstratën e saj. Mirëpo USSH ka kundërshtuar Pakon e Ahtisaarit e Negociata me Serbinë. E “nisma studentore për Pavarësi” po kërkon pavarësinë e Ahtisaarit. Në kundërshtim të kësaj “Pavarësie” ranë dy dëshmorë me 10 Shkurt. Kundër kësaj “pavarësie” janë të gatshëm të bien edhe vajza e djem të tjerë nëse kjo na sjell një hap më afër lirisë. Pra Demonstrata duhet të rritën e të zgjasin më shumë.. Kështu trysnia dhe presioni i vazhdueshme i panikon zyrtarët ndërkombëtarë dhe kolaboracionistët vendorë dhe panika e tyre na e bënë më të lehtë rrëzimin e tyre. Ne jemi më të vendosur për arritjen e qëllimit tonë. Ne do t’ia arrijmë qëllimit tonë me formulën e vetme e cila e ka emrin: “PUNË!”. Muajtë e ardhshëm do të jenë muajt e demonstratave pra bëhu gati tani e DEMONSTRO! në një të ardhme të afërt. Shihemi në demonstratë TUNG!

MEDIAT SHQIPE NË 2007

Mediat dhe Politika Imponimi i "opinionit feudal" ishte qëllimfundidominues për mediat e vitit 2007. Dhe, jo vetëm këtë vit. Ky prapahapërim feudalist ishte dominues që nga viti 2000. Prapahapërimi i mediave të këqia shqipe ishte më i dukshëm në "përmbajtjen" e papërmbajtje të lajmit, ku me e theksuara ishte propaganda e mirëorkestruar me qëllim të pengimit të pasjes së "mendimit tjetër" në mendimin politik të Kosovës. Pse e them këtë dhe pse mendoj kështu? Vitdështimi mediatik që po e lëmë pas, kishte, ndër tjerash, këto veçori dalluese të "debatit" dhe"kritikës". Lënda dhe përmbajtja e lajmit ngatërrohet me lëndën dhe përmbajtjen e argëtimit. Në "debatin tonë" aktual, mund të themi, se argëtimi është duke u bërë gjithnjë e më i rëndësishëm. Shkruan: Mr. Gëzim MEKULI • Orientimi kah individi është pothuajse i tejskajshëm, kurse, në anën tjetër, orientimi kah proceset është i ulët, sipërfaqësor dhe jocilësor. • Gjithnjë e më tepër u jepet rëndësi pseudondodhive, banaliteteve dhe budallëqeve të rralla. • Pak kujdes i kushtohet lëndës së debatit, e veçanërisht temave që kanë të bëjnë me fshatin dhe me grupet "e dobëta e lehtëthyese" të shoqërisë, siç janë të moshuarit, të sëmurët (kanceri, aids etj, etj.), fëmijët, sidomos ata me zhvillime të ngecura psiko-fizike, pensionistët, bota femërore etj. • Fokusohet shumë më tepër në ”dramaticitet”, si dhuna, vrasjet, skandalet dhe seksi. • Narcisizmi është dominues. “Shoqëria dhe rrethi është interesante vetëm atëherë kur ne kemi dobi të drejtpërdrejtë prej saj.” • Tragjeditë sociale të popullit shqiptar shndërrohen dhe komentohen si argëtim. • Debati jo rrallë shkëputet nga lidhshmëria logjik edhe nga realiteti. • Mund të vërejmë se forma në debat ka më tepër përparësi dhe vlerësohet më shumë sesa përmbajtja dhe thelbi i debatit. • Shpesh fotografia ka përparësi ndaj fjalës. Dhe, me vetëdije manipulohet me të. • U shumlargua dhe u rrallua përdorimi i fjalës dhe emrit "shqiptar", e, në vend të saj u shpeshtua dhe deri në monotoni, u imponua fjala "populli kosovar" dhe "gjuha kosovare". Këta pakshembuj, jo të mirë, mendoj se duhej të alarmonin mediat shqipe, sepse ata janë gjithashtu dhe tregues si servohet, si kuptohet dhe, si (pak)zhvillohet "debati" ynë në media. gezim@mekuli.com 25.12..2007

z. Beqir Elshani, një krua i pashterur

Me keqardhje të madhe kuptova nga një shkrim i bërë nga Fadil Shyti, në faqen dervina.com, ku kishte shkruar një reagim ndaj atyre që po e sulmojnë z. Beqir Elshani. Unë, me indinjatë të madhe e mora këtë lajm. Sepse të sulmohet, apo të kërcënohet, një publicist, shkrimtar, dhe piktor, që e ka një zemër të pashterur, dhe një dorë nga ari, që për sa vite e vite të tëra ka dhënë, jep, dhe do të jap për artin shqiptar, për kulturën shqiptare, me të vërtet i tejkalon të gjitha kufijtë njerëzore. Sepse, edhe pse nuk jam njeri i fesë, dhe nuk jam marr kurrë në jetën time me religjion, porse kam dëgjuar se njeriu i fiton gjynahet ma të mëdha në jetë, nëse bën ndonjë shkatërrim në xhami, kishë apo teqe, sepse janë shtëpi të shenjta dhe shtëpi të zotit. Andaj, të gjithë ata që në njërën apo tjetrën mënyrë, bëjnë ndonjë kërcënim, apo sulmim ndaj z. Beqir Elshani, është e njëjtë sikurse të bëhet në shtëpinë e zotit. Sepse, z. Beqir, gjithë mendjen dhe përkushtimin, e ka drejtuar në kulturë, art, dhe në të mirën e zbardhjes së çështjes shqiptare, dhe këtë e them me përgjegjësinë më të madhe që kam. Për mua, është nder i madh, dhe një krenari, që e njoh edhe nga afër një pjesë të aktivitetit të tij kombëtar, publicistik dhe atdhetar të devotshëm. Një njeri që me gjithë qenien e tij, ka mbrojtur vlerat çlirimtare, dhe vlerën e Kosovës, në të gjitha shkrimet, dhe punimet e tija. Jam shumë i bindur, duke u bazuar në aq sa unë e njoh z. Beqir, se edhe përkundër kërcënimeve dhe sulmeve që i bëhen, Ai nuk do të ndalet në aktivitetin e tij për çështjen kombëtare - për artin dhe letërsinë shqiptare. Sepse, Ai, nuk ju ka frikuar as xhelatëve, në kohën kur në pyetje ishte jeta apo vdekja, dhe me ndershmërinë më të lartë ka mbrojtur çështjen kombëtare, dritën e një kombi - LIRINË. Andaj jam shumë i bindur se nuk do të ndalet edhe pas këtyre sulmimeve, por sedo të gjej edhe më shumë forcë dhe ide për t´ju kundërvënë, të gjitha prapështive që i kanoset letërsisë, publicistikës, pikturës, apo më drejt të them gjithçka që është shqiptare. Me respektin ma të madh, për juve i nderuari z. Beqir Elshani! Gani Abazi

Intervistë për gazetën “Epoka e Re” Nga Albin Kurti

1. Si e konsideroni vendimin e BE-së për dërgimin e një misioni në Kosovë? Ky është një plan i vjetër i BE-së. Qysh me 12 korrik të vitit 2006 këtë mision e kanë paralajmëruar Javier Solana dhe Olli Rehn në raportin e tyre me titull “Roli dhe kontributi i ardhshëm i BE-së në Kosovë”. Në atë raport ata paralajmëruan një mision të ngjashëm në Kosovë me atë që tashmë është në Bosnje përfshirë këtu edhe pushtetin suprem për kreun e misionit. Ky mision i BE-së në Kosovë ishte i pranueshëm për vendet e BE-së meqë ai nuk e cenon fare Rezolutën 1244 e cila për Kosovën parasheh vetëm autonomi substanciale. 2. Çka i duhet ky mision Kosovës? Ky mision nuk i duhet gjë Kosovës dhe popullit të saj. Mirëpo, ky mision duket qartë se i duhet krerëve të partive politike në Kosovë që t’i mbrojë ata nga populli e qe besa edhe nga anëtarësitë e zemëruara të partive të tyre. Misioni i këtij Misioni të BE-së do të jetë implementimi i Pakos së Ahtisaarit ndërkohë që Kosova nuk do të jetë e pavarur dhe s’do të ketë sovranitet. 3. Pasi që është vendosur që ky mision të vije në Kosovë, si do të duhej të vepronte dhe çka do të duhej të ishte ndryshe nga UNMIK-u? Misoni i BE-së do të jetë veçse një EUMIK që s’do të ndryshojë esencialisht nga UNMIK-u. Në fakt, ai as që mund të ndryshojë nga UNMIK-u. Edhe ky mision sikurse UNMIK-u do të instalohet nga lart; edhe ky mision sikurse UNMIK-u do ta ketë për bazë Rezolutën 1244; edhe ky mision sikurse UNMIK-u do ta ketë paradigmë stabilitetin dhe jo progresin; edhe ky mision sikurse UNMIK-u do të ketë në majë një kryeadministrator i cili qëndron mbi institucionet vendase; edhe ky mision sikurse UNMIK-u do të përbëhet nga zyrtarë që gëzojnë imunitet nga ligjet vendase; etj. etj. 4. A do ta konsideronte Lëvizja VETËVENDOSJE këtë mision si burokratik? Ky mision gjithsesi do të jetë burokratik dhe jodemokratik. Njerëz për të cilët nuk ka votuar askush do të na sundojnë nga zyret e tyre. 5. Cilat pritet të jenë sukseset dhe dështimet e këtij misioni? Ky mision do të dështojë meqë – më shpejtë sesa që besohet – do të bëhet i padurueshëm për qytetarët dhe do të detyrohet të shkojë. Ashtu sikurse që Kosova nuk kishte nevojë për mision të OKB-së në Kosovë por për Kosovën e pavarur e sovrane në OKB, sërish Kosova nuk ka nevojë për mision të BE-së në Kosovë por për Kosovën e pavarur dhe sovrane që integrohet në BE. 6. A do të protestoni kundër vendosjes së EUMIK-ut në Kosovë? Nëse po, në çfarë forme? Do të protestojmë e demonstrojmë kundër çdo pushteti jodemokratik i cili na e mohon të drejtën për vetëvendosje. Meqë edhe misioni i BE-së i tillë do të jetë, sigurisht se do të protestojmë kundër tij. Tash për tash, krejt çfarë mund të them për protestat e demonstratat që do t’i organizojmë e thërrasim ne është që ato edhe më tutje, sikurse deri më tani, do të jenë paqësore dhe të padhunshme. 7. Ju keni qenë kundër mbajtjes së zgjedhjeve por ato tashmë janë mbajtur edhe pse jo me numër të kënaqshëm të zgjedhësve. Nga këto zgjedhje fitues ka dalur PDK-ja. A mendoni se do të ndryshojë diçka në qeverisjen e vendit? PDK-ja ka fituar relativisht në krahasim me partitë tjera ndonëse ajo kishte më pak vota sesa në zgjedhjet e kaluara kur pat humbur. Populli masivisht nuk iu përgjigj thirrjeve për të votuar meqë këtë gjë po e bënin pikërisht ata që e kishin zhgënjyer, gënjyer e vjedhur popullin për vite me radhë. Nën qeverisjen e PDK-së nuk do të ndryshojë gjë thelbësore për dy arsye. E para, PDK-ja realisht nuk është e ndryshme nga LDK-ja (në veçanti për shkak të imitimit që Hashim Thaçi ia bën Ibrahim Rugovës). E dyta, PDK-ja nuk mund të ndryshojë kursin kryesor politik pasi që ajo edhe më herët ishte pjesë e Grupit Negociator të Kosovës por edhe për shkak se në Kosovë, në të vërtetë, sundon UNMIK-u dhe PSSP-ja (i rrethuar me shefat e zyrave të Quintit) e jo Qeveria e Kosovës. 8. Me cilën parti do të ishte më mirë të bëhej koalicioni për qeverinë e re? Nuk mund të thuhet se cili variant është më i mirë por cili është më pak i keq. Mirëpo, sido që të jetë, aq të vogla janë dallimet saqë ato janë të papërfillshme dhe të parëndësishme. 9. Po flitet se koalicioni më i mundshëm do të jetë ai në mes të PDK-LDK, kurse qytetarët kanë votuar për ndryshime. A mendoni se kjo formulë qeverisëse do të mund të bënte diçka më ndryshe? Qëllimi i kësaj formule është pak a shumë shndërrimi i modelit të Grupit Negociator edhe në model qeveritar. Pra, të ketë sa më pak ose aspak opozitë. Dhe, të ketë sa më shumë pushtet dhe legjitimitet formal për marrëveshjet e kompromisit me Serbinë në vitin 2008. 10. Keni paralajmëruar protesta të reja. Edhe studentët kanë protestuar me datën 10 dhjetor dhe i kanë bërë një ultimatum Kuvendit që të shpallin pavarësinë deri më 10 janar. A ka ndonjë bashkëpunim mes VETËVENDOSJE!-s dhe studentëve për organizimin e protestave? Shumë studentë janë anëtarë të Lëvizjes sonë. Ne kemi bashkëpunim me shumë studentë mirëpo nuk kemi pasur bashkëpunim me këta studentë në organizimin e kësaj proteste të 10 dhjetorit. Arsyeja për këtë është te dallimi konceptual. Ne nuk duam të kapemi pas datave të këtyre politikanëve për shkak se ato janë data të gënjeshtarëve të dëshmuar. Ne nuk duam të krijojmë iluzione te qytetarët për këto institucione kukulla. Ne jemi kategorikisht kundër Pakos së Ahtisaarit dhe asnjëherë nuk do ta mbështesim atë siç bënë studentët organizatorë. Njëkohësisht, shpallja e pavarësisë në Kuvend pa e bërë TMK-në ushtri, pa e futur SHPK-në nën kontrollin tonë dhe pa e organizuar paraprakisht referendumin (që është liri për popullin dhe kushtëzim për politikanët), në fakt nuk e prodhon pavarësinë e Kosovës nga Serbia por pavarësinë e enklavave nga Kosova. Lëvizja VETËVENDOSJE!, mbi të gjitha, nuk i quan demonstrata e protesta tubimet publike ku njerëzit vetëm grumbullohen dhe mbahen fjalime por ato që i bëjnë pengesa e trysni regjimit të UNMIK-ut dhe institucioneve ‘vendore’ të krijuara e kontrolluara nga ai. Po ashtu, për neve nga Lëvizja VETËVENDOSJE!, ishte e papranueshme letra përgëzuese që studentët organizatorë ia dërguan Hashim Thaçit, letër kjo të cilën e përshkonte një frymë flertuese dhe i bënte ata që të duken si të dirigjuar nga ai (me ose pa vetëdije).

LUFTA PSIKOLOGJIKE (2)

PLANI I AHTISARIT NUK E NJEH AS PAVARËSINË E AS SOVRANTIETIN E KOSOVËS Shkruan: Besnik PRISHTINA SOLANA KËRKON NDIHMËN E MOSKËS PËR TË “KUNDËRSHTUAR” INSTALIMIN E SUNDIMIT DIKTATORIAL TË BE NË KOSOVË, MBASE KJO I BINDË SHQIPTARËT MË MIRË PËR TË PRANUAR DIKTATURËN KOLONIALE TË BRUKSELIT! Kohëve të fundit opinioni shqiptar është bombarduar me premtime se “pavarësia” e Kosovës do të bëhet jashtë KS të OKB dhe atë jo sipas njohjes së pavarësisë së saj nga ish sundimi kolonial i Serbisë, në bazë të Kartës së OKB mbi të drejtën e njohjes së të drejtës së Popullit Shqiptar të Kosovës në vetëvendosje, por njohjes të një statusi monstrum politik të quajtur Plani i Ahtisarit i cili nuk i njeh Kosovës as pavarësinë dhe as sovranitetin e saj! Është për t'u habitur se si një pjese e madhe e mjeteve të informimit publike shqiptare edhe pse e dinë se zëvendësimi i UNMIK-ut me një diktaturë të re të BE në Kosovë nuk është kurfarë “pavarësie e mbikëqyrur”, por një mbikëqyrje e sigurimit të mbajtëses së Atdheut tonë të ndarë me kufi “ndërkombëtar” në një sundim të huaj diktatorial, pa afat! Këto media publike janë shëndrruar në një makineri propagandistike të regjimit të huaj - të ri, para se ai edhe të inugarohet publikisht duke e dezinformuar popullin e vet se kjo është në dobi të tij. Njerëzit e llojit të tillë, janë ata që sundimeve të huaja ua zgjatën jetën me shekuj në vendin tonë. Bile makineritë e tilla propagandistike edhe sot po e mbajnë një pjesë të popullit tonë nën sundimin shpirtëror të ideologjive sunduese të disa ish Perandorive të vdekura që janë zhdukur para disa shekujve. Kjo shihet më së miri përmes ceremonive fetare, ku shqiptarëve ju imponohet t'i festojnë shumë festa të ish robëruesve të huaj. Rriten e madhështohen, jo vetëm festat e huaja , por edhe vendete e huaja të shenjta dhe edhe njerëzit e huaj të shenjtë, që për vendin dhe popullin tonë nuk kanë ber asgjë dhe s'kan kurfar domethënie! Pra, festojmë festa bizantine, romake, osmane dhe ka gjasa që edhe disa festa titiste do t'i festomjmë në të ardhmen, nëse vendi ynë mbetet nën sundimin e huaj! Derisa i festojmë festat e huaja, festat kombëtare lihen pas dore. Ja për shembull: 10 Qërshori 1878 ditë më e shenjtë kombëtare në gjithë historinë tonë, edhe pse është ditëlindja e rilindjes kombëtare, në vitin që e lamë pas as simbolikisht nuk u shënua. Varrezat e Luftëtarëve të Lirisë në Prekaz dhe në Prishtinë, si kryeqytet, as që u pastruan e lere më të shënohen si vende të shenjta, të njerëzve shenjtë, që kanë dhënë jetën e tyre për liri! Kjo ndodhi, edhe pse pas 1999 të gjithë Kryeministrat kishin dal nga krahu i luftës, derisa ata për veten e tyre ndërtojnë pallate dhe na bombardojnë me fotografitë e veta mbi dimenzionale, duke na ndjekur deri “aty ku mbreti shkon në këmbë”! Natyrisht me ndihmën e pakursyeshëme të medieve të veta të paguara! Serviliteti i këtyre mediave tani po shihet edhe me qëndrimin e tyre tepër përulës ndaj pretendimeve megalomane të BE për të na qeverisur me zor! Kështu ata janë bërë përçues të politikës ndërkombëtare kundër vendit tonë, dhe, edhe kur shqiptarët reagojnë kundër rrezikut të ri, atyre nuk u jipet hapsirë në media për ta thënë të vërtetën! Fal disa redaksive të mjeteve të informimit publik që i mbetën besnik kauzës kombëtare, as UNMIK-OSBE-BE dhe as një diktaturë e huaj nuk mbet pa u demaskuar dhe pa zbërthyer komplotet e tyre armiqësore ndaj vendit dhe ndaj popullit tonë. Kështu ndodhi dhe po ndodhë edhe tani në prag të kërcënimit të dimrit të madh politik, të natës së gjatë polare të BE në errësirën e së cilës, ne duhet të hymë “me vullnetin tonë” – “duke i bërë thirrje BE” që ta instalojë diktaturën e vet në vendin tonë! Por, ja se nuk po ndodh krejtësisht kështu, dhe duke u ballafaquar me këtë, BE po detyrohet të përdorë edhe ndihmën e Beogradit e Moskës, për t'i bind shqiptarët se duhet të pajtohen me praninë e BE në vendin e tyre! Pasi që BE u ballafaqua me kundërshtimin kategorik të instalimit të vet në Kosovë, së pari Solana kërkoi nga Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së një pëlqim formal përsonal, me të cilin Ai pranon zëvendësimin e misonit ë UNMIK-ut me atë të BE-së. Pasi që kjo nuk funksionoi, Solana kërkoi nga Koshtunica që ai të “kundërshton” praninë e BE në Kosovë, për t'ua mbushur mendjen shqiptarëve se ata nuk duhet ta kundërshtojnë instalimin e diktaturës së BE në Kosovë, pasiqë edhe Koshtunica po e refuzuaka një gjë të tillë. Kur kjo u duk tepër e zbehtë, u kërkua një demonstratë e kolonistëve serbë në Mitrovicë “kundër” pranisë së BE në Kosovë, me çfarë u bë sërish përpjekje për t'i bindur shqiptarët se ardhja e BE në Kosovë “është në të mirë të shqiptarëve”! Dhe ja, kur as “demonstrata e Mitrovicës” (që e ndau KFOR-i Francezë në dy pjesës) Solana kërkoi edhe nga Moska ndihmë. Pra, u kërkua që Moska ta “kundërshtojë” praninë e BE në Kosovë, ndoshta kjo do t'i bind shqiptarët që të pajtohen me diktaturën e BE brenda vendit të vet. Njëkohësisht me këto akrobacione po bëhet përpjekje që të krijohet bindja te opinioni se, “kush është kundër BE është në shërbim të Beogradit”! Kjo akuzë është harxhuar shumë herë që nga viti 1981 e deri me sot, sepse ajo i përcjell të gjitha gjeneratat e patriotëve që kanë luftuar për lirinë e Kosovës, prej organizatorëve të vërtetë të demonstratave të 1981 e deri te UÇK dhe Lëvizja Vetëvendosje! Zotërinj, mjaftë me këto akrobacione politike komike! Në Kosovë nuk pranojmë me vullnetin tonë prezencën e policëve, gjykatësve, doganierëve e as të administratës diktatoriale të BE në as një lloj paketimi. Nuk pranojmë kurfarë Paketash të Ahtisarëve e të Çubrilloviqëve, dhe kurfarë sundimi të huaj, edhe kur ai stoliset me puplat e engjëjve! Mbani ata policë, gjykatës, doganierë e administratorë ne vendet tuaja, sepse në vendin tonë ata janë përsona nongrata, dhe ata tek ne mund të vinjë vetëm si turistë me viza, si qytetarë të thjesht! Populli Shqiptar i Kosovës kurrë më nuk do të durojë policë të huaj të na hyjnë në dhomat e gjumit e të na i trishtojnë fëmijët në mes të natës, siç kanë bërë deri me tani policët e juaj të UNMIK-ut. Shporruni nga vendi ynë dhe mos mos t'ju shohim kurrë më në këto troje!

TV-Reportazh nga Terreni!

(Klikoni ne foto, per ta shikuar reportazhin)

Ne kete TV-reportazh do te mund te ndiqni deklaratat kontradiktore te perfaqesuesve te partive politike lidhur me Ndarjen e Kosoves.

Me 23 shkurt te vitit 2001, Beogradi dhe Shkupi bejne nje marreveshje per demarkacionin kufitar mes Kosoves dhe Maqedonise, me ç'rast, rreth 2500/ha, territor i Kosoves i falet Maqedonise.

Keto toka, jane prona private te bujqeve Shqiptare, te fshatit DEBELLDEH te komunes se Vitise.

Me 23 maj te vitit 2002, Kuvendi i Kosoves miraton nje rezolute per pacenueshmerine e integritetit territorial te Kosoves, te cilen rezolute me pas, ish-kryeadministratori i atehershem i regjimit te UNMIK-ut, Mihail Shtajner, e pati shfuqizuar, permes nje vendimi ekzekutiv.

Shfuçizimi i kesaj rezolute nuk mbaron me Shtajnerin. Me 5 prill te vitit 2007, rezoluta shfuqizohet per te dyten here nga te gjithe deputetet e Kuvendit te Kosoves, (me perjashtim te deputetit Boshnjak Numan BALIQ) te cilet e votuan Pakon e Ahtisaarit. Kjo Pako ne aneksin e VIII-te te saj qe iu dedikohet çeshtjeve te sigurise, ne nenin e 3-te per kufirin, ne piken 3.2 thote:

""3.2. Territori i Kosoves do te perkufizohet nga vija kufitare e Krahines Socialiste Autonome e Kosoves brenda Republikes Socialiste Federative te Jugosllavise ashtu siç kane qene keto vija kufitare me 31 dhjetor 1988, perveç ndryshimit te vijes kufitare nga marreveshja e demarkacionit ne mes te Republikes Federative te Jugosllavise dhe ish Republikes Jugosllave te Maqedonise me 23 shkurt 2001""

Perfaqesuesit e partive politike ne Kosove: LDK (Vehbi MIFTARI-zedhenes), PDK (Jakup KRASNIQI-sekretar i pergjithshem i partise) dhe LDD (Lulzim ZENELI-zedhenes), ne fillim te intervistes shprehen qendrimin e tyre te 'pa lekundshem' se qendrojne prapa rezolutes se vitit 2001, te miratuar nga Kuvendi i Kosoves, per pacenueshmerine e Integritetit Territorial te Kosoves, por kur i pyetem, pse e keni votuar Pakon e Ahtisaarit meqe pakoja legjitimon marreveshjen mes Shkupit dhe Beogradit, njeri thoshte "Nuk jam i sigurt nese Pakoja e Ahtisaarit i njeh marreveshjet e bera ne kurriz te Shqiptareve" (dmth. nuk e ka lexuar Pakon), tjetri thoshte: "E njeh dhe s'e njeh" etj. etj..!

Do te pyesni sigurisht, "a thua pse nuk i kane intervsituar AAK-ne dhe ORA-n?". Sepse ORA nuk kishte 'kohe' te na pergjigjej ne kete interviste, sidomos kur morren vesh se cila do te jete tema, me arsyetimin se "Jemi ne Ecje..". Nderkaq, perfaqesuesit e AAK-se, te shtuneve nuk po punojshin: "Valla sot osht pushim, nuk punojne ata kerkush, te gjithe e kane pushim, se osht e shtune" - keshtu na tha njeri prej punetoreve te sigurimit te AAK-se.

Ne kete reportazh do te mund te mesoni edhe per qendrimet e banoreve te fshatit DEBELLDEH, si dhe qendrimet e Levizjes VETEVENDOSJE!

Me politikanet te cilet nuk mund ta mbajne nje qendrim, se paku brenda nje interviste, dhe disa prej te cileve ngrisin doren per vote pro nje dokumenti te cilin nuk e kane shfletuar fare, siç eshte rasti me Pakon e Ahtisaarit, Kosova jo qe mund te ndahet, por ajo ne nje te ardhme te afert edhe mund te gllaberohet ne teresi nga Serbia shoveniste.

Per te dalur nga ky plan gllaberues, i pergatitur nga Serbia e i toleruar si nga disa prej fuqive te medha boterore ashtu edhe nga disa vende europiane, plan ky te cilit i eshte dhene legjitimiteti vendor si nga Grupi Negociator i Kosoves ashtu edhe nga Kuvendi i Kosoves, zgjidhja eshte tjeter dhe ndryshe: organizimi i popullit per aktivitete protestuese e demonstrata per vetevendosje deri ne shkeputje te Kosoves nga Serbia dhe per vetevendosje deri ne largimin e UNMIK-ut nga Kosova.


Ky reportazh eshte i pergatitur nga aktivistet e Levizjes VETEVENDOSJE! dhe eshte realizuar ne gusht te vitit 2007.

Shqiptaret e kane nje atdhe, integristet jo (Analize nga Koço Danaj)

"Nacionalistet dine te bejne shtet" Nga Koco Danaj

E ardhmja e Kosoves ka evidentuar hapur te gjitha rrymat politike qe veprojne ne Shqiperi. Nacionaliste, globaliste apo internacionaliste dhe Integriste po shfaqen hapur. Hapur perballe njeri tjetrit dhe po te tille perballe Kosoves, dhe ne teresi kombit shqiptar dhe ceshtjes shqiptare.

Se cfare do te jete statusi i Kosoves, se cfare do te jete e ardhmja e kombit shqiptar ; me shume se sa ne dore te bashkesise nderkombetare ; kjo eshte ne dore te vete shqiptareve. Pjesa me progresive e bashkesise nderkombetare eshte ne anen e shqiptareve. Pohimi se eshte ne doren e shqiptareve ka te beje me marrdheniet midis tre rrymave kryesore qe jane shfaqur ne hapsiren politike dhje sociale shqiptare.

Fare shkurt duhet thene se keto tre rryma ne te kaluaren e kane luftuar njera tjetren deri ne asgjesim. Ndersa ne ditet e sotme, ato deri me tani jane ne konkurence. Po si do te shkojne ne te ardhmen ?

Le te analizojme : Cilat jane rrymat dhe cili eshte raporti i tyre :

Rryma e pare eshte ajo e inetgristeve. Eshte rryma me e fuqishme per nga pushteti dhe paraja. Eshte njer rryme e cila per arsye utilitare ka edhe me shume perkrahje popullore. Partizanet e kesaj rryme jane me shumice ne pushtet, ned Shqiperi, Prishtine, Tetove, Presheve etj. Ata e duan kombin shqiptar, por nuk duan te rrezikojne asgje per kombin shqiptar nga vehtja e tyre. Pra nuk duan te rrezikojn e as pushtet, as para dhe as komoditet personal apo klanor. E sa kohe qe kombi i pabere shqiptar kerkon te behet duke kerkuar edhe privacione, kjo rryme preferon me mire statukuone aktuale. Domethene pranon ekzistencen ne pese pjese te klombit shqiptar, bile edhe me shume, edhe per gjashte, boll qe te mos preket pushteti, paraja dhe komoditeti. Prandaj edhe kjo rryme politiken kombetare e luan me granata tymuese se sa realisht. Ajo eshte me kombin derisa kombi nuk prek kete rryme.

Por cka u tha me lart nuk thuhet hapur. Partizanet e kesaj rryme duke pasur ne dore me shume para, me shume pushtet, me shume media te shkruara dhe elektronike, ata jane ne gjendje te kamuflojne qellimin e tyre. Ata flasin per integrim per te fshehur pushtetin dhe parane. Flasin per Europe te bashkuar per te fshehur paaftesine per te bere komb te bashkuar. Ata e pranojne ne tavolina se nuk dijne te bejne shtet, por dine vetem te mbajne pushtet.

Rryma e dyte eshte rryma internacionaliste ose globaliste. Edhe kjo eshte nje rryme jo pak e fuqishme. Zoteron nje pjese te pushtetit te hapsires shqiptare, nje pjese te politikes dhe mediave. Nje rryme e tille eshte kundershtarja me e madhe e unifikimit te kombit shqiptar. Ata preferojne te shteterohen, por jo te kombetarizohen. Ata pranojne te luftojne per te tjeret, por jo per kombin e tyre. Ata pranojne qe te kerkojne falje edhe kur nuk kane faj, edhe kur nuk kane bere gabime, faje apo krime. Por ata nuk kerkojne qe edhe te tjeret te kerkojne falje. Nocionet mbi nje Kosove europiane a thua qe Kosova eshte ndonje departament i Frances apo kanton i Zvicres, tezat mbi pajtimin me serbet pa u bere akoma vete dhe kur serbet nuk pranojne se kane bere gjenocid mbi shqiptaret, nocionet mbi stabilitetin e Ballkanit duke sakrifikuar problemin kombetar, idete mbi shtetin qytetar dhe pergjasimi me tezen e Marksit se Proletariati nuk ka atdhe, jane bazamenti politik i kesaj shtrese. Thelbi i saj nuk ka te beje as me shtet dhe as me pushtet, por vetem me komoditet.

Rryma e trete ne hapsiren shqiptare eshte rryma nacionaliste. Eshte nje rryme e dobet deri me tani edhe ne pushtet edhe ne para edhe ne mbeshtetje popullore. Por eshte nje rryme shume e forte ne ide dhe prognoza politike. Thelbi i kesaj rryme eshte se shekulli i 21-te eshte shekulli i rregullimit te gabimeve te se kaluares para se te jete i globalizmit apo integrimit. Bota eshte e ndervarur, por asesi e integruar. Bota eshte nacionaliste, por asesi internacionaliste. Ne kete rirregullim te botes, ata qe presin te perfitojne me shume jane shqiptaret. Ata presin shtetin dhe jo pushtetin. Ne menyre figurative ata kane qene pjestuar per pese, e tani presin te shumezohen me pese. Kosova eshte nje pjese e rendesishme e ceshtjes shqiptare qe ka nevoje per shtet e pastaj per pushtet. Ne teresi hapsira shqiptare ne Ballkan ka nevoje per shtet, e pastaj per integrim, per globalizem apo internacionalizem. Nacionalistet shqiptare kane edhe nje vecori tjeter. Ata jane nacionaliste vetem se duan qe kombi i tyre te jete Komb-shtet. Por ata respektojne kombet e tjere fqinje. Nuk ka ne analizen, propaganden apo veprimet e tyre fyerje apo percmim per kombet e tjere. Ka vetem dinjitet per kombin e tyre. Prandaj edhe nacionalizmi i tyre eshte nje nacionalizem i bukur.

Nacionalistet shqiptare perkunder integristeve dhe internacionalisteve dine te bejne shtet. Nacionalistet shqiptare perballe globalisteve dhe integristeve dine te bejn e edhe mierqenie. Pse ? Sepse nje komb-shtet me tre milion banore eshte shume here me i varfer se nje komb-shtet me 8 million banore. Sot mirqenia e ballkan it kalon nga boshti Beograd-Athine. Neser, mirqenia duhet dhe do te kaloje nga trekendeshi Tirane-Beograd-Athine.

Prandaj e ardhmja duket se do te jete e tyre. Sepse shqiptaret sot kane nevoje per shtet, e pastaj per pushtet. Proletaret, globalistet dhe integristet mund te mos kene atdhe, por shqiptaret e kane nje atdhe.

SEKRETI I VETONIT

Dite me pare u be publik edhe deklarimi i hapur i Ishingerit, i cili saktesoi per te saten here pas diplomateve te ndryshem evropian, se Rezoluta 1244 do te jete rishtas nje platforme parimesh, rreth se ciles do te pervijojne negociatat katermujore.

Lajmimit te perfaqesuesit te BE –se rreth perforcimit te Rezolutes me automatik, iu bashkangjiten edhe nje shumesi deklaratash ngulmuese te politikaneve ne Serbi te cilet po kerkojne rivendosjen legale te trupave ushtarake serbe brenda territorit te Kosoves, ashtu çfare e thone klauzolat e kesaj rezolute. Heperhe, Serbia duke pare suksesin e saj mbi kontrollimin shantazhues te Kosoves ka vene ne loje karten e saj te re: federalizimin e Kosoves se brendshmi (me komuna serbe) dhe se jashtmi ne raport me Serbine.

Federalizimi nuk eshte tjeter veç nje pervijim i ngulmimit te vazhdueshem te Serbise per te perbrendesuar Kosoven me nje realitet çfare i konvenon asaj: krijimi i federates se brendshme ne Kosove, pra thjesht perjetesim entitetesh kunderthenese.

Qysh pas perfundimit te luftes, Serbia metonte qe ushtrine e saj, potencialin luftarak dhe logjistik ta shperndante gjithandej kufinjeve verilindor me Kosoven, ne menyre te asisojte qe permes çapitjes se ndadalte por te sigurt te rreshqas ne thellesi te territorit te Kosoves. Sprapsja e shume fshatrave pergjate rripit verilindor kufitar me Serbine eshte nje deshmi qe hedh drite mbi pohimin e sipercekur. Nderkaq, tani duke e ditur se Serbia i siguroi kufinjte e saj, me Kosoven brenda, prirjet e saj qe trupat ushtarake t’i tokezoje perreth kufirit me Shqiperine do te jene me te dendura. Me te dendura dhe me serioze.

Sa per te lare gojen, perfaqesues te KFOR – it, thane se deklaratat e atilla nuk duhet t’i marrim per seriozisht. Ja keshtu na porosiste filan zyrtari i KFOR – it, qe te relaksohemi edhe me, derisa vete ai rreket qe dakik per dakik te siguroje çdo pjesetar te KFOR – it nga çdo befasi. Kete e perforcon akoma, edhe pakesimi sasior i kontigjenteve te ndryshme te KFOR – it nga Kosova. Gjithçka e kuptueshme: permes davaritjes se nje psikoze tejet relaksuese nder popull, KFOR – i pikesynon pergatitjet, jo per te mbrojtur qytetaret po per tu larguar episode – episode nga Kosova. Per deklarimet e zyrtareve te KFOR – it se nuk ekziston kurrfare rreziku nga Serbia, do te thoshim sikur Prosper Merime: ‘Dy mohime jane baras me nje pohim’.

Ne kete loje makabre, jo veshtire mund te shquash edhe deklarimet tullumbace te disa ish krereve e UÇK – se, te cilet deklarojne se ‘ne qofte se Serbia na mesyen ushtarakisht, ne prape rrokim armet’. Kete e thone per hater te prestigjit emeror te tyre, e jo se kane nje çike dashuri per Kosoven.

Nese Serbia na mesyen ushtarakisht, keta mburravec te llastuar (politikanet tane), jo qe nuk do te rrokin pushken por do te rrokin kalemin per te nenshkruar çdo qe u hidhet perpara.

Fundja, kur neshkruhej marrveshja tekniko – ushtarake mes perfaqesuesve te NATO –s dhe gjeneraleve serbe ne Kumanove, kreret e tehuajesuar te UÇK – se jo qe nuk honepseshin, por liheshin kafeneve te Prishtines per te tellallisur ‘trimerine e te nenshkruarit’. Ndersa, ravijezohej ndarja e Mitrovices, Hashim Thaçi gjente kohe te pinte shampanje me James Rubinin restoraneve te Prishtines, duke lartesuar gjer ne qiell Rambujene dhe natyrisht duke folur per filmin e premtuar ne Hollywood, qe ky i fundit ia kish bere ne Rambuje Thaçit.

Ndersa ambasadori rus ne OKB shprehej se 10 dhjetori nuk do te jete fundi i ketij tregimi (negociatave), Veton Surroi zderhallej fshatrave te Kosoves duke predikuar, natyrisht pritjen dhe perulesine. ‘Duhet ta pergatisim vendin per pavaresi’ shprehej nje dite prej ditesh endacaku i kompromisit, Veton Surroi. ‘Pergatitje per pavaresi’ na siguron per se dyti televizioni i tij, KTV – ja. Por, as Surroi as KTV – ja nuk thone se çfare pergatitjesh bekan per te ‘pergatitur’ qytetaret per ‘pavaresi’!? Pergatitje per pavaresi, po thone!? A kerkuan nga populli te ngritet gjithandej Kosoves neper demonstrata per te kundershtuar eksperimentimin e mekatshem qe po i ndodh Kosoves prej botes, dhe ne sy te botes. Valle a kerkoi Surroi qe populli te kap arme e gur nder duar per te mbrojtur pavaresine?

Jo, qe Vetoni nuk i kerkoi asnjeren prej ketyre, por per me zi ai yshti qytetaret qe ta benin pikerisht te kunderten: jo demonstrata por pritje dhe perulesi ‘dinjitoze’, jo kapje te armeve por ‘ruajtje te gjakut te ftohte’.

Mirepo, Vetoni, shpura e tij, televizioni i tij dhe askush tjeter nuk e di se pikerisht nga populli do te ndodh pikerisht e kunderta: ‘gjakftohesia’ do te behet gjaknxehtesi dhe ‘perulesia’ do te behet kryengritje. Krejt, kjo si reaksion i mirfillte i popullit ne kuader te riorganizimit kombetar. Shkrimtari romak Horaci thosh dikur ne nje menyre disi hedoniste se njeri nder sekretet e lumturise eshte mosbrenga ndaj çdo gjeje, pavaresisht se sa eshte e keqe (nil admirari). Nje rregulli te tille, sigurisht se i perfalen dhjete here ne dite Vetoni dhe banditet e tjere – miq e dashamir te Vetonit.

‘E rrugen tone me premun dojshin ata qe n’pupla jeten kane kalue’ kish pas thene dikur Qemal Stafa.

Nje i tile i rritur nder pupla eshte edhe Vetoni. Dhe eshte nje kontrast gjithsesi i thekshem: nje qytetar i Kosoves nuk eshte rritur ne pupla, por ne tallazet e roberimit, varferimit por edhe te kryengritjes me nder. Dhe ky qytetar do te rizgjohet, domosdomerisht. Le te vazhdoje atehere Vetoni po ia mbajti me udhetime te gjata apo te shkurtera.

Salih Mehmeti

NJE LETER NGA TIMORI LINDOR DHE PARADOKSI KOSOVAR

Dr. Agimi, eshte nje vendas i imi, i cili, me angazhimet e tij pas lufte ne Misionin Nderkombetar te OKB-se ne Kosove, ishte dalluar si mjek dhe humanist. Andaj, jo edhe rastesisht, nga ky institucion, ishte perzgjedhur per nje mision tjeter humanitar nderkombetar ne Timorin Lindor.

Nuk kishim kontaktuar kahere, gjersa keto dite, ne adresen time elektronike, nuk e morra nje leter nga ai.

Leter nga Timori Lindor ...

“ ...Dita me dite sa qendroja ne kete ishull te Azise se larget, fillova ta njoh me per se afermi mentalitetin vendor te banoreve te ketij Ishulli - shkruante ne mes tjerash dr. Agimi ne letren e tij.

Si informate fillestare mund te sherbeje fakti se per timorezet krokodili paraqet paraardhesin e tyre dhe eshte i ngritur ne nje shkalle te hyjnise.
Ja edhe nje ngjarje te vertete, qe ka te bej me kete besetytni, edhe qe ka ndodhur para sa kohe:
Nje ekip ushtarak Australian, gjate nje patrullimi me Helikopter neper bregun e Oqeanit, nga ana jugore e ujdheses se Timorit, ka verejtur se nje krokodil po i afrohej nje grupi te femijeve dhe vleresojne se ekziston rreziku qe ndonjehere prej femijeve te lendohej. Australianet, menjehere kane reaguar dhe kane gjuajtur me arme zjarri nga Helikopteri, duke e vrare krokodilin. Kjo vrasje, ka shkaktuar nje problem te madh ne ate fshat ku ka ndodhur ngjarja, sepse, per ata, eshte vrare nje Zot i tyre, gjegjesisht paraardhesi direkt. Konflikti eshte acaruar aq shume saqe ka qene i domosdoshem "intervenimi" i Kombeve te Bashkuara, te cilet formojne nje delegacion special per te shkuar si ndermjetesues ne "pajtimin e gjaqeve" me kryeplakun e katundit, sepse, pas ketij incidenti, vendoret i kane nderprere te gjitha bashkepunimet me Nderkombetaret..

Ne arsyetimin "zyrtar" se krokodili eshte vrare per shkak te sigurise se femijeve, pergjigja e kryeplakut ka qene se..."vrasja e krokodilit nuk ishte e domosdoshme dhe se ai (krokodili) sigurisht ka qene i uritur dhe ka pas nevoje per ushqim, andaj (sipas tij!), eshte dashur ta linin te qete krokodilin qe te haj ndonje femije per te mbijetuar!"
Mua, kjo ngjarje me pat tronditur kur e degjova per here te pare, mirepo, me vone, fillova te 'kuptoj" se vendasit krokodilin e kane Zot dhe kjo patjeter duhet respektuar edhe nga te tjeret.”

... dhe paradoksi kosovar

Ky ishte nje tregim i vertete nga Timori Lindor. Por, sikur kjo ngjarje, ka edhe nje ngjashmeri paradoksale ne mes te Kosoves dhe Timorit Lindor:

Nese timorezet e kane si te shenjte krokodilin, neve kosovareve na jane promovuar si te “shenjte” ELEFANTET (Grupi i Unitetit). E kunderta e koecidences se kesaj ngjarjeje qendron vetem tek veprimi i nderkombetareve:

- Ne Timor, ata vrasin krokodilin (e shenjte), me pretekst se eshte rrezikuar jeta e femijeve, ndersa ne Kosove, nderkombetaret vrasin femijet, vetem pse ata ne nje proteste popullore kane rrezikuar qetesine dhe rahatine e ELEFANTEVE tane (Grupit te Unitetit);

- Ne Timor, nderkombetare kane formuar grupin e pajtimit per te kerkuar falje prej vendoreve per kete incident, ndersa ne Kosove, vrasesit jane larguar pa asnje “there ne kembe”. Bile, me te kthyer ne shtetin e tyre, edhe jane dekoruar per vepren e bere.

A nuk ka vertete ketu njefare ngjashmerie te çuditshme...!?

Adnan Abrashi

Poemë nga Rajmonda Maleçka ,Tiranë


Ka kohë që nën Kala

Eshtrat e trimave flenë

Ka kohë që mbi Kala

Amaneti i tyre rri zgjuar.





Tetovë, më 10.11.2003













Tokë arbnore







Tokë e Arbnisë së lashtë

me gurë e male,

Toka e Arbnisë me erë e

duf lirie

Cep më cep e kohë më kohë

Mbetur dhe qëndruar prej bëmash

burrërie.



Nga Sharri në Tomorr e në

Rugovë,

Nga Konispoli në Korab e në

Veleçik,

Mot pas moti e stinë pas stine,

Burrat e lirisë, historisë shqiptare

i rrijnë në pritë.



Cep më cep tokën shqiptare

e kam shkelë,

E kam ndjerë nën këmbë, e me

pëllëmbë e kam prek,

Më është bërë baba, më është

bërë nënë,

Me lot në sy më është bërë

fëmijë në djëp.





Përmendore, lapidarë e murana

pa numër,

Atdheu im me plagë e me lule

mbushë,

Ia gjen shqipet e dragonjtë

nëpër male,

E sorkadhet me mjelmat e bardha

në det e në fushë.



Një sharkie lashtë e një lahutë

s’bëjnë vajtim,

As gjaku nuk thahet në varr e në

muranë,

Vë lule këtu në varrin e trimit të rënë,

Por atje në llogore ai ngrihet

prap luftëtarë.




Qindra vite kështu pa heshtje

e pa pushim,

Shqiptarë e tokë arbnore mbetë,

Kalendarët matin vetëm moshat

e njerëzve,

Por,jo vitet e moshën e një Kombi,

që nuk ka dekë.



I rash pash më pash tokës

sime,

Me hap, me pushkë, me dhimbje

e me penë,

Dikur këtu midis nesh na vunë

kufinjtë e ndarjes,

E s’dinin se kurbanin e qenësis

e kishin mbjellë si një pemë.





Si një pemë, që veç gjelbërim

do të kishte,

Si një pemë, që veç lule

do të sillte,

Si një pemë, që veç pranverë

do të kujtonte,

Si një pemë, që vetëm vllazni

do të mbillte.



Pëllëmbë e pëllëmbë tokë e Kosovës

gurë e varr lirie,

Luftëtarët e Mitrovicës s’venë

gjumë në sy,

Leposovici pret ditë të bardha,

diell e valë,

Lapidarë pavdeksie ngrihen

në Podujevë e në Vushtri.



S’i mban brenda kënga

bëmat e Skënderajt,

Trimëritë e Pejanit, Istogut

i bëjnë krenari,

Në ëndërrën e përjëtshme

të Kosovës bashkë,

Që Deçanasit mos jenë vetëm në stuhi...



Rrugë përjëtsie ka marrë

gjakovari i ri,

Prizreni kryet ka ngritë për me pa

dritë nga historia,



Dragashi e Suhareka në radhë

prej 100 vjetësh rrinë,

Sytë i mbajnë nga Ulqini e nga Çamëria.



Qafa e Duhlës e Caraleva me fushë e me male,

Rahoveci e Klina përkundin

djepa me merak,

Gllogoc e Lipjan në lugën e reve

pinë ujë,

Kaçaniku zien e gjëmon shpat

më shpat.





Tokë e vitisë varr për pushtuesin

çdo herë asht’ ba,

Me lulëkuqe Ferizaj përjetë

është mbjellë,

Per të bërë fytyrë të bukur

shqiptarie,



Trimat e Kamenicës e Gjilanit do t’jua sjellë...!



Trupi ynë dhemb si trupi i një nëne,

Bujanoc-Preshevë e Metvegjë

s’mund të jenë tjetër,

Dhe pse plagë cdo ditë u bëjnë

ardhacakët,

Në ninullë djepash e thonë

amanetin e vjetër.





Dihasin dëshirë e vullnet historie,

Tetova, Kumanova, Shkupi e Kërçova,

Mbi varret e të rënëve digjet

dritë e heshtur,

Elegji te vjetra zgjohen nëpër oda.



S’ka qenë ndryshe as dje, as sot,

e as mot,

Struga,Ohri, Manastiri e as Gostivari,

Shpendi i parë që ka fluturuar

nëpër Bjeshkët e Ballkanit,

Ka qenë vetëm zog shqiptari...!



Dhembin an’ e k’and kufinjtë

shqiptarë,

Në murana, lapidarë e memoriale

mbetë,

Do enden dekada, epoka dhe shekuj,

Plagët e pashëruara do të dhembin përjetë.



Elegji e hershme dhe elegji

e vjetër,

Në ditët me vaj dhe triumfi

s’do të heshtë,

Ninullë e nënës s’përgjumet në

kaptelle djepesh,

Në ditët me dimër e në ditët me vjështë...





Cep më cep tokën shqiptare

e kam shkelë,

E kam ndjerë nën këmbë e

me pëllëmbë e kam prek,

Më është bërë baba,

më është bërë nënë,

Me lot në sy më është bërë

fëmijë në djep.





Toka shqiptare është tokë e Arbnisë

Një gjak, një fis, e një racë

njerëzit e saj,

Do të rendin epokat, shekujt,

Por, kurrë njerëzit e tokën,

armiku s’do t’i ndaj...!

Rajmonda MALEÇKA 'HARADINAJ njeriu i Rendit te Ri Boteror'

Pertej vetvetes

Na ndodh te pyesim:

-A ka gje tjeter pertej nesh?!

(Lexo librin ne teresi!)

Liza në boten e gafave-mendime mbi drejtesine ne Kosove

"Liza ne boten e gafave"

Shkruan shkrimtarja Amerikane dhe themeluesja e KAN-it per Kosoven Alice James Mead.

Mendime mbi drejtesine ne Kosove

Alice James

Pasi qe gjykimi i profilit te larte ndaj Albin Kurtit fillon me 19 shtator 2007, shkova ne Kosove per te biseduar me persona te ndryshem te cilet momentalisht jane te perfshire ne nje menyre apo tjetren, ne sistemin e drejtesise.

Qe nga viti 2004, OSBE-ja, Human Rights Watch, Amnesty International, Federata Nderkombetare e Helsinkit (FNH) dhe KMDLNJ kane kerkuar transparence dhe pergjegjesi me te madhe ne Departamentin e Drejtesise siç ka bere edhe ish-zyra e Ombudspersonit se ciles tanime i eshte pamundesuar qasja ne UNMIK. Ne qershor 2007, HRW ka bere nje permbledhje te problemeve brenda Departamentit te Drejtesise, duke potencuar deshtimin e tyre per zbatimin e rekomandimeve mbi ndryshimet e bera gjate 3 vjeteve te fundit, qe nga trazirat e marsit 2004.

Kerkesat kryesore per ndryshime kane te bejne me transparencen – FNH deklaron se “parimi i drejtesise se hapur parashtron si detyre qe drejtesia jo vetem qe duhet te vendoset por ajo duhet te shihet duke u vendosur. Perderisa viktimat, deshmitaret dhe shoqeria ne pergjithesi, nuk jane ne dijeni per perpjekjet e bera per t’i sjelle para drejtesise personat pergjegjes per dhunen ne Kosove, drejtesia do te mbetet nje koncept abstrakt.”

Edhe pse ky koment eshte bere lidhur me trazirat e vitit 2004, mbetet i sakte edhe sot, sa i perket vdekjes se dy shqiptareve dhe lendimeve te 82 te tjereve nga grupi i policeve rumun, te cilet nuk jane paditur asnjehere dhe jane lejuar te shkojne ne shtepi, per shkak te mungeses se provave se cilet aktualisht jane ata qe qelluan me arme.

OJQ-te dhe qytetaret kane veshtiresi te gjejne edhe informatat themelore rreth procesit gjyqesor, datave dhe procedures. Ne te vertete, per ta gjetur zyren e Robert Dean (ushtruesit te tanishem te detyres se drejtorit te Departamentit te Drejtesise) lidhur me nje interviste, me jane nevojitur 30 minuta edhe pse kam pyetur nje grup policesh amerikane nese kjo ishte rruga per ne zyren e tij. Ata me siguruan se kjo nuk ishte. Por sigurisht qe kjo ishte rruga. Sidoqofte, edhe z.Dean pati te njejten veshtiresi qe te vije ne zyren e tij, duke arritur me 30 minuta vonese per shkak te trafikut te tmerrshem ne Prishtine, qytet i cili eshte rritur per nga popullsia prej 250.000 banore ne perafersisht 600.000 pasi qe njerezit kane braktisur bujqesine dhe jeten ne fshat.

Robert Dean eshte njeri i kendshem dhe i afert, qe ka kaluar 6 vjet ne Kosove. Ai u perpoq te me shpjegonte shkurtimisht imtesite dhe aspektet e Kodit te Perkohshem Penal te Kosoves (KPPK) e qe administrohet nga nje grup i gjykatesve vendor dhe nderkombetar, te cilet qendrojne rreth 6 muaj. Disa nga ata te perfshire ne kete rast jane nga Mauricius (nje ujdhese e vogel e Madagaskarit) dhe Filipineve. Nuk e di se çfare eshte sistemi i drejtesise ne vendet prej nga ata vijne.

Sistemi penal nuk eshte si sistemi i gjykatave amerikane apo ne Britani te Madhe. Aty nuk ka juri – vetem nje grup gjykatesish te ngurte per çdo shkalle te gjykimit te rastit, trup gjykues nga tre gjykates te ndryshem ne çdo gjykim. Deri me tani, Kurti ka dale para 7 gjykatesve te ndryshem nderkombetar, pasi qe gjykatesit vendor refuzojne ta marrin rastin. Z.Dean eshte marre personalisht me rastin e policeve rumun dhe eshte pergjegjes per dergimin e tyre ne shtepi. Ai e ka quajtur rastin e 10 shkurtit, nje “situate te teatrit politik ku gjerat kane shkuar tmerresisht keq, me nje shkalle te larte te kaosit brenda komandes dhe kontrollit te policise se Kombeve te Bashkuara.”

Ai tha se qe nga 28 nentori, kur Vetevendosja gjuajti 700 shishe me ngjyre te kuqe dhe theu dritaret e nderteses se UNMIK-ut, policia e UNMIK-ut ka infiltruar nje grup ne radhet e tyre dhe ka ditur tere formatin dhe strukturen e demonstrates. Ata kane ditur se gjate marshit kane qene 300 shishe me ngjyre te kuqe ne kamion, kane mbledhur me qindra fotografi dhe me pas kane intervistuar qindra deshmitare. Se paku prokuroria e ka bere. Dhe ata pohojne se kane fotografi te Albinit duke gjuajtur policet me gure. Ai e mohon kete duke thene se krahet e tij kane qene te lidhur ne vargun e njerezve qe shtynin gjate asaj kohe ne drejtim te kordonit.

Une kam pare vetem nje fotografi, ku ai hedh nje shkop te vogel, pas rrahjes dhe gazit lotsjelles. Ai mbahej nga tre njerez me te moshuar pasi qe ai ishte kerrusur nga dhimbjet. Çuditerisht, Albini NUK eshte arrestuar me 28 nentor 2006 kur ka ndodhur demtimi, por me 10 shkurt pasi qe automjetet e KB-se te shenjuara per t’u goditur me ngjyre te kuqe, paraprakisht jane larguar dhe pasi qe demonstruesit jane plagosur e lenduar. Gjate kesaj kohe, policia e KB, si duket ka qene duke mbledhur deshmi per “menyren e sjelljes” qe disa gjykates e kane deklaruar si arsye e vazhdimit te paraburgimit per 7 muaj.

Pas nje vargu te fjalimeve perqeshese, demonstruesit u lidhen per krahesh dhe filluan te shtyjne kordonin me qellim qe te hapin rrugen e tyre. Policia ne radhen e pare filloi qe t’i heqe disa nga barrierat por, nuk ishin te pajisur me gaz-maska, sepse ne momentin kur turma filloi te shtyje perpara, çdonjeri ne rreshtat e pare nga te dyja palet ishte mbuluar me sprej dhe gaz lotsjelles. Shume police u detyruan te mbulohen per ta mbrojtur fytyren.

Pastaj njesitet prapa tyre kane shtene me plumba. 82 njerez jane lenduar nga goditja e plumbave te gomes prej nje distance te vogel, duke perfshire dhe disa lidere te “Vetevendosjes”, te cilet jane goditur ne fytyre. Gati eshte kryer atentat ne Albinin me ç’rast nje aktivist, i shtyre nga situata te luaje pothuajse rolin e nje truproje, e pengoi policin dhe armen e shtyu tutje. Çuditerisht, Albini priste te arrestohej kur shtynte kordonin, por ai nuk u arrestua. Menjehere pas gazit lotsjelles filluan shteniet ne lideret e “Vetevendosjes”. A ndodhi kjo vertet aksidentalisht? Kjo kerkon planifikim dhe shkathtesi, qe te arrihet perzgjedhja e pergjegjesve te cilet me pas goditen ne koke, po ashtu perpjekja per te shtene ne liderin, ne piken e zones se lire. Dhe, ende nuk pasojne arrestimet. A ka qene ky rast i zenies ne kurth, nje perpjekje per ta terhequr “Vetevendosjen” ne nje dhune te plote me qellim qe t’u sherbeje si shkas per te shtene ne ta?

Albin Kurti eshte emertuar si i burgosur i kategorise A, nje fakt qe nuk ia ka thene pala akuzuese. Kur isha duke pritur z.Dean ne Departamentin e Drejtesise, une pyeta se çka nenkupton “Kategoria A” pasi qe nuk eshte ne KPPK. Menjehere dyert u hapen dhe dhoma u mbush me njerez, secili duke dhene pergjigje te ndryshme. “Terrorist”. “Rrezik per veten dhe te tjeret.” “Çdo rast i profilit te larte” ishin disa nga pergjigjet. A kishte te drejte avokati mbrojtes ta kundershtonte kete emertim? Si ndodhi qe trupi gjykues e emertoi ate para se te mbahet gjykimi? A nuk eshte ai i pafajshem para se te deshmohet fajesia?

E pyeta z.Dean. Ne fakt, pasi qe nuk ka juri qe te ndikoje, gjykatesit kane te drejte te komentojne mbi menyren e etabluar te sjelljes. Pasi qe Albini planifikon te mbrohet vete dhe nuk ka juri, e pyeta z.Dean se a kerkohet nga gjykatesit t’ia perkujtojne atij te drejten e kundershtimit te deshmive, sjelljen e deshmive te tjera, marrjen e deshmitareve ne pyetje, dhe mbetjen neutral dhe i paanshem – ne rastin qe tani eshte perfshire nga nje tornado e presionit nderkombetar qe mbeshtillet perreth lidhur me çeshtjen e statusit te Kosoves, ruset, deklaraten e njeanshme amerikane, refuzimin i planit te Ahtisarit nga serbet e keshtu me radhe. Si eshte i mundshem gjykimi i drejte ne keto kushte? Ai me siguroi se gjykatesit jane te trajnuar qe te jene objektiv. E pyeta nese Kurti faktikisht gjykohej per 28 nentorin dhe jo per 10 shkurtin pasi qe kete e deshmojne shume komente nga gjykatesit e paraburgimit. Ai tha se ata kane te drejte te komentojne menyren e sjelljes dhe se qe te dyja datat jane relevante per rastin.

Por me 10 shkurt, zhvillimet u bene edhe me te çuditshme. Askush nuk ishte arrestuar ne demonstrate edhe pse kishte zgjatur rreth tri ore. Ne vend te kesaj, ne ora 19:00 policia hyri me force ne zyrat e “Vetevendosjes”, duke bertitur, te armatosur dhe me shkopinj te gjate. Sipas Shkurta Aliut, nje femer e hajthme mbi njezetvjeçare, ajo kishte degjuar policine te vinte dhe kur hyri policia, kishte qendruar ne korridorin e ngushte qe ndodhet para hyrjes ne zyre. Ajo i pyeti ata se çfare po benin. Ata i hodhen sprej syve dhe, kur ajo ktheu koken per t’iu shmangur kemikalieve, ata e goditen ne pjesen e pasme te kokes, duke e lene pa vetedije per nje kohe te caktuar. Ajo ishte e pavetedijshme derisa u zgjua ne spital. Pra, deri ne ora 19:00 Albini nuk ishte arrestuar. Kur Shkurta u zgjua ne spital, pa lideret e tjere te “Vetevendosjes” duke i nxjerre plumbat e gomes nga fytyrat.

E pyeta nese ajo kishte paraqitur ankese ndaj policeve, por ajo natyrisht qe tha jo. Asnjeri nuk e kishte bere kete. Nuk ia vlen; policia i urren ata.

Pas shtate muajsh paraburgimi, Albini mori thirrjen nje jave para dates se gjykimit si dhe dy muaj tjere te paraburgimit shtepiak. Nje nga fragmentet kryesore te deshmise se pales paditese eshte deklarata qe ai e ka bere gjate demonstrates – “Do te parkojme mbi ta.” Pastaj thuhet ne thonjeza, se kjo shume pak degjohet. Albini nuk vozit dhe nuk ka veture. Ai pohon te kete thene “ne do te vazhdojme rrugen si hereve tjera, pastaj do te lakojme ne anen tjeter.” Si duket fjalet parkojme dhe lakojme tingellojne ngjashem, por mbrojtja thote se kjo domethene se ai udhehiqte turmen per te hyre ne ndertese. Kjo deshmi eshte nderlikuar me keq deklarime dhe fakte kontradiktore, qe te shfrytezohet si rrethane renduese per vepren penale.

Sa i perket ankeses, gjasat jane te kufizuara. Gjykata Evropiane per te Drejtat e Njeriut nuk mund te perfshihet, pasi qe Kosova nuk eshte shtet. Apo, mos ndoshta arsyeja eshte se Albini nuk eshte njeri apo evropian? A eshte ky gjykim per lirine e te shprehurit apo te drejten per te kundershtuar? A perdorin terroristet e kategorise A ngjyre te kuqe per shkaterrim masiv? Apo ky eshte nje gjykim per grafitet e shkruar dhe xhamat e thyer? Nese eshte keshtu, atehere pse nuk eshte arrestuar me 28 nentor kur ka ndodhur vepra penale? Dhe pse aq shume njerez u vrane dhe u plagosen kur ne tere demonstraten ka pasur infiltrime?

Per me shume, mjerisht ky nuk eshte i vetmi rast i erret, i deshmive kontradiktore, i zgjatjes se paraburgimit ne menyre arbitrare dhe i lirimit te krimineleve te dhunshem, perderisa minoritetet dhe shkeljet ndaj te tjereve jane te injoruara. Kushdo qe ne te ardhmen do ta marre Kosoven nen mbikeqyrje, do ta gjeje sistemin e drejtesise shume dobet te organizuar, me nje mbrojtje te dobet pothuajse te padukshme, pa besim apo njohuri mbi te drejtat e tyre. Nje gjykim i shpejte dhe i paanshem qendron ne zemer te demokracise.

(Kosova Action Networ, Alice James, koordinatore)

Nje tjeter mur turpi po shfaqet!

KOMBIN SHQIPTAR 7 MILIONESH E KANE

MBULUAR RETE E ZEZA

Shkruan: Joseph J. DIOGUARDI *

( Flasin Josepf e Shirley Dioguardi kliko KETU )

(Ky shkrim ne pashtriku.org eshet botuar me 09 Shkurt 2007)

Laku grek dhe sllav qendron rreth qafes se

kombit Shqiptar

Tek hapja faqet e gazetes “New York Times”, u ndjeva ligsht duke lexuar perseri rreth Shqiperise. Me zuri koka, kur shikoja Xhorxh Bush ne Bukuresht tek i uronte para Shqiperise, mireseardhjen ne NATO Rumanise se varfer. Dhe kjo vetem pak kohe pasi ne krye te kartes kushtetuese Serbi-Mali i Zi, Kosova paracaktohej si pjese e Serbise; ne Kosove vazhdohej copetimi i Mitrovices me planin antishqiptar te Shtajnerit, ndersa ne Maqedoni u kthye ne pushtet partia antishqiptare e Kiro Gligorovit. Pa permendur ketu problemet e vazhdueshme te shqiptareve ne Mal te Zi, Presheve, Çameri etj. Vertet qe mund te kalosh ne depresion kur shikon rete e zeza qe kane mbuluar kombin 7 milionesh shqiptar ne Ballkan.

- Ku kemi gabuar?

Ne krye te murit te turpit qe une kam permendur me 1994, gjate nje konference ne Stamboll, eshte arkitekti kryesor i Ballkanit te sotem, djalli vete, Sllobodani Millosheviçi. Politika e tij u ndoq nga presidenti kroat Franko Tudjman dhe kryeministri maqedonas Kiro Gligorov. Une hodha kritika edhe mbi sekretarin e shtetit James Baker i cili ka thene: “ne nuk kemi marre pjese ne luftim” dhe Richard Hollbruk, arkitektin e marreveshjes se deshtuar te Dejtonit.

Shqiptaret jane fajtor, si : Sali Berisha, Fatos Nano,

Ibrahim Rugova, Bujar Bukoshi…

( shihni foto e tyre )

Nje tjeter mur turpi po shfaqet. E kam fjalen per planet qe synojne ta mbajne popullin shqiptar nen varesine shoviniste greke dhe sllave per 100 vjet te tjera. Kete radhe shqiptaret nuk duhet te bejne me faj askend veç vetvetes, dhe une besoj se shkaktare e kesaj situate eshte mungesa e aftesise drejtuese politike tek shqiptaret. Po lejojme lakun grek dhe sllav te vazhdoje te qendroje rreth qafes se kombit shqiptar.

- Pra ku kemi gabuar?

Duhet te filloje me shtetin “nene” Shqiperi: ndonje mund te kthehet prapa dhe te drejtoje gishtin e turpit tek regjimi mizor 50 - vjeçar i Enver Hoxhes dhe pasuesin e tij Ramiz Alia. Por, ne duhet te hedhim veshtrimin tek vitet e fundit per te pare mundesite e humbura per mungese ndershmerie, guximi dhe aftesie drejtuese largpamese per Shqiperine dhe gjithe shqiptaret ne Ballkan.

Sali Berisha ishte i pari qe hodhi nje hap te gabuar ne fillim te dekretit te tij si i pari president demokrat i zgjedhur ne Shqiperi qe nga Lufta e Dyte Boterore. Ai lejoi qe Shqiperia multifetare te behej, ne menyre te panevojshme, anetare e plote e Konferences Islamike, duke u dhene mundesi armiqve te Shqiperise ta prezantonin vendin si nje shtet islamik, si nje baze per fundamentalizmin ne Evrope. Sali Berisha, gjithashtu, lejoi natyrshem veprimet e shfrenuara te skemave piramidale ne Shqiperi. Keto dhe nje sere vendimesh te gabuara ne politiken e jashtme, çuan ne rrezimin e tij nga pushteti. Keshtu qe z. Berisha, duhet te ndihet fajtor qe nuk arriti te kape momentin per tu futur njehere e mire Shqiperine ne rrugen e perendimit.

Duhet te ndiheni fajtor dhe ju, z. Nano! Ju lejuat sistemin elektoral te Shqiperise te tretet ne nje shkaterrim elektoral me 2001, ne menyre qe te mbronit interesat tuaja personale dhe ne kete menyre thelluat deshtimet e brendshme dhe te jashtme - te Partise Socialiste. Ju lejuat politiken e jashtme greke, (nepermjet ndikimit te zyrtareve greke, biznesmeneve greke, madje dhe drejtuesit te lobit grek ne Amerike, (Nikolas Geixh) te dominoje ne çeshtjet ekonomike dhe politike (madje dhe fetare) te Shqiperise. Duhet te ndiheni fajtor, z. Nano, qe lejuat helmimin e Tiranes me influencen ultra-nacionaliste greke (per pasoje serbe dhe ruse).

Nga ana tjeter, demokratet, e drejtuar nga “ i dobeti” Sali Berisha, pranuan nje qeveri konsensuale, e cila po ben shume pak per te zhvilluar Shqiperine dhe asgje per te mbrojtur interesat e saj ne Ballkan.

Pos Shqiperise jane veprimet dhe mosveprimet e drejtuesve kosovare, ato qe mbajne mbi supe pergjegjesite per statusin e pasigurt te Kosoves. Keta drejtues jane fajtore per papunesine e larte, copezimin de facto te Mitrovices dhe rritjen e influences serbe mbi lideret perendimore. Kriza aktuale ne Kosove duket qarte ne parathenien e draftit konstitucional “Serbia dhe Mali i zi” ne te cilin Kosova, me nje pranim ne heshtje te Evropes dhe SHBA, eshte riafirmuar si nje pjese e Serbise. Si mund te ndodhe kjo pas Aleances se NATO-s per lufte kunder Serbise dhe per nje Kosove te lire, pas burgosjes se Millosheviçit dhe pas tre raunde zgjedhjes model qe u zhvilluan ne Kosove per te stabilizuar demokracine e stilit perendimor?

Dr. Rugova dhe Dr. Bukoshi, dhe duhet te ndjehen fajtore qe nuk kane perkrahur punen e paster dhe historike te lobit tone shqiptar, i cili solli zerin tuaj ne Uashington. Ju lejuat departamentin e shtetit te mendoje se per Kosoven mund te kete mundesi te tjera, edhe pse drejtuesit kyç te Kongresit, demokrate dhe republikane, ne Shtepine e Perfaqesuesve te Senatit te ShBA kane punuar me ligen civile per te nxitur zgjedhjet kongresionale per pavaresine e Kosoves. Rezoluten Gilman-Lantos (H. Res 476) ju dhe partia juaj nuk e mbeshtetet. Duhet te ndihet fajtor edhe z. Rugova qe nuk e perkrahu hapur UÇK si force çliruese, e cila luftoi se bashku me NATO-n per nje Kosove te lire.

Duhet te ndiheni fajtor edhe ju z. Javier Solana

Ka dhe shume drejtues te tjere te politikes ne Ballkan dhe asaj nderkombetare, te cilet kane gerryer ne thellesi çeshtjen kombetare shqiptare. Duhet te ndihen fajtore ata politikane aktuale ne Greqi, Serbi dhe Rusi qe perpiqen te barazojne perpjekjet e shqiptareve per pavaresi, si fundamentalizem islamik dhe terrorizem.

Duhet t’u vije turp edhe atyre drejtuesve aktuale ne Turqi, te cilet nuk ecen ne hapat e guximshme e plot kuraje te Turgut Ozal, nje njeri i cili inkurajoi politikanet shqiptare, perfshire dhe shqiptaro-amerikanet si puna ime, per te vazhduar luften kunder shovinizmit sllav dhe grek per lirine ne Ballkan. Duhet te ndiheni fajtor dhe ju z. Javier Solana per nxitjen e politikave per te krijuar nje shtet te ri jugosllav te quajtur “Serbia dhe Mali i Zi”, duke toleruar Kosoven si pjese te Serbise. Sanksionimi i ketij dokumenti (kartes kushtetuese) thjesht do te shkaktoje paqendrueshmeri te perkohshme ne Ballkan, dhe per pasoje edhe te pjeses tjeter te Evropes.

Duhet te ndihen fajtore edhe politikanet franceze qe vazhdojne te mbeshtesin politiken e ndjekur ne Ballkan nga Serbia dhe Rusia, e cila shkaktoi 4 luftera ne Ballkan qe nga 1990. Kjo politike s’do te beje asgje tjeter veçse do te ruaje paqendrueshmerine ne Evrope. Nuk ka si te ndodhe ndryshe nese Kosova dhe Mali i Zi nuk do te lejohen te ushtrojne te drejtat e tyre per vete percaktim nen ligjet nderkombetare, duke mbajtur referendume te organizuara dhe te monitoruara lidhur me statusin final qe deshirojne.

Dhe se fundmi duhet te ndihen fajtore edhe zyrtaret e Departamentit te Shtetit dhe Keshillit te Sigurimit Nderkombetar, te cilet nuk mesuan dot nga gabimet e bera ne te kaluaren dhe jane shume te gatshem te degjojne Rusine dhe Evropen, teksa kerkojne menyra per te braktisur rolin drejtues te ShBA ne Ballkan qe nga 1990-a nuk arrini ta kuptonin se tashme populli shqiptar ka besim vetem tek Amerika, per sa i perket te ardhmes se tij? A nuk e dini se nderkohe nje numer i madh serbesh dhe grekesh gjate tragjedise se 11 shtatorit ne SHBA hidhnin valle, ndersa shqiptaret e Kosoves, Maqedonise, Malit te Zi dhe Presheves ndiznin qirinj dhe qanin ndersa mbanin ne dore postera te heronjve amerikan te cilet humben jeten gjate kesaj tragjedie?

Zgjohu Amerike

Zgjohu Amerike - shqiptaret jane te vetmit miq qe ke ne Ballkan.
Pasi investuam miliona dollare per te realizuar luften e NATO-s kunder Millosheviçit; pasi investuam me shume se 200 milione dollare per ndertimin e nje qendre ushtarake ne Kosove; pasi pame serbet, ruset dhe ukrainasit qe i shiten arme Irakut, arme te cilat do te perdoreshin kunder ushtareve tane; pasi u konfirmua nga nacionalistet greke, qe ne te vertete vrane zyrtaret amerikane per arsye ultra-nacionaliste, tashme eshte koha qe SHBA te njohin legjitimitetin e luftes se gjate shekullore te popullit shqiptar per liri, duke mbeshtetur pavaresine ne Kosove, si te vetmen mundesi te vendosjes se qendrueshmerise dhe paqes ne Ballkan dhe ne te gjithe Evropen, gje e cila eshte, kryesisht, ne interes te SHBA.

· Autori eshte Kryetar i Liges Qytetare Shqiptaro – Amerikane

TRAKTATI PER FQINJESI TE MIRE DHE KOSOVA SI ZONE E LIRE !

Quod licet Jovi, non licet bovi :

Ndoshta edhe nuk do ta kuptoni kete thenie ne gjuhen latine dhe me te drejte do te pyesni, pse kjo pyetje ne kete kohe dhe mos eshte vetem nje perpjekje e autorit te ketij shkrimi qe me nje “ intelektualizem “ te larte te imponohet para lexuesve te gazetes “ Epoka e Re “ duke shitur dushk per gogla siç bejne pjesa me e madhe e intelektualeve te Kosoves, sot. Perkthyer ne shqip do te thote : “ Çka i lejohet Jupiterit ( lexoje , zotit ) nuk i lejohet buallit. Ose edhe me shqip : “ çka u lejohet nderkombetareve ( zoterve te Kosoves ) nuk u lejohet parlamentareve ( disa buajve ) , gjithashtu te Kosoves. Kosova, si Piemont i shqiptarise nuk ka dhene edhe aq shume intelektuale, mendoj koheve te fundit, qe do te ndikonin ne proceset globale dhe qe do ta nderonin ambientin nga jane. E kemi nje nobeliste ( Nena Tereze ), pastaj Ferid Muratin si gjysemnobelist dhe Kadarene si kandidat te perhershem dhe te perjetshem per çmimin Nobel. Çka bejne sot inteletualet ne Kosove dhe cili eshte roli i tyre ? Shumica jane shnderruar ne sherbyes civile te lidereve politike injorant dhe ne kete menyre jane bere pjese e proceseve politike ( implementimit te projekteve politike shume te demshme per Kosoven ) duke manipuluar me popullin zemerbardhe. Per shkak te do perfitimeve materiale jane degjeneruar shpirterisht dhe intelektualisht! Kompleksin e inferioritetit intelektual perballe intelektualeve te vertete e kompensojne me servilizem dhe degjueshmeri ndaj “autoriteteve” politike vendore e sidomos atyre nderkombetare. Kjo fushate paraelektorale eshte deshmia me e fuqishme ne favor te konstatimit tim. Çdokush qe, nese edhe vetem njehere ka percjellur debatet per kryetare te komunave e sheh mjerimin tone intelektual dhe moral, ne nivelin baze! Sa me shume ngritesh me lart ne kierarkine sunduese, ky mjerim nuk behet me i vogel por behet me i sofistikuar dhe ambalazhohet bukur qe te jete i pranueshem per shumicen e qytetareve te Kosoves. Servilizmi i disa “intelektualeve” ndaj lidereve politike, te gjalle dhe te vdekur eshte antologjik! Kujtojeni si kane vallezuar dhe vrapuar rreth Ibrahim Rugoves, tashme te ndjere autoritetin e te cilit po e riciklojne edhe tash, si vallezojne sot rreth Hashim Thaçit, te gjalle dhe te forte, per çastin, rreth Ramush Haradinajt, te cilin e kane rrespektuar dhe e rrespektojne per shkak te interesit ( mbijeteses politike, mireqenies materiale ) dhe frikes. Keto jane edhe arsyet pse atij i premtojne postin e kryeministrit dhe nga kush ? Nga ata, projektuesit e pykave dhe termocentraleve me ere, te cilet, po te mos ishte Ramush Haradinaj kurre nuk do te beheshin “ intelektuale “ dhe nuk do t’i fitonin votat as ne hyrjet e banesave te tyre te uzurpuara pas perfundimit te luftes ! E kemi rastin eklatant te Behxhet Pacollit te AKR –se, shumica e intelektualeve vrapojne pas parave te tij dhe pasi t’u kete ra diçka ne gushe, ne menyren me te pandergjegjshme dhe te pamoralshme perpiqen te distancohen nga ai, sikur diteve te fundit! Ky eshte ai morali yne me indigo ( i dyfishte ) dhe injoranca e sofistikuar dhe e mbeshtjellur me intelektualizem! Permbajtja eshte gatishmeria per t’u nenshtruar ne çdo kohe, pa kundershtimin me te vogel. Keni alamet shkrimtare, gazetare, artiste te estrades dhe analiste politike qe enderrojne te jene afer filan politikanit, te bejne nje foto me te, ta fitojne besimin e tyre qe, me ne fund te perfundojne ne perqafimin e tyre politik dhe patriotik! Me nje fjale, politikanet behen makro ( mbrojtes ) te sherbimeve qe ofron prostitucioni intelektual. Eshte tashme legjendare gatishmeria per degjueshmeri ( lexo nenshtrim ) e lemshit politikano – intelektual ndaj nderkombetareve , duke filluar nga Rambujeja deri te epoka e Ishingerit. Pra, eshte pranuar Rambujeja, Rezoluta 1244, demilitarizimi i UÇK –se, Korniza Kushtetuese, cenimi i integritetit territorial te Kosoves, Standardet para Statusit, Decentralizimi sipas parimit etnik, eksterritorialiteti i kishave dhe manastireve, bisedimet me Serbine per statusin e Kosoves, plani i Ahtisarit, vendimet e Grupit te Kontaktit, 14 pikat e Trojkes se Trobojkes dhe Traktati per Fqinjesi te Mire me Serbine qe ne fakt jane pajtim per Konfederate me Serbine ( shpresoj se sinqerisht ta kene pranuar kete Ekipi i Unitetit vetem se duhet te kamuflohet qe te mos duket si konfederate por si Kosove e pavarur dhe sovrane!). Mos te flase per gatishmerine qe te pranohen te gjitha sugjerimet ( lexo imponimet ) e nderkombetareve per simbolet “ shteterore “ siç jane, flamuri, himni dhe stema. Nuk eshte perfillur asnje propozim i pales kosovare nga nderkombetaret. Do ta shihni se çfare permbajtje ka propozimi per Kushtetuten e Kosoves, vertet eshte nje krim juridik ku vullneti i shumices dhunohet nga vullneti i pakices dhe ku shumica prej 95% ne te vertete shnderrohet ne pakice politike! Nenshtrimi i te se ashtuquajtures shoqeri civile ndaj nderkombetareve ka permasa biblike. Thjesht, jane te paskrupullt ne arritjen e qellimeve. Shkelin mbi te gjalle dhe mbi te vdekur. Asnjehere nuk i sherbejne misionit te percaktuar por objektivit ( projektit ) te adhuruar. Me politikanet e vendit flirtojne part – time ( orar te shkurtuar ), me nderkombetaret flirtojne full- time ( 24 ore ). Ne fund, shumica perfundojne ne politike, nga bashkejetesa kalojne ne statusin martesore ndonese jane shkelesit me te medhenj te kurores! Kjo eshte shoqeria civile e Kosoves apo njesia paramilitare e realizimit te projekteve kunder interesave te qytetareve te Kosoves. Apo, elita e mercenarizmit qytetare. Kerkoj falje nga ajo pjese e shoqerise civile e cila me perkushtim dhe ndershmeri e ka kryer punen duke u ballafaquar edhe me probleme qe e rrezikojne aktivitetin e saj, te natyres materiale dhe te sigurise! Lexuesi i vemendshem e ka te qarte se nga Rambujeja e deri te epoka e Ishingerit, berthamen implemntuese te te gjitha projekteve e perbejne politikanet aktuale dhe korbat e shoqerise civile, te inkuadruar ne grupe politiko- strategjike, keshilltare, oborrtare etj. e te cilet Kosoves i kane shkaktuar me shume deme politike, materiale, urbanistike, ekonomike, kulturore etj. se Serbia, ne kushte te paqes, ( perjashtoje luften ). Ky eshte konstatim i rende dhe aspak patriotik, mirepo thellesisht jam i bindur per kete!

Diçka per trekendeshin e Bermudeve dhe trekendeshin USAID-ATRC-KLUBI REPUBLIKAN dhe klubet e tjera :

Nderkombetaret, punen e pare qe e kane bere pasi kane ardhur ne Kosove ishte ndertimi i kapaciteteve te sektorit joqeveritar vendore, si opozite e vertete dhe monitorues i punes se IPVQ -ve te Kosoves, synim qe praktikohet ne te gjitha vendet ne transicion e qe kane qene ne konflikte te armatosura. Me nje fjale, ky qellim eshte perpjekje per te ndertuar mekanizma vendore qe do te luajne nje rol aktiv ne fushen e te drejtave te njeriut dhe perparimin e proceseve demokratike. Ky eshte preteksti ndersa konteksti eshte ndertimi i nje rrjeti informatoresh dhe denoncuesish permes te cileve do te mbahej situata nen kontrolle si ajo ne sektorin qeveritar ashtu dhe joqeveritar. Ne baze te ketyre informatave, merreshin qendrime per personalitete te caktuara dhe beheshin kombinime politike, formoheshin koalicione dhe qeveri. Puna e pare per te cilen na mesonin ishin dukurite si konflikti i interesit dhe sigurimi i transparences ( llogaridhenies ) si parakusht per zhvillimin e demokracise e cila ne Kosove i bente hapat fillestare. Jane ndare dhjetera projekte per ta luftuar konfliktin e interesit dhe per ta siguruar transparencen apo llogaridhenien. Jane bere shume raporte e publikime por situata nuk ka ndryshuar aspak ose fare pak. Varesisht prej zhvillimeve politike dhe nbrojtjes se interesit te grupeve te caktuara me ndikim, jane favorizuar apo margjinalizuar edhe individe me ndikim ( Adem Demaçi, Albin Kurti, Gani Krasniqi, Nexhat Daci etj. ) nderkaq jane favorizuar mbeturinat e ish bashkepunetoreve te UDB –se dhe jashteqitjet e tjera, tani te transformuara ne “ shoqeri civile “. Po çfare lidhshmerie kane Trekendeshi i Bermudeve dhe ai USAID – ATRC dhe KLUBI REPUBLIKAN ? Trekendeshi i Bermudeve eshte nje lokacion shume i rrezikshem per marinaret dhe fluturaket qe fluturojne ulet si edhe hulumtuesit e ndryshem qe e ndermarrin nje ekspedite per ta hulumtuar rrezikshmerine e ketij fenomeni. Shume anije, aeroplane dhe ekspedita kane perfunduar ne ujerat e ketij Trekendeshi te Bermudeve asnjehere pa u zbuluar shkaku i vertete. Flitet per nje fushe te fuqishme magnetike nenujore e cila eshte shkaktare e ketyre fatkeqesive. Trekendeshi USAID- ATRC dhe KLUBI REPUBLIKAN ka tjeter funksion, nuk rrezikojne anije me ekuipazh e as aeroplane dhe fluturake te tjera por rrezikojne sektorin joqeveritar duke i diferencuar ne lojale dhe te padegjueshem. USAID, si donatori kryesor i ndane mjete financiare ATRC –se ( qendres per trajnime dhe resurse ) ndersa kjo i ndane grante OJQ –eve ne mesin e te cileve edhe KLUBIT REPUBLIKAN. Do te thoshit, çka ka ketu te keqe kur mjetet shkojne ne zhvillimin e sektorit joqeveritar?! Asgje , do te thoja edhe une po te mos ishte ne pyetje shkelja flagrante e parimeve qe na kane mesuar vet nderkombetaret , ne mesin e te cileve edhe USAID. Ne keto tri institucione ( USAID, ATRC dhe KLUBI REPUBLIKAN ) jane te punesuara tri motra, njera nga USAID i ndane mjetet tjetres ne ATRC nderkaq kjo i ndane te tretes ne KLUB REPUBLIKAN. Ky eshte rast tipik i konfliktit te interesit. Mosberja publike e kesaj nga ana e drejtuesve te USAID –it, ndonese jane ne dijeni, eshte rast tipik i jotransparences ne ndarjen e fondeve. Kete e dine shume mire edhe Zyra Amerikane dhe shefja e saj, Tina Kajdanow. Dhe pse e bejne kete, sepse per momentin kane nevoje per nje “shoqeri civile” te tille. USAID-i ka bere diferencimin e OJQ –ve ne Kosove, te degjueshmeve ( KIPRED ) u ka ndare mjete per monitorimin e zgjedhjeve, KMDLNJ –ne e ka perjashtuar sepse keshtu ka dashur shefja e madhe e Zyres Amerikane. Ne interesimin e mediave, USAID asnjehere nuk ka dhene pergjigje pse ka vepruar keshtu. Sepse e injoron transparencen. I ka favorizuar dy fenomene negative per te cilat eshte angazhuar vet, konfliktin e interesit dhe jotransparencen. Çka ka bere ATRC ? Ka organizuar debate te kurdisura, me pjesemarres te perzgjedhur mire per t’u siguruar mbulese faktike dhe politike proceseve te decentralizimit sipas parimit etnik, zonave te mbrojtura per kisha dhe bisedimeve per statusin e Kosoves. Pse nuk ka organizuar ndonje debat per vrasjen e protestueve paqesore te 10 shkurtit ( Mon Balaj dhe Arben Xheladini ), arrestimin dhe krishtizimin e Albin Kurtit, veprimin jodemokratik dhe shantazhues te dikujt nga USAID –i ndaj KMDLNJ –se ! As KLUBI REPUBLIKAN, i njohur per organizimin e debateve ku rraheshin tema te ndryshme nga aktualitetet, jo qe nuk ka shfaqur gatishmeri te organizoje debate qe e kontestojne realitetin por eshte vene ne funksion te ngulfatjes se fjales se lire ( kujtojeni reagimin e Shkelzen Gashit ne gazeten Koha Ditore). Atij iu pamundesua te flas ne nje debat me liderin e PDK –se. Hyrja dhe pjesemarrja ne debat iu kushtezua me mbylljen e gojes gje qe ai nuk e pranoi. Sikur ne kohen e komunizmit apo te Millosheviqit! Per kete arsye marrin grante keto klube dhe qendra nderkaq eliminohen organizata te cilesuara si te padegjueshme. Kunder diferencimit te OJQ – ve eshte dashur te organizohen debate edhe nga ATRC edhe nga KLUBI REPUBLIKAN nderkaq OJQ- et e mirefillta eshte dashur ta ngrejne zerin. Sot diferencohemi ne, KMDLNJ, neser do te diferencohen keta te degjueshmit. Po te kishte shoqeri civile te vertete, ne kete rast do te dukej roli i saj!

Fushata parazgjedhore dhe sindromi i harreses :

Eshte nje kategori e njerezve qe rrejne naten e diten duke shpresuar se ata qe degjojne rrenen jane harrestare apo pse mos te them , jane edhe te marre! Nuk mund ta kuptoje ndryshe sjelljen dhe premtimet e riperseritura te subjekteve garuese, ose na konsiderojne krejt te marre ose mendojme se nuk lexojme asgje. Eshte e pabesueshme se çka premtojne, vetem per te mbetur ne pushtet. Perseri kerkojne vota! Per t’i perseritur te njejtat premtime edhe pas kater vjeteve! Fushata eshte duke shkuar per se mbari, ne frymen e koalicioneve te ardhshme. Subjekti me i sulmuar ne kete fushate eshte AKR dhe lideri i saj, Behxhet Pacolli i cili sulmohet shkaku se parandjejne rrezikun nga ai. Pra nuk sulmohet pse eshte rus apo serb apo pse nderton kulla me çokollata te Kaxhikistanit ( oj gjeografi, ta hengsha une syrin ty ) por pse po ofron diçka, qe sipas te gjitha gjasave edhe mund ta realizoje! Ndryshe, fushata eshte relativisht paqesore. Te gjitha subjektet garuese ftojne elektoratin te votojne, natyrisht per ta nderkaq ORA e ka fushaten me simpatike. Ne veçanti ishte simpatik shkrimi i Shkelzen Maliqit ne Ekspress me titullin VOTO ! Vetem nuk e di nese kete e ka bere ne cilesine e anetarit te ORA –se, Koalicionit monitorues “ Demokracia ne Veprim “ apo Nismes se te Rinjve per te Drejtat e Njeriut ? Duket se eshte pjese e te gjitheve. Koken e ka futur ( shpresoj, perkohesisht ne politike ) ndersa trupin dhe shpirtin e ka ne “ shoqeri civile “. Levizja per Vetevendosje ka ftuar qytetaret e Kosoves te mos votojne duke i identifikuar te gjitha arsyet pse nuk duhet te votohet e te cilat jane 100 % te sakta. Koalicioni monitorues “ Demokracia ne Veprim “ po na bombardon per çdo dite me do sllogane teper bajate ne mediat e shkruara ne favor te daljes ne votim. Per kete edhe paguhen, bukur mire! Edhe Nisma e te Rinjve per te Drejtat e Njeriut ka filluar nje fushate pro zgjedhjeve dhe kunder Vetevendosjes duke e akuzuar kete levizje per mashtrim. Vetem shihni nga vijne dhe te kaluaren e tyre dhe çdo gje do ta keni te çarte! Natyrisht, mua nuk kane arritur te me bindin perkunder premtimeve te cilat, padyshim se do t’i realizojne, si gjithehere deri me tani, pra, une nuk do te votoj!

Istikamet e Karamuratit dhe miliardat e Batonit : Sot, kontribuesit me te medhenj te buxhetit komunal te Prishtines jane dy police te SHPK –se qe gjate orarit te tyre te punes shqiptojne dhjetera tiketa me gjobe per shkak te parkimit te ndaluar ne rrugen e cila nuk eshte frekuentuese as per vetura e as per kalimtare. Ne keto rruge jane shenjat ku eshte i lejuar parkimi ( me pagese ) por nuk perfillet nga keta police me biçikleta ne kohen kur shume rruge te Prishtines jane shnderruar ne istikame te Karamuratit! Kjo, ne fakt nuk mund te interpretohet ndryshe veç si nje plaçkitje e “ ligjshme “ e qytetareve, te cilet, pa fajin e tyre kane mbetur pa hapesire per parking! Kontribuesi me i madh dhe shpetimtari i buxhetit te Kosoves ( ndonese hipotetik ) mbetet Baton Haxhiu me 7 miliarda te hyra vjetore, per 12 vitet qe vijne. Merreni me mend, 7 miliarda here 12 vite bejne 84 miliarde ! Nese kesaj shifre i shtohet edhe buxheti ( social ) , real i tashem i Kosoves prej 700 milione eurove, nuk e di ku do te mberrijme! Ani Kosova si zone e lire doganore! Nuk do te kisha koment as me 1 prill ( kur do te shpallet pavaresia e Kosoves ) e lere me sot!

Lexues te nderuar, pata shkruar me heret per te bemat e Stiven Shukut dhe hajnave vendore, ne planin e diskreditimit moral ( me do zogeza shqiptare ) dhe diversionit ( hajnise ) materiale, me do ministra shqiptare. Kerkoj falje pse e kam qelluar kete dhe shume te tjera, per pavaresine, ne radhe te pare!

UÇK: Jemi organizuar per te mbrojtur popullin dhe territorin shqiptar

Jemi te detyruar te organizohemi ne njesite te rregullta ushtarake, ne menyre qe te mbrohet populli i rrezikuar shqiptar dhe çdo pellembe e territorit shqiptar, thuhet ne nje komunikate per media derguar sot nga organizata qe veten e quan Keshill Organizativ Politiko-Ushtarak i UÇK-se. “Ne, ish-luftetaret e Ushtrive Çlirimtare te trojeve shqiptare, duke percjelle gjendjen e papermiresuar te te drejtave qytetare dhe kombetare te popullit shqiptar, me gjithe orvatjet per zgjidhjen e çeshtjes se pazgjidhur shqiptare ne rruge te mirekuptimit dhe paqes, dhe me gjithe marreveshjet e kompromiset, sado te demshme qe ishin per shqiptaret, dhe se fundi me eskalimin e dhunes shoviniste sllavomaqedonase me sulmet me te reja ne Tetove dhe ne rrethine, per shkak te rrezikut qe po i kanoset popullit shqiptar dhe qenies se tij kombetare, ju vejme ne dijeni se luftetaret qe sot po mbrojne nderin e kombit dhe popullaten shqiptare, jane bijte me te dashur te ketij populli dhe çdo tendence per njollosjen dhe etiketimin e tyre eshte propagande e armikut te kombit shqiptar”, nenvizohet ne komunikaten, e cila shoqerohet edhe me tri fotografi, ku shihen persona te maskuar me pajisje dhe uniforma luftarake.

Aty terhiqet verejtja se nuk mund te kete zgjidhje te qendrueshme politike e ushtarake, paqe e stabilitet ne Ballkanin e trazuar, pa respektimin dhe zbatimin e vendimeve te Konferences se Bujanit per vetevendosje, per jetesimin e betimit ushtarak te pjesetareve te tri ushtrive çlirimtare te Kosoves Administrative, te Kosoves Lindore dhe Maqedonise. Po ashtu, kjo organizate ka theksuar se te gjitha marreveshjet e derisotme shqiptaro-sllave, te dala nga luftat e fundit ne Kosove e vise te tjera, si dhe protagonistet e tyre, i konsideron te deshtuara.

INA: Agjencite serbe keqinterpretojne nje komunikate te KPU te UÇK-se, nje organizate e panjohur

Agjencia INA duke u bazuar ne pohimet e verteta dhe komunikaten e publikuar sot ne gazeten "Epoka e Re" ne Prishtine pergenjeshtron informacionin e publikuar nga agjencite serbe Fonet dhe Tanjug se pergjegjesine per sulmin e ka marre nje organizate e quajtur Keshilli politiko-ushtarak i UÇK-se.

Agjencite serbe kane nxjerrur nga konteksti komunikaten e publikuar nga ky keshill, i cili nuk dihet se nga kush udhehiqet. KPU e ish-UÇK-se ne komunikaten e publikuar sot ne gazeten "Epoka e Re" dhe mediat e tjera ne Prishtine ka reaguar per vrasjen e pjestareve te grupit te armatosur ne Brodec te Tetoves gjate perleshjeve me policine. Kjo organizate nuk permend marrjen e pergjegjesise, por ben te ditur per mundesine e mobilizimit te pergjithshem te ish-ushtareve ne rast te eskalimit te situates ne trevat shqiptare. Lajmi i agjencive serbe eshte cituar edhe nga disa media maqedonase, te cilat jane bazuar vetem ne versionin serb te lajmit.

SKSH:10 police te vrare ne Brodec

Sigurimi Kombetar Shqiptar(SKSH) nje krah i Armates Kombetare Shqiptare nepermjet nje komunikate sot beri te ditur se “sulmi ne fshatin Brodec nuk eshte realizuar nga nje formacion me perberje te perzier etnike siç deklarojne Ministria e Brendshme, por u realizua nga nje njesi e perbashket serbo-maqedone”. “5 dite perpara sulmit ne Shkup arriten mercenare serbe te cilet pas vezhgimit te territorit dhe me ndihmen e spiuneve shqiptare planifikuan dhe realizuan sulmin qyqare ku si pasoje rrane me teper se 10 police te kesaj perberje”, thuhet ne komunikate, transmeton INA.

Sipas SKSH, pas rrezimit te helikopterit te MPB-se se IRJM-se, fakt ky qe u dha dhe nga focat e KFOR-it ne Kosove, gjeten vdekjen edhe 4 police qe ndodheshin ne te ne momentin e sulmit. “Edhe ekuipazhi i helikopterit perbehej nga nje pilot, dy snajperist dhe nje gjuajtes te gjithe te etnitetit serb.Nje polic me kombesi maqedone eshte vrare si pasoje e rezistences dhe te njejtin pritet ta publikojne me vone”, thuhet ne komunikaten e sigurimit te AKSH-se.(INA)

SKANDALOZE: Lista e rroges se rojes se fshatit paraqitet si fond per grupin e armatosur

Nov 11, '07 6:12 AM for everyone

Nje liste e bashkesise se fshatit per financimin e rojes se tokave te fshatit te Brodecit eshte theksuar si liste fondesh te grumbulluara nga fshataret per financimin e grupit te armatosur ne kete rajon. Kjo behet e ditur ekskluzivisht nga agjencia e lajmeve INA.

Keshilli i emergjences se fshatit Brodec akuzon MPB per keqperdorimin e kesaj liste, e cila eshte konfiskuar nga bashkesia lokale dhe e cila perfshin emrat e fshatareve qe kane dhene nga 2, 5 dhe 10 euro per rojen e tokave te fshatit dhe jo siç shkruhet 207.000 euro.Lista skandaloze e nxjerrur nga MPB eshte publikuar ne te perdishmen "Veçer", e cila konsiderohet e afert me qeverine. "MPB ka gjetur listen ku jane permendur 40 emra te financuesve te grupit kriminal me emer e mbiemer si dhe me donacionin e dhene. Vlera e donacionit arrin rreth 207 mije euro", potencon gazeta duke u thirrur ne MPB-ne, informon INA. Sipas materialit autentik te publikuar del se llogarise se pergjitshme i jane shtuar zerot dhe banoret dalin si financues te grupit.

Kryetari i bashkesise lokale te fshatit Brodec, Refet Beqiri qe eshte edhe kryetari i keshillit te emergjences thote per INA se dikush po mundohet te montoje raste te shpifura per banoret e fshatit.

"Ne kemi grumbulluar para per polakin apo rojen e fshatit si i thone. Na kemi dhene nga 2 euro e 5 euro, çfare 207 mije euro. Si i doli kjo matematike. Po te kishim aq para, Brodeci do te ishte ma mire", thote Beqiri, duke shtuar se te gjitha dokumentat e tjera jane konfiskuar nga policia.

Keshilli emergjent kerkon kthimin e te gjithe dokumentacionit, pasi qe aty ka te dhena te ndryshme dhe evidence per fshatin. Ismet Halimi (52) eshte roja i tokave te fshatit dhe thote per INA se ai kryen punen e ruajtjes se tokave te fshatit nga kafshet dhe demet e tjera.

Dokumenti i konfiskuar nga MPB i publikuar ne te perditshmen maqedonase"Veçer"

Vecer - MVR pronaslo spisok na koj bile navedeni 40 financieri na kriminalnata grupa so ime prezime, i donacijata na koja ja dale. Vkupnata donirana suma iznesuva okolu 207 ijladi evra

AKSH:Fajtore per Brodecin PDSH dhe BDI

Fronti per Bashkimin Kombetar Shqiptar –Armata Kombetare Shqiptare ka akuzuar dy partite shqiptare ne Maqedoni lidhur me ngjarjet e fundit pas perleshjes se armatosur ne fshatin Brodec te Malesise se Tetoves, njofton agjencia e lajmeve INA.

“Para se te ndodhte Brodeci FBKSH-AKSH pesoi humbjen tjeter te rradhes, humbi pjestarin e oreve te para te AKSH-se, pjesmarresin e tri lufterave te fundit, deshmorin e kombit Xhavit MORINA, por mbi te gjitha humbje shume me te medha pati populli shqiptar i kesaj krahine te Shqiperise Etnike, sepse humbi 6 djelmosha dhe fshatra te tera shqiptare u dogjen e u shkaterruan, si dhe u torturuan e u maskaruan civile te pafajshem e te pambrojtur, per te cilat deme konsiderojme se urgjentisht duhet te kerkohet llogari, jo vetem nga pushtuesit e kolonizatoret sllavo-maqedonas, por edhe nga veglat e tyre shqipfolese: BDI dhe PDSH, te cilat permes partive te tyre simotra (me te cilat kolaborojne) koken e kane ose ne Beograd ( BDI permes LSDM) ose ne Sofje ( PDSH permes VMRO-DPMNE)”, thuhet ne komunikaten e FBKSH te nenshkruar nga zedhenesi politik Gafurr Adili, transmeton INA.

Kjo organizate kerkoi qe bashkesia nderkombetare urgjentisht te filloje hetimet e menjehershme mbi ngjarjet e ndodhura dhe te gjithe pergjegjesit e ketyre ngjarjeve edhe t'i ndeshkoje sipas ligjeve dhe konventave nderkombetare ne fuqi. FBKSH deklaron se Menduh Thaçi dhe Ali Ahmeti dhe miqte e tyre ne Sofje dhe ne Beograd do te deshtojne ne misionin e tyre te ndyre per ta kompromentuar AKSH-ne

Liria per te pire kafe dhe poshtersia e quajtur Ahmet Hasolli

Liria per te pire kafe dhe poshtersia e quajtur Ahmet Hasolli

Sot, ne gjykaten supreme ne Prishtine u mbajt seanca per rishqyrtimin e arrestit shtepiak te Albin Kurtit. Çuditerisht ne seance erdhi edhe avokati Ahmet Hasolli i caktuar nga gjykata por i cili me heret kishte dhene doreheqje. Duke iu falenderuar ketij te ashtuquajturi avokat te Albinit gjyqtaret nderkombetar edhe njehere i legjitimuan veprimet dhe vendimet e tyre. Pra, megjithate po vazhdojne te gjejne ‘shqiptare te ndershem’ te cilet nuk po e respektojne thirrjen e Albinit qe asnje avokat shqiptar te mos e mbroje. Albin Kurti me 30 shtator 2007 pat kerkuar nga avokatet shqiptare qe te mos pranojne ofertat e gjykates per ta mbrojtur ate dhe ne kete menyre t’i bashkohen atij ne sulmin kunder kesaj gjykate te padrejte qe eshte ne sherbim te politikes se regjimit te UNMIK-ut. Mosardhja e avokatit Hasolli ne seance do te ishte ne perputhje me doreheqjen e tij dhe kesisoj ajo do ta bllokonte procesin gjyqesor kunder Albinit. Mbase Ahmet Hasolli me kete gjest te tij deshmoi ate qe e kemi ditur: se ai nuk e mbron Albinin nga gjykata por e mbron gjykaten nga Albini.

Ne kete seance gjyqesore gjykatesi italian Maurizio Salustro vendosi qe Albini te mbetet ne arrest shtepiak por me masa me te buta duke lejuar qe ai te kete mundesi te dale nga shtepia prej ores 10:00 e deri ne oren 19:00. Pjesen tjeter te kohes policet mbesin te dera e baneses se tij. Po ashtu, çdo dite kur ka seance gjyqesore Albini do te jete nen arrest shtepiak 24 oresh serish me police te dera sikurse deri me tash.

Eshte e qarte se kjo zbutje e gjyqtarit Salustro vjen si rezultat i presionit qytetar dhe vetedijesimit gjithnje e me te madh te njerezve per izolimin e dirigjuar nga lart te Albinit. UNMIK-u nepermjet vendimit me te ri te Salustros ka per qellim qe te mbushen titujt e gazetave me shprehjen mashtruese ‘U lirua Albini!’ dhe asisoj ta zbraps ca pakenaqesine e qytetareve. Liria nenteoreshe ne dite per Albinin eshte liri per te pire kafe. Albini eshte i lire m’u ashtu siç eshte Kosova e pavarur.

Gjyqtari italian Maurizio Salustro edhe kesaj radhe nuk e la Albinin te fliste duke e nderprere qysh ne fillim fjalimin e tij megjithese ia kishte dhene fjalen atij paraprakisht. Ne vijim eshte dhene fjalimi i ri, serish i ndaluar, i Albin Kurtit.

Fjalimi i dyte i ndaluar i Albinit

Ky trup i gjyqtareve nuk ka te drejte qe te marre vendime as per mua e as per dike tjeter. Perveç arsyeve te ravijezuara ne deklaraten time te 19 shtatorit, une e kundershtoj kete trup per shkak te sjelljes se tij gjate seances gjyqesore te asaj dite dhe qe nga atehere. Siç e kane theksuar Ombudspersoni dhe KMDLNJ, seanca e 19 shtatorit ka perfshire nje varg te parregullsive te papranueshme.

Para se gjithash, une nuk isha i njoftuar per padine e re me te cilen gjyqtari Salustro e hapi seancen e 19 shtatorit. Kjo padi e re nuk eshte konfirmuar, dhe une nuk e kam pranuar nje kopje te saj. Une kam te drejte qe te informohem per akuzat kunder meje dhe te mbrohem kunder tyre. Pasi qe as i ashtuquajturi avokat mbrojtes imi nuk eshte informuar per padine e re, leximi i saj me 19 shtator po ashtu ishte shkelje e parimit te barazise se paleve.

Ne mesin e ketyre gjyqtareve, kundershtimin tim te fuqishem posaçerisht ia drejtoj gjyqtarit Salustro. Nderprerja qe ai ia beri deklarates sime me 19 shtator – pasi qe kerkoi nga une qe ta lexoj ate – ka shkelur te drejten qe te degjohem dhe qe te mos nderprehem gjate fjalimit. Menyra se si gjyqtari Salustro me ka nderprere, nje menyre kjo e padinjitetshme dhe joprofesionale duke bertitur “mbylle”, gjithashtu paraqet sjellje te pahijshme dhe shkelje te etikes gjyqesore: gjyqtaret duhet te interpretojne ligjin dhe jo te veprojne siper tij. Une kam te drejte per gjykim te paanshem. Une kam te drejte qe te konsiderohem i pafajshem. Une kam te drejte qe te trajtohem me respekt. Sjellja e gjyqtarit Salustro eshte edhe me problematike pasi qe une jam i privuar nga kerkesa per zhdemtim – ne Kosoven e sunduar nga UNMIK-u nuk ka mekanizem permes se cilit une mund te inicoj procedure kunder gjyqtarit Salustro.

Po ashtu e kundershtoj kete trup gjyqesor per moslejim te te ashtuquajturit avokat t’imin per terheqje te menjehershme nga rasti. Une asnjehere nuk e kam pranuar avokatin, dhe kur ai me ne fund e kuptoi se eshte koha te jap doreheqje, ky trup eshte dashur qe ta lejoje ate te veproje ashtu. Per me teper, une nuk jam njoftuar si duhet per seancen e neserme gjyqesore – kam mesuar per te vetem kur eshte permendur ne vendimin per ta zgjatur arrestin tim shtepiak, gjashte dite para seances, jo tete dite paraprakisht dhe jo ne nje dokument te veçante, siç parashihet me ligjin tuaj. Per me shume se kaq, vendimi per te ma zgjatur arrestin shtepiak eshte marrur nga gjyqtari Salustro pa me informuar mua se ai vazhdon te jete gjyqtari kryesues ne rastin tim.

Njekohesisht, po e perseris se ju kundershtoj juve per shkak te mungeses se pavaresise dhe te paanesise. Ju jeni emeruar nga UNMIK-u dhe e perfaqesoni UNMIK-un, i cili gjithashtu eshte i renditur ne kete rast si nje pale e demtuar dhe akuzuese. Sundimi jodemokratik dhe neokolonial i UNMIK-ut dhe negociatat per statusin e Kosoves me Serbine nuk do t’i sjellin Kosoves gje tjeter perveçse mjerimit dhe gjakderdhjes. Une e shikoj si detyre timen qe ta ndaloj kete qe te ngjaje duke iu kundervene padhunshem pushtetit te UNMIK-ut ne Kosove. Gjithnje e me shume njerez po e kuptojne se une kam te drejte ne kete, dhe se referendumi per pavaresi eshte e vetmja menyre se si Kosova mund ta fitoje lirine e vertete, dinjitetin dhe zhvillimin e shendetshem politik dhe ekonomik. Vetem vetevendosja mund te mundesoje drejtesi te drejte.

Pasi qe UNMIK-u eshte caku i kundershtimit tim te padhunshem, eshte e qarte se eshte ne interesin e UNMIK-ut qe te me pengoje mua per te vazhduar punen, duke me izoluar dhe duke u perpjekur qe ta hesht zerin tim mospajtues. Rralle kjo eshte kristalizuar me qartazi sesa kur gjyqtari i UNMIK-ut Salustro me bertiste “mbylle” ne seancen e 19 shtatorit.

E kundershtoj kete trup te gjyqtareve, e kundershtoj kete gjyq dhe e kundershtoj kete rast. Procesi i padenje i ketij rasti dhe ky trup ne vazhdimesi kane dhunuar te drejtat e mia fundamentale. Ky rast do te duhej te shfuqizohej dhe une te lirohesha menjehere.

Levizja VETEVENDOSJE!

DIGJE BEHXHET DIGJE Shkruan Col ZAJASI nga Kerçova

Behxhet Shala eshte nga ata te KLDMNJ - se. Njeri i mire eshte firauni por nganjehere e tepron. E kur e tepron natyrisht se e shkreton.

Nje plake e moçme diku ne nje katund te Ferizajit kish pas thene: ‘Kur te qohesh peshe veç prite!’. Dhe bota vertet qenka e rrumbullaket. Sot per sot jemi veçse te zbritur. Bexhi me shume parapelqen te shkruan. Sepse te shkruarit ‘eshte nje lloj te foluri ku nuk te nderpret njeri’. Ashtu eshte dhe topi nuk e luan.

Por ne rastin e Bexhit luan per ca. Ata qe e njohin per se afermi thone se Bexhi eshte plot tru, porse kur flet njeri se merr vesh. Deshifrimi me i mire kur flet ai eshte te perserisesh njeqind here: ‘a, qysh the, qyysh!’. Dhe Bexhi e ka kuptuar mire se ku rreh çekani, dhe qendis shkrime. Te gjithe i levdojne shkrimet e tij qesendisese dhe satirike, bile dhe une ndaj te njejten mendje per shkrimet e tij. Te gjithe i levdojne sepse te gjithe i kuptojne. Thuajse ne te gjitha rastet godet ne shenje. Thuajse. Thuajse. Dhe bota nuk eshte e tera Wilhelm Tel, shigjetari symbrehte zviceran i cili qellonte symbyllur ne nishan. Pajtohemi katerciperisht me kete. Dhe ka raste kur shigjeta dredheron tejmase dhe bene zarare qe s’i duam asnjeri. Prandaj, edhe kemi te drejte te reagojme kur Bexhi apo kushdo tjeter qofte shket ne ndonje derrase te dugte.

Ne diten e pare te dhjetorit ne faqet e gazetes ‘Epoka e Re’ Bexhi pushton nje faqe e kusur me shkrimin titullar ‘Tovarishq Shoskatov dhe zonja Kajdanov’. Dhe aty ku zvetnon ne paskajesi Bexhi eshte ne pjesen e pare te shkrimit te tij me nentitullin simbolik ‘Viti 1948 dhe viti 2007’.

E dime se ndasite ideologjike jane barre pa kurrfare nevoje qe i vihet mbi supe kauzes sone kombetare, kauze e cila vuan e vuan nga nje mije e nje rreziqe prej te gjitha aneve. Dhe ndasive ideologjike e fetare duhet t’iu ikim si djallit, sepse fundja ato jane vete djalli. Ideologjite e skajshme dhe ngjyrimet fetare jane prurje me dem e zarar, andaj per kete arsye edhe ky fare orteku eshte goxha i shpeshte. Dhe demi e paudhesia ne vendin e shqiptareve vie me kembet e kalit dhe shkon (nese shkon ndonjehere) me kembet e breshkes. Por edhe kembet e breshkes jane me sherr. Breshkaxhinjte (keshtu quheshin ironikisht fashistet e Duqes kur pushtuan Shqiperine) hyne me terror dhe dualen po me te njejtin zell terrori.

Dhe komunizmi te njejtin fat pesoi. Shefqet Musaraj paskesh pasur te drejte me pahir ama kur ne poemin e tij satirik ‘Epopeja e Ballit Kombetar’ kur deklamonte: ‘Se bolshevizmi/ ja ku po vjen/ Dhe ç’gjen perpara/ shemb e rremben’.

Komunizmi pesecepesh (pesekontinental) pat shpirt vetem derisa shkoi ne koshin e te paperdoreshmeve, sepse po trasonte udhen e çdo internacionalizmi te meparshem. Dhe çdo internacionalizem per te cilin do te kish njemend nevoje njerezimi; sikurse ara e shkrumbosur per shiun, tere kjo bote e prape e kredhur ne lot e dhembje ndoshta nje melhem i tille do t’ia bente çahren. Po ç’e do. Internacionalizmi kraheengjell mjerisht u zu per freri nga ‘Luciferi’ me brire. Fuqite tokesore dhe navale llapnin per internacionalizem ne kete bote te ‘paqyteteruarish’. Por ne mes te kesaj piskame vrundulluese sikur nuk degjohej epshi i ketyre te flamosurve per spektrin e ‘mbrojtesit’ te internacionalizmit.

Bexhi shkruan me plot lajthitje: ‘Pas vellait te madh komunist, pra Bashkimit Sovjetik, magjepsej ne veçanti nje vend krejt i vogel e i lodhur nga lufta, me shume duke luftuar shqiptari me shqiptarin se kunder okupatorit...’.

Se nuk mendon njehere para se te shkruan, kjo me habit fort kesaj rradhe ore Bexh. Sepse bacilet virulent te quajtur hiçhistoriane ne kuader te projektit ambicioz te quajtur ‘Hiçhistoria’ kane nisur te levrijne e te shkaktojne zarare te vjetra me stilin e ri. Keta fare hiçhistorianesh oborrtare (te llojit Mevla Çelebiu ne romanin mjeshteror te Kadarese ‘Keshtjella’) kane zene per duarsh nje gome te madhe shlyerese dhe ne vend qe t’i ndreqin ‘nde e mire’ (siç do te thoshte i pari shkronjes i ketij dheu Gjon Buzuku ne Mesharin e tij) ato shtremberime qe i kane bere kurtizanet e Titos historise, tani si çakenj po demtojne te mbjellat e mahnitshme te historigrafise shqiptare (duke filluar nga i madhi Aleks Buda e deri te i paharrueshmi Ali Hadri te cilet me punen e tij heroike rrezuan genjeshtrat e farketuara nga Beogradi). Ata po ekskomunikojne çdo te ngrehur te historianeve lapidare shqiptare me pretekstin se ato mbakan ngjyra bardh e zi dhe ere komunizmi!!! Ata po minimizojne çdo kontekst historik te lavdishem ku ka pasur dore Partia Komuniste ose shteti socialist shqiptar. Dhe kete fat te gijotines po e pret edhe Epopene Antifashiste NacionalÇlirimtare Shqiptare. Mjafton te shikosh sot nje tekst te historise per shkollat e mesme dhe do te marresh vesh sa eshte sahati. Nuk zihen askund ne goje te 28.000 deshmoret shqiptare, gjaku i te cileve u be pishtar i mekembjes te Shqiperise dhe atdhedashurise. Kete e bejne pra gjyqi jezuit, dhe ne turren e librave qe duhen djegur u dashkan qe te jene detyrimisht edhe puna madheshtore e historianeve shqiptare. Keta historiane luftes madheshtore NacionalÇlirimtare i japin nje kunderpamje qe ndryshon thelbesisht nga qenia e vertete. Ata po i thone Luftes Nacionalçlirimtare lufte vellavrasese! Digjeni, digjeni se nuk e keni djegur mire!

Andaj Bexh mos bjer ne pusine e ketyre skuadroneve te hiçhistorianeve maniak. Lufta Nacionalçlirimtare perben nje nga epopete me eklatante te ketij populli heroik, sepse permes luftes ku u inkuadruan mbi 120.000 liridashes bij te ketij populli u shporr njera nga mynxyrat vdekjeprurese qe kercenonte dynjane, nazizmi kryqthyer. Permes nje lufte revolucionare te furishme u zbojt krejt hitlerica (lexo: ushtria hitleriane. Keshtu e ironizonte D. Agolli). Dhe duhet te dime qarte, se lufta grandioze ne Shqiperi gjate Luftes se Dyte Boterore nuk ka qene thjesht rezistence sikurse ne vendet europiane, por nje revolucion i njemendet i cili Shqiperine e largoi nga seria e zerove dhe e beri per here te pare Faktor me F te madhe. Lufte qyetatare ne Shqiperi nuk ka pasur, por ka pasur rrezik te shkallezimit te nje lufte te mundshme qytetare. Dhe te shumten e rasteve, kjo lufte vellavrasese u shkaktua pikerisht nga ata qe gjermaneve u lepinin çizmet dhe u bene mburoje e tyre. Dhe mesymjet egershane te dimrit te pergjakshem te 1943/ 44’es dhe te qershorit 44’ deftojne mire se kush e nisi kete lufte vellavrasese.

Ne pjesen tjeter te paragrafit te sterzgjatur Bexhi pervijon: ‘...meqe mbreti i shqiptareve ne kohen kur duhej te organizohej rezistenca kunder italianeve, i pari ia mbathi duke e lene mbreterine e tij pa asnje mbrojtje dhe duke krijuar keshtu hapesire qe ne skene te dalin grupet komuniste - anarkiste te cilet per udheheqes shpirteror dhe faktik zgjodhen çetniket serb, tashme te konvertuar ne komuniste jugosllav’.

Bexh, ketu ju meritoni nje alamet vrejtjeje. ‘Dhelpera e Matit’ (siç quhej ironikisht nga populli) Ahmet Zogu vertet iku si lepur dhe popullin e tij e la pa mbrojtje, por kur thuani ‘la mbreterine e tij’ ketu beheni per te ardhur keq per ju. Sepse Shqiperia asnjehere nuk qe ‘e tij’. Mos ia la babai atij trashegim ne testamentin e tradhetive te Zogollve!? E ky testament eshte i gjate fort dhe mjaft gjenalogjik duke filluar nga vete ati i Ahmet Zogut Xhelal Zogu i cili i kishte luftuar perbetueshem patriotet shqiptare qe lipsnin bashkim te trojeve me Shqiperine. Per Ahmet Zogun lista e tradhetive eshte e gjate dhe besoj se e dini qe te gjithe. Por nuk besoj ne e dini te gjithe nje rast per pinjollin me te ri te zogolleve, te veteshpallurin (siç jane te veteshpallur tere kjo dinasti) Princi Leka II i cili me 2006 u diplomua si me i miri ne nje shkolle ushtarake britanike (ne Uells), shkolle kjo e bere nergut per princerit e ardhshem. Mori diplome, ah mos e marrte! U shpall nxenesi me i dalluar i tere atij kursi. Por a e dini cilia kish qene tema e ‘doktorimit’ te princit te hajthem fizikisht e menderisht: ‘Reagimi ne raste emergjente ne Kosove!’. Princi yne ‘i maleve’ ne vend se te mesoje ABC - ne kombetare meson sesi te shkrep plumba ne drejtim te popullit te vet ne Kosoven loce.

Grupe komuniste – anarkiste!!! Dale Bexh se e katranose krejt! Per cilen anarki na flisni? Kush ishin keta djem ipso fakto? Te shumten e rasteve, dime se keta ishin bije e bija populli, avangarde e perparimdashes te cilet u bene pararoja e popullit per liri e rrenjesim ndryshimesh ne boten shqiptare. Ta permend une Asim Vokshin (i cili me shoke u nis ne Spanje per te mbrojtur lirine spanjolle dhe per te luftuar rrezikun e popujve: fashizmin e cili e priste edhe Shqiperine. Asimi thosh: ‘zjarri duhet te pritet sa me larg shtepise’), te te permend une Qemal Stafen (i cili çuditi edhe komunistet italiane e franceze per pathyeshmerine e tij revolucionare. Madje jurisiti francez Marsel Vilar ne librin e tij ‘Mbrojtja akuzon’ ne kapitullin ‘Heroi shqiptar’ permend heroizmin e Q.Stafes perballe gjyqit linçues), te permend une Vojo Kushin (i cili me shishe molotovi u vetemohua duke e flakeruar tankun gjerman), te te permend une Vasil Lajçin (i cili u perçap per nje atentat te pasukseshem kunder Benito Mussolinit gjate vizites se tij te pare ne Tirane. Vasil Lajçi, 17 vjeçar u be personazhi emblematik i tregimit te bukur te Kadarese ‘Perandori’ ne paqe lexuar ndonjehere). Dhe keto grupe qe shumekush sot i quan ‘anarkiste’ u bene garda pretoriane e Ushtrise NacionaliÇlirimtare i cili çliroi territorin shqiptar ç’prej Konispolit deri ne Tregun e Ri. Paskan pasur udheheqes shpirteror çetniket sllav!!! Kete e thone vetem ata qe s’shohin me tej se hunda e tyre. Por e thone edhe te tjere, pershembull kurtizanet e Titos. Duhet nje shkrim i ri per te treguar se pohimi i juaj nuk qendron, por une po mjaftohem me keto: grupet ilegale shqiptare gjate Antifashizmit kurre nuk kane pasur udheheqes shpirteror çetniket sllav.

Dhe me tej Bexhi vazhdon: ‘...u instalua nje diktature e cila krijoi ‘super njeriun – shqiptarin’ ne kontekstin negativ te mundshem qe pastaj e zhveshi nga te gjitha vlerat: humane, morale, kombetare etj, pasojat e se ciles i kane bartur me se shumti Kosova dhe qytetaret e saj.’

Ne vitet 30’ta koncepti i Mbinjeriut u trajtua gjeresisht nga nje numer i shumte penash, te shumten e rasteve nga ata me avangardet te cilet kerkonin nje ndryshim rrenjesor te jetes se shfytyruar shqiptare, pre e regjimit banditesk te Zogut. Kujtoni p.sh poezine e fuqishme revolucionare te Migjenit ‘Te lindet Mbinjeriu’.

Dhe njemend pas revolucionit çlirimtar dhe me pas atij social u krijua njemend nje njeri i ri, nje mbinjeri i papare i cili veçse e hovizoi perparimin poliedrik te kombit. Dhe boshti i ketij mbinjeriu qe i fuqishem: mbruajtja nga vuajtjet e perbashketa te luftes dhe gjakimit per nje Shqiperi te lire. Sot njerezia kendej e andej kufirit jane pakurrizore, pak ka qe jane shqiptare. Siç ka thene edhe Sami Frasheri ne manifestin e tij rilindes ‘Shqiperia...’ se sot me mendje e me zemer jane shqiptare vetem 10 per qind, per dallim nga te 90’tit e tjere te cilet jane veçse figurina pa bosht. Mos me shtrengo te te permend edukimin kombetar te masave, kulturen e larte patriotike dhe gatishmerine e larte kombetare. Arsim cilesor. Lulezim i kultures. Gjirokastra dhe Kukesi behen fole festivalesh me kenge e valle patriotike. Perse? Sepse duke krijuar nje patriotizem te larte ne popullaten e Kukesit synohej qe kjo popullate te solidarizohej me Kosoven dhe kesisoj te bente me te lehte kohezionin e kombit. Nga Kukesi eshte emetuar edhe ‘Radio Kukesi’ kudo neper Kosove e Iliride, zeri i te cilit ka frymezuar breznine kryengritese, ajo e cila do te printe demonstratave te medha te 68’es, 81’es e 89’es. Ndersa ne Gjirokaster populli ndergjegjesohej dhe behej kombetar ne kuptimin e paster te fjales. Dhe te lutem shume a ka pasur atehere ndonje ‘Vorio Epir’? .

Te thuani se ambasadori sovjetik ne Shqiperi paska qene administrator i Shqiperise eshte me te vertete nje syleshesi. Mund te kete pasur keshilla por edhe ndihma konkrete (te shumten e herave ekonomike) ngase kuadrot mungonin dhe pervoja e popullit ne sektor e lemenj te ndryshem akoma mungonte. Nese akoma je ne dyshime dhe ne mos u bindsh nga fjalet e mia, atehere shfleto edhe memuaret e ndonje ambasadori sovjetik para 60’es dhe do te shohesh se sa e paskan ‘kontrolluar’ ruset Shqiperine.

Po e bitis kete shkrim sepse nuk po kam nge me te shkruaj dhe se ka edhe shumeçka tjeter per tu thene.

Mbeç shendosh

Col Zajasi/ Kerçove - Prishtine

"SHTYLLE BURGU" (Reagim ndaj editorialit te Baton Haxhiut) Shkruan: Salih Mehmeti

SHTYLLE BURGU

(Reagim ndaj editorialit te Baton Haxhiut)

Nuk qe vetem komenti qyqar i Baton Haxhiut qe me shtyri t’i hedh keto rradhe, por keneta gazetareske e gazetave pirateske si ‘Express’ dhe te tjera si ajo. Ato jane bere taman si ato bretkosat e neveritshme, prin njera dhe pastaj gelojne te tjerat.

Sulmi njolloses i farketuar nga Baton Haxhiu eshte i barasvlershem me shkrimin e disa muajve me pare te sivellaut te tij Blerim Latifi ku shante demonstruesit paqesor te 10’shkurtit, ne vend qe t’i denonconte policet e UN - it te cilet permes saçmave shenjuan per vdekje Arben Xheladinin dhe Man Balajn, si dhe plagosen mbi 80 te tjere. Keta te tetedhjetit shume lehte kane mundur te jene te vdekur. Madje, nje numer prej tyre kane marre cene te pasherueshme.

Shtypi ambulant dhe zhurnalistika kurtizane po kryejne punet e nje prokurori idiot i cili merr ne qafe njerezit halleshume sebep donacioneve dhe lekeve te majme qe marrin nga USAID - i apo OSBE - ja. Vetem per 90.000 euro qe ia pat dhene USAID - i kastile per propagimin e Paketes se demshme te Ahtisaarit, gazetarucet protokoliste bene shpifjet me te felliqura ne zverk te zerit te njemendet opozitar Levizjes VETEVENDOSJE!.

Por s’ke çfare i ben, sepse kot nuk ia futa kur e permenda cilesorin ‘protokoliste’, andaj edhe siç thoshte Nonda Bulka, protokolistet jane viktima te pameshirshme te çdo shtrese zyrtare. Filozofi Michael Foucault ne persiatjen e shkelqyer ‘Te mbikqyresh dhe te ndeshkosh’ permend nder te tjerash edhe burgjet si forme disiplinimi. Foucault (Fuko) ben nje pershkrim tipik te nderteses se quajtur Panoptikoni i Benthamit, qe eshte nje projekt ariketektural, ne te cilin qelite jane projektuar ne rreth dhe disa kate, kurse ne mes ka nje shtylle apo nje pirg qendror, qe i lidh te gjitha. Secila qeli ka nga nje dritare, e cila shikon jashte dhe dyer te hekurta nga brendia e kulles. Qelia ka drite nga te gjitha anet dhe eshte aq e tejdukshme, sa nje gjest i te burgosurit nuk i shmanget syrit te rojes, i cili shikon nga epiqendra. Pason veçoria e dyte: roja e pirgut qendror nuk shihet nga jashte apo nga te burgosurit ne qelite e tyre, te cilet nuk e dine se ne secilin detaj jane te pergjuar. Ata e dine se kjo eshte e mundur gjithnje dhe prandaj rezultati i nje gjendje te tille eshte veprimi i çuditshem mbikqyres. Duke qene i vetedijshem se veshtrohet apo kontrollohet vazhdimisht, ai e interiorizon kercenimin apo imponimin e asaj pamjeje te jashtme dhe behet i veteveshtruar.

Taman si puna e nje xhibleti te tere njerezish ne Kosove, te cilet ne mungese te nje kunderqendrimi apo rezistence sado modeste ndaj furtunave politike behen te nenshtruar. Pason nje dysim i rrufeshem klasifikimi njerezish: te paret vendosen ne pirgun qendror ku kane çdo gje te nevojshme per propagande dhe mbikqyrje, ndersa te dytet jane te vendosur neper qeli, dhe duke qene te pushtuar nga ndjenja e perhershme e (vete) veshtrimit nuk guxojne as te mendojne diç qe bie ne kunderti me kornizat e diskursit politik.

Gardiani Baton me siguri se gjellin ne ndonjeren nga vrimat e kesaj shtylle. Ne rolin e gardianit, sigurisht.

Te enjten (me 8 nentor) nje dite pas ngjarjve te gjemshme ne fshatin Brodec te Malesise se Tetoves ku policia maqedone kreu nje masaker te perbindshme mbi shqiptare te pafajshem, Batoni zaptoi faqen e pare ku edhe botoi shkrimin e tij prej pirati ‘Kush jane keta njerez?’. Sulmohet rezistenca shqiptare ne vend se te denoncohet pjesemarrja e bedelave te SHPK - se (Sheremet Ahmeti) ne nje takim sekret me policine maqedone, nje dite para masakres ne Brodec.

Gjithçka sipas logjikes se Batonit qenka pjelle e ‘feudeve fshatarake’ dhe per hater te ‘vizatimeve sipas deshires te hartave’.

Ketu Batoni meriton nje alamet vrejtjeje, sepse:

- Nuk behet fjale per kurrfare feudi fshatarak. Rezistenca e njemendet shqiptare prore ka nisur neper fshatrat e pathyeshme malore, ngaqe qytetet ishin dhe jane te ngire ne ere nga smokingu mashtrues i pushtetit antiqytetar. Nuk e kam te qarte akoma, se a do ta quan Batoni Prekazin, Reçkun, Gllogjanin, Abrine, Poklekun, Lubotenin (Iliride) feude fshataresie!? Megjithese nuk e thote drejtepdrejte, Batoni gjithsesi e thote permes nje aluzioni te fshati Brodec.

- Batoni duhet ta dije se populli shqiptar kurre nuk beri vizatime hartash e kufinjsh sipas qejfit. Perkunder, vizatime hartash bejne pikerisht fqinjet tane serb e grek te bere bashke. Nga zullumi pushtues i shteteve fqinje, populli shqiptar qe gjah i vazhdueshem i çdo pushtuesi.

Megjithate, Batoni di edhe te tjera. Ne vijim ai llap edhe keto fjale: ‘… (shqiptaret) tani mund te akuzohen per perhapje te dhunes’.

Nuk e di nese e di Batoni se realiteti i pikerishem historik eshte asisoj qe shqiptaret gjenden te peshtetur me shpatulla pas muri. Kosova po futet me pelqimin e nje junte te bunkerizuar politike ne konfederaten asimetrike me Serbine. Traktati hiçhistorik i sajuar nga negociatoret dhe te katermbedhjete pikat sintetizuese te Ishingerit ne anen tjeter jane veçse perplotesim i njera tjetres, se bashku i nje teresie paralajmruese, fillimi i konfederates pllakosese. ‘Lidhje me Serbine, lidhje me Serbine’ eshte zevendesim i parulles se ligjerimit politik e cila dikur ishte: ‘Bisedime me Serbine’. Dhe ja pra cila ishte rrjedhoja praktike e parulles se pare. Po parulla tjeter pas kesaj cila do te jete?

Edhe ne Iliride (Maqedoni) shqiptaret ndodhen ne nje pozicion ku kane humbur çdo te drejte politike qytetare. Kjo defton sesa ‘protektor i mire’ qenka Marreveshja e Ohrit per shqiptaret. Njehere u ndalua perdorimi zyrtar i gjuhes shqipe neper entet edhe ashtu te brishta komunale, tanime ndalohet edhe perdorimi i flamurit shqiptar. Maqedonasit suprimojne nga pak te drejta shqiptareve, derisa te arrijne te teresia e suprimimit te plote te drejtave te shqiptareve.

Nje tjeter matufepjse zhgrehu Batoni ne vijim te shkrimit te tij: ‘…kurba politike nuk ka te beje me luften, por me stabilitetin ne rajon’.

Ketu Batoni genjen sa ka dhembe e dhemballe ne goje sepse stabilitet politik nuk mund te quhet dot nje konstelacion politik i plotesuar me ornamente lirimohuese, siç jane Rezoluta 1244 per Kosoven dhe Marreveshja e Ohrit per Iliriden. Qe te dyja nulifikojne teresisht premisat shteteformuese te shqiptareve. Ne Kosove luftohet sistematikisht vetevendosja, kurse shqiptaret ne Iliride nuk njihen as si entitet politik.

Lufta e shqiptareve ne Iliride as ne 2001’ten apo gjasshmerisht edhe ne te ardhmen nuk eshte asesi lufte e ngjashme me ate te ‘serbeve’ siç rren Batoni, por lufta e shqiptareve jashte Shqiperise politike eshte lufte thelbesisht çlirimtare dhe dekolonizuese.

Se fundmi, Batoni disi si per te bere njefare perligjje te shovenizmit maqedon orvatet qe ne fund te na jap nje perfytyrim dhe shije sa me mallengjyese per Maqedonine, se gjoja ‘Maqedonia eshte shteti i pare qe ka marre anen e Kosoves’!!!

Po te qe ashtu siç enderron Batoni, pse atehere Maqedonia ne 2001’en nenshkroi pa e pyetur Kosoven nje marreveshje aneksuese me Beogradin ku zaptoi mbi 2500 hektare toke ne rripin juglindor te Kosoves?

Nese Maqedonia brohoret per projektin ahtisaarian, kjo ndodh per te pakten dy arsye. E para, sepse kjo Pakete ia fal 2500 hektare Maqedonise (Aneksi VIII, Sektori i Sigurise ne Kosove; Neni 3 Kufiri; Pika 3.2). Dhe se dyti, Paketa nuk e ben dot Kosoven shtet te mevetesishem. Rrjedhimisht, Maqedonia prape mund te beje marreveshje te fshehta me Beogradin ne kurriz te Kosoves.

Per fund, mos keni gajle nga askush dhe prej askujt, zgjuar rrine Baton gardiani.

Salih Mehmeti

PSE DO IK UNMIK-u dhe PSE DO VIJ EUMIK-ut NE KOSOVE?

PSE DO IK UNMIK-u dhe PSE DO VIJ EUMIK-ut NE KOSOVE?

1.UNMIK-u, sipas gjitha parametrave ekonomik, politik, juridik e para se gjithash te atyre te sigurisë ka dëshmuar se edhe pas shtatë viteve nuk e ka përmbushur misionin e vete te cilin ia kishte parashtruar me te ardhur ne Kosove!?

Arsyet janë te shumta, dhe këto arsye janë te natyrave te ndryshme, ashtu siç janë identifikuar në vija të trasha: neglizhenca e pa përshkruar burokratike; heterogjeniteti etnik, racor dhe ai i mentaliteteve të theksuara dalluese kur janë në pyetje misionet e tilla; mandati i pa definuar që ka shkaktuar kokëçarje të mëdha midis politikave kosovar, e para se gjithash jo efikasiteti që ta ndërtojë një kapacitet të mjaftueshëm të një infrastrukture efikase e cila me sukses të pakontestueshëm do të mund t’i kundërvihej plagës së vjetër të krimit të organizuar dhe korrupsionit në Kosovë. U përmendën këto shkaqe të këtij misioni, me qëllim që tani pas largimit të tij organizatat tjera që do të instalohen tani nga Evropa të mos i përsërisin gabimet e njëjta sikurse UNMIK-. Ngaqë, sipas te gjitha gjasave mandati i këtyre organizatave rajonale te Evropës, do t'i adresohet "standardeve " të reja të cilat Kosova duhet t'i përmbush me qëllim të pregaditjes së ID-së së saj për t’u kyçur në integrimet e reja Evropiane. Fitohet përshtypja që këto mekanizma (që ende nuk janë definuar decidivisht as nga Brukseli) do të duhej të kujdeseshin që kredibiliteti i tyre bile mos te bjere ne provim pra edhe të mos kontestohet ashtu siç ndodhi me UNMIK-un. Mirëpo, udhëzimet që po vijnë nga Brukseli flasin padyshim edhe për një prezencë të re të modifikuar ndërkombëtare në Kosovë edhe pas vënies së kornizave bazë (aludimi në statusin e ardhshëm për një koncept shumë të pasqaruar dhe shumë eufemist për reduktimin e sovranitetit shtetëror për një mandat prapë të pacaktuar kohor?!) për definimin e statusit te ri politik te Kosovës, sidomos tash pas përfundimit të raportit të “trojkës”. I cili sipas të gjitha gjasave do të jetë një pavarësi e monitoruese, jo edhe gjithaq shkaku se ne si shoqëri ndoshta nuk jemi të pjekur sa duhet, por shkaku i Serbisë, e cila në këtë rast si tha një diplomat”nuk duhet të ndihet e poshtëruar”?!

2.Kjo prezencë, gjykojë që do t’i adresohet sidomos: Sektorit te mbrojtjes, që prapë ka të bëjë me sigurinë qytetare dhe atë etnike në mënyrë që edhe një herë të testohen shkalla e gatishmërisë dhe e pregaditjes së këtij diskursi për të konkurruar të themi kushtimisht me standardet që mbretërojnë aktualisht ne Evropë. Roli i këtyre mekanizmave , padyshim që është dizajnuar në atë mënyrë që ai të ketë rolin e këshillëdhënësit apo monitoruesit, në mënyrë që të bëhet lehtësimi i integrimit gradual i institucioneve kosovare ne mekanizmat Evropian.: Sektori sigurisë kolektive, që ka të bëjë me prezencën e mëtejme të NATO-s në rajon, qe për disa naiv politik ndërlidhet vetëm me interesat që NATO i projekton në Ballkan, duke përjashtuar interesat e saj vitale në viset tjera në rruzullin tokësor si psh. në Irak, Afganistan, etj.. Është evidente që roli i SHBA-ve në KFOR, është i pa kontestueshëm, edhe për shkak se shqiptarët e Kosovës kanë treguar dhe dëshmuar një lojalitet blanko do te thosha kur janë në pyetje vlerat e perëndimit në këtë pjesë të botës. Këtë e dëshmojnë analizat dhe studimet e opinionit publik në Kosovë gjatë këtyre viteve të kësaj prezence. Prezenca ndërkombëtare, padyshim qe ndërlidhet edhe me sigurinë rajonale ndëretnike, ngaqë problemet e shfaqura si ne Bosnje, Maqedoni e po ashtu edhe ne Serbi e Mal te se bashku me Kosovën, ende nuk kanë indikacione të mjaftueshme të qetësisë së pasioneve etnike edhe për një kohë. Konsiderojmë, që prania e këtyre mekanizmave në rajon janë një garancion solid për investimet e ardhshme nga perëndimi. Hyrja në procesin e statusit të ardhshëm nuk nënkupton hyrjen në fazën e fundit, por në fazën e radhës së pranisë ndërkombëtare, thuhet ne gjitha raportet ndërkombëtare. Ndërkombëtarët, natyrisht bëjnë "incizimin " e situatës në teren dhe bien vendime te cilat shquhen me koherencën e interesave të tyre afatgjata në rajon dhe me gjerë.

3. Por çka është interes kombëtar i Kosovës në këtë rast? Për shumicën e ekspertëve lokal ky është ndërtimi i një infrastrukture të fortë demokratike, ku do të sundonte forca e ligjit e jo ligji i forcës ashtu siç është aktualisht raporti. Pastaj, ngritja e kapaciteteve apo resurseve humane njerëzore (Kosova është vendi me i ri me moshë në rajon ). Si edhe siguria kolektive e cila do të udhëhiqej nga NATO-ja. Pse ne Kosove është e paraparë prania e mekanizmit ndërkombëtar edhe pas definimi të statusit politik? Duket që testimet (Standardet para Statusit, Plani i Ahtisarit, Trojka, etj.) e bollshme u dëshmuan si Projekt i eurokratëve të Solanës që të ardhmen virtuale të Ballkanit Perëndimor ta konceptojnë para së gjithash: a/si përpjekje për ta globalizuar atë njëherë në mënyrë që komb-shtetet ekzistuese të nisin të marrin prerogativat e një entiteti të ri por ende të papërcaktuar politik: b/ si Projekt ku do të provohet reduktimi i dukshëm i sovranitetit ekzistues shtetëror në mënyrë që rolin e sovranit ta zëvendësojnë mekanizmat e përkohshëm ndërkombëtar, dhe në fund : c/ si një proces afatgjatë ku do të ushtrohet një denacionalizim i plotë në mënyrë “integrimi (i identifikuar si) pan evropian” që është hartuar në përputhje me paralajmërimet e hershme të “Agjendës 2000” të fillojë të fuqizohet si pjesë e re e periferisë së quajtur Ballkan Perëndimor.

4. Projektet nacionale politike të elitave aktuale politike nga i gjithë rajonit që po bëjnë përpjekjet e fundit për t’u përballur me të ashtuquajturin proces integrues në mega Projektin e quajtur Unionin Evropian, janë vetëm një “karotë” joshëse për ta qetësuar gjendjen dhe sigurinë e Ballkanit Perëndimor dhe asgjë më tepër! Për shumicën e painformuar kjo qasje duket naive dhe hipotetike, por në esencë është e vërtetë edhe me vetë faktin se: laboratorët e eurokratëve të Solanës e kanë të elaboruar gjerë në detaje jo vetëm procesin e “pavarësisë së Kosovës” por edhe ri rregullimin e gjithë Ballkanit Perëndimor. Në të vërtetë, këta strategë të Brukselit në fazën e parë kanë paraparë një të ashtuquajtur “qasje komplementare” të identifikuar si proces i asocim stabilizimit, ku fillimi i procesit të identifikuar si “integrim”parashihet të ndodhë jo në mënyrë individuale (veç e veç secili shtet) por në mënyrë kolektive (i gjithë