Flori Bruqi:pro et contra Migjenit

MIGJENIT

Vigan i shekujve do te jesh,
O Fanar i vargut te lire!
Nuk mundet jo gojet e cinikve
Qe te hedhin mbi ty erresire!

Dhe pse priftit ju dha liria...
Te flase e te thoje cfare te doje,
Nuk e thote, jo, demokracia,
Qe poetet ti marrin neper goje...!

Nuk e thote jo rregulli i njerezize,
As i Klerit dhe as i vete zotit!
Nuk e thone jo, pse njerzit e liq,
Eshtrat tentojne ti nxjerrin prej vorrit!

Zeri qe kumboje vargjeve te lira,
Ne kohet kur errsires kembana gjemonte...
Drite iu bene njerzimit qe te shohe udhen,
Kur drejt shekullit te ri po triumfonte...1

Ti shembull i guximit i fjales veteimtare,
Shekujsh do te jesh si nje drite ne erresire!
Pushteteve te liga, apo te cdo klase
Do te ua kallish tmerrin me vargun e lire!

Llemadeo



Nuk eshte hera e pare as e fundit,qe ne shqiptaret ,ngrihen kunder shqiptareve! Veprat e shume shkrimtareve i kane bere emer kombit,duke jua ndriquar mendjet e ketij populli te shumvuajtur ,per tu larguar nga skamja e skajshme ,padituria dhe mjerimi nder shekuj…

Kohe me pare ne disa web faqe interneti kane filluar te sulmojne poetin e madh te mjerimit Migjenin tone ,ku ne emer te fese atij ia bejne nje te mire te madhe,pore edhe nje te keqe te madhe.

-Emira e madhe eshte se e ngrejne ate ne nivelin e duhur,sepse shtresa inteligjente shqiptare kundervepron menjehere siq po veprojme tash ne per ti qite ne sheshe pak a shume ne forumin tone autobiografin “pro et contra Migjenit”.

-Dhe e keqja eshte se duke folur nga tempulli i kishes katolike,nje klerik(Mons.Zef Simoni) me emer ne kete menyre,demton ne nje far menyre imazhin e njerezve per drejtuesit e sotem te fese.Per hire te lexuesve po shkepusim disa nga shkrimet per dhe kunder Migjenit.

Me respekt,
Flori Bruqi

Prishtine,28 shtator 2006




Ipeshkvi në Arqipeshkvinë e Shkodrës z. Mons. Zef Simoni,shkruan në mes tjerash:

Mbi të gjithë poetët e brezit të quejtun të vjetëve 1930, do të ishte jo i patalent Millosh Gjergj Nikolla. Ju ndie zani ma shumë në vjetin 1944, kur doli në botim, mbas një çensurimi, vepra e tij “Vargjet e lira”. Migjeni pati jetën e shkurtë. Në kohën tonë të lirisë së besimit, mund të shprehemi: Kështu desh Zoti për atë.

E ndiej për një detyrë shpirtnore, si besimtar edhe detyrë t’i dishroj të mirën vendit tim e me Zotin (para se të dalë vepra eme e gjanë mbi letërsinë shqipe), të paraqes këtë material rreth Migjenit me objektivitet, pa inat e zemrim, veç inatit e zemrimit që do të ketë njeriu kundër të keqes. Ky shkrimtar me një poezi të mbylltë, të errët e me pak ajër sllav, deri te poeti sovjetik Majakovski,ishte adhurues i Lindjes së çartun e të egërsueme.

Pat një simpati edhe për grupin komunist të Korçës e për shkrimtarët e realizmit sovjetik, si: Gorkin, Fadajevin etj. Ka një prozë të bukur, por pa shejtëni. Me sa trille e shumë probleme sociale, tue paraqitë realitete të randa shqiptare deri te “Legjenda e misrit”, “Luli i vocërr” e “Zeneli”. Migjeni asht origjinal me proza e me poezi të dhimbshme që futën thellësi të fatkeqësive, të mjerimeve tona, por tue të çue kah protesta të rrëzikshme, pse për idetë që paraqet autori, damet i sjell të mëdha, me land krejtësisht pa Zot e kundër religjionit e klerit. Me këto ide do t’i bante shërbim për së largu komunizmit e ma vonë për së afërmi, komunizëm i cili do të luftonte e do të punonte pa asnjë lavdi për të shërue plagët e botës, mbushë me vorfni e shtypje, por që askush nuk do t’ia shtonte ma randë, ma idhtë, me persekutim të rafinuem e të parafinuem të vobektëve, të shtypunvee të drejtëve mjerimet me të gjitha format, për t’u quejtë me të vërtetë komunizëm tanësisht mbrapshti e rrenim. E Migjeni lëshoi para ardhjes së diktaturës komuniste në Shqipni, gazin mbytës që do na çonte deri atje sa me ngja spekulime të mëdha për të dalë në fund gjithçka jashtë realitetit e kundër së vërtetës së njoftun. Migjeni, një nxanës i shkollës ortodokse të Shkodrës e pastaj nxanës i seminarit të Manastirit, shkoi për t’u ba pop, prift i Kishës ortodokse. Por aty këputet si këputet një fryt peme i papjekun, të cilit i ka hy krymbi, pse del nga vetja, tue i sjellë shpinden Zotit të gjallë në princip e në histori, për të vazhdue të jetë një qënie në krizë të tërbueme deri në vdekje, që i ngjanë në spitalin “Torre Pellice” të Torinos, në spitalin me emën të bukur të Luigji Gonzagës, që edhe vdiq i ri, por me një jetë krejt e kundërta e tij, vdiq shejt me forcat e shejtnisë, tue i shërbye kështu, jezuiti i ri 24-vjeçar, të murtajuemve, i murtajuem edhe ai vetë. E thotë saktë Ismail Kadare për atë, por me qëllim fyes e të randë ndaj besimit: “Mbaroi seminarin si një antiseminarist. Për sytë e një fetari, vazhdon Ismaili, ai ishte një dezertor i fesë. Migjeni delte nga seminari ortodoks si një djallë me tri brirë”. Migjeni urretjen ma të madhe do ta kishte ndaj sa të këqijave, por mbi të gjitha ndaj sa të mirave dhe ndaj asaj që asht ma e mira, se do të përqeshte ne shkrimet e veta të shumta Zotin, do të fyejë dogmat, institucionet shejte, shumë Kishën Katolike, predikimet e gojtarëve apriori.

Nuk do të ishte vetëm ateist, por mbushë me urretje kundër klerit e klerit katolik. Urretja ka punue ne atë. Ka vazhdue urretje ndaj motrave që mbushin botën nëpër spitale me shërbimet e tyne, kryevepra të heshtuna, pa tjetër ndaj zhenive të Kristianizmit dhe burrave të letërsisë së bekueme ruse me Dostojevskin e Leon Tolstoin e mbi të gjithë, për personen që ka ba bota, Krishtin e Gjakosun në Kryq për krejt njerëzimin, vëllanë e turmave fajtore e Dashamirin e përzemërt të të përsekutuemve e të mëkatnorëve.

Do të vinte koha kur Migjeni ta lente veten për së vdekuni në dorë të burrave të rrëzikshëm të diktaturës, që ta adhurojnë të rinjtë me pak njohje, tue arritë bota shqiptare e prishun t’i dhurojë në Shkodër një ndërtesë që do të quhet teatri “Migjeni”, e cila do të vazhdojë si e tillë me këtë emën edhe mbas shembjes zyrtare të komunizmit.

A nuk do të ishte ma mirë, ma ideale që ky teatër të quhet për lavdi të vërtetë, “Teatri i Qytetit”, ku në Shkodër lindi e u zhvillue teatri për mbarë Shqipninë në salonet e tyne pranë etenve jezuitë e etenve françeskanë atdhetarë me rrajë, pranë Katedralës së Shkodrës dhe Insitutit të Motrave Stigmatine e në të gjitha këto tue i dhanë Shkodrës e kombit drama shqiptare e të hueja të larta? A nuk do të ishte ma e saktë dhe ma fisnike që teatri “Migjeni” të marrë emnin “Teatri i Qytetit” që njef Zotin, ku ka lulëzim religjioni e që ky qytet i ka dhanë kombit kulturën e shqueme, një qytet që vërtetë ka pësue një ramje, një dekadencë, por që do të jetë e përkohshme, pse një qytet që nuk vdes kurrë e të do përtrihet. Migjeni, ka vdekë në spitalin “Torre Pellice” të Torinos, tue i pasë shërbye me shumë nderim e devocion motrat katolike të spitalit. Punë me dhimbje e pa shpërblim tokësor, me dashuni të krishtenë dhe ideal, që për së gjalli. Migjeni, nuk e ka kuptue forcën e motrave. Afër vdekjes që po i vinte, do të ketë pa në ato vlerat e tyne që nuk u konsumuen kurr motrave të shpirtit, të sakrificave e të shejtnisë.

Na nuk mund të dimë si ka vdekë Migjeni. Ka vdekë si shkrimtar i sëmundë dhe njeri i shumë ideve negative, por prej lutjeve të motrave që i rrijshin afër, na pelqen të thomi se ka mujtë të vdesë në Tenzonë, ka shkue te i Madhi Zot. E na vetëm për Zotin mund dhe duhet të thomi se asht i Madh. Jo për njerëzit. Për asnjë njeri. Nëse flasim edhe për njerëzit e shquem të atdheut tonë, për asnjë nuk duhet të përdorim termin “i madh”. E asnjë tjetër. Shumë ma mirë ta zevendësojmë, kur e meriton, fjalën i “madh” me fjalën i “i shquem” apor “i lartë”.

Kemi edhe në historinë kishtare persona të zgjedhuna në këtë emën “i madh”, si Shën Luani i Madh Papë, Shën Gregori i Madh Papë e sa të tjerë në jetën, veprën e shejtininë e tyne, se kanë punue kryesisht për Zotin, Atij ia kanë kushtue çdo fjalë, çdo vepër, të gjitha veprimtaritë. Ndër ata fjala “i madh” nuk ka dalë nga një kreni, nga një pompozitet, nga një lavdi me fuqi tokësore, nga pasione ideologjike e politike, me përmbajtje edhe gënjeshtare.

E vërteta ka pastërti, thjeshtësi, sublimitet dhe e ruan vetveten nga Absoluti.
Me ardhjen në Shqipni për të parën herë të Nunciaturës Apostolike e të Nuncit Apotolik Ivan Dias, ma vonë Kardinal i Bombeit mbas ramjes difinitive të asaj lloj diktature me të gjithë çmenditë, kur Nunci zbriti nga avioni prej Rome në Rinas, këto kjenë fjalët e tija të larta: “Zoti asht i Madh!”. E kush mund të jetë tjetër i madh sa Zoti?! E sa ata njerëz shejten që kanë jetue e ngadhënjye në Atë?!
Për ne që kemi pa e jetue për gati pesëdhjetë vjet një rregjim vetëm rrenues e shtazarak, ku kishte ngadhnjye çdo e keqe, e mbi të gjitha e keqja anti hyjnore, të gjithë rreshtat e Migjenit të shumë poezive kundër Absolutit e frymës së Tij, si: “Parathanja e parathanjeve”, “Të birtë e shekullit të ri”, “Zgjimi”, “Poema e mjerimit”, “Blasfemi”, “Kanga skandaloze”, “Peshë e fatit”, “Kangët e Prendimit”, “Shpirtent shtegtarë”, “Lutje”, e të sa prozave si tragjedi apo komedi: “Nji refren i qytetit tem”, “Në kishë”, “Zoti të dhashtë”, “Idhujt pa krena”, “Gogoli”, “Bukën tonë të përditshme, falna sot”, janë të neveritshmet ide që i dhambin krenave tona aq fort të vrame e shpirtenve tonë të paralizuem në ato ditë të territ të verbër pa Perendi e në atë jetë pa Zot, aq të tërbueme, mizore. Nuk ka nevojë për aso ideshë e shprehjesh migjeniane as shkrimtari ynë, as rinia jonë, jo atdheu ynë që ka nevojë për religjion e Zot, ato ide janë dhunë e mendimit se “ngadhnjimi, ndërgjegja e mendimi i lirë”, paskan qenë për ne, or vëlla, llom i pafund “për të bijtë e shekullit të ri”. Na pranojmë dobësitë njerëzore e gabimet fort fort të randa që kanë rrjedhë prej saj e vullneteve të këqija, se jemi racë njerëzore e rame në mëkat. Duhet të përpiqemi të njofim veten tonë e të shofim Zotin jashtë nesh prej ligjeve të mëdha të kosmosit me dijetarët e shekujve të mëparshëm e ato të mesjetës, të kohës së re dhe biologët e fizikantët e shquem të kohës moderne. Edhe na shofim Zotin mbrenda nesh me ligjën e sigurtë morale. Sikur shofim e jetojmë jashta nesh fazat e madhnueshme të lindjes së diellit e të prendimit të ngadalshëm, mrekulli të realitetit, që kanë lëvizjet e qënies, ligjë e Krijuesit, ashtu përmes Tij, mbrenda vetes sonë të përshëndesim Krijuesin e t’i konceptojmë kërkesat tona. Migjeni, i veshun me rrobën elegante të një mësuesi të Vrakës, të Shkodrës e të Pukës, mes mbrapambetjes materiale, asht ma zemraku i shkrimtarëve, gjithkund me një grusht në shkrimet e tij, stuhi e dhunës vrastare e një grusht paraenverian. Migjeni asht i sëmuri i trupit dhe i shpirtit të vet, që në infinitetin e realitetit të lartësive të mendjes së urtë e të fuqishme njerëzore, gjithçka në pajtim e në përshtatje me lartësitë e së vërtetës, së mirës dhe së bukurës, të tria elemente metafizike të një Absoluti që asht Ideali Suprem, fjalët e Migjenit të shthuruna na duken në shumë vende si fjalë të marra.

Edhe ato të sa kritikëve entuzistë, që çka po flasin mirë për atë, por plot artificialitet, na duken dhe janë edhe ma të marra. Mund të na dhimbset Migjeni, se do të ishte ba i shquem në të vërtetë e ma me kyvet se në revoltat e veta, por jo tue ecë në udha të gabueme të atyne ideve. Ky shkrimtar i talentuem që i kjan hallin skamit, urisë, sa padrejtësive shoqnore, asht përkrahës i një bote pa Zot e i një shoqnie pa religjion, ku hapen vetëm plagë.

Këto ide të Migjenit anti-Perendi, kundër konstruksionit të shoqnisë, do ta përshtjellojshin letërsinë tonë, tue e ba Migjenin vetëm një idhull në vorfninë tonë mendore të shterpët të kohës, që do të vijë me zjarr, e me hekur, e qënë një ditë komuniste të shkurtit 1956, ishte data 4, do të vishin eshtent e tij prej Torinos, ku kishte vdekë, më 1938, tue kalue tashti detin e qetë të Adriatikut mbas luftës, për ta varrosë në atdhe, në varrezat e dëshmorëve në Shkodër. Rininë e klasën punëtore do ta çojshin komunistat e shkrimtarët e realizimit socialist para eshtenve të tij e sa herë para bustit e muzeut të tij, si para një lteri spekulues, pa qira e me lule që veshken.

E në veprat e mavonshme të Enverit delte një popull i këputun për një kafshatë bukë, për atë kafshatën e madhe “or vëlla të mjerimit” të atij Migjeni si foshnjarak e të tërbuem të letërsisë sonë, me danga të mëdha. “Poema e mjerimit” e Migjenit, asht një material i dhimbshëm e i rrezikshëm, pse Migjeni ka kapë një aspekt të mjerimit, tue i sjellë botës shqiptare frikë, thatësi e vdekje të një terri të specializuem nga të zezat.

Kështu Migjeni bahet vrasës i moralit, do të ishte ai që do të shuej dashuninë që e jep të përsosun Krishtenimi edhe ndër vuetje. Do të hiqte bazat e një shoqnie të qetë, Zotin e harmonisë e kategorinë e amshimit të mbinatyrshëm.

Asht larg e kundra jo vetëm së vërtetës, por edhe kundër mirësisë e njoftjes së shejtnisë. Kanë qenë ngatërrue në atë qiell e tokë e pranon deformimin e përditshëm të rrënimit tëvetëvetes në qytetin e lindjes, tue ndejë e bisedue në Kafën e Madhe aq të famshme, me shokët para luftës. Njashtu sikurse nuk mund të dëbojmë vuejtjet e mjerimit, nuk mund të largojmë padrejtësitë.

Padrejtësia asht mëkat, bahet dhunë e me radhë vrasje, hajni, egoizëm, fort e keqja shpirtligësi me prepotencë. Mundohemi t’i gjejmë një zgjidhje dhe mirë bajmë, por nuk zhduket se i ka rrajët në pasionet, inatet dhe interesat tona. Asht burimi i sa luftave zemrake me shumë dredhi.

“Poema e mjerimit” asht e lidhun me atë të vuajtjes, që gjindet gjithherë në botë. Mund të kërkojmë një zvoglim të saj, ta mëshehim pak, t’ia ndalim hovin, stuhinë, zemërimin e karkatisun të tij nëpër shpinat, zemrat, kokat e kambët tona. Tue u dijtë ma tepër shkaku i vuejtjes, se ajo asht pasojë e mëkatit fillestar, religjioni i jep dritë, ndihmë e lehtësim. Vetëm me anë të religjionit jepet ilaçi i madh për mjerimet e njerëzimit.

Religjionin disi e pat Migjeni nga familja e Kisha ortodokse. Ai mund ta lente rrugën e meshtarisë edhe studimet në universitetin e përmendun të Oksfordit, sikur nuk e pranoi, por kurr prej urretjes e të një urretjeje specifike.

Pat nisë të lidhej disi me Krishtin, të bahej i Tij, por tue dalë nga seminari u ba anti-Krisht. Migjeni mund të quhet figura e sëmurë e anti-Krishtit në letërsinë tonë në Shqipninë e halleve historike.

Migjeni vërteton veten si një shkrimtar që nuk i ka pa mirë problemet. Jo problemet mirë.
“Vargjet e lira”, vargjet e shthuruna, ku në ato ka pak Nitcshe, pak sovjetizem, pak stil, shumë halle, shumë revolucion e shumë helme, botoheshin në vjetin 1944, para se të vinte vdekja e madhe e kombit. Na u aviteshim humnereve e po bijshim në ato. Këtu mund të flas mirë për Migjenin. Ndoshta po të kishte jetue kjo potencë në komunizem, do të kishte qenë një Migjen tjetër. Një tjetër do të thoshte një njeri në tokë krejt afër Zotit. Por ka sjellë një dam të madh, pa asnjë shej pendimi. Vuejtjet e hallet shqiptare kanë qenë të vërteta jashtë tij. Ajo krizë kundër Zotit qe një material i damshëm brenda vetes së tij.

Një cung nënkrejës e një këmishë në shtat i përkasin vetëm vorfnisë? Jo. I përkasin fort mbrapambetjes. Vorfënia nuk asht një plagë e thjeshtë me njerëz të unshëm, të paushqyem, të paveshun që mërdhasin edhe pranë vatrave. Vorfënia bahet sëmundje e pasojave dhe e gjykimeve të gabueme e në një orë fatale e ngjarjeve tragjike, kryesue nga gënjeshtarët e shkathtë që kanë shumë hipokrizi. Hipokrizia nuk qëndron kurr vetëm. Ajo asht e ngjitun me mbrapshti. Koha moderne i ban ballë hipokrizisë tradicionale. Po ana negative e kësaj kohe ka një kulm tjetër që arrinë në instiktet e shtrime që kanë shumë sinqeritet të keq e ma shumë hipokrizi të rafinueme.

Kur Migjeni mori udhën për t’u shërue në Itali, ishte në krizë ai dhe bota.
Krahnori dhe trupi i tij vuente në shtratin e dhimbave të paravdekjes, në moshën 27-vjeçare e bota në prakun e dhimbave të Luftës së Dytë Botnore, që do ta shkatërronte shumë njerëzimin prej tërbimit të nazizmit e fashizmit, ma vonë të quejtun gjakatarë.
Dy rrymat e tërbueme, shkaktare të luftës, dhanë gjak e tmerr. Por kjo luftë do të na jepte shumë martirë, si polakun Maksimilian Kolbe, e izraeliten ba motër katolike Edith Stein. Mbi dyqind figura të lavdishme, të lum e shejten, shpallë Kisha Katolike në gjysmën e dytë të shekullit njëzetë, që kanë dhanë jetën në kampet e përqëndrimit.

Toka shqiptare, qyteti i Shkodrës, që provoi diktaturën komuniste, pret lumninë e martirëve të vet, lumninë e Kishës e atë të Shqipnisë. Janë katërdhetë martirë në proces, në gjasim të katërdhetë martirëve të Sarandës shqiptare.

Nana Tereze shqiptare e shpallun “E Lume” bindi boten me dashuni e punë shejte e hidhte poshtë “Poemën e mjerimit”, me metodën e Krishtit, që ka dhanë jetën për të vuejtunit e të vobektit. Nana Tereze, kur ka pa, jetue e tue e gjetë pranë në mjerimet e botës e të Indisë, pranë njerëzve skelektikë, gati kufoma, përpara i asht drejtue Zotit e Krishtit me lutje të pandame, për t’I dhanë me kuptue atyne që janë në
mjerim se gjindet dikush që i don.Migjenit nuk i shkoi mendja të kujtonte në Kafen e Madhe për sa vepra të mira që bante Kisha.

Ka njoftë Migjeni qytetin e Shkodrës dhe kulturën e zgjedhun të saj, të dallueme në Shqipni, kontributin e klerit katolik, me shtyp të lartë, me shkollë fort të shqueme të nivelit europian, tue pasë nëpër shkolla, sidomos ajo e françeskanëve fëmijë e studenta të vobektë e tue u dhanë sa bursa me kujdes, veçanërisht të At Fishës nëpër Universitetet e Europës, për të pasë Shqipnia drejtues, që t’i apin shtetit pak ndihmë, të cilit shtet duhen kërkue shkaqet e mbrapambetjes e vuejtjet e malësorëve në “Legjenda e misrit”, “Luli i vocërr”, “Zeneli”.Shkrimtarët e letërsisë sonë dhe rinia inteligjente në formim duhet të ruejë copa të bukura të auktorit Migjeni dhe në anën tjetër të bahen spjegime prej të aftish për ato përmbajtje të damshme kundër Zotit dhe religjionit.
Gjanat a janë të vërteta, apor nuk janë?!



(Shkrimi eshte marre sipas origjinalit te botuar ne organin e shtypit “Kuvendi”, botuar ne Shqiperi.)*

*Revista Kuvendi, botohet ne Detroit,USA. Eshte reviste e permuajshme kombetare, informative dhe kulturore(shperndahet edhe ne Shqiperi dhe ne te gjitha trojet Shqiptare, si edhe ne Europe, dhe SH B A , ku ka shqiptare.)


Shkrimi është marre ne revisten "Zeri i Larget"



Autor i reagim eshte poetiti dhe publicistit LLemadeo ne lidhje me artikullin e nje prifti qe sulmon poetin dhe prozatorin e madh Millosh Gjergj Nikolla, "Migjeni".

Autori Llemadeo thote:

Ketu ju paraqes shkrimin tim, me te cilin une si autor, si krijues, i kundershtoj ato akuza e shpifje qe nje prift ka bere ne menyre cinike kunder Migjenit.

Ky shkrim i imi eshte thjesht nje heqje e maskave te atyre lloj prifterinjesh qe paraqiten para lexuesit me nje cinizem te eger per te vrare poet, krijues, per te frenuar njerzit qe shperndajne dije dhe zhvillojne kulturen njerzore.
Kete po e bej duke e ballafaquar shkrimin e atij autori prift, me fakte apo ngjarje, ku shume priftrinje si ai, ne kohet e meparshme dhe deri sot, kane synuar te sakatojne vepra dhe kultura e autore te ndryshem, ku nuk kane pertuar te sakatojne deri dhe jete njerzish, duke i djegur e vrare shume njerez deri dhe gra qe i akuzonin per shtriga…etj.

Jeni te lire qe kete artikull ta merrni per çdo faqe, web, etj, dhe ta ribotoni krahas shkrimit te atije prifti, ku te doni… ju jam mirnjohes per ribotime sa me te shumta, pasi deshiroj qe publiku Shqipetar te jete sa me i informuar se ç’bejne tipat si ai prift sot ne Shqiperi dhe se per çfare ka nevoje Shqiperia sot?!
Ne se ndokush mundet te marre persiper dhe perkthime ne gjuhe te ndryshme, do te ishte akoma dhe me mire e une ju them: Ju qofshi gjithmone te nderuar!
LLemadeo

A DUHET TA GELLTISIM SI "USHQIM SHPIRTROR", SHKRIMIN E NJE PRIFTI QE SULMON POETIN DHE PROZATORIN E MADH, MILLOSH GJERGJ NIKOLLA, "MIGJENI"???

Meqene se nje prift në Shqiperi, ka botuar nje shkrim, ose me mire te them ka filluar nje lufte kunder Poetit dhe Prozatorit te madh, Millosh Gjergj Nikolla, “Migjenit”, po shkruaj ketu disa mendime te mijat per ti bere publike qe ti lexoje cilido qe ka deshire, kudo qofte, pa dallim feje, krahine, ideje, kombesie apo nacionaliteti!

Prifti e ka filluar ate lufte kunder Migjenit me disa fjale te Shkrimtarit dhe poetit Ismail Kadare i cili ka thene jo vetem ato fjale te vyera, qe ai i kapur per ti perdorur per shkrimin e vet, sikur Kadare te kete thene ndonje gje te pa vend per Migjenin…por ai ka thene aq shume dhe aq bukur per Migjenin e madh dhe biles mjaft meritueshem, sepse Migjeni ka qene dhe do te mbetet i madh! Edhe pse neper lavderimet e meritueshme per Migjenin ai ka kritikuar ashper dhe shume pa vend te madhin nder te mdhjenjte at Gjergj Fishten… Ndoshta i detyruar nga regjimi, ose i provokuar prej regjimit per te iu kundervene ne nje fare menyre Fishtes, ne ate parthenie ne librin e Migjenit, gje qe mbetet ne dore te tij per ta spjeguar kur ta shohe vete te arsyeshme… (Shih: Migjeni, ‘vepra’1989.)

E sigurisht qe prifti ka pare se çfare eshte shkruar aty edhe ne lavderim te Migjenit apo dhe ne sulm kundër Gjergj Fishtes, ku regjimi e cilson si reaksionar etj, etj…

Por atij nuk i sidhen aspak nepermend fyerjet e renda dhe mohimi qe i eshte bere Gjergj Fishtes, deri dhe çvarrimi i tij nga varri prej komunizmit barbar, e vetem pse ai ishte nje njeri i madh, poet e mendimtar i zoti, nje Epike e gjalle e kombit Shqipetare qe frymzoj per gjithmone kombin e popullin Shqipetare per te ditur te mbroje lirine dhe pamvarsine e vet…

Atij nuk i bije ndermend qe te zbertheje ato te verteta dhe ti mesoje ata varrmihes te Fishtes qe te kerkojne falje kombit e popullit Shqipetare per ate sulm e poshtrim qe i kane bere trupit dhe vepres se Fishtes edhe per se vdekuri…
Keto i them, pasi ai prift na eshte paraqitur si nje klerik i besimit Katolik ne ate lufte qe i ben Migjenit, te cilin Fishta i madh e pati bashkekohes si dhe shume te tjere rilindas e njerz te penes te asaj kohe dhe asnje here nuk e kritikuan as nuk e sulmuan Migjenin!

Nuk eshte shume e çuditshme per te ditur se nga na del ai prift si nje Klerik, pinjoll mendimesh mesjetare te atyre klerikve qe dogjen ne turre te druve ne zemer te Europes shkenctar dhe dijetar te mdhenje qe po hidhnin hapat e para te zhvillimit te mendimit e qytetrimit botror, ku cdo gje mbahej nen tutelen e fese, duke mos lejuar per te ditur asgje per boten ku jetonin, as per vende e popuj te tjere…

E ai lloj prifti u ngjan atyre qe e futen ne mes flakve te zjarrit, studiuesin, astronomin e madh Xhordano Brunon, i cili dhe me zjarr neper goje e trup, ashtu i lidhur ne mes turres se druve dhe flakve qe ia ndezi feja, bertiti vetem fjalet :
“E megjithatë bota rrotullohet!”.
Ashtu i dogji Kisha ne mesjete shume te tjere... si dhe mijra gra i dogjen e i theren ku dhe i çane per kembesh para publikut neper qytetet e Europes, pasi i cilsuan si shtriga qe gjoja “benin” magji dhe “hanin” njerz, sipas prifterinjve...

Prifterinjte si ai, per te cilet Papat jane detyruar te kerkojne falje njerzimit me qindra here per ato masakra qe kane bere duke i gjymtuar e djegur njerzit te cilet hodhen ide qe u bene realitet se Bota eshte si nje lemsh, qe rrotullohet rreth vehtes…e shume te tjera argumenta qe kishin lidhje me realitetit universal te gjithesise…

E ai sot e lidhe prap mesjetarisht me lindjen dhe perendimin e diellit…prralla mesjetare si ato per planetin tone, qe sipas tyre: "Ishte si nje tepsi dhe e mbante ne dore ai, zoti qe kishte ne mendimet dhe qellimet e veta Kisha mesjetare Europiane!"

Nuk dua te zgjatem shume me hyrjen pasi dua te dal direkt tek ato fjale qe shkruan ai kunder Migjenit…

Nuk e dij a thua do ti vije ndo pak turp nga vehtja atij apo cilit do shkarravites, qe e mban vehten si njeri te letrave ne nje kohe kur perbalt figura si Migjeni?
Por nje prifti me mendime mesjetare nuk besoj qe i vjen turp. Priftrinje qe i çojne ditet me fantazira per prodhime shtrigash imagjinare dhe na paraqiten si “profeten deri afer zotit” me parashikimet e tyre, ata nuk ndjejne turp per asgje!

“do te ishte jo i pa talent Millosh Gjergj Nikolla…”
Shkruan prifti, duke lene nenkuptimin se gjoja Migjeni nuk paska pase talent, per derisa nuk ka shkruar sipas deshirave apo interesave te priftrinjve te asaj kohe apo te çdo kohe...

Ketu pyes:
Kush eshte ai njeri i çdo rangu qofte, qe merr neper goje vepren dhe talentin e nje poeti krijues origjinal siç ishte Migjeni? I çfare kapaciteti është?
Edhe Zoti vetë po te ishte, do te ishte prap me i kujdeseshem per ta injoruar vepren e Migjenit, talentin e tij…
I cili ua xhveshi maskat te gjitha llojeve te feve dhe regjimeve... qe nuk benin gje tjeter veç se mashtronin popullin dhe benin sehir atehere kur njerzit vdisnin urie, vdisnin semundjesh…
Ne ate kohe kur ata, parardhsit e atij prifti shkrues, trasheshin Kishave e Xhamijave tulesh, duke i detyruar te varfrit qe te ua mbushnin hambaret e Qelave me rezerva ushqimore dimri e vere…?

Por une e kuptoj se kush guxon te shkruaje ashtu kunder Migjenit!
Ata jane te njejtet soj qe dhe sot bejne po te njejten gje, duke mashtruar besimtare te ndershem dhe te pa shkolluar mire dhe duke perfituar prej vuajtjeve te tyre!

Jane e njejta kategori qe pershtaten pushtetarve shtypes te popullit...
Por jane po ata qe pershtaten dhe ngjajne edhe me sojin e atyre qe paten guxuar para disa vitesh te shkruajne edhe kunder Gjergj Kastriotit "Skenderbe", e do te guxojne neser te shkruajne edhe kunder Naimit apo te tjerve njerz te mdhenje te historise dhe kultures Shqipetare!

Ata do te guxojne ne se ne i gelltisim fjalet e tyre paradoksale si gjoja "ushqim shpirtrorë"!

Por mua me habit fakti, se nuk shoh asgjekundi se ku eshte qendrimi i atyre llojeve ndaj aktualiteteit Shqipetare sot ne Shqiperi?
Ç'po ben feja atje, ai dhe priftat apo hoxhat e tjere, sa po ja zbusin varferine atij populli, sa po ndikojne me fjalen e tyre per tu bere njerzit e lire ne mendime, ne fjale, ne kerkesa e ankesa, etj???

Sa po perpiqen ata te shkollojne doktora per tu ardhur ne ndihme te semurve ne Shqiperi qe po vdesin per mungese te çdo lloj mjekimi?

Sa po bejne ata qe neper fshatrat e Shqiperise te kete drita, rruge, autobuze linje ne sherbim te njerzve, te kete furnizime, te kete shkolla per arsimin e femijeve, te ardhmes së Shqiperisë?

Ku jane ata kur Shqiperia ka zi, ka dhembje, kur njerzit mbyten ne detra per faje te qeverive, te atyre qeveritarve qe jane pjelle e asaj diktature per te cilen ai prift flet perciptazi dhe kujton vetem 40 viktima katolike, prifterinjesh te vrare nga regjimi ?

Por per mijra viktima te tjera ne shkrimin e vet, nuk don te ja dije fare…a thua se ajo diktature ka patur nje lufte vetem kunder katolikve?
Gje qe nuk eshte aspak e vertete, pasi ajo diktature ka vrare mijra njerz te ndershem dhe te pa faj, te cilet kane qene te besimeve te ndryshme dhe skane pas lidhje me klerin.

E, ai me ate menyre dallimi te viktimave nen diktaure del si nje racist radikal qe kerkon te perçaje popullin duke lavderuar vetem katoliket, duke i bere vetem priftat katolike si heronje qe jane viktimizuar nga diktatura…

Prap menyra se si ai ka shkruar kunder Migjenit ku ka bere ironi me vuajtjen fizike te poetit dhe me vdekjen e tij, ai prift na paraqet nje djallezi nen veladonin e priftit kur thote se:

“Migjeni e pati jeten e shkurtë se ashtu desht zoti”!

Ironi kriminale prifterinjesh mesjetar qe ngjasojne deri dhe me vepra barbare te atyre prifterinjeve qe u vune zjarrin studiuesve te hapsires ne kohrat e mesjetes, apo i lidhen grate me litar ne te dy anet e trupit dhe i terhoqen duke i shkyer e ndare ne dy pjese...drama qe ka kryer Kisha kunder njerzve qe i quante shtriga...

Çfardo lloj vepre qe mund te botoje ai per letersine shqipe, siç paska planifikuar, kurre ato qe ai po i quan “vepra” siç i quanin librat e Enverit dikur, ato nuk do te shikohen si te vlera, per arsyen e thjeshte se ai nuk shkruan gjuhen Shqipe, pasi me fryrjen e te shkruarit ne menyren dialektore veriore te mesjetes i fryn nje perçarje te kombit, ku injoron gjuhen letrare dhe dialektin e bukur te jugut... Dhe çfarë eshte me e rendesishmja si e keqe e tij, qenka nje mohues dhe varrmihes i krijimtarise se poetit dhe prozatorit te madh Millosh Gjergj Nikolla, e jo vetem aq, por dhe nje kercnim per poezine dhe prozen shqipe.

Ashtu qe ajo “veper” e tij, nuk do te jete e mirpritur per lexuesin shqipetar, e jo vetem kaq, por theksoj se ai i ka bere nje dem te jashtzakonshem klerit dhe fese katolike ne Shqiperi me ato sharje dhe ironi qe ka perdorur kunder Migjenit e krijimeve te tij, me ato mori akuzash e shpifjesh, saqe ka humbur shume besimtar, shume njerz qe e adhurojne dhe e duan si nje poet dhe krijues te mrekullueshem, i cili ka ditur si askush tjeter te ua çjerre maskat jo vetem regjimeve, qeveritarve te çdo ideje, por dhe deri klerikve te pa shpirt qe bejne sehir kur vdes njeriu unit, te ftohti, kur njerzit thyejne qafen maleve per nje rruge, kur femija vdes per nje qese gjak, kur njeriu vdes per nje operacion…

E te gjitha ai i justifikon duke thene fjalet ironike te shekujve:

“E kishte te shkrueme prej zotit!”

Fjale qe vadisin dhe mbjedhin injorancë!

Nuk ka se si te jete inati apo zemrimi i tij me i madh se sa ato qe ka filluar te shkruaj dhe ka shkruar, inat e zemrim i nje prifti hipokrit qe ja servir lexuesit te vitit 2004 ato fjale, sikur po ja paraqet lexuesve te paket te shekullit te 15-të te mesjetes…sepse qenka vete ne mendime gati si nje mesjetar shpellor, qe fatkeqesisht jetoka ne Shkoder dhe ne nje nder Kishat e qytetit me ne ze per njerz te mençur e te vyer per kombin, siç ka qene At Gjergj Fishta, Pater Anton Harapi etj… te cilet Migjenin e kane pase bashkekohes, por kurre nuk e kane sulmuar as ironizuar. Por çuditrisht qe te tre dhe shume te tjere njerz te penes se asaj kohe kane kritikuar fort pushtetin e atyre viteve ne Shqiperi!
Gjë që eshte merite e çdo krijuesi qe te ushtroje kritika te rrepta ndaj pushtetarve dhe ndaj çdo institucioni brenda vendit ku krijuesi jeton, kritika per padrejtsite, per korruptimet etj…E ata, si Migjeni, Fishta etj e kane bere mrekullueshem ate mision!

Nje injorant qe nuk merr vesh aspak se çfare eshte poezia, proza apo letersia ne pergjethsi, mundet qe te thoje ato fjale qe thote ai kunder Migjenin, ku e cilson si:

”Shkrimtar me nje poezi te mbydhtë, te erret, me pak ajr sllav…”

E, sipas llogjikes tij absurde e paska bere dhe kopjac te Majakovskit, i cili ishte ne te njeten kohe si krijues ne Rusi, por ai kurre nuk i kishte as aftesite krijuese as talentin e Migjenit, gje qe nuk ka pase asnje arsye qe Migjeni ti referohet atij bashkekohsi te tij diku larg ne Rusi, per te zhvilluar frymzimet e veta bazuar ne realitetin e jetes Shqipetare.
Se ku e paska pare ai ate ajrin sllav ne vargjet e Migjenit e din vetem djallezia e tij, si nje armik i vargut te lire, i njerzve me talent e aq me shume kunder atij frymezuesi te çdo krijuesi te ri ne Shqiperi…kunder asaj shkolle te madhe per çdo letrar shqiptar!

E sa per ate “lindjen e çartun e te egersueme… » (fjalet e tij)
siç e thekson ai…Po kujtoj se as ai prift dhe as shoket e tij atje ne Shkoder, nuk lexuam kund nje rrjesht te botuar neper shtypin Shqipetare apo botror dhe ashtu as nje leter lutje Papes atje ne Vatikan, që ai prift apo shoket e tij, te kerkonin ne emer te fese, ti ndalej dora barbare sllave, Serbise, qe dogji e shkatrroj Kosoven tone martire!

Asnje gjurme nuk e hodhen ata lloj priftash apo hoxhesh, biles as kaq sa ka sulmuar Migjenin nuk ka shkruar diçka kunder asaj lindjes se çartun...diçka kunder asaj lufte ne vitet 1998-1999, ne atë aktualitet te atyre ditve e viteve te zeza per kombin.
Egersine e lindjes e ka njofte populli shqipetare dhe e ka perballuar dhe po e perballon me gjakun e bijve te vet edhe pse ai lloj me llojin e vet si prifterinje e hoxhallare, fshihen kur populli digjet e derdh gjak !

Nuk perfshije ketu ata Prifterinje shume te nderuar qe kane ndihmuar ne menyre humane si situaten e luftes ne Kosove, por dhe ne Shqiperi ku kane punuar mjaft mire neper disa zona te Shqiperise...gjithnje te ndihmuar nga prifterinje Italiane, ku kane shtruar edhe ndonje rruge te vogel apo kane ndihmuar ne fusha te tjera, por gjithnje nen ndikimin e prifterinjeve Italiane qe u kane qendruar ne koke investimeve te tyre…
Ata prifterinje meritojne lavderim dhe rrespekt, por ata nuk jane ngritur kunder Migjenit dhe asnje krijuesi tjeter Shqipetare.

Pra edhe nje here, kujtoj se Maksim Gorki as Fadajevet, te cilet shquhen vetem per nje servilizem ndaj nje ideje barbare siç eshte komunizmi, pra si krijues qe iu bene sherbetor diktatures ata mbeten te pa lexueshem, sepse u mungoje universalizmi ne hapsirat e krijimeve te tyre…Pra ata nuk kane patur kurre ate talent dhe fuqi krijuese siç e kish Migjeni, e aq me pak qe ata nuk kane ditur te zberthejne asnje problem shoqeror e as te denoncojne mjerim e varferi, te akuzojne dhe autoret, shkaktaret e asaj gjendje dhe pse ishin nder ata shkaktare edhe prifterinjte qe mbidhnin injorance duke ua thene njerzve ne sy :

”Vdis, se ashtu thote Zoti”!

Ndodh jo rradhe kur injoranca fshihet bashke me djallin nen veladonin e priftit... qofte edhe ne Shkoder!
Shekujt prodhojne here mbas here dhe pinjoll shpifjesh dhe mashtrimesh, deri dhe neper mendimet e disa prifterinje qe perpiqen te keq orinetojne njerzimin drejt urrejtjes, drejt shembjes se vlerave dhe te kultures se mirfillte krijuese letrare!

E ata nuk jane gje tjeter veçse "pseudo klerik", "pseudo priftrinjë", ose "pseudo besimtar" !
E Zoti qe eshte nje per te gjithe i njejtë, ne se ekziston, ai ua ka ndalur driten qe te shohin mire udhen e tyre, punen e tyre, detyren etyre, e ne udhen qe ata e kane futur vehten duke vrare krijuesit edhe ne varr, Zoti i lajmron që te kthjellohen jo duke sulmuar Migjenin, por duke zhvilluar trurin e vet, i gjithi ai lloj!
Pasi ai dhe te tjere si ai, kane dale jashte grigjes se Zotit, duke marre ferrat duke u zvarritur si gjarperinje helmues, kunder vargut te lire, kunder fjales e mendimit te lire Migjenian, duke u ngritur edhe kunder gjithe adhuruesve te tij, qe jane po thuajse gjithe populli Shqipetar!

Sipas tij, njerzimi nuk duhet te protestoje kunder varferise, kunder shkaktarve qe e sjedhin varferine, qofshin ata dhe prifterinje qe abuzojne me misionin e tyre…

Kjo bote e kjo gjithesi nuk mbetet pa Zot, ne se vertet ekziston, pasi nuk ka mundur asnje klerik deri me sot te shkoje me tej se ato profeci qe permban Bibla apo Kurani…edhe pse ne emer te Zotit, sot si dhe neper dymije vjet me radhe, eshte abuzuar e spekulluar aq shume e kryesisht nga kishat...

E aty, Zoti na paraqitet i kudo gjindshem, prane çdo gjeje dhe mbi çdo gje…dhe Zoti nuk ka thene kurre qe ti ndertohen as Kisha as Xhamija me miliarda dollare, nuk ka thene asgjekundi dhe asnje here qe te krijohen qindra miliona shkolla per prifterinje e hoxhallare e te pregatiten njerz qe bejne nje jete per qef, duke konsumuar me miliarda dollar shpenzime... ne nje kohe kur miliona njerz ne bote vdesin urie e per mungesa ushqimi e mjekimi…

Abuzimet e klerikve me profecite Biblike dhe me fete jane te pa llogaritshme, aq sa sot ne shume vende te botes Kisha te tera kan mbetur dhe po mbesin bosh çdo dite dhe me shume, ku as per festen e Krishtlindjeve nuk hyjne me shume se 200 vete ne nje Kishe normale qyteti…
E aq me shume te pa deshirueshme po i bejne ato per besimtaret, ngjarjet qe prifterinjte kane kryer, si pedofilite me femije ne Amerike, perdhunimi i garve neper Kisha te Europes etj…

Me ato faje te renda te klerikve duhet te merren kleriket, para se te vijne tek lufta kunder Migjenit…

Sipas fjalve te tij, asnje njeri qe nuk ndjek shkollen e prifterinjeve…
nuk qenka ne udhen e Zotit…por qenka ne ate qe ai e quan:
”krize e terbueme deri ne vdekje…”

Une e shikoj si nje turp jo vetem per ate prift qe ka shkruar ne ate menyre cinike dhe shume fyese per poetin, por si nje turp edhe per te gjithe kleriket qe ai perfaqeson me ato fjale qe thote per Poetin, ku e permend ndrrimin e jetes se tij, sikur ai prift te te mos ishte fare njeri i Kishes…!

Edhe krahasimi qe ai ben me emrin e spitalit ku ai e dhunon emrin e Migjenit, ne krahasimet qe ka bere duke lavderuar nje tjeter njeri… jo poet, e aq me pak i njohur per shqiptaret, kur ben fjale per ate spital, ku poeti vuajti fizikisht prej asaj semundje te rende...qe shkak i mos sherimit te atyre semundjeve kane qene injorancat qe ka mbjedhur feja ne shekujt e me parshem duke mos i lene njerzit qe te studijojne, e te zbulojne semundjet e shkaqet dhe luften kunder tyre…por i detyronte njerzit ta prisnin vdekjen ne shtepi pa ilaçe, pa spitale… vetem e vetem qe ta kishin me te lehte ti mashtronin dhe ti shfrytezonin…

Ndersa une duke mos pranuar aspak qe Migjeni te kete qene me ide komuniste siç e ka thene ai ne shkrimin e vet, se gjoja ai paka ndenjur me komunist...gje qe nuk do te thote se je komunist pse rrin me komunistet...e aq me pak mund te ndikojne tek nje poet njerz qe nuk i kane aftesite e tij ne botkuptimin e ideve apo aktualiteteve...
Por krahasimi i priftit ngjan aq shume me racizmin komunist qe i ndau njerzit ne dy shtresa: "Te prekurit politik dhe njerzit e partise!"

E une do te thoja se Migjeni eshte arratisur me plot te drejte nga seminaret kishtare ortodokse ku ka qene, pasi aty ka pare hipokrizite e prifterinjve, ku nuk ka gjetur asgje te shenjte atje, por vetem hipokrizi e mashtrim ndaj njerzve te thjeshte dhe te vuajtur…

Ai ka dale siç del nje Engjull prej rrethit te djajve kur i sheh se ata kane pushtuar shkolla e universitete ne emer te Zotit, kur luajne me vuajtjet e njerzve duke shitur fjale bible sipas interpretimit te orekseve te tyre…ne ate kohe kur populli donte shkolla per te mesuar gjuhen Shqipe, donte spitale, pune, zhvillim e jete normale…

Ashtu ai e braktisi Kishen duke e denoncuar botrisht klerin ne pergjithsi, si mashtrues e dredharake qe abuzon me emrin e Zotit ku dhe lufton neper shekuj duke u perpjekur qe ta pervetsoje Zotin si prone private, pastaj per ta shitur, here si katolik, here si islam, here si ortodoks, e tashme jane bere dhe nja 20 religjione te tjera, deri tek Jehovai e apo feja e djallit, te cilet ne propogandat e tyre, kleriket e fese katolike i paraqesin si mashtruesit dhe dredharaket me te mdhenje!

Migjeni natyrisht qe u eshte kundervene dogmave fetare, ku vete “Dogmat”, si baza te fese… nuk jane gjithmone te verteta!

Fshehja shpesh e klerikve, per fajet qe bejne, pas motrave murgesha, eshte sa e pa drejte por aq dhe abuzive! Fshehja pas njerzve te bindur ne jeten e tyre si sherbetore te fese, te cilat shpesh e braktisen deri dhe fene, duke marre persiper barren e rende te ndihmes humane direkte per njerzit e vuajtur ne varferi e semundje…

E nje shembull origjinal ishte dhe Nena Tereze e cila iu kundervu shume kohe Kishes, ku dhe deri Papat e sulmuan nje fare kohe…por kur e pane se ajo u be mbare botrore si shembull i pervujtesise dhe u humanizmit te saj, duke e sfiduar dhe rolin e Kishes ne bote…Kisha dhe vete Papa e thirri me lavderime dhe i afroj dhe ndihme per vepren e saj humane…

Prifterinjte akoma nuk e kane te qarte se:
Te duash Zotin dhe birin e tij Jezu Krishtin, nuk do te thote qe te shkosh e te marresh vize, apo leje tek Kisha katolike…apo tek ai prift apo shoket si ai atje ne Shkoder!

Ai e akuzon me lart Migjenin sikur ishte pro sllav, dhe se kishte ajr lindje?
Ne ato fjale ai prift del kunder vetvehtes duke rene ne kurthin qe ja ka ngritur vehtes vete me fjalet e veta:

Sigurisht qe po, sepse e ka shkruar te zezen me te zi…

Kur prifti pas akuzave qe i ben Migjenit si perkrahes gjoja i Majakovskit apo Fadajevit, duke e cilsuar si pro sllav, me poshte ai lavderon ato pena te medha te Rusise, si Dostojevskin dhe Leon Tolstoin, ku me sa duket ai ka harruar qe, te dy jane sllavë dhe biles jane dy pena te medha te Rusise Cariste dhe me vone kohes tyre, komuniste.
Jane „bij“ te atij Cari qe investonte ne Serbi per te pushtuar trojet e popullin Shqipetar…

A thua se qenka vete me shume sllav se Migjeni i cili ne krijimet e tij nuk ka lene asnje imitim sllav apo asnje lloj ajri lindor, perveç se themelisht Shqipetar!?

E, pro sllav nuk i them atij prifti pse ka simpati per ato pena te medha te Rusise as per ato qe ka akuzuar Migjenin, por po them qe ai me cinizmin e vet e fyen rende fene katolike Shqipetare. Dhe Kishen katolike e ka goditur me ato fjale kunder Migjenit, me nje thike pas shpine, sa qe as diktatura nuk e ka goditur aq tinzisht sa ai!

Diktatura i fshiu besimet per te gjithe nje lloj, dhe ne menyre deklarative deri me Kushtetute ashtu hapur.
Nndersa ai lloj prifti ja debon besimtaret Kishes katolike ne menyre tinzare dhe shume hipokrite!

Ideja e atij prifti, per ta fshire deri dhe emrin e atij poeti te madh te popullit shqiptar nga Teatri i Shkodrës eshte sa cinike aq edhe raciste, nje racizem qe fshihet ne prifterinje katolik si ai.
Dhe me duket se emri i Migjenit ua prish shume punen priftrinjve si ai shkrues, ne perpjekjet e tyre per te mashtruar e abuzuar me popullin, ne emer te fese…

Ai prift permend lulezime te qyteteit te Shkodres dhe ben thirrje per ndryshimin e emrit te Teatrit “Migjeni”, ne nje kohe kur Shkodra digjet ne shkrumbin e urise, pa punsise, vuajtjes e mjerimit te gjithanshem, te baltes e te mungeses se ujit te pishem, te dritave per te pare njeri tjetrin, shkrumon nen erresiren e analfabetizmit ku mijra femije jane pa shkolle, pse nuk kane shkolla, pse nuk kane siguri jete…
Shkodra vuan ne gerhamat me te lodhshme qe ne kohet e mesjetes ku mijra lypsat e varfer i kane mbushur rruget e atij qytetit…Ndersa Kishat e Xhamijat lulezojne si per ironi te atij realiteti, biles lulezojne me shume se ne kohe te Romakve apo te Turqise ne Shkoder e kudo ne shqiperi… Ne vend qe ata klerik te kishin ndertuar ne vend te ndonje Kishe apo Xhamije ne menyre humane dhe ndonje shkolle per femijet Shqipetare!
Por tash kleri duket se ka problem vetem fshirjen e Migjenit si emer, per te mos iu trembur me fare, jeteses se klerikve ne lulezim atje, ku po u shtohen njerzit e pa shkolle, ku po shtohet injoranca gje qe do te thote u jep mundesi prifterinjve qe te kene me shume mundesi per shitje te liturgjive te tyre…
E sigurisht ndonje emer tjeter ne prapa skene te klerit edhe pse nuk e thote ai prift, do te tentohet te vendoset mbi emrin e Migjenit… Gje qe nuk besoj se do te lejoje kultura dhe qytetrimi i popullit i intelektualizmit Shkodran dhe Shqiptar!

Por une do te thoja se Kleri ka shume pune te tjera para se te guxoje te vije aty, deri tek heqja e emrit te Migjenit nga tetari "Migjeni" Shkoder:

Duhen shuar se pari abuzimet me te vdekurit, me vorret nen hijen e Kishes ne Shkoder, deri dhe me shitje te trojeve per varreza ne vorret historike te Rrmajit, ku po i çvarrosin njerzit dhe po ua tresin eshtrat ne thase plasmasi…vetem qe te ken vrreza boshe per ti shitur, e ato pazare ndodhin ne oborr apo ambiente te Kishes ne Shkoder!

Neper fshatrat e ne male ka nevoje qe perfaqesuesit e vertete te klerit te shkojne dhe te shohin atje se si po jetojne atje ne gjendje te mjerueshme, njerzit, besimtaret, ku mijra prej tyre po braktisin vendin duke i lene malet shkrete nje here e per gjithmone…
Dilni e shihni se sa besimtar, nena me femije te Shkodres dhe rrethine, vajza te reja gjenden te izoluara, pa shkolle dhe pa jeten e lire, vetem per shkaqe grindjesh e vrasjesh, ku shpesh kleri i ka cilesuar si Kanunore, duke hedhur balte edhe mbi Kanunin dhe ata autore e komentar te mdhenje te tij si At Shtjefen Gjeçovi e At, Gjergj Fishta, vrasje pra qe nuk kane lidhje me Kanunin, por ne shume raste edhe per gatrresa qe nxiten prej klerikve dhe atyre lloj kryepleqesh qe i perkrah Kisha…

Shkodra ka nevoje per shume gjera te tjera jetike me perpara se sa te varrose emrin e Migjenit apo te djege krijimet e tij…Gje qe nuk besoj se do ta pranoje kurre populli i Shkodrës !

Te ironizohet me vdekjen e njeriut eshte mekat, gjynah, mirpo ai prift e ben si per qef ate ironi me vdekjen e poetit, i cili e ironizon ne menyre shume harbute.
Migjeni ka ndrruar jete si çdo njeri i ri apo i vjeter qe ja ka borxh jeten ketij Dheu, por nje gje eshte e qarte, se sikur njerzimi te mos kishte pase pengesa te prifterinjve apo klerikve te tjere injorante neper shekuj…shume njerz nuk do te kishin vdekur ne moshe te re per shkaqe semundjesh qe sot jane te mjekueshme ne te gjitha vendet e botes perveç se ne Shqiperi akoma jo, pasi atje akoma ka prifterinje dhe klerike te tjere qe i prijne injorances me shume se zhvillimit…ashtu siç ka qeveritar hajdute qe vjedhin deri edhe fondet per shendetesine, ashtu siç ka edhe mjek qe vjedhin te semuret duke u marre para per operacionet etj…

Ka prifterinje qe nuk jane te perkushtuar per asnje lloj ngritje problemesh ne asnje institucion te shtetit as te botes per vuajtjet e krizat shoqerore ne Shqiperi, ku njeriu vret njeruin ne familje vetem prej krizave psiqike qe ka shkaktuar mungesa e punes, e bukes apo e gjerave jetike atje…

Eh, ato motra qe i kane sherbyer Migjenit atehere, apo sherbejne kudo ne bote sot, nuk jane motrat vetem te fese katolike, por jane dhe motra islame dhe te çdo feje tjeter... por edhe ateiste ne bindjet e veta, qe u sherbejne te semurve me ndrim e dashuri te madhe neper bote!

Humanizmi ne shpirtin e njerzve nuk eshte fryt i fese katolike, por eshte fryt i nje edukimi njerzor qe zen fille qe ne gjirin e Nënave me kulture, me mençuri, te baballarve te urte që u mekojne femijeve dashuri e rrespekt per njeri tjetrin, dhe jo urrejtje qe u ushqeka ai prift midis njerzve, duke u perpjekur qe ti armiqesoje kunder Migjenit dhe atyre qe e kane simpatizuar apo e kane idol te poezise.

Edhe nje here po them, se ato motra nuk kane nevoje fare per kujtimin e atij prifti as per vlersimin e tij pasi ato nuk e kane bere per asnje lloj lavderimi, por e kane bere per humanizemn ndaj atyre te semurve, ashtu siç e kane bere ato motra ndihmes mjeke per Migjenin, pacientin e tyre, te cilin ai prift ua akuzon e ua shpif, e sikur ato ta dinin se ai prift abuzon me humanizmin e tyre ndaj Migjenit, ato sigurisht qe do te distancoheshin menjehere nga klerik te tillë!
Pasi asnje njeri qe ben nje veper humane nuk ka nevoje qe te ja kujtoje askush sepse e ka bere per njeriun, per Zotin dhe per shpirtin e vet! E aq me pak kane te drejte prifterinjte ti perdorin emrat e humanve dhe te abuzojne me emrat e tyre per te perfituar autoritet !

E, sa per perpjekjet e atije prifti qe „filozofon“ duke u mbeshtetur ne termat teologjike, po jap nje pergjigje qe e meriton ajo pseudo-filozofia e atij lloj kleriku.
Dhe keto le tu sherbejne te gjithe klerikve!

Sipas profecive Biblike apo Kuranore e deri dhe budiste si feja me e vjeter e botes:
Zoti nuk ka thene kurre dhe askund qe eshte i madh!
Zoti ka thene : “Une jam ai qe jam”!
Pra nuk ka pranuar te quhet as i madh as i vogel.
Njerzit me veprat e tyre behen te mdhenje ose mbesin normal, por ka dhe nga ata qe behen me te vegjel seç jane apo qe mbahen, siç qenka dhe ai njeri prej syresh…sepse e ka bere vehten shume me te vogel ne shpirt seç eshte shitur ne ate shkrim…ku qe ne fillim perpiqet te i mburret lexuesit se ai po na botoka nje diçka per letersine Shqipe…qe e paske quajtur “veper” edhe pa dale ne drite asgje akoma…
E, fjalen veper e vendos vetem lexuesi, populli, askush nuk ka te drejte te vjedhe vlersime per punen e tij, as tituj, e aq me pak, para se te kete bere diçka!

E njerz te medhenje me vepra te medha ka kjo bote shume dhe jane te pa harrueshem, njerz qe bota i ka radhitur ne nje liste botrore ku quhen njerzit e mdhenje te kohrave, epokave etj…
E diktatura donte ti lente te gjithe ne nje kategori si ne Stallë, ku te mos dallohej as intelegjenca nga injoranca, dhe injoranti behej minister ndersa intelektuali i universiteteve te Vjenes apo Romes dergohej ne burg politik…

Edhe ai prift me “filozofine” e tij na çfaqet si nje mikro diktator ne shpirt, ku i dashka te gjithe ne rrjesht nje soj si besimtare te bindur, ku te ulin koken, intelektual dhe te pa shkolle dhe te luten para pallavrave te tija me ore te tera, kur ai “prdikon”, si: “se Migjeni vdiq se paska dashte Zoti”…a thua mos ia tha Zoti atij atë gje?

Pra populli nuk eshte turme, por eshte nje shoqeri njerzore ku nxjerr njerz te mdhenje dhe mjaft te kulturuar, por nga nje here mjerisht dhe prifterinje te djallezuar siç ka denoncuar vetvehten vete ai prift, me shkrimin kunder Migjenit!

Prap ai vlerson fene mbi çdo gje, ku sipas tije, vepra te medha bekan vetem priftat e sidomos ata te fese katolike…dhe se vetem ata e meritokan emertimin si: “i madh”…

Por jo, klerike te tille nuk kane bere asnje lloj vepre te madhe per tu quajtur “i madh”, apo “te mdhenje”, perveç se atyre qe jane marre me lemij kulturore ne fusha te artit, pikture, letersi, muzike apo ndonje fushe tjeter, ne te cilet vertet kane shkelqyer… Por si priftrinje predikues te thjeshte te dogmave fetare, te fese, nuk kane pse te quhen te mdhenje kurre.

E une jam nje katolik si rrjedhe besimtaresh, por besoj ne nje Zot qe eshte njelloj per te gjitha fete dhe besimtaret. Por une dij te hyje dhe ne Xhami e te degjoj me rrespekt edhe predikimin e Hoxhes se mire, dhe te lutem po te njetit Zot e te dal i knaqur ne shpirt…
E ne se Kishat, kur te mund te zbuloj se kane prifterinje te tille si ay lloj prifti, une nuk do te shkoj kurre brenda tyre, por vetem kur te kuptoj se aty ka vertet njerz te mençur, te kulturuar qe dijne te lidhin boten shpirtrore te njerzve me besimin ne Zotin e te gjithve, duke u qendruar prane njerzve ne ditet kur populli vuan, e kur te jem i bindur se ata nuk fshehin ne shpirtin e tyre ndjenja raciste percarse apo denigruese kunder poetve e njerzve te kultures!

Ne se ai prift e ka shpirtin e paralizuar… siç dhe shkruan ne artikullin e vet, qe nuk do ta quaja as artikull, as shkrim, asgje qe ka lidhje me fushen e letrave, por vetem nje sulm barbar i nje prifti mesjetar ndaj nje poeti te madh siç eshte Migjeni!
Atehere ai ka nevoje qe te kerkoje ne thellesi ne vargjet e Migjenit qe te mesojn se si te çlirohet nga roberia apo vetroberimi ku qenka mbytur, nga ai roberim qe ia ka errur syte deri ne ate shkalle sa te ngreje armet kunder kultures, kunder letersise Shqipetare, kunder njerit prej yjeve te poezise dhe te prozes siç eshte Millosh Gjergj Nikolla, Migjeni.

Sot me shume se kurre ka nevoje populli shqipetare per vargjet e Migjenit, per tu frymezuar dhe per te fshire nga pushteti qeveritare hajdute qe jane familjare e fise te diktatures qe vazhdojne te njeten rruge duke shtypur nen maska demokratesh popullin Shqipetare.
Kane nevoje njerzit qe te mesojne se si te distancohen dhe nga prifterinje te tille si ai, apo nga klerik mashtrues qe ne emer te fese kane ngjallur urrejtje jo vetem kunder poetve apo njerzve te mdhenje te shkences dhe kultures bashkekohore, por kane nxitur deri dhe organizime terroresh te hapura kunder shteteve, kunder popujve qe po bejne luftra te pergjakshme, luftra ku ne qender te tyre jane religionet si shkaqe konfliktesh…siç eshte rasti i Izraelit kunder Palestines.

Ndersa prifterinjte e kleriket trashen tulesh neper kisha e xhamija etj, duke udhetuar biles dhe neper avjone si turiste konferencash fetare e kongresesh qe nuk po i sjedhin botes as paqe, as zhvillim, as ndonje veper humane ku te shuhen luftrat, ato luftra qe ata i bekojne…
Pra pak po behet e po thuaj aspak nga kleri qe te zhduket varferia te kete vllazerim midis popujve e njerzve me njeri tjeterin etj…

“E llomi i pa fund…”, siç thekson Migjeni, jane politikanet mashtrues e hajdute te lidhur me krimin e mafjet si dhe kleriket nxites te urrejtjes siç çfaqet ai prift!

Vetem nje njeri i pa kulture, nje njeri me ndjenja djallezore…mund te shkruaje fjalet siç i ka shkruar ai prift per Migjenin, ku thekson se:
“Migjeni ashtë i semuri i trupit dhe shpirtit te vet!”

Ai deklaron veten si nje njeri i pa shpirt, qe pergojon edhe fatkeqesine e vuajtjen e poetit!
Ate fatkeqesi qe e ka provuar njerzimi shekull pas shekulli dhe do ta vazhdoje qe ta provoje, sepse asnjeri nuk vdes shendosh, çdo kush e ka nje vuajtje fizike qe quhet semundje! Semundje per te cilat kane punuar dhe po punojne mjeket tash shume shekuj, pune te cilen shpesh ne fillimet e saj e ka injoruar feja tej mase deri edhe duke i denuar me vrasje e djegeje zbuluesit e semundjeve apo te ilaçeve. E ajo ka ndodhur sepse kryesisht prifterinjte, donin qe ta lenin ne erresire vuajtjen dhe vdekjen duke u thene njerzve vetem dy shkaqe:
Se gjoja “ai qe vdiq heret u denua nga zoti per gjynahe, apo ai qe rroj shume ishte me zotin se deshti zotin shume…!”

Ato qe ai i quan si “çthurje te Migjenit”, apo kritikve qe e lavderojne Migjenin i cilsoni si “si marrina”…
Une do te ju thonja se më te çthurura fjale qe shkruan dora e nje prifti te fese katolike Shqipetare nuk paskam lexuar ndonje here, dhe ne se ka dhe shume si ai, ajo fe ne Shqiperi, dijeni mire se besimtaret do ti humbase shpejt!

Po kujtoj se per fajin e nje prifti katolik te çthurur ne nje Fshat ne Rugove, (Treve ne Kosove), kur i gjithe Fshati eshte shendrruar ne Musliman me nje fjale… e kleriket mund te pyesin se ju tregojne se ç’beri prifti, ne se nuk e dijne…e qe prej asaj kohe nuk ka me Kishë atje por vetem Xhami e besimtar Islam te urte, ku ata besimtare vertet humben nje besim qe perfaqsohej nga nje prift maskara, por gjeten nje besim te ri ku gjeten rrepsektin e nderimin e atyre Hoxhallarve qe prej asja kohe, ne kohe te Turqise, e deri me sot.
E Rugovasit nuk e kane ndrruar fene aspak nen ndikimin Turk, por vetem prej çthurjeve te atije prifti!

Vetem Migjeni me krijimet e tij madheshtore nuk i ka sjedhe asnje peshtjellim letersise shqipe, siç shpifet ai prift, se gjoja i paska sjedhe pshtjellime etj…
Por i ka sjedhe frymzime dhe modelin e krijuesit vigan qe ngrihet pa frike edhe kunder prifterinjve mashtrues dredharak qe i pijnë gjakun popullit ne kohrat e veshtira.

E nje nder Poetet me te famshem ne Bote, Gjermani i madh: Johan von Goethe, ka shkruar vargjet e famshme kushtuar prometheut, ku me gjuhen e vet ai poet i kundervihet deri dhe Zotit te asaj psikologjise se atij lloj prifti qe sul mon Migjenin, ku nder te tjera shkruan:

PROMETHEU
(fragment nga Poema)
………………………………………..
“ Une nuk dij gjë me te mjeruar nen Diell, perveç jush o Zotër!
Ju varferisht e ushqeni me therorira
Dhe me fryme lutjesh madherine tuaj!
Dhe do te vdisnit urije, sikur te mos kish
Te lutur dhe lypsa, budallenje plot me shprese.

Une te te falenderoj ty?
Perse?
Ke lehtesuar ti ndonjehere dhembjet e te shume munduarit ?
Ke thare ti ndonjehere lotet e te ankthmundarit?
Nuk me farketoj mua dhe me beri burre,
E plotfuqishmja kohe dhe fati i perjetshem,
Zotrit e mije dhe te tu?

Kujtonje ti valle se une jeten do ta urrenja,
Do te iknja neper shkretetira…
Sepse jo te gjitha endrrat e lulezuara mu përmbushen…
Ketu rrij une dhe krijoj njerz sipas fytyres time !
Nje brez qe te jete i njejte me mua !
Te vuaje, te qaje, te shijoje e te gezohet !
Dhe ty të mos ta vari veshin kurre !
Si unë, si unë !
****************************
Por ajo nuk eshte aspak kundervenjie ndaj Zotit, as e atij poeti te madh Gjerman por as e Migjenit…ato jane thirrje per ata pseudo-perfaqesues te Zotit qe te ndryshonin taktin e sjedhjes me njerzit dhe te mos i trajtonin njerzit si kafshe duke i lene ne nje amulli pa ndihme e pa zhvillim, pa udhe e pa drite…se prifterinje kane qene dhe ne Europen e para 500 vjetve apo me vone dhe ne kohen e Goethe-s, por ata jane bere zedhensit e pare te zhvillimit te shoqerise duke ua pranuar njerzve mendimin ndryshe, vullnetin e lire per pune e zhvillim…

Prifterinje që e denoncuan hapur Kishen Katolike duke u distancuar nga masakrat qe beri ne mesjete kunder njerzve ne Europe…e njeri prej tyre ka qene dhe prifti Gjerman, i madhi Martin Luther, i cili e braktisi Kishen Katolike duke krijuar per here te pare fene e re ne mesjete, Evangjelizmin, besimin e lire dhe mjaft human, qe karakterizohet sot per tolerance, humanizem dhe mirkuptim shume te veçante ne Europe dhe ne bote, ku prej asaj feje deri me sot nuk ka asnje viktime asgjekundi !
E, per ato vargje si dhe shume te tjera, asnje here priftrinjte Gjermane nuk e kane fyer as kritikuar poetin e tyre te madh Johan von Goethe !

E, ata kok bosh, prifterinje si puna e atije prifti qe sulmon Migjenin, qe bene te kunderten u bene shkatrare te perçarjes se fese dhe u krijuan dhjetra besime te tjera qe tashme fete nuk kane me asnje kuptim si me pare, pasi kane marre ngjyrime partiake ne numrin e tyre pa ndalim e ne fund te fundit, Zoti eshte vetem nje per te gjithe!

Ai si nje « monster » e maskuar nen petkun e priftit, ka marre persiper te vajtoje ne emer te atyre puntorve te nderuar qe kane varrosur eshtart e Migjenit ne varrezat e deshmorve ne Shkoder, ne nje kohe kur ata puntore, apo shkrimtar e krijues te tjere qofshin dhe te realizmit socialist, pa marre parasysh ne se ata kane shkruar ndonje lavderim per regjimin… kane qene te nderuar dhe jam i bindur dhe sot se ata jane te nderuar dhe ndjehen perjetsisht te nderuar per ate privilegj qe kane patur per te qene kortezhi i Poetit te madh!
E ai prift, paraqet gadishmerine e vet kriminale per ti çvarrosur ato eshtra, per ta hedhur poetin ndoshta ne ndonje lume, ne Kir ndoshta, ashtu siç bene diktatoret me Fishten e madh…ndryshe ska kuptim se pse ai sulmon ashper vendosjen e eshtrave te tij ne varrezat e deshmorve te Shkodres!
E bustet e Migjenit, atij ia vrasin syte po njesoj, siç ua vrane syte komunistave barbar veprat e Fishtes e pamja fisnike e tij…

Por ndoshta erresira ne mendimet e atij lloji prifti ka arritur deri ne ate shkalle sa që ai nuk e kupton se eshtë ne shpirt komunist dhe Enverist i gjalle?
E une shoh ne fjalet e tije kunder Migjenit nje tip prokurori te diktatures, se si shkruan nje pretence prokuroriale per te çvarrosur dhe per te tretur eshtrat dhe vepren e poetit te madh Migjeni!

Theksoj se çdo njeri qe mendon per te hequr emrin e Migjenit nga Teatri i Shkodres, apo per ti nxjerre eshtrat nga varrezat e deshmorve, qe ai e paska enderr, nuk eshte asgje tjeter veçse nje mikrob diktaturash i maskuar me zhgun prifti apo ndonje funksion tjeter ndokund…

Se e kemi vuajtur te gjithe mjerimin nen diktature, ajo dihet pa na e thene ai prift!
Por sikur te ishte gjalle Migjeni do te kishte luftuar shume me shume se sa ju si prifterinje kunder diktatures e ndoshta ai do te kishte qene flamurtari i lirise se shpejte per tu çliruar nga diktatura, sepse poetet e vuajtjeve e te mjerimit si ai kengetar dhe luftetare deri edhe kundra priftrinjve dhe pseudo Zotave qe i prodhoni ju çdo dite, do ti ishte kundervene dhe regjimit e diktatorve si Enveri, Mehmeti, Ramizi, Nexmija e te tjere dikatore qe kane qëne mijra, qe nga me i madhi e deri tek sekretari i partise apo oficeri i sigurimit qe vriste pa gjygj…

E priftat u struket shpejt, edhe pse i pushkatuan ne vitet 1940-1955 shumeicen e krerve klerik me te mençur, te tjeret u struket dhe ju nenshtruan presionit te komunizmit deri sa dorzuan çelsat e Kishave, deri edhe ne menyre vullnetare disa prej tyre, ku ja dhane regjimit qe ti bente magazina e stalla lopesh, apo zyra te sekretarve te partise!
Ne nje kohe kur Kisha kishte Forumin me te njohur ne bote, Vatikanin, per te bere thirrje botes e perendimit per nderhyrje urgjent me çdo mjet per ta çliruar popullin qe u dhunua deri ne gjerat e veta shpirterore, deri ne besimin ne Zotin!

Nuk dije se sa ka shkruar ai kunder regjimit komunist, kunder Enver Hoxhes, kunder Ramiz Alise, kunder Nexmije Hoxhes, apo diktatorve te tjere qe e kane dhunuar dhe po vazhdojne ta dhunojne Shqiperine edhe sot me ata pushtetare komunist qe inspirohen dhe investohen nga klani mafjoz nderkombtar qe e drejton Ramiz Alia me rrethin e tij qe nga Tirana e deri ne Europe dhe Amerike…

E sikur ai prift apo gjithe kleri ne shqiperi, vetem kaq sa ka shkruar kunder poetit Millosh Gjergj Nikolla, te ishte shkruar… sigurisht qe populli Shqipetare do te kishte marre me shume zemer e shprese per te mos pranuar me qe te jetoje ne mjerim, e varferi te tejskajshme, ku po i mbyten femijet neper detra per te ikur per pune e zhvillim jetsor, ku po i zhduken vogjelia si te rrembyer nga mafja per tu vjedhe organet e trupit per te ua shitur te huajve…ndersa femijet Shqipetare po i vrasin dhe po ua zhdukun edhe trupat pasi ua vjedhin organet…

E, se kush “e ka vrare moralin” me shume, ai prift apo shoket e tij, me heshtjen dhe qendrimin pro qeveritave qe vjedhin, vrasin, e varferojne popullin Shqipetare… Apo Migjeni qe ka mbjedhur frymen e revoltes tek njerzit e vuajtur qe te mos e durojne masakren, krimin poshtrimin por te ngrihen…kete e ka treguar me fjalet e veta vete ai prift artikull shkrues i cili akuzon Migjnin si kur “e ka vrare moralin”.
Morali vritet me heshtje ndaj shtypsve te popullit, ndaj vrasesve te njerzve, ndaj qeveritarve hajdute, mafjoze e kriminel…heshtja ndaj atyre situatave ne Shqiperi eshte vrasje e moralit!
Te qendruarit sehirxhi, spektator, kur mjerimi dhe injoranca nga pa shkollimi ka pllakosur vendin, eshte vrasje e moralit njerzor!

Ku do te jete valle ai prift me Kishat dhe me prifterinjte e tjere, apo klerike te tjere, kur ne Shqiperi po ndodhin ato krime ndaj jetimve, ndaj 27 femijeve jetime qe i kane zhdukur mafjozet e lidhur me politiken, ne jetimoren e Elbasanit, per tu vjedhur organet e trupit e ku ua kane zhdukur dhe trupat e njome? Sigurisht qe ata lloj prifterinjesh festojne gezimin qe lufta kunder krijuesve si Migjenit filloj dhe sipas tyre do te kene sukses!

E Migjeni nuk eshte rrenuar kurre pse ai ndrroj jete si nje njeri i vertete real, pa maska, pa shtirje, por prej nje fatkeqsie semundje siç i ndodh çdo njeriu sot, qofte Poet, mbret apo prift…
Por ajo pjesa e zeze e shpirtit hipokrit te prifterinjeve, ben ironi dhe me vdekjen e poetit.
E jeta e tij e shkurter per se gjalli, por e pa vdekshme ne vepren e tij, ka nje madheshti dhe permasa gjigande, sepse ai njohu shume gjuhe te huaja, shume kultura dhe popuj e vende neper te cilat la gjurmet e nje njeriu te kulturuar aq shume te shkelqyera, sa disa vende e popuj kane tentuar edhe ta pervetsojne si Gjeni, si trup, e si veper te tij, duke u perpjekur ta bejne te vetin si shtetas e si origjine!
E vepra e tij sot edhe per lexuesit e huaj eshte nje mrekulli ne fushen e letrave, ashtu siç eshte dhe nje krenari per popullin dhe kombin Shqipetar!

Por ne se regjimi diktatorial ka bere ndonje perqindje te vogel veprash te mira… qe nuk mund te mohohen nga askush…siç kane qene dhe vlersimet e disa figurave te rilindjes kombetare, pasi jo te gjitha jane vlersuar… ka qene dhe mbrojtja dhe perjetsimi i figures se Migjenit, pamvarsisht se ai ska pase asnje lidhje as simpati me komunizmin, edhe pse diktatura eshte perpjekur qe ti jape ngjyrime politike, gje qe nuk ja ka arritur dot, ashtu siç nuk mund te ja arrije kurre Kisha qe ta fshije nga shpirti i popullit ate poet!

Une do te i kujtoja klerikut anti Migjen, se nuk ka qene vetem Kafja e madhe ne Shkoder, vendi ku ka ndenjur Migjeni dhe ku ka punuar e jetuar…por kane qene vendet e Lulave te vocerr, atje kur dergjej vorfnia bashke me Migjenin ne te ftohtin e akullt te fshatrave te malsinave ku Migjeni dhuronte dije…
Atje ku priftat jetonin Kishave te mbydhur si zotri duke ngrene e pire ushqimet me te zgjedhura qe ua merrnin fashatrve, ndoshta dhe kafshaten e fundit, sidomos ne kohet e Migjenit, kur ai shoqeronte me kembe neper debore dhe akull maleve, malsoret me kembe zbathur qe kerkonin miser, vetem pak miser per tu shpetuar shpirtin femijeve ne Puke e ne gjithe shqiperine!
E, ato karvane vuajtjesh, ata njerz origjinal Migjeni i beri Legjenda te mjerimit, legjenda te nje turpi te klerit, te qeveritarve te asaj kohe, por dhe legjenda te nje turpi te shteteve te Europes se asaj kohe qe mbyteshin ne llukse te vjdhura neper luftra…e per nje popull ne Ballkan qe ju be gjoksore Europes per 500 vjet duke ja mbajtur peshen me te rende te luftes under Osmanve, atyre nuk po u binte ndermend qe tu gjendeshin Shqipetarve prane ne ato mjerime, qofte edhe me ndonje thes miser, miser qe ua hidhnin kuajve neper stalla pa mase ne Europe!

Fjalet e atij prifti, sado te liga dhe qellim kqija ndaj Migjenit apo ndja krijuesve ne tersi, nuk me bejne mua aspak qe te zbeh rrespektin dhe dashurine qe kam per njerzit e mdhenje qe ishin klerik, per Prifterinjte si Gjergj Fishta, Anton Harapi, Vinçenc Prenushi, Ndre Mjeda apo Shtjefen Gjeçovi e te tjere te mrekullueshem plot…

Por mjerisht kur lexova fjale te tilla te atije prifti, me duhet te kujtoj se shumica e prifterinjeve dhe hoxhallarve i kane mbajtur njerzit me shume ne erresire me genjeshtra e nuska se sa me te verteten dhe me ndihmen humane per ti gjalleruar qe te ishin me te zhvilluar per te iu pregatitur njohjes dhe mashtrimit te diktatures e te mos i nenshtroheshin mashtrimit komunist aq pa pritur ne ditet e luftes se dyte botrore…

Ne ato dite kur trupat fashiste gjendeshin ne Shqiperi, shume klerik u ulen salloneve me fashizmin gju me gju… ne vend qe te rrinin me popullin dhe ta konsideronitn pushtuesin si pushtues duke e frymzuar popullin qe te rezistoje per ta çliruar vendin duke mos perkrahur ide sllavo-komuniste…
E per ate pike, kleriket, e kryesisht prifterinjte kane gjynahet te pa shlyeshme ndaj popullit shqipetar, sepse ishin pjesa intelegjente qe populli ju besonte shume…por ata e lane popullin vetem dhe dolen si padashje… ku komunistat heshtjen e klerit para fashizmit e moren si fakt bashkpunimi me fashizmin, edhe pse ata, jo te gjithe nuk bashkpunuan me ta… edhe pse darka e dreka me fashistat e fluturime per ne Itali me aroplanet e Duçes i bene shpesh, ne ate kohen kur populli pergjakej burgjeve e internimeve fashiste dhe vdiste urie e semundjesh…
Historite nuk harrohen, realiteti mbahet mend edhe nga muret apo nga drunjte e pemve siç tregojne legjendat e vjetra Shqipetare, te cilat jane shume me te vjetra se kleri…

E thirrjen e atij prifti, qe “njerzit ti nenshtrohn mjerimit, varferise, ti pranojne ato” pasi sipas tije, egoizmi dhuna, vrasja e te tjera te kqia te shoqerive apo regjimeve diktaoriale, ” i paskan rrenjet ne pasionet dhe interesat tona…(fjalet e tijë).

Une po them qe:
Ato fjale ai prift dhe te tjere si ai ne mendime, le ti mbajne per vehte, sespe as une dhe besoj se as shumica e Shqipetarve nuk do te pranojme kurre qe tu neshtrohemi dhunes se mjerimit, egoizmit e asnje lloj padrejtesie qe shtyp jeten njerzore, jeten e popullit Shqipetar sot atje!

E njekohesisht u bëjme thirrje te gjithe Shqipetarve qe te mos mbesin viktima te padrejtsive kurre, por te ngrihen me mjete demokratike kunder te kqijave per ti larguar pushtetaret qe shkaktojne mjerime, vjedhje krime etj, por te u distancohen edhe priftrinjve qe poshtrojne figuart historike te kultures e letersise shqipetare apo i servirin publikut fjale pesimiste qe miratojne mjerimin, varferine e krimin ne popullin tone te vuajtur!

Po kujtoj se ka vende e popuj qe nuk e njohin varferine, nuk e njohin padrejtesine, nuk i shtyp askush, nuk eshte askush pa shtepi banimi, nuk eshte askush pa parate e bukes, pa veshje, pa sigurimin e jetes dhe te shendetit, e ato vende dhe popuj jane qindra milioneshe!

E ai prift duhet te mesojë me shume per realitetin botror ku rrespektohen lirite dhe te drejtat e njeriut!
Te lexoje ndonje rrjesht ndokund si jetojne 82 milon Gjerman, dhe prej tyre 8 milon jane te huaj, si jetojne Francezet, Anglezet, Amerikanet, Kanadezet, Austriaket, Austarlianet, Zvicerrianet, Monakasit, Greket, Spanjollet, Portugezet, Belget, Danezet, Suedezet e shume te tjere…

Ai prift i cili i ka vene nje qellim te keq detyres vet, ku paska si qellim te mbjedhe tek njerzit frike, pesimizem, urrejtje, dhe humbje shprese per çdo gje, duke ua serviruar lutjen qe njerzit te pranojne pa drejtsite apo vdekjen ne vuajtje sepse sipas tij, e paska thene Zoti ashtu!!!

Ashtu siç i ka pare problemet Migjeni nuk ka mundur dhe as nuk do te mundet asnje poet ne bote qe ti shohe as ti denoncoje ashtu siç i denoncoje ai duke u dhene edhe orientimet e zgjidhjes, duke denoncuar klasat shfrytzuese te shoqerise, kleriket llupsa dhe mashtrues te shoqerise, duke i diskretituar ata, si dhe duke ua mesuar rruget njerzve qe te shkeputeshin duke mos u besuar me as pushtetarve hajdute, shtypes, por as klerikve genjeshtare.

E, pasi ka bere gjithe ate lufte kunder Migjenit, ne fund e mbydhe me nje fjali ku ua len hapur gjoja per te vendose “mendimi i te afteve”, per te gjykuar krijimet e Migjenit…
Ne nje kohe qe ai e din shume mire se mendimi i te afteve eshte thene e shkruar qarte tash gati 80 vjet me radhe qe kur Migjeni ishte gjalle. Mendime qe kane vlersuar e lartesuar vepren e tij duke e bere te pa vdekshme!

E pas gjithe atyre ai kthehet prape nen petkun e njeriut te Zotit, pasi ka ngjeshur armet e djallit neper çdo fjale e rrjesht kunder poetit, perseri futet nen veladon ku fsheh ato arme duke u terhequr si i “shenjte” ne Kishen ku ai qenka si “Mons, ipeshkv ndihmes ne Kishen e Shkodres…”

E ndersa une po e mbydhi kete shkrim me keto mendime te mijat kunder atij sulmi qe i ka bere poetit te madh Migjeni, me keto fjale:

Kleri Shqipetare, apo feja katolike, nuk besoj se do te jete krenare me klerike si ai!
E ne se ndjehet krenare Kisha katolike per ato qe ka shkruar ai prift kunder Migjenit, me keqardhje them se do te jete shume me pak e besueshme per besimtaret e vet!

Kisha katolike Shqipetare me priftrinje si ai, jo vetem paska humbur besimtaret e vet, por ka marre nje njolle te zeze ne historine e vet si Kishe katolike per gjithe jetet, ku mjerisht ai prift keni hedhur balte edhe mbi figurt e fese katolike te cilet kane luajtur nje rol mjaft te mrekullueshem ne kulturen dhe letersine Shqipetare si at Gjergj Fishta dhe shume te tjere…
Te cilet po te ishin gjalle sot dhe po ta lexonin tekstin qe ka botuar ai prift, ata do te i kerkonin falje publikut Shqipetar per turpin qe ka bere ai me ate shkrim kunder Migjnit!

E populli shqiptar atyre do te ua falte fajin e atij prifti, sepse ata kane qene dhe mbeten burra te mdhenj te kombit per gjithmone, qe nuk shane e as nuk shpifen kunder asnje krijuesi apo poeti per asnje lloj shkaku, e aq me pak per vargjet e ndokujt qe shkruan ashtu siç e ndjen, siç i vjen frymzimi dhe muza krijuese qe ka lindur me njeriun ne genet qe ja ka falur Zoti!

E ata nuk jane sot qe te kerkojne falje per fjalet e shkruara nga ai prift, dhe as të i thone atij qe ta beje ate!Të u kerkoje falje lexuesve dhe adhuruesve te poetit Migjeni, e ne fund te shikoje punen e vet si prift duke mos marre misione djallzore per te denigruar poet apo figura te letersise e te kultures Shqipetare!

Por ate turp qe ka bere ai sot, si perfaqesues i Kishes katolike, nuk mundet asgje ta shlyeje, asnje falje publike sikur ai ta kerkoje, pasi njeriu cinik ne shpirt si ai e aq armiqsor kunder poetve eshte gati i pafalshem dhe i pa pranueshem as per tu degjuar ne predikimet e tije, e aq me pak i deshirueshem per tu lexuar!
Ai lloj, qe i enderroka qe te u tregoje ca kufinje krijuesve, te cilet une si krijues nuk do ti njoh kurre, ashtu siç nuk i ka njohur Migjeni e nuk i njohen as shume te tjere poet te mrekullueshem, del si nje armik i eger i fjales se lire, i mendimit te lire e aq me teper kunder te madhit poet dhe prozatorit Migjeni!

Çdo kush, qofshin ata klerik apo politikan, krijues apo te tjere qe do te tentojne te hedhin balte mbi krijimtarine e Migjenit, balta do tu kthehet si turp i perjetshem ne fytyrat e tyre, duke u dhene sfiden e nje shkatrrimi para forces se fjales dhe para forces se mendimit te atij gjeniu te madh te poezise dhe prozes Shqipetare!

Ketu ne fund po kujtoj per ata lloj klerikesh, disa vargje te Poetit te madh Iranian “Omar Khajami”, vargje nga 331 Rubaierat e tij te famshme, me te njohurat dhe me te bukurat ne bote per nga rrjedha dhe filozofia e tyre.
Vargje te cilat jane te perkthyera nga Poeti i madh Shqiptar, mendimtari, demokrati dhe teologu i madh Fan Noli, i cili dhe ai ka qene prift dhe biles nje nder prifterinjte me te nderuar te Amerikes!

E sikur Noli i madh, te kishte pase sado pak fanatizem racist kleriku siç paska ai prift, Shqiperia do te kishte mbetur pa nje perkthim te perkryer te Omar Khajamit, poet i cili 1200 vjet me pare u eshte kundervene feve ne tersi duke i konsideruar si mashtrime per popujt e njerzimin, duke i cilesuar si “Pengime (pranga) per lirine”!

E vertet fete jane pengime per lirine e njerzve, kur ne krye te Kishave apo Xhamijave, apo besimeve te tjera, jane njerz te tille si ai lloj prifti. Besime tashme, qe siç kam thene me lart jane bere si parti poplitike te kqija, te korruoptuara… E ato jane jo vetem pengime per liri, por dhe nje semundje e keqe e shoqerise njerzore!

Nga perkthimi i Fan Nolit te vergjeve te Omar Khajamit:

Fragment nga “RUBAIERAT”
………………………………….
Te paskan pare, Zot, ca të „shënjteruar“,
Kur unë me Qiri te kam kerkuar…
Bëj ç’mund, por je dhe mbetesh i mbuluar,
S’të gjej gjëkund, „me ndjej Zot i bekuar“!

(Ketu ne keto vargje Poeti e ka fjalen se ne Toke asgje nuk zbatohet ashtu siç thuhet ne profecite Biblike, nga fjalet e Zotit!)

Xhami e Kishe e Tmpull: Roberi !
Kemban’ e Minare: Nje baterdi !
Dervish e Prift e Hoxhe e Kryq e Hene;
Pengime qe te gjitha per liri !

(Poeti denoncon korruptimet e klerikve te çdo lloji, abuzimet e tyre ne emer te Zotit !)
************************************************** **********
E duke e mbydhur theksoj qe ai prift dhe çdo klerik ne Shqiperi, përpara se te shpifin apo ironizojne jeten e vuajtjet e poetit Migjeni e te ndonje krijuesi tjeter, duhet ti kujtojne keto vargje dhe perkthyesin e tyre Shqipetarin e madh Fan Noli i cili ka patur shume me shume kulture dhe besim ne Zotin se ai dhe se shume prifterinje apo klerike te tjere, qe e perdoron Religionin si nje mjet per te shtypur njerzit e per te shuar dhe zerin e poetve si Migjeni!

LLEMADEO, 21.05.2004

Ndërsa Ilda Gjelina nga New Jersey, USA (pseudonimi “macja_blu” sjelle shkrimin me titull” Feja e Shqiptarit eshte Shqiptaria”.



Letersia s'ka qene kurre e limituar vetem qe te ngjallnin shpresa dhe optimizem me shkrimet e tyre. Letersia nuk eshte fe, sic e ngaterron Zef Simoni keto dite. Letersia eshte art, dhe si e tille nuk mund te kufizohet vetem ne tema qe kenaqin prifterinjte, pa humbur vlerat e saj, si edhe esencen. C'eshte letersia ne qofte se nuk prek ndjenjat e njeriut, mundimet e tyre, merzine, trishtimin, zemerimin si edhe problemet e shoqerise ne periudha te ndryshme te kohes?

Urrejtja qe ka Zef Simoni per Migjenin dhe qe ia hedh Migjenit si te ishte nje patate e skuqur qe i dogji, nuk e justifikon dot menyren e padrejte se si eshte perpjekur te hedhi balte mbi emrin e tij. Shkrimi i Zef Simonit ishte tejet i eger ndaj Migjenit. Fillon te thote indirekt se aq i ben qe vdiq Migjeni, padashje ben ironi me lirine e besimit, kerkon te lidhi Migjenin me komunizmin, inkurajon percarje fetare dhe largim te realitetit, flet per disa detaje te jetes se tij pa sjellur fakte, ngaterron fene me letersine, fyen jo vetem Migjenin por edhe adhuruesit e tij, dhe gjerat e hidheta qe sheh tek vetja apo njerezia ia hedh Migjenit (a thua se Migjeni shpiku vuajtjen dhe mekatin).

Ne lidhje me vdekjen e heret te Migjenit, Zef Simoni deklaron, "Ne kohen tone te lirise se besimit, mund te shprehemi: Keshtu desh Zoti per ate," qe ne nje menyre indirekte shpreh nje fare kenaqesie "indiferente" qe Migjeni vdiq. Kjo eshte nje dobesi njerezore, por tregon qarte qe ne paragrafin e pare se synimet e Zef Simonit nuk jane aspak objektive.

Te besonte Zef Simoni vertet ne lirine e besimit, ai nuk do e kishte sulmuar Migjenin se nuk besoka ne Zot, por do kishte bere nje kritike me vend te punimeve te tij. Cfare lloj lirie besimi eshte kjo kur nuk e le Migjenin te qete, here duke e kritikuar se i duket anti-fetar, here se na qenka komunist, e here se ishte Ortodoks dhe jo Katolik? Ne kohen kur ka jetuar Migjeni, Shqiperia sapo ishte formuar dhe komunizmi nuk njiheshe. Por kur akuzon Migjenin se me idete e tij i ka bere "sherbim per se largu komunizmit" dhe e krahason me Nene Terezen (dike qe Maqedonasit e bejne si te tyren), duhet pyetur Zef Simoni kujt po ia ben kete sherbim kur ia jep Migjenin Serbeve dhe kerkon te krijoje percarje fetare ne Shqiperi, nje vend qe njihet per tolerance ndaj feve te ndryshme. Gjithashtu, duhet ti kujtohet Zef Simonit thenia lapidare e Vaso Pashes, "Feja e Shqiptarit eshte Shqiptaria."

Realiteti mbetet ashtu sic eshte. Nuk e krijoi Migjeni ate realitetin e zymte, por thjesht pasqyroi tek shkrimet e tij. Zef Simoni shpreh se "Poema e Mjerimit" eshte "nje material... i rrezikshem" pasi Migjeni i ka sjellur "botes shqiptare frike." Por edhe ta kishte shkrojtur Migjeni ate poezi, edhe te mos e kishte shkrojtur, frika, mjerimi, vuajtja dhe dhimbja perseri do ishin aty. Ja qe ndodhi qe Migjeni jetoi ne ato vite, dhe e kishte mjerimin para syve c'do dite. Ai shkruajti per gjerat qe e preken me shume ne jeten e tij, dhe nuk eshte e drejte te kritikohet se nuk vuri nje fund ku te gjithe jetuan te lumtur me pas. Migjeni nuk shkrojti perralla per femije, dhe ne qofte se do kritikohet per kete gje, kritiket nuk jane duke bere punen e tyre.

Mjerimi eshte pjese e jetes. Feja nuk eshte ilac i mjerimit, sic thote Zef Simoni. Mjerimi, sa do e hidhur te jete, na ben me te dhembshur dhe te kuptueshem ndaj problemeve te te tjereve. Shkurt, na ben njerez e mbase prej kesaj arsyeje nuk ka ilac. Si mund te quhet Migjeni "nje shkrimtar qe nuk i ka pa mire problemet" kur me te njejten fryme kritikohet se duke treguar realitetin i shtin friken popullit?

Nje gabim te rende qe Zef Simoni ben ne shkrimin e tij jane deklaratat per jeten private te Migjenit ku shkruan se "urrejtja ka punue ne ate," dhe se "ka vazhdue urrejtje ndaj motrave qe mbushin boten neper spitale me sherbimet e tyne, kryevepra te heshtuna." Me keto ai jo vetem flet pa fakte (qe duke qene te tilla, fare lehte mund te quhen genjeshtra), por edhe kerkon qe te rradhisi pohues duke u ngacmuar konshiencen me menyren me te ulet ("Migjeni eshte nje shejtan, nje monster, nje gogol me te gjitha te keqiat qe mund te mendoni qe kur mbartte urrejtje per murgeshat engjellore, kryeveprat e pafajshme qe vetem e kane ndihmuar, imagjinoni sa i lige vertet ka qene.") Zef Simoni nuk ka qene prane Migjenit ne ditet qe ai po vdiste qe t'i tregoje njerezise me kaq bindje qe Migjeni jo vetem qe u ishte mosmirenjohes murgeshave qe u kujdesen per te, por edhe i urrente. Me te njejten bindje, vazhdon te shkruaje se Migjeni "patjeter" ka patur urrejtje per Dostojevskin dhe Leon Tolstoin.

Por Zef Simoni harron se tjeter eshte letersia e tjeter eshte feja. Migjeni ishte shkrimtar, bashke me Dostojevskin dhe Tolstoin, dhe si shkrimtar nuk kishte pse ti urrente. Feja dhe letersia jane dy te ndryshme dhe keshtu nuk duhen gjykuar me standartet e njera tjetres. Nuk mund te thuash se Migjeni urrejti keta njerez apo ata njerez, dhe te ishte Migjeni kunder fese, kjo nuk do te thote qe ai i ka futur te gjithe ne nje thes (sic po ben ky prift me c'do njeri qe nuk beson ne fene e tij) dhe i ka urryer prej besimit. Artisti, shkrimtari, apo gjeniu admirohet per punen qe ben, dhe jo se cilit Zot i falet. Puna e Migjenit ne kete rast ishte te tregonte realitetin e asaj kohe, nje realitet qe sipas Zef Simonit nuk i nevojitet popullit. (E megjithate realiteti kurre nuk e pyeti njerezine ne e donin apo jo.)

Eshte nje Migjen tjeter ai qe njohim kur lexojme vargjet e tij. Ndryshe nga c'tregon Zef Simoni, qe e perqesh Migjenin duke e shkruar per te qe "keputet si keputet nje fryt peme i papjekun, te cilit i ka hy krymbi" dhe me te njejten fryme akuzon Migjenin se perqeshte Zotin. Migjeni ishte nje njeri i ndjeshem, qe gezoheshe me rinine dhe natyren, i dhimbeshe mjerimi, vetmia dhe sidomos njerezit qe vuajne, duke perfshire te burgosurin tek "Kanga e te Burgosunit", emigrantet tek "Shpirtet Shtegtare," apo prostituten tek "Melodi e Keputun."

Tek poezia "Te Lindet Njeriu," ne njohim nje poet qe ka shume shpresa per nje te ardhme me nje udheheqes "qe me fjale te pushton," dhe qe eshte "i madh si madhni." Tek "Te birte e Shekullit te Ri," Migjeni shkruan me pasion dhe patriotizem per te nxitur Shqiptaret qe te luftojne per nje te neserme me te mire. Me vargjet e meposhtme:

"Na te birte e shekullit te ri,
me hovin ton e te ndezun peshe,
nder lufta te reja kemi m'u ndeshe
dhe per fitore kem' me ra fli."

Migjeni shpjegon se ia vlen te vdesesh per fitore. Keto lloj poezish nxisin njerezit te mos rrijne duarkryq kur u cenohet vendi. I frymezojne te luftojne, dhe u japin shprese, si edhe u rikujtojne kohe me te bukura. Migjeni ka shkruajtur edhe poezi te tjera me tema te peraferta si "Zgjimi," "Shkendija," "Kanga e Rinis," dhe "Kanget e Pakendueme," ku siguron lexuesin qe gjithshka do jete me mire ne te ardhmen, "se liria filloi me lulzue/dhe e [ndjen] nga Dielli (alegorik) valen."

"Poema e Mjerimit" tregon nje Migjen tjeter nga Migjeni shpresues. Ky Migjen po vezhgon mjerimin, dhe e "ze trishtimi/kur shef ftyra te zbeta dhe sy te jeshilta qe... shtrijne duert e mpita." E sheh mjerimin ashtu sic eshte, i eger dhe i pashprese, "e neveritshme, e keqe, e turpshme," me foshnje qe qajne "si shpirt' i keq," nena qe mallkojne, dhe femije qe detyrohen te rriten shume shpejt. Ai veshtron shume aspekte te varferise, si prostitutat, mundimi i pashperblyer, uria, vdekja, dhimbja, vetmia, alkoholizmi, etj.. Keto ishin gjerat qe e mundonin Migjenin, dhe ai shkrojti per to. Migjeni ishte njeri dhe si te gjithe njerezit kishte momente te deshperuara dhe i shprehu ashtu sic dinte, ne shkrim. Kritika e Zef Simonit per Migjenin nuk eshte se ishte negativ, por sepse nuk genjente kur tregonte realitetin. Ku eshte "rreziku" se dikush shprehu ndjenjat e veta? S'kishte te drejte Migjeni te merziteshe me jeten?

Migjeni prek pak a shume te njejtat ndjenja te pashpresa kur shkruan "Blasfemi." Ketu lexojme per lutjet e pafund te njerezve qe vuajne, dhe shikojme kontrastin e kishave dhe xhamiat e bukura ne vende te varfera. Ky ishte nje realitet tjeter qe ekzistonte ne kohen e Migjenit dhe qe akoma ekziston ne kohen tone. Zef Simoni deshtoi te permendte ne shkrimin e tij (s'mund ta quaj kritike) ku shpesh here del nga tema me reklama te teperta mbi kishen, faktin qe vendet e kultit kishin krijuar nje shkeputje ekonomike nga masat e popullit dhe ndersa ato predikonin tek njerezit besimin per Zotin, per vete jetonin ne kushte (shume me) te mira jetese. Perkundrazi, cirret dhe sulmon Migjenin mbi titullin e poezise. Per vargjet s'ka c'te thote se mjafton te shikosh rrotull edhe sot e kesaj dite

"Xhamiat dhe kishat madhshtore nder vende te mjerueme...
Kumbonaret dhe minaret e nalta mbi shtepia tona perdhecke..."

Tek, "Recital' Malsorit," nje poezi e lehte por shume domethenese, Migjeni has dobesine e tij dhe deshiron te jete i fuqishem e te shikoje malin "si dridhet nga grusht' i paligjshem." Eshte nje shkrim qe lexuesve u dhimbet pasi asnjeri nuk deshiron te jete i pafuqishem. Ketu, Migjeni luan edhe me fantazite tona kur jemi ne situata ku ne nuk kemi kontroll, sikur te ishim vertete aq te forte dhe te benim edhe malin te dridheshe nga fuqia jone.

Te ishte ne dore te tij, Zef Simoni do na kishte kthyer mbrapsht ne koherat e mesjetes, vitet me te zymta te artit dhe shkences, kur kisha shtypte dhe dhunonte c'do lloj arti dhe shkence. I quan fjalet e Migjenit "te shthuruna" dhe "te marra," dhe perserit zakonin e tij ku flet me bindje per gjera per te cilat nuk ka fakte duke thene se kushdo qe flet mire per Migjenin, flet me "artificialitet." Jo vetem qe quan genjeshtare dhe hipokrite admiruesit e Migjenit, por thote se vetem ai eshte aq i drejte e i zgjuar sa te dije c'eshte arti, e se vetem ai eshte i afte te gjykoje cfare eshte letersi apo cfare nuk eshte. Nuk ka njeri qe e do Migjenin si shkrimtar me gjithe zemer?

Duke propozuar qe t'ia ndryshojne emrin teatrit te qytetit te Shkodres nga "Migjeni" (nje emer qe per mendimin tim eshte nje emer me se i denje) ne "Teatri i Qytetit," Zef Simoni kerkon qe ta fshije Migjenin nga memorja e popullit Shqiptar. Por Migjeni eshte nje gur i rende qe ka zene vend mire ne historine dhe artin Shqiptar me veprat e tij si "Poema e Mjerimit," "Luli i Vocerr," "Kanga e Rinis," "Të birtë e shekullit të ri," "Recital i Malcorit," etj. etj.. Migjeni eshte nje gur teper i rende per Zef Simonin, qe ne krahasim me Migjenin s'eshte vec se nje leter cigareje, qe ta levizi prej vendit. E vetmja e mire qe doli prej shkrimit te tij per Migjenin eshte se me shtoi deshiren te kerkoja librin e Migjenit qe mbaj ne nje qoshe te rafteve e tia lexoj rreshtat e njohura me deshire, me mall, me nostalgji dhe me beri ta dua sot pak me shume se sa e doja dje.

Nga menyra se si shkruan Zef Simoni, te le pershtypjen se vetem prifterinjte jane te pagabueshem. Por ai nuk duhet te harroje se perfaqesuesit e klerit katolik ne emer te Zotit shpiken inkuizicionin dhe dogjen ne turren e druve shkencetare vetem e vetem se ata thane te verteten (e megjithate toka rrotullohet -- Galileo).

M.S. Zef Simoni, a mos valle ju keni marre persiper te digjni figuren e Migjenit, pa c'ka se jo ne turren e druve??? Shkruan Ilda Gjelina ,
New Jersey, USA.

Nje tjeter kritik me emrin Korab Hoxha në mes tjersha shkruan:

Pikërisht këtë dhe jo ateizmin e tij nuk doni t’i falni edhe sot e kësaj dite këtij poeti gjenial goditjen e tij dhe jo herezinë e “Vargjeve të lira”, që ju i quani “vargje të shthuruna, ku në ato ka pak Nitchshe, pak sovjetizëm, pak stil, shumë halle, shumë revolucion e shumë helme”.
Po e sjellim ne forumin tone Art-Café,Floart,Floart-Press dhe Flori-Press shkrimin e Korab Hoxhes me titull”Migjeni ynë”.

Migjeni ynë


Korab Hoxha

Kur në shtypin e provincës ndesh në doza banaliteti, është deri-diku e kuptueshme, por kur sheh se banaliteti gjen vend edhe në shtypin e metropolit, në emër të një objektiviteti fals “për t’i parë gjërat ndryshe”, atëhere ky lloj amoraliteti rrezikon të shndërrohet në një normë shoqërore.
Artikulli për Migjenin, titulluar “Përkrahës i një bote pa zot e i një shoqënie pa religjion”, shkruar nga mons.Zef Simoni, Ipeshkv Ndihmës në Arqipeshkvinë e Shkodrës, botuar në gazetën “Korrieri”, qershor 2004, nis në këtë mënyrë: “E thotë saktë Ismail Kadare për atë, por me qëllim fyes e të randë ndaj besimit: Mbaroi seminarin si një antiseminarist. Për sytë e një fetari, - vazhdon Ismaili, - ai ishte një dezertor i fesë. Migjeni delte nga seminari ortodoks si një djall me tre brirë”.
Padre!
Ju ose nuk zotëroni kulturën e nevojshme ose spekulloni hapur! Po nëqoftëse nuk arrini të perceptoni se ç’thotë I.Kadare në studimin e tij. “Migjeni apo uragani i ndërprerë”, atëherë këqyrni me kujdes se çfarë thotë ai për artin e tij, në raport me ata poetë, të cilët ju mundoheni t’i vendosni në Olimp dhe që për hir të së vërtetës, pavarësisht nga pompa dhe zulma e kohëve të fundit, pavarësisht nga zelli “për t’i parë gjërat ndryshe”, ngjajnë me ca rapsodë të mjerë përballë artit poetik të Millosh Gjergj Nikollës.
“Migjeni, - vazhdoni ju, - urrejtjen ma të madhe do ta kishte ndaj sa të këqijave, por mbi të gjitha, ndaj sa të mirave dhe ndaj asaj, që asht ma e mira, se do të përqeshte në shkrimet e veta të shumta Zotin, do të fyejë dogmat, institucionet shejte, shume Kishën Katolike, predikimet e gojëtarëve apriori”.
Ky është mëkati më i rëndë migjenian, sipas jush, për të cilin pasi shpallni me cinizëm të hapur se vdiq, se “kështu desh Zoti për atë”, shpejtoni të lani hesapet njëherë e mirë, duke lajmëruar ndërkohë publikun, pas një litanie të stërzgjatur për objektivitet, se do të dalë vepra juaj e gjanë për letërsinë shqipe!
Meqenëse tash jeni në një moshë të tillë, kur, ku i dihet, Zotit mund t’i teket që t’ju thërrasë pranë vetes, mos e shkruani këtë libër! Mos e rëndoni veten me gjithfarë sajesash e pandehmash për një nga poetët më të mrekullueshëm, që ka njohur shqipja e që i bën nder jo vetëm poezisë evropiane, por edhe asaj botërore. Aq më keq për ju, si njeri i Zotit, nëse mendoni që demokracia është një revansh, bile dhe më hidhur "një larje hesapesh”, sepse mund të mbaroni punë shpejt me Migjenin e vdekur, po “A mund të bëjë vallë shoqëria shqiptare pa veprën e tij?” Ja, një pyetje, të cilës dhe Zoti vetë do ta kishte vështirë t’i përgjigjej.
Kuptojeni më në fund, se vepra e Migjenit apo dhe e imzot Nolit, që po ashtu ju shqetëson, është e lidhur ngushtë me kërkesat e një brezi të tërë të viteve ’30, i cili kërkonte “oksidentalizimin” e shoqërisë shqiptare, emancipimin dhe evropianizimin e saj. Ndryshe si mund të shpjegohen “Kangët e Prendimit”, “Makbethi” apo “Hamleti”?
Mos bini pra, në pozitat e logjikës formale, duke barazuar thjesht veprën me krijuesin, kur dihet se vepra shpesh i kapërcen dhe bindjet, duke bërë shpesh një jetë të pavarur prej tij.
Nga ky këndvështrim, vepra e Migjenit, është vepra e një intelektuali të hapur ndaj ideve progresive të kohës, i cili hyn në konflikt me shoqërinë dhe institucionet e saj. Kjo protestë ishte gjithëpërfshirëse dhe i drejtohej mbarë perëndive, të qiellit dhe tokës (pra nuk drejtohej vetëm kundër kishës!), por ju natyrisht i bini këmbanës, që ju intereson.
Ndofta në këtë pikë, jeni për t’u respektuar, sepse shprehni ndershmërisht pikëpamjet tuaja, që janë në thelb pozicioni më konservator i klerit katolik në Shqipëri, ndryshe nga ndonjë “pushkë e blerë”, që, duke fshehur përbuzjen e fshehtë, që ka për këtë komb, nxiton t’i veshë atij lloj-lloj përcaktimesh etnike fyese. Ju shkruani se: “Poema e mjerimit” e Migjenit asht një material i dhimbshëm e i rrezikshëm, pse Migjeni ka kapë një aspekt të mjerimit, tue i sjellë botës shqiptare frikë, thatësi e vdekje të një terri të specializuem nga të zezat. Kështu Migjeni bahet vrasës i moralit, do të ishte ai që do të shuej dashurinë, që e jep të përsosun Krishtënimi edhe ndër vuejtje”.
Edhe vetë inkuizicioni do t’jua kishte zili këtë përcaktim. Keni harruar vetëm të shtoni në fund fjalët “Të digjet në turrën e druve!”, natyrisht, pas vdekjes. Dhe si për ta provuar herezinë e këtij poeti “të errët e me pak ajër sllav” i kundërvini emrat e Dostojevskit e sidomos të Leon Tolstoit “burrave të letërsisë së bekueme ruse”.
Të më falni, por sërish ngre pyetjen nëse ju nuk dini apo thjesht spekulloni? Sepse ishte pikërisht Tolstoi, ai, që u shpall heretik nga kisha ortodokse ruse për demaskimin, që i bëri kësaj të fundit. Në të gjithë veprën e tij, por veçanërisht në atë me karakter teo-filozofik “Ku mbështetet besimi im?” Tolstoi paraqet kundërshtinë e hidhur midis formimit të tij shpirtëror dhe asaj, që shihte në jetën ruse, të mbushur me vuajtje, dhunë dhe degjenerim, ku miliona e miliona ndodheshin në një varfëri të tejskajshme, ndërkohë kur kisha notonte në pasuri marramendëse. Duke synuar të shkrijë në një të vetme “Biblën” dhe “Kuranin”, Tolstoi mëtonte të krijojë një fe të vetme për të ngjallur dashurinë njerëzore për tjetrin, që në fakt është thelbi i Krishtërimit, por që institucionet e kultit e kishin deformuar deri në mosnjohje. Rebelimi i Migjenit, zemërimi i tij gati hyjnor buron po nga kjo arsye madhore dhe jo prej shkaqesh periferike, siç mundoheni ta banalizoni ju, duke shpërfillur jetën dhe karakterin e tij. Natyrisht dhe veprën, që buron prej këtij karakteri…
Në emër të ushtrisë së lypsave, prostitutave, foshnjave të vdekura, malësorëve sifilitikë dhe fëmijëve të tyre të unët, studentëve të zhgënjyer dhe një rinie të humbur, në emër të dhimbjes për tjetrin, Migjeni e sulmoi dhe për hir të së vërtetës, e lëkundi thellë autoritetin e kishës! Dhe nga kjo pikëpamje çdo faqe e veprës së tij klith dhe në të njëjtën kohë rrezaton shumë më tepër dhimbje dhe dashuri për tjetrin se çdo predikim banal apo lotë të derdhur me tepri. Pikërisht këtë dhe jo ateizmin e tij nuk doni t’i falni edhe sot e kësaj dite këtij poeti gjenial goditjen e tij dhe jo herezinë e “Vargjeve të lira”, që ju i quani “vargje të shthuruna, ku në ato ka pak Nitchshe, pak sovjetizëm, pak stil, shumë halle, shumë revolucion e shumë helme”.
Në fakt, ka një pikë në veprën e Migjenit, ku mendimi estetik komunist, por edhe ju me sa shoh, nxitoni të largoheni “si djalli nga temjani” gati-gati me alarm. Dhe ky është pikëtakimi i veprës së Migjenit me filozofinë e Niçes.
Ndofta, gjatë gjithë historisë së mendimit të lirë evropian, nuk ka pasur kurrë një filozof si Niçe, që ta urrente aq shumë idenë e qenësisë së Zotit, duke e cilësuar atë si më topitësen, më të hidhurën dhe më reaksionaren, që shtyp energjitë dhe mendimet e njeriut të lirë. Duke kundërshtuar bash këtë dhunë psikologjike, ishte Niçe ai, që kërkonte lindjen e mbinjeriut, duke çliruar energjitë e brendshme potenciale të ndërgjegjes njerëzore. Ky zgjim është i kudondodhur tek Migjeni dhe jo vetëm tek poezia “Të lindet njeriu”. Është pikërisht Migjeni, që, duke u çliruar nga dogmat dhe idhujt, shpërfaq prej thellësish të veta, atë energji, që u bënë më pas mishërim i idealeve të brezit të viteve ’30 (dhe jo vetëm i komunistëve!), por i të gjithë intelektualëve progresistë, që synonin për një shoqëri demokratike evropiane. Është tjetër gjë, nëse me këto ideale më pas u spekullua dhe ky brez pësoi një nga tragjeditë më të mëdha, që ka njohur jeta. Por kjo ndodh se në kohën kur gatuhet e ardhmja, Zoti në qiell, me sa duket, bën gjumin e drekës.
Ishin po vargjet e Migjenit, që gjatë viteve ’90, përkujtoheshin ndoshta më shumë se të çdo poeti tjetër nga rinia universitare. Janë sërish “Vargjet e lira”, që në këtë botë me mungesë dashurie për tjetrin, por të tejngopur me gangsterë dhe prostituta politike, me degjenerim, krim të organizuar dhe mafie, i ftojnë shqiptarët në protesta të reja. Doni apo s’doni ju, vepra e Migjenit gjeneron sërish një revoltë madhështore! Dhe le t’i lutemi Zotit ju dhe unë që nuk e besoj që Shqipëria ka poetë të tillë si ai, të cilët numërohen vetëm me gishtat e njerës dorë. Në të kundërt, ky popull i mjerë do të lindëte e do të vdiste skllav. Dhe për këtë duhet falenderuar ky “antikrisht”, siç e cilësoni ju Migjenin.
Padre!
Mos kujtoni vallë, se i gjithë ky revolucion demokratik ndodhi në Shqipëri që ne të kthehemi në një “Societas Jesu” të Injacio Lojolës në vitin 1540? E kuptoni mirë se për çfarë e kam fjalën, sepse këto gjëra si specialist i dini më mirë se unë.
Nëqoftëse mendoni kështu, atëhere gaboni rëndë, sepse zjarri, me të cilin dikur spekullonin vetëm perënditë, është shpërndarë sot, në saje të njerëzve si Migjeni ynë, në miliona e miliona duar. Sot dhe një maturant i gjimnazit të Koplikut mund të zotërojë po aq kulturë e po aq shumë gjuhë sa dhe vetë Papa i Romës, të cilin ju e adhuroni aq fort!
Dhe nuk është aspak e vërtetë, se populli i Shkodrës nuk e do Migjenin! Nuk ka mundësi që një nga qytetet më me kulturë, siç është Shkodra, të mos kuptojë dhe të mos dojë një nga bijtë e saj më të dhembshur e më të mirë. Por jeni ju, janë turmat e fanatikëve, që dëgjojnë predikimet tuaja e që më pas marrin flakë nga … poshtë dhe shkatërrojnë shtëpinë muze, dhunojnë varrin dhe i thyejnë hundën bustit të tij.
Dhe para se t’i ndërroni emrin teatrit, siç propozoni ju, ndërtoni më parë një teatër tjetër me fondet e kishës, që, me sa di, është bajagi e pasur dhe pastaj vërjani emrin në daç Teatri i Qytetit apo i fshatit, ku sundoni.
Të paktën kjo do të ishte më e ndershme nga ana juaj dhe Kishës Katolike, shërbëtor i bindur i së cilës shpërfaqeni edhe në artikullin e shkruar prej jush!

Ndersa Alfons Grishaj sjell mendimin e tij me titull te huazuar nga Hygo”URREJTJA PAQELLIM I NGJAN QITJES KUTURU” I cili ne mes tejrsh thote:


Gjithçka qe qendron ne prehrin e arsyes, eshte kronologjike, reale, e prekshme.
Kurse,arsyeja e paarsyes se mbidijes eshte nje trill,ku koshienca ngatrrohet me pasionin e ndodh qe shpesh here te biem ne inkoshience,dhe kjo inkoshience prodhon te ashtequajturen urrejtje te skajshme ose…

Mbase ketu fillon dhe zanafilla e ketij shkrimi dashamires per dy shkrimet e lexuara ne Revisten “Kuvendi”te titulluar “MIGJENI ,PERKRAHES I NJE BOTE PA ZOT I NJE SHOQNIE PA RELIGJION”,te shkruar nga Mons.Zef Simoni,dhe nga ana tjeter “FEJA E SHQIPTARIT ESHTE SHQIPTARIA”,nga Ilda Gjelina…
Nje respekt te veçante per Mons.Zef Simoni ,si Prelat i Kishes Katolike ,por dhe si nje karakter i paepur neper burgjet komuniste, gjithashtu si personalitet letrash por,duke e lexuar shkrimin e tij ne Revisten “Kuvendi”,per Migjenin,ndjeva nje dhimbje logjike qe rrjedh, jo nga kritika e bere “Migjenit”, por nga hapesira e pakte e tolerances Kristiane ndaj poetit.

Referimi i Mons.Zefit ne shkrimin e Kadarese ,(qe padyshim eshte me teper mekatare se Migjeni ,per arsyen thjeshte se Migjeni nuk e jetoj komunizmin, biles as jeten e vet, ndersa Kadare e himnizoj ate ) te ben te mendosh se diçka nuk ecen me hapin ritmik te arsyes se shkrimit.
Ne kete shkrim nuk behet nje analize per vlerat dhe jovlerat e poezise dhe prozes se tij,por gjithshka eshte e percipte dhe kalimtare.Eshte e tepert te quhet nje poet 27 vjecar, Nietzche, grusht paraenverian, apo te tjera. Jam i sigurte se, Migjeni nuk e njohu Friedrich W.Nietzschen,
dhe “Antikrishtin” e tij. Me se i sigurte jam se po ta kishte jetuar kohen e Enver Hoxhes dhe veprave te tij, do te ishte dhe ai kontigjent i burgut ashtu si shume martire te tjere, te cilet u bene fli per dituri , fe e atdhe.

Migjeni kishte nje shpirt revolte, i cili nepermjet metafores dhe rimes se kengeve, here hermetik, here i hapur e shperthyes, nganjehere filozof , pikturon kohen qe ka jetuar ne menyre e tij…
Drithma e nje romanticizmi dramatik jetonte brenda qenies se Migjenit,
jo si qellim ne vetvete, por si nje thirrje mistike, e cila vinte nga larg duke e çuar me larg…
Nese lexojme me vemendje poezine e tij”Rima eTretun”, shohim se Migjeni
e njeh mire psikologjine njerzore dhe i pranon protoganistet ashtu siç jane:

Por do te kete Karnera
dhe do te kete poeten,
gjithashtu dhe Priften.

Ne keto vargje, ai vendos ne nje trekendesh gjeometrik dhe matematik: forcen ,krijimin , besimin.Ky trekendesh nuk eshte i rastesishem, por i perpikte, kur zbret ne vargu tjeter:

Dhe prifti ka me thane:
ku do te shkoje
ai qe e çoi
jeten ne nje gote shampanje
e ku ai me te thyeme dhame?

Kjo nuk eshte nje poezi sarkastike, siç e quan ndonje vocrrak , por nje sinkronizim
ngadhnjyes i fuqise sublime te pushtetit te Kishes. Ai eshte nje realitet mes realitetesh dhe ky realitet eshte tregues mbi vetedijen dhe dijen, te cilat burojne nga fuqia e krijuesit te gjithepushtetshem,Zotit dhe te birit te tij, Krishtit…

Migjeni,ishte nje njeri me shendet te lig.Duke veshtruar pemen e familjes, shohim vdekjet e parakohshme te jatit dhe te jemes se poetit.Sigurisht ai trashegoi nje imunitet jo te forte ne organizmin , ku semundja gjeti nje terren te shtruar .
Poeti semuret me Hije Infiltrative dhe semundja kalon ne Proces Vokal, duke u perkeqsuar ne shkallen e trete Fibro Kaverrnos…

Bacili i Kohut kish bere qe shendeti i poetit te bjere.Vete semundja eshte tille qe te ben nervoz, dhe shpesh te ngjall frike e pasiguri.Duke lexuar poezine e tij “Nje nate pa gjume”,ne strofen e pare te kesaj poezie mund te lexosh nje thirrje ,nje thirrje te fuqishme qe perhapet ne majen e “Fushes Unike”, ku kerkon ndihme prej nenvetedijes, prej shpirtit. Dhe Gete pat kerkuar ne momentet e fundit te jetes se tij ‘’Mehr Light!”Por,
poeti yne lekundej midis jetes dhe vdekjes, midis Ferrit dhe Parajses!
Poetet e kuptojne njeri-tjetrin me mire se askush tjeter:

Pak drite!Pak Drite!,o shok o vella.
Te lutem, pak drite ne kete nate qe kur shpirti vuen,
Kur te dhemb e sdi ç’te dhemb,e syni gjum nuk ka,
urren nuk din ç’urren, don e s’din se ç’don.

Nuk kam ndermend te zgjatem ne analiza poezish , por me keto vargje qe solla, tregoj thjeshte dhe arrire se Migjeni nuk eshte nje demon, por nje poet ,i cili , nese ne poezite e tija qe permend i perndershmi Mons.Zef Simoni,jane blasfemi, poezite tjera jane per dashurine, per lirine , Shqiperine, per Zotin, por dhe nje kritike e ashper per injorancen dhe varferine,te cilen Shqiptaret e perjetuan por, po e perjetojne dhe sot nen nje klase pseudointelektualesh kleptokrate, ku mbizoteron ksenomania dhe aspak ndjenja kombetare.

Kritika e kritikes sado qe te formulohet ne forma reale apo abstrakte , askush nuk do te jete i sakte ne percaktime ,sepse perpara nesh nuk eshte nje Poetuc ,por nje vigan qe zbret tek ne ne forma te ndryshme: ateist,“rrebel”, patriot, lirik, romantik , mohues, krijues, fetar, filozof.etj..
Vepra e tij, dhe pse jovoluminoze eshte komplekse dhe e gjere, e cila kerkon nje vemendje profesionale. Ai nuk eshte thjesht nje talent, por krijuesi i Poezise Moderne Shqiptare, paçka se komunistet e pervetsuan si te ishte themelues i Partise se Punes dhe, per kete nuk eshte faji i Migjenit, se ai vdiq i ri , por i kleptomanve komuniste.

Padyshim ,Migjeni ,don respekt dhe kritika,por jo urrejtje kurrsesi…

Zoti eshte me i fuqishem se: ,Gete, Pushkini, Esenini, Petrarka, Witman, Roseti, Hajne, Poe dhe çdo qenie tjeter frymore toksore, qe nderton apo shkaterron, qe krijon apo fle dhe askush s’ka pse druhet prej shkrimit apo mendimit te kundert.

Kjo eshte pamja e pare e nje shkrimi,i cili nuk ishte fatal, por as i parendesishem.

Pamja e dyte eshte shkrimi “Feja e Shqipetarit eshte Shqiptaria” nga Ilda Gjelina.
Pamja e dyte te krijon nje mbrojtje te hekurt per Migjenin, nje mbrojtje me logjiken absolute ,por le nje hapsire klasike pasigurije qe bjen ne te njeten diapozitiv me Mons.Zef Simonin.

Nese shkrimi i pare eshte perfshire ne nje galopth kritikash, ne shkrimin e dyte kemi te njejtin vrapim,te njejten gjuhe,biles nençmuese. Autorja e ketij shkrimi gjen nje gjuhe te thjeshte ne mbrojtjen e poezive te Migjenit,ne ato poezi qe asaj i duken te arsyeshme per ti permendur ,kurse ne momentin njerzor, ajo shkapercen logjiken letrare dhe kalon ne fyerje ,duke e quajtur Mons.Zef Simonin “nje leter cigarje ne krahasim me Migjenin”. Une nuk e besoj nje gje te tille, se Mons.Zef Simoni qendron po aq lart sa Migjeni,dhe ne vepra per Zotin, sigurisht qendron me lart, se ai. Mons.Zef Simoni eshte nje martir i gjalle i Kishes Katolike.

Autorja ,(apo autori) shqetesohet se, Mons.Zef Simoni po ben percarje fetare me shkrimin e tij. Po Ilda , kujt i sherben, kur e quan nje Prelat te Kishes Katolike Shqiptare,“Leter Cigareje”?

Jam katerciperisht me thenjen e Vaso Pashes”Se feja e Shqiptarit eshte Shqiptaria”.
Po te pafete te kujt jane?

Historikisht njerzit qe nuk kane besuar ne monoteizem jane quajtur pagane…Dhe nese pranohet teoria e Darvinit qe, fillimisht paskemi qene “MAJMUNE“,atehere ne duhet te pranojme,qe ne “MAJMUNET”u beme njerez ,por nese e lyp nevoja nuk e kemi per gje te kthehemi MAJMUNE ,per arsye se ne nuk njohim krijuesin e gjithepushtetshem ,ZOTIN…

Nese do te nisemi nga kjo logjike e thjeshte dhe qesharake, atehere do te ishte me vend te mendojme se dikush qe perjetoi “UNIN” , e sheh veten“Djall me tre Brire”.

Ndodh qe besimi te jete i ndare nga letersia . Por, mos te harrojme se ,qe nga Egjipti,Greqia e Lashte , Roma, Izraeli, eshte shkruar per ZOTAT ne trajta te ndryshme.Bibla eshte ne nje nivel te atille letraro-shkencore te mahnitshem, qe mund te mesoj te pamesuarin dhe te mesuarin, mund te ndihmoje me dije te pavetedijshmin dhe ateistin te besoj ne ZOT!

Une mendoj se njeriu eshte i lire per te krijuar, per te kritikuar, per ta jetuar jeten e vet ne nje forme klasike apo moderne, por liria presupozon norma dhe keto norma njerzore e dallojne njeriun nga njeriu, njeriun nga MAJMUNI…
Niveli i nje shkrim qendron ne brumin e faktit, ne liriken, epiken , romanticizim apo kritiken , kjo varet nga ai qe shkruan dhe çfare shkruan,çdo gje pranohet, por mohimi i mohimit eshte mohim ndaj vetevetes dhe vlerave universale…
Gjithnje respekt per njerzit e letrave me vlere apo pavlere.
Ajo çfare une e quaj te rendesishme eshte se, ne mesojme nga te dyja nivelet dhe krijojme te mesmen e pranueshme, nganjehere te arte, jo rralle here te gabueshme…
Martial thote :“Here are some good things,some so-so,and some bad. There’s no other way to make a book”.

Ndersa Ipeshkvi Zef Simoni shkruan pergjegjen me titull”Një përgjegje e kërkueme” ,kun e mes tjerash njofton lexuesit:

E ndiej përsëri si një detyrë të paraqes disa rreshta për shkrimtarin jo pa talent, për Millosh Gjergj Nikollën, me pseudonimin Migjeni.

Studimi im i parë, i shkruem para disa muejsh, ka titullin “Migjeni përkrahës i një bote pa Zot dhe i një shoqnie pa religjion”. Rreth këtij studimi asht shkrue ndonjë artikull nga tri persona që flasin kundër e kryesisht të vërtetave që unë kam paraqitë në atë. Së parit citoj dy artikuj botue në të përmuejshmën kombëtare, informative e kulturore të revistës “Kuvendi”, botue në Michigan të Shteteve të Bashkueme në muejin qershor 2004 prej autores Ilda Gjelina me titull “Feja e shqiptarit asht shqiptaria” dhe artikulli i muejit gusht, 2004 nga autori Alfons Grizha, “Urrejtja pa qellim i ngjan qitjes kuturu” (Hugo). Ilda Gjelina asht lëshue pa fre me një sulm kundër studimit tem për Migjenin.

Unë nuk kam qellim të baj ndonjë goditje ndaj asnjë persone, por vetëm paraqes çashtje për të mbrojtë atë që unë e quej të vërtetë. Unë në këtë studim jam përpjekë të paraqes të vërtetën e asgja jashtë saj.

Dëshiroj të vë në dukje se unë kam një detyrë fetare në hierarkinë kishare. Së pari, si besimtar e së dyti si person me detyrë që kam, mbroj çashtjen e besimit ndaj kujdo. Religjioni nuk lypë mëshirë as dhimbë për t’u pranue e njoftë. Asht e drejta ma shejte që ekziston në konceptet e pohohet se besimi ka përsosuninë.

Kam të drejtë e detyrë, sigurisht, pa fye sikur ashtu kam veprue në studimin që kam shkrue për Migjenin, simbas parimit moral që ka krishtënimi, tue deklarue me objektivitet rreth Migjenit, pa inat e zemrim, veç inatit e zemrimit që do të ketë njeriu kundra së keqes. Asht tjetër e keqja e tjetër personi i keq. Pse, po kje se nuk je kundër së keqës, bahesh e je i keq ti vetë. Këtë ia kujtoj të gjithëve me dashamirësi e respekt.

Në studimin e parë paraqitem nga kritikët si i ashpër e pa tolerancë. Unë kam shkrue për Migjenin, tue ba dallime e tue shprehë se ia njof sa vlera letrare e disa shoqnore, por kundërshtoj ato shamje e fyemje të tijat, shkrue jo në ndonjë rresht, kundër besimit, me të keqen ma të madhe kundër Zotit, religjionit, kundër klerit, kundër plagëve shoqnore që i vën të shkaktueme prej fesë, flet kundra motrave, ideali i të cilave asht aq i zgjedhun në botë. Vë në dukje se motrat paraqiten fuqi e botës dhe vlerë fort pozitive e krishtenimit. Ato janë bijat e Zotit, janë mbështetje shejte e Kishës, asaj Kishe që ka përsipër vepra mbrojtjeje e shërimi, tue përballue të zezat e randa të botës së keqe kundër mëkatit, vrazhdësisë, pabesive, drogave, prostitucionit, diskotekash e çdo lande që përmban zeher e tërbim. E, Migjeni në “Kanga skandaloze” shkruen me ironi: “Lutjet e saja ende s’i zbardhi drita”. Ato me siguri janë lutë e luten për Migjenin për të mos e lanë “t’i bijë pash në pash ferrit”. Ferri qe tmerri i tij në këtë tokë që e ka ba të çartun Migjenin.

Migjeni, e përsëris, ka folë kundër Zotit e në këtë mënyrë e ka damtue shumë shoqninë dhe ka ba që komunizmi ta ketë Migjenin për idhull, në kajde të Zotit.

Ekzistenca e Zotit asht e provueme ditunisht nga filozofia e shkenca e shkencëtarët ma të mëdhaj të botës, tue fillue nga filozofi i kohës së vjetër Aristoteli e ma vonë Agostini, Duns Skoti, Alberti i Madh e Akuinati me pesë rrugët e ekzistencës, që ndriçojnë atëherë e sot, me françeskanin, fizikantin anglez Rugger Bakonin, me Raimondo Lullon, me Nikollë Kopernikun, Galileo Galileon, me Descaretes, me Kantin me provën morale. Edhe Voltaire, Louis Pasteur, Pascal, Sorer Kiergard dhe Einstein. E simbas filozofëve të shquem Billot Mercier, Maritain, Koenig, me sociologun Emanuel Mounier, themelues e shkrimtar i revistës “Esprit” të Parisit, u shprehen “Çlirimi i njeriut vjen tue pasë marrëdhanie me Zotin”. Migjeni i mjerë asht kundër Tij.

Kundër Atij që asht alfa e omega: qenia pa fillim e pa mbarim. Absoluti në esencën e vet e në përkryermëninë e vet. Asht pushtet i përsosun në bukurinë, mirësinë e dashuninë e vet. Asht fryma e pastër që nuk zbret kurr për t’i dhanë jetë formave të qenies, e të qellimit që e vërteton fizikanti Markozzi me provën e lëvizjes e sa fizikantë të kohës moderne. Zoti, përfundimisht, asht vetëm lumnia jonë. Dhe çdo njeri e ka dhe e gjenë në mendje dhe në zemër, në një qetësi ku punon Shejtnia e Tij: mbrenda pranisë sonë kohore e pastaj pranisë sonë në infinit. Koha e infiniti nuk janë të kundërta, por të ndryshme. Asht gëzimi i madh të jeshë në kohë, për të qenë krejt i lumtun në infinit, në amshim. Zoti asht infiniti shejt. E religjioni i Atit, i Birit, e i Shpirtit Shejt asht fuqi kolosale e njëzetë shekujve e të gjitha kohëve.

Janë të panjehun shkencëtarët e dijetarët e të gjitha dijeve e kohëve e me mbarë njerëzimin ndër shekuj e në botë që pranojnë të vërtetën e qenies së Zotit. Për mendimin tonë: Mjerë ai që nuk beson në qenien e Zotit.

Një spjegim do të baj ma vonë në veprën që do të botoj rreth letërsisë shqipe për shprehjen aq të gabueme “Feja e shqiptarit asht shqiptaria”. Kjo shprehje asht e thanun nga Pashko Vasa. Pashko Vasa ka kenë besimtar e atdhetar, por asht shprehë shumë keq, tue thanë: “Mos shikjoni kisha e xhamia / Feja e shqiptarit asht shqiptaria”. Asht gabim se Shqipnia nuk asht fe.

Në kjoftë se artikullshkruesja pranon këtë titull, të pranojë edhe atë që paskam thanë unë se “Letërsia asht fe”. Por diçka të tillë nuk mund ta them kurrsesi. Së pari, nuk e kam thanë; së dyti, kishte me qenë gabim teologjik. Letërsia asht një dije e natyrshme, kurse feja asht e mbinatyrshme. Shprehem tue pohue por se besimi asht gjendje e lartë shpirtnore e rregullon ndiesitë tona kah e vërteta e ideali dhe kah dijet njerëzore, dhe kah letërsia e i jep rast të dalin shkrimtarë të mëdhaj, siç ishin: Danti, Manxoni, Tolstoi, Dostojevski, Tagora e me qinda që janë lavdia e botës dhe e qytetnimit të saj. Simbas filozofit e teologut të shquem të të dhetë shekujve të kohës së mesme, Tomë Akuinatit, ky i ndanë dijet në tri kategori e filloi ma së pari me shkencat ekzakte; së dyti, me filozofi e së treti, tue u quejtë ma e larta, me Religjion.

Feja, simbas kritikueses, nuk asht ilaç i mjerimit. Feja, lum motra, asht ilaç e ilaç i madh i mjerimit e i njerëzimit. Asht e vërtetë se në botë na nuk mund të hjekim vuejtjen, siç e kam thanë në studimin tem. Por atë që ka ba Nana Tereze e Kalkutes, e Shqipnisë dhe e botës, ajo ka veprue ma mirë se Migjeni. Se Migjeni vetëm ka shkrue për disa plagë të Shqipnisë, por ka shkrue shumë keq për Zotin, pa të cilin ata vetëm shtohen e shumohen. Kurse Nana Tereze ka shkrue, ka veprue e me 19 tetuer 2003 Kisha e ka shpallë “Të Lume”, tue pasë dashuni për Zotin e shokun.

Në studimin tim nuk ka asnjë rast që unë të inkurajoj përçamje fetare, sikur pohon Elida Gjelina për muë. Së parit, ky term në konceptin e katoliçizmit nuk pranohet, se jemi bij të një Zoti të vërtetë, pra vëllazen. Na predikojmë dashuni e vëllazni të vërtetë dhe tolerancë kristiane. Për ma se 200 vjet rresht, sidomos Papët tanë shumë të mirë punojnë në këtë drejtim edhe në mbrojtje të të drejtave tona, se besimit na do t’i dalim Zot.

Në lidhje me Migjenin nuk mund të kemi toleranë për të cilën shkrimtari Alfons Grishaj, me respekt ndaj meje, kërkon një hapësi tolerance ndaj poetit. Grishaj thotë në artikullin e vet: “Pa dyshim Migjeni do respekt dhe kritika, por jo urrejtje kurrsesi. Përsa i përket respektit, nuk e meriton për ata çka ka pohue, tue mohue të vërtetat e tue i poshtnue ato. Unë kam thanë: “Ka një prozë të bukur, por pa shejtní” Kjo shejtni duhet të jetë ndër të gjithë shkrimtarët e mëdhaj e të vogjël, për të qenë letërsia e qytetnimi ndër binarët e vet.

Së dyti, unë si katolik besimtar dhe me detyrën shejte të punës, unë lutem për Migjenin, sikur jam lutë, porsa mora vesh vdekjen e Enver Hoxhës, kur unë ishe në burgun e Spaçit, i lodhun e shkatrruem prej tij, por vetëm fizikisht.

Kemi detyrë dhe punojmë ndërgjegjet tona, për t’u lutë për të gjithë anmiqtë tanë, por në anën tjetër kam xjerrë artikullin e botuem në “Gazeta shqiptare” për të paraqitë damin që i ka sjellë Enveri kombit., historisë e ndërgjegjeve njerëzore. Kështu, edhe për Migjenin lutem, por edhe shkruej që të shpëtojë Shqipnia nga ata zgjeta të tija e të pasuesve të tij.

Thohet për shkrimin tim të parë: Po të ishte në dorë të tij, Zef Simoni do të kishte kthye mbrapësht në kohën e mesjetës, vitet ma të zymta të artit e të shkencës, kur kisha shtypte dhe dhunonte çdo lloj arti dhe shkence”.

Gati të gjitha epokat kanë vlerën e vet me shumë të mira, por edhe me shumë të këqija. Në se e quejmë epokë edhe komunizmin, vetëm ky nuk na ka dhanë, mund të themi, asgja të mirë e pozitive, pse komunizmi asht tanësisht kundra Zotit, religjionit, të drejtave njerëzore e dinjitetit të njeriut. Ma lart vlerësohej në komunizëm një kafshë se një njeri.

Për kohën e mesme do të jap një studim të veçantë, në të cilin do të flitet për vlerat e saj dhe për fajet e saja që i ka deklarue kohë mbas kohe një kulturë e përgjithshme e me sinqeritet vetë Kisha e Shejti At Papë Gjon Pali II. Mesjeta asht e dallueme për ekstremitete: një padije në popull e zheni të shquem me elitën. Janë paraqitë vlerat e kësaj epoke me shumë zheni që na ka dhanë ajo dhe sa zbulime e drita, për të cilat flet koha e mesme. Mesjeta ka origjinën e vet në krishtënim e do të vijë në mënyrë të qetë me etent e shquem të Kishës. E me të përmendunin zheni Shën Agustinin, i cili u kthye në kristianizëm përmes nanës së vet Shën Monikës, tue na dhanë vepra kulmore të filozofisë e të teologjisë, vepra të cilat sot gjindën në libraritë kryesore të botës dhe që ruhen e punohen nga kultura e përbotshme. Ma vonë, kur futemi në mesjetë, dalin zheni tjerë që do të vënë bazat themelore të mendimit e të reformimit të thellë. Koha e mesme na ka dhanë filozofët e teologët e shquem, si: Duns Skot, Albertin e Madh, Akuinatin e të tjerë, për të formue drejtë mendimin, shpirtin dhe esencën e ndërgjegjës.

Në kohën e mesme kanë fillue punimet e mëdha ingjinierike dhe do të duket fizikanti anglez, françeskani Rugger Bacon, do të fillojnë universitetet e para në Europë e në botë, si i Bolonjes, Padovës të aprovume nga Papët dhe do të pregatitën artet e mëdha ndër katedralet e kishat që mahnisin Europën Prendimore, ku sot shkojnë për ta vizitue artistat e turistat nga të katër anët e botës.

Në mesjetë fillon letërsia europiane, ajo franceze, angleze, spaniole e italiane që do të na japë Dantin me kryeveprën “Komedia hyjnore”, vepër civile e teologjike.

Në përfundim të këtij artikulli, ju lutem, se po shprehem kështu tue thanë: mendohuni e mos më sulmoni, se kam të drejtë, se kam arsye, se kam logjikë, pse nuk ka ideal ma të lartë “tash e përgjithmonë e jetës” se me njoftë Zotin, me pranue qenien e Tij, se me e dashtë Zotin, me i shërbye e me jetue për Atë.

Unë kam detyrë ta lus Zotin për të gjithë njerëzit e mos me harrue kurr figurat e shqueme të religjionit e të atdheut tonë, tue fillue me Shën Jeronimin, dijetar e doktor Kishe, përkthyes i Bibles në gjuhën latine që mori emnin Volgata dhe i pari shkrimtar i ilirëve, i vendit tonë, me Marin Barletin meshtar e shkrimtar i fuqishëm, së bashku me Beçikemin, me Buzukun, Budin, Bardhin e Pjeter Bogdanin e veprave monumentale, grup i denjë i letërsisë së vjetër shqipe. Nuk mund ta harrojmë kurrsesi për shekuj Gjergj Kastriotin, që luftoi me popullin e vet me njëzet e katër lufta për “Fe e Atdhe”, prej kah doli binomi shejt i Shqipnisë, se Skandërbeu desh Zotin, Krishtin e krishtenimin e mori titullin nga Kalisti III Papë, Athleta Cristi, me autorët e fuqishëm kryesorë të letërsisë shqipe, si: Mjedën, Harapin, Fishtën, Zadejen, Palajn e sa të tjerë, me 40 martirët e përiudhës fatzezë, por që do të bahet fatlume me shpalljen e lumnimit të tyne nga Shejti At Papë, me shejtent e Kishës Katolike të shekullit të kaluem mbi 240, që derdhën gjakun për dashuni të Zotit e të shokut, si: Maksimilian Kolbe e Edit Stein dhe në shekullin tonë, në vjetin 2003 do të dalë E Lumja Nana Tereze, që nuk shkroi vetëm për Zotin, për Jezusin, por u shkri në dashuni për Atë dhe në dashuni për shokun, tue u gjetë mes të sëmurëve, që vdisshin nga dhimbjet e urija nëpër rrugët e Kalkutës. Migjeni pushoftë në paqe, te Zoti që tashti mund ta shofë e të jetojë.

Lusim Zotin që të jetë një kuptim i mirë mes njerëzve e na njerëzit të bajmë radikalisht një ndreqje në drejtim të Zotit e të së vërtetës, tue mbetë përherë vëllazen me njeni-tjetrin, kudo që të jemi në këtë tokë me shumë vuejtje e me shumë provë.

Shkrimtari shqiptar nga Bostoni i amerikes Kolec Traboini lidhur me kete teme shkroi artikullin me titull” MIGJENI NE KALVAR SI JEZU KRISHTI” te cilet po i botojme ne faqet tona virtuale:

Ndryshe nga cfare shkruan ne "Gazeta shqiptare" Tirane prifti i nderuar katolik, ipeshkev Zef Simoni, Pashko Vasa nuk ka bere kurrfare gabimi a mekati kur ka vargezuar "Feja e shqiptarit asht shqiptaria". Mire, qe Pashko Vasen e insinuon nga fakti se eshte katolik, nga pozitat e predikuesit ndaj "mekatarit" se kushedi devijoi nga grixha e besimtareve te pervuajtur, ( nje keqinterpretim naiv sepse vargjet e Pashko Vasos nuk kane per qellim predikimin e ateizmit por te atdhedashurise, pra idene se Atdheu eshte mbi te gjitha ne imediatin historik te luftes per Pavaresi e ne kushtet kur kombi nuk ka nje fe por tre), po me Migjenin orthodoks, çfare ka?!
Nuk ka klerike, sado fanatike, ne boten perendimore qe merret me stigmatizimin e poeteve. Ne gadishullin arabik ka, madje atje edhe i masakrojne poetet sic kane bere me poetin e njohur arabo-saudit Sadok Melabah, qe i prene koken ne mes te dites ne nje shesh publik ne shtator te vitit 1992. Dihet se kesisoj denimesh makabre bente dhe komunizmi ndaj poeteve me shpirt te lire.
Kjo sepse bota perendimore e pranon hapur lirine e mendimit dhe te krijimit madje edhe ateizmin si pjese e kultures se saj dhe e ka kapercyer prej shekujsh kohen e inkuzicioneve qe vinin prej kthinave mediokrre e dogmatike te fanatizmit fetar. Mjafton te kujtojme se keto dite ne Londer vihet ne skenen e teatrit nje drame ku stigmatizohet vete Krishti, e qe shteti laik britanik nuk fuqi ta ndaloje.
Eshte mire te jesh fetar, por eshte keq, shume keq te jesh fanatik e ta shikosh e gjykosh boten vetem me syrin e nje religjioni, prej cfare po tundohet e frikesohet sot ( si dikur ne mesjete) mbare njerezimi.
Bota eshte e larmishme, vec fese katolike ka edhe fe te tjera. Ka orthodoks, ka mysliman, ka budiste, evangjeliste, bektashij, jehovaj, ka soj e soj besimesh. Kulturat e tradicionet jane pasuri e saj. Pra bota dhe mendimi nuk jane uniforme. Fale kesaj lirie dhe ipeshkev Zef Simoni boton shkrimin “Migjeni perkrahes i nje bote pa Zot dhe i nje shoqnie pa religjion” ku rreket te krijoje nje perftyrim krejt te pasakte mbi poetin, sikur Migjeni te ishte nje filozof ateist, a te ishte nje Zhdanov rus dhe ne traktatet e tij ideologjike, punonte i frymezuar nga retorika e iluministeve franceze: " Bota do te shpetoje vetem atehere kur guri i fundit, i kishes se fundit, do te bjere mbi priftin e fundit". Pra, nen ndikimin e atyre iluministeve franceze, qe Franca katolike, (sa liberale aq konservatore ) i nderon e i respekton si pjese e kultures e dinjitetit te saj e kurrsesi nuk i denigron. Ne shqiptaret, mesa duket, jemi aq shume te pasur ne tradicionet letrare, jemi aq produktiv sa nuk e kemi per gje ti zbresim poetet prej panteonit tone te vogel ne krahasim me Francen e, po qe e mundur, tua shuajme kandilat e ti harrojme fare. Por jo vetem Migjenit e Pashko Vases por edhe Cajupit se edhe ai keshtu thote ne fund te elegjise se tij, kur Zoti i mori zviceranen Efgjeni e me pas edhe te birin: "Edhe perendine me nuk e besoj!". Natyrisht kete gjykim semplist te poezise e te poeteve mund ta bejne vetem ata qe fare pak e kuptojne letersine, a i kane ngecur ne dere e qe gjithashtu fare pak, per te mos thene aspak, kuptojne se cfare ndjenjash humaniste vlojne ne zemrat e poeteve qe shpesh here te revoltuar nga padrejtesite e kesaj bote i drejtojne syte ne qiell e i bejme pyetje Zotit. Pyetjet ne retorikat poetike, ne nje fare trajte, jane edhe thirrje per ndihme e drejtesise hyjnore kur drejtesia tokesore nuk funksionon. Prandaj nuk mund ta kuptojme se si e qysh e tek dilet ne kete konkluzion, qe citohet si titull e qe eshte thelbi i tere shkrimit, e qe perpiqet padobi, e mund te themi mjerueshem, te anatemoje Migjenin si ateist dhe frymezues i prapesive te Enver Hoxhes qe shpertheu si nje fortune e zeze kunder kulteve fetare ne vitin 1967.
Me te drejte, ne revisten e permuajshme informative e kulturore “Kuvendi”, qe botohet në Michigan, autorja Ilda Gjelina ne shkrimin e saj me titull “Feja e shqiptarit asht shqiptaria” qershor 2004, dhe autori tjeter Alfons Grizha, “Urrejtja pa qellim i ngjan qitjes kuturu” (Hugo), gusht,2004, shprehin rezervat e veta per shkrimin e priftit Zef Simoni dhe kerkojne prej tij tolerance kristiane. Por kurrsesi ate lloj tolerance qe prifti ne fjale shprehu ne menyre enigmatike ne shkrimin reagues me titull " Nje pergjigje e kerkueme" me 15 janar 2005 ne kanalet e internetit, ku thote se "une lutem per Migjenin sic jam lute per Enver Hoxhen kur ai ka vdekur". Ky paralelizem ne mes te dy figurave te ndryshme, njeri humanist e tjetri xhelat, ne aparence duket sikur tregon tolerance, por ne te vertete shprehin nje cinizem te pashoq ndaj njerit nga figurat me te medha te letersise shqipe dhe nga poetet me te spikatur te Europes ne vitet 30 te shekullit te kaluar.
Meshtari katolik nuk thote as nuk e ze ne goje faktin se Migjeni nuk kishte kurrfare lidhje me religjionin katolik, ishte orthodoks, dhe se ai i perkiste nje religjioni tjeter. Fundja, nese pranojme te dalim tej faktoreve letrare, pse meshtari katolik nuk e thote se kunder cilit Zot kishte dale Migjeni, se per katoliket Zot eshte Krishti, per orthodokset Krishti eshte i biri i Zotit. Mirepo Migjeni nuk thote ndokund ndonje fjale kunder Krishtit, ai nuk specifikon. Ai me zot e me pacavra tempujsh stigmatizon metaforikisht padrejtesite njerezore, vuajtjet e mundimet, qe shumica i heqin e pakica aristokratike fodulle, krejt indiferente, vec i sheh pa patur kurrfare meshire njerezore. Krishti kishte kete ndjesi revolte ( qe le ta quajme sindromi migjenian), ndaj padrejtesive, ndaj grykesve kur u mori me force ne treg florinjt dhe kripen tregtareve te pameshirshem e te pangijshem e ja shperndau popullit, apo kur profetizoi se kolonat e tempullit do te rrezoheshin mbi kokat e prifterinjeve demagoge qe mashtronin popullin e Izraelit. Per keto as nuk ben fjale fare. As nuk i shkon mendja ta mendoje poetin si Krisht apo Krishtin si poet. Ne mendjen e time ( ndoshta mediokrre ne ate kohe), sa here qe shkoja ne Kishen e Madhe te Shkodres ku predikonte i afermi i familjes sime Arqipeshkvi, Monsinjor Ernest Çoba e ku soditja muralet e Kol idromenos, shpesh e mendoja Krishtin poetin kengetar qe prekte zemren e popullit te Izraelit me fjalen e arte. E kete e beja pa patur frike se mekatoj. E kur rrefesha te monsinjor Çoba, qe vite me pas do te vdiste ne Burgun e Tiranes, ai buzeqeshte lirshem e me thoshte se fantazia e te mires e te bukures nuk perbente mekat per moshen time.
Feja predikon gjera te mira, vellazerine, meshiren, bujarine, pra, ne qellimin sublim, cfare ka te kundert poeti Migjeni me keto ide. Ne zemren migjeniane kishte revolte, zemerim, meshire, madje mund ta thosha nje meshire si vete Krishti. Vete vdekja e Migjenit ne moshe fare te re(27), shume me i ri se Krishti (33) krijon nje analogji te çuditeshme, te pakten tek une qe gjerat i shoh me sy poetik e jo te nje analisti te ftohte.
Pra çfare e shqeteson priftin ne sherbesat e tij ne Shkoder qe merret me Migjenin pa kurrfare tolerance e meshire kristiane. A mos ndokush po krijon sektin e ri fetar migjenian e po ngrejne ndonje tempull perballe kishes ku predikon ipeshev Zef Simoni? Nuk ka probleme te tjera per te predikuar ne shoqerine civile shqiptare, aq me teper shkodrane, ku vocrraket migjenian nuk shkojne madje as ne shkolle, nga varferia, mungesa e ndihmes prej pushtetit dhe nga frika e tmerri i gjakmarrjes qe tash po prek, per turpin e amoralitetin tone shoqeror edhe foshnjat ne djep.
Migjeni ishte poeti i halleve te medha te popullit, ato halle qe duhet te qaje edhe kisha edhe xhamia, dhe prifterinjt edhe hoxhallaret ne predikimet te tyre.
Migjeni nuk ka ne platformen e tij poetike diçka per te shembur sistemin kishtar( çfare e kishte Krishti ndaj sinagogave ne Izrael), as ndaj institucioneve e fese, por ai ve gishtin ne plage dhe denon poetikisht indiferencen institucionale ndaj vuajtjeve njerezore
Nuk e kuptoj si mund te gjykohen poetet e medhej si Migjeni, me te tilla paradogma, se ai ishte kunder zotit te katolikeve Jezu Krishtit. Si mund te quhet ai "paraenverian". Kush ne bote e parashikonte se cfare menxyrash do te bente komunizmi dhe fashizmi. Kush ka te drejte te paragjykoje se Migjeni do te behej nen diktature, nje konformist i dhunes e i shtypjes, kur ne shpirtin e tij kishte revolten ndaj dhunes e shtypjes. Kush mund ti jape fryme nje te vdekuri pas afro 70 vjeteve qe dergjet ne varr per ta vendos me pas ne shtyllen e turpit, a ne kalvar si Jezu Krishti. Si mund te shkoje imagjinata njerezore deri ne kete lloj absurditeti. Si mund te anatemohet nje poet aq i lexueshem, madje mund te themi nder me te lexueshmit e me interesantet ne poetet e prozatoret shqiptare, ai qe hapi jo nje dritare( jo nje arkapi), por nje epoke per letersine shqipe sepse poezia e sotme moderne shqiptare eshte njefare soji produkt i frymes migjeniane. Migjeni eshte poeti nder me te lexuarit e letersise shqipe, madje edhe pse poezia e proza e tij ruan gegnishten ne te shkruar, ai eshte poeti me i lexueshem i gegnishtes ne jugun e Shqiperise ku si trajte dialektale perdoret toskerishtja ne te folur. Ne krye te krese, Migjeni nuk eshte sic eshte keqinterpretuar me pare por edhe tani - me qellimin e dukshem per ta konfonduar me revolucionin e pergjakur te enverizmit-, nje revolucion por nje evolucion. Kjo sepse zhvillimet e letersise shqiptare ne vitet 30, nen ndikimin e letersise boterore patjeter qe do te ndikonin qe te dilej (ne menyre sasiore - tek shkrimtaret e tjere bashekohes dhe cilesore - tek Migjeni), nga trajtat klasike te mbyllura e qe vinin si ndikim i klasicizmi te kapercyer si metode letrare.
Migjeni eshte nje stature nder me te lartat te letersise shqipe, figura nder me të dashura te rinise shqiptare, te njerezve te thjeshte, te gjithe atyre qe pak u buzeqesh jeta, atyre qe fati i ve ne risk të keq, ne det a ne toke, nder skerkat e Greqise apo honet e detrave te egersuar ne Otranto drejt Italise, te atyre shpirtrave njerezore nder mundime, qe tek poetet ndjejne te ngrohen me diellin e shpresës, ashtu siç duhej te ngroheshin prej predikimeve neper tempuj .
I nderuari At Simoni nuk duhej ta stigmatizonit vdekjen e tij ne shkrimin qe e quan studim “Migjeni perkrahës i nje bote pa Zot dhe i një shoqnie pa religjion”, nuk duhej te hynte ne mekat ndaj nje poeti te vdekur, por duhej te thonte, sic thone gjithe besimtaret e devotshem te kesaj bote, se desh zoti dhe e mori prane vehtes. E ne si shqiptare do te shtonim: E mori prane vehtes si engjell sepse ishte zemra me e ndjeshme shqiptare e shekullit te 20. Ashtu, si zoti e mori prane vehtes, kur e dogjen prifterinjt ne turren e druve, ne moshen 19 vjecare Zhan D' Arken, qe pas peseqint vjeteve Papa e shpalli shenjtore.
Migjeni ka reflektuar ne shpirtin tim si nje Krisht qe ne femijerine e larget, qe ngjiste, aq fort e aq dhembshem me fatin e Luleve te vocerr me "opinga te shqyera, qe sikur duan ta hane mesuesin". Ndaj jetim e kembezbathur kam vrapuar neper rruget e Shkodres per te percjell eshtrat e poetit qe i sollen nga Torino e Italise ne vitin 1956 dhe u rivarrosen, percjellur nga mbare intelektualet dhe qytetaret artdashes te Shkodres. Femijerise dhe adoloshences sime poeti i vdekur i kish dhene nje mik, Lulin e vocer, qe ashtu si Din Paku, Cipolino, Tonino i padukshem e Tom Sojeri do te me terhiqnin ne shoqerine e tyre per te hyre e perhumbur me pas ne labirinthet e letersise, me shume si artdashes e dic me pak si autor.
Krishti, Zhan Darka, Nena Tereze dhe Migjeni per mua si shqiptar, pse jo edhe si katolik, jane simbole te mrekullive njerezore, qe dalin tej e pertej mediokrritetit e te se rendomtes se perditeshme, ku mjerisht me shume behet hije se sa drite(nga Kolec Traboini)

Dhe krejt ne permbyllje them se :Migjeni ishte i zhgenjyer nga fete, nga zoti. E c'faj kishte ai, kur zoti vete, ia fali shpirtin e mire, subtil e aq te ndjeshem. Zoti ,ka mund ta bej tiran,hipokrit e cka jo tjeter.Shpirti i tij shihte vec mjerim, mjerim dhe mjerim deri ne pakufi. Ndersa nga ana tjeter, nuk kishte nje grusht te forte,prandaj rebelohej, shperthente,bente kryengritje, deshironte qe kete bote ,ta bente nje vend me te mire.
Apo s'eshte kjo detyre edhe e poetit...?Njerezit me shpirt te madh ,ne pamundesi tjeter,veprojne edhe ne kete menyre. E Migjeni ishte i tille! Ishte dhe do te mbetet i madh(Flori Bruqi)

Pak biografi nese s’ju vjen merzi…

Millosh Gjergj Nikolla- MIGJENI


Migjeni
Poet dhe prozator, përfaqësuesi më i shquar i letërsisë demokratike e revolucionare para Çlirimit. Lindi me 13.10.1911 në Shkodër më në një familje të varfër qytetare. Pasi kreu shkollën fillore në qytetin e lindjes, më 1928-1932 ndoqi mësimet e mesme teologjike në Manastir. Në vitet 1933-1937 punoi si mësues filloreje në Vrakë, Shkodër dhe në Pukë. Kjo është edhe koha kur zhvilloi veprimtarinë letrare. Shkrimet e para i botoi më 1934; bashkëpunoi në revistat "Illyria", "Bota e re" etj. Më 1936 krijimet e veta poetike i përmblodhi në librin Vargje të lira, të cilin censura nuk e la të qarkullojë. Nga fundi i v.1937 shkoi në Itali për tu shëruar nga sëmundja e mushkërive. Vdiq më 26.8.1938, në moshën 27-vjeçare në një sanatorium pranë Torinos në Torre Peliçe. La në dorëshkrim një pjesë të rëndësishme të prozës së tij.
Migjeni kishte bindje demokratike, revolucionare, me të ciat filloi të brumoset që në bankat e shkollës nën ndikimin e veprave të autorëve përparimtarë. Punën si shkrimtar e nisi kur në letërsinë shqiptare po forcohej rryma demokratike; me shkrimet e tij realiste, thellësisht novatore nga brendia dhe forma, dha ndihmë të madhe në zhvillimin e saj të mëtejshëm.
Në themel të krijmtarisë së Migjeni qëndron aspirata për një botë të re, ku njerëzit e thjeshtë të jetojnë të lirë dhe të lumtur me dinjitet njerëzor dhe pa frikë për të nesërmen. Ky humanizëm aktiv përshkon tej e ndanë veprën e tij. Në poezitë e para, si "Zgjimi", "Të birt' e shekullit të ri", "Shkëndija","Shpirtënit shtegtarë"etj. pakënaqësia e thellë ndaj realitetit çifligaro-borgjez dhe ëndrra e autorit për një të ardhme të bukur u shpreh me figura të gjalla romantike. Poeti u ngrit kundër amullisë shoqërore dhe forcave që mbanin vendin në errësirë («kalbësinave që kërkojnë shejtnim»). Kritika e rreptë e gjendjes së rëndë të vendit u gërshetua në këto krijime me dëshirën e zjarrtë për "një agim të lum e të drejtë kombëtar", me grishjen për të luftuar për ditë më të bukura. Për zhvillimin e Migjenit si shkrimtar është karakteristik kalimi i tij i shpejtë nga romantizmi revolucionar në realizmin kritik.
Pasqyrimi i varfërisë së thellë të masave zë vend qendror në krijimtarinë e Migjenit; për shkrimtarin kishte rëndësi të madhe shoqërore që të dilte në dritë sa më qartë humnera e vuajtjeve, ku e kishte hedhur popullin regjimi reaksionar. Heronjtë e veprave të tij më të mira ("Bukën tonë të përditshme falna sot", "Bukuria që vret", "Mollë e ndalueme", "Legjenda e misrit", "A don qymyr zotni?"etj.) ishin të papunë që rropateshin gjithë ditën për të nxjerrë kafshatën e gojës, malësorë që qëndronin në zgrip të jetës, të mjerë që nuk u kishte ecur në jetë dhe ishin flakur jashtë shoqërisë. Në "Poemën e mjerimit", veprën e tij më të shquar, Migjeni përshkroi në tablo të gjallë dhe rrëqethëse të gjëllitjes së vështirë të masave të shtypura dhe të shfrytëzuara, të venitjes së tyre fizike nën grushtin e mjerimit, që sundonte në vend dhe mbrohej nga monarkia çifligaro-borgjeze. Në një varg shkrimesh, si "Zoti tëdhashtë". etj., Migjeni fshikulloi ashpër indiferentizmin e klasave të kamura ndaj vuajtjeve që hiqte populli. Shtresat e privilegjuara Migjeni i pasqyroi kryesisht në jetën e tyre vetjake, ai tregoi moralin hipokrit dhe despotizmin që karakterizonte marrëdhëniet e tyre familjare ("Të çelen arkapijat", "Studenti në shtëpi"). Në "Studenti në shtëpi" vuri në lojë inteligjencien borgjeze, si forcë e paaftë për të luftuar për ideale të larta. Migjeni goditi haptazi dhe me forcë artin dhe shtypin zyrtar ("Kanga skandaloze", "Programi i një reviste", "Novelë mbi krizën"etj.). Skamorët, të cilët i urrenin shtypësit, por ende nuk guxonin të ngriheshin kundër tyre, Migjeni i pasqyroi me simpati të thellë. Në skicat "Luli i vocërr"dhe sidomos te "Zeneli", shkrimtari vuri në dukje aftësitë intelektuale të masave dhe dëshirën e zjarrtë për ndryshime në gjendjen e tyre shoqërore. Shkrimtari tregoi edhe shfaqjet, sado të zbehta të protestës së tyre ndaj padrejtësisë shoqërore ("Mollë e ndalueme"). Rrëfimi i thjeshtë dhe koncis, imtësitë, që zbulojnë thelbin e dukurisë, fryma polemike, psikologjizmi i hollë, prirja për t'i dhënë personazhet me disa viza, figurat poetike shprehëse, ironia - këto janë veçoritë kryesore të stilit të Migjenit Krijimtaria e tij la gjurmë të dukshme në letrarët e rinj të kohës.
Me mohimin e shoqërisë çifligaro-borgjeze dhe aspiratën e fortë për një të ardhme më të mirë për masat e popullit, Migjeni pati ndikim të ndjeshëm në rrethet e rinisë përparimtare; me veprat e tij ndihmoi në formimin shpirtëror të saj. Këtë rol ato e luajtën edhe në vitet e qëndresës kundër pushtuesit fashist, kur qarkullonin dorë më dorë.
Pas Çlirimit trashëgimi letrar i Migjenit u bë i njohur plotësisht. ("Veprat" e plota të Migjenit janë botuar tri herë: 1954, 1957, 1961, kanë dalë edhe një varg botimesh të tipave të ndryshëm). Shkrimet poetike dhe në prozë të Migjenit janë përkthyer në disa gjuhë të huaja. Për jetën dhe krijmtarinë e tij janë botuar studime e artikuj të shumtë.
Me interesimin e pushtetit popullor eshtrat e Migjenit u sollën në atdhe (1956). Ju dha titulli "Mësues i Popullit (1957).

RECITAL I MALCORIT
O' si nuk kam nji grusht te forte
t'i bije mu ne zemre malit qe s'bezane,
ta dij edhe ai se c'do me thane i dobet -
n'agoni te perdridhet si vigan i vrame,

Une - lugat! SI hij'e trazueme,
trashegimtar i vuetjes dhe i durimit,
endem mbi bark te mallit me ujen e zgjueme
dhe me klithma te paknaquna t'instinktit.

Mali hesht. Edhe pse per dite
mbi lekure te tij, ne loje varrimtare,
kerkoj me gjete nji kafshate ma te mire...
Por me rrene shaka shpresa genjeshare.

Mali hesht - dhe ne heshtje qeshe.
E une vuej - dhe ne vuejtje vdes!

Po une, kur? heu! kur kam per t'u qeshe?
Apo ndoshta duhet ma pare te vdes?

O, si nuk kam nji grusht te fuqishem!
Malit qe hesht mu ne zemre me ja njeshe
Ta shof si dridhet nga grusht'i paligjshem...
E une te kenaqem, te kenaqem tu u qesh.

LUTJE

Të lutem, o perëndi,
për një simfoni
me tinguj t'argjantë
e akorde t'artë.

Të lutem, o perëndi,
për një simfoni -
plot dashuni
të nxehtë si tu vasha gjitë
kur vlojnë ndijesitë.

Të lutem, o perëndi
për një simfoni
të dëfrej në lumni
t'u u përkundë n'ani
të bukur t'andrrimeve
të kaitër, ku të fantazmeve
buzët më tërheqin zjarrtë
e më digjen syt e flaktë.

Të lutem, o perëndi,
për një simfoni -
e kurr, e kurr ma mos të zgjohemi.
DY BUZË

Dy buzë të kuqe,
dy dëshira të flakta,
që afshin ma thithën,
gëzimin ma fikën,
si fantazma ikën
ndër do bota të larta...
Dy buzë të përgjakta,
dy dëshira të flakta,
që afshin ma thithen
në buzë kur m'u njitën -
andjeet m'i trazuen,
zemrën ma tërbuen,
trunin ma helmuen
e në fund u mërguen...
Dy buzë të kuqe,
bukuri fatale,
të një grueje stërzane
një pranverë të tanë më mome
një pjesë zemre më nxome,
dhe gëzimin ma vodhne...
Ato dy buzë të kuqe
dhe dy lotë të mia
qenë shenjat e dhimbjes
kur më vrau bukuria,
kur më zu dashunia
e më dogji rinia.
NËN FLAMUJT E MELANKOLISË
Në vendin tonë
kudo valojnë
flamujt e një melankolie
të trishtueshme...
... dhe askush s'mund të thotë
se këtu rron
një popull që ndërton
diçka të re.
Aty këtu në hijet
e flamujve
mund të shifet
një mund, një përpjekje
e madhe përmbi vdekje
për të pjellë diçka të madhe,
për të qitë në dritë një xhind!
Por, (o ironi)
nga ajo përpjekje lind
vetëm një mi.
Dhe kështu kjo komedi
na plas dellin e gazit,
nsa prej marazit
pëlcasim.
Në prakun e çdo banese
ku ka ndoj shenj jetese
valon nga një flamur
melankolie të trishtueshme.
FRYMËZIM i PAFAT

Frymzim' i em i pafat,
që vjen e më djeg mu në gji,
për kë po më flet? për kë të shkruej?
përse po më ban që kaq të vuej?
pse vjen e më djeg mu në gji,
frymzim' i em i pafat?

Për të gjorët? për ata që nuk kanë dritë?
0 frymzim' i em i ngratë,
mjaft me plagë që s'kan shërim,
leni të dergjen në mjerim,
Njerzit s'duen ma trishtim,
botës s'ia kande atë kangë të thatë,
thot se mjell një farë të idhtë.

Far' e idhtë... far' e idhë...
- 0 njerz të bimë nga far' e ambël!
Frigë të mos keni, pse një kangë
mund t'ju theri në ndjesi,
t'ju kujtojnë zemrën në gji
në ndërgjegje dhe një dangë...
porju t'ju bajë edhe ma zi.

Frymzim' i em i pafat!
Shporru ktej! Nuk të due!
S'i due hovet tueja të nalta,
as fluturimet... Nëpër balta...
të ditve tona të shklas un due
rrokë me njerzit që rrok nata.
LAGJA E VARFUN

Krahët e zez të një nate pa fund
e varrosën lagjen pranë,
dritë, jetë, gjallsi - askund,
vetëm errsinë e skam.

U harrue jeta e ditës
ndër shtresat e natës, e pagja
u derdh nga parzm' e errsinës...
n'andrra përkundet lagja.

Njerzit ndër shtëpia flejnë
me gjoksa të lakurtë e të thatë
e gratë... fëmi po u lejnë
pa ushqim në gji, pa fat,

Pushojnë gjymtyrt e shkallmueme
në punën e ditës së kalueme,
shërohen trutë e helmueme
në gjumin e natës s'adhrueme.

Veç zemrat e njerzve të lanun
me të rektunt prralla rrfejnë:
mbi barrat e jetës së namun
që shpirt dhe korriz thejnë.
Prralla mbi fëmij rrugaça
barkjashtë e me hundë të ndyta,
që dorë shtrijnë me vjedhë, me lypë
e ngihen me fjalë të ndyta.

Prralla mbi varza të fyeme
me faqe e me buzë të thithna.
Prralla mbi djelm, me të thyeme
shprese, në burg me duer të lidhna,

të cilt nesër para gjyqit
për delikt do të përgjegjin, -
vetëm dreqit e hyllit
të gjith fajet tash ua mbshtesin.

Kështu lagj' e varfun pëshpritë
dhe errsinës hallet tregon.
Një gjel i undshëm, me dritë
të hanës i rrejtun, këndon.

Hesht! or gjel kryengritës,
i lagjës së varfun. - Këtu
nuk zbardh për ty drita e dritës.
i gjikuem je me ngordhë n'u.
VETMIA
Më plak mërzitja
që vetmiamë sjell;
përbuzja, urrejtja
të gjith sendet m'i mbështjell
që kam shumë anmiq
të liq
në këto sende pa shpirt,
Nuk flasin.
As sy s'kanë.
Po mue më bahet
se aty janë
vetëm që të më plasin
zemrën.
Së paku, të më shajnë:
I mallkuem!
Së paku, të anë tallin:
I uruem!
Së paku, të më këndojnë:
-I yni zot!
Ose të më thonë:
- Jeton kot!
Të flasin, të flasin se fjalë due
në kët vetmi me ndigjue.
Ose të më tregojnë historinë
e tyne, autobiografinë:
ndoshta ty do gjej gjasim
mejeten tcme pa tingllim
që në vetmi po e kaloj -
dhe s'po dij a rroj e s'rroj.
Sendet heshtin. - sa të pamëshirë!
Më bajnë dhe mue të hesht me pahirë,
pse gojë s'kanë
dhe nuk flasin,
aty janë
vetëm të më plasin
zemrën teme që po vuen
dhe në mërzi vetveten truen
POEMA E MJERIMIT
Kafshatë që s'kapërdihet asht, or vlla, mjerimi,
kafshatë që të mbetë në fyt edhe të ze trishtimi
kur shefftyra të zbeta edhe sy tëjeshilta
që të shikojnë si hije dhe shtrijnë duert e mpita
edhe ashtu të shtrime mbrapa teje mbesin
të tanëjetën e vet derisa të vdesin.
E mbi ta n'ajri, si në qesendi,
therin qiellën kryqat e minaret e ngurta,
profetënt dhe shejtënt në fushqeta të shumngjyrta
shkëlqejnë. E mjerimi mirfilli ndien tradhti.
Mjerimi ka vulën e vet të shëmtueme;
asht e neveritshme, e keqe, e turpshme;
balli që e ka, syt që e shprehin,
buzët që më kot mundohen ta mshefin -
janë fëmitë e padijes e flitë e përbuzjes,
të mbetunat e flliqta rreth e përqark tryezës
mbi të cilën hangri darkën një qen e pamshirshëm
me bark shekulluer, gjithmon i pangishëm.
Mjerimi s'ka fat. Por ka vetëm zhele,
zhele fund e maje, flamujt e një shprese
të shkymë dhe të coptuem me të dalun bese.
Mjerimi tërbohet në dashuni epshore.
Nëpër skaje t'errta, bashkë me qej, mij, mica,
mbi pecat e mykta, të qelbta, të ndyta, të lagta
lakuriqen mishnat, si zhangë; të verdhë e pisa;
kapërthehen ndjenjat me fuqi shtazore,
kafshojnë, përpijnë, thithen, puthen buzët e ndragta
edhe shuhet uja, dhe fashitet etja
n'epshin kapërthyes, kur mbytet vetvetja.
Dhe aty zajnë fillin të marrët, shërbtorët dhe lypsat
që nesër do linden me na i mbushë rrugat.
Mjerimi në dritzën e synit te kërthini
dridhet posi flaka e mekun qirini
nën tavan të tymuem dhe plot merimanga,
ku hije njerzish dridhen ndër mure plot danga,
ku foshnja e smueme qan si shpirt' i keq
tu' ndukë gjitë e shterruna të së zezës amë,
e kjo prap shtazanë, mallkon zot e dreq,
mallkon frytn e vet, mallkon barrn e randë.
Foshnj' e saj nuk qesh, por vetëm lëngon,
e ama s'e don, por vetëm mallkon.
Vall sa i trishtueshëm asht djepi i skamit
ku foshnjën përkundin lott edhe të fshamit!
Mjerimi rrit fënnin në hijen e shtëpive
të nalta, ku nuk mrrin zani i lypsis,
ku nuk mund t'u prishet qetsia zotnive
kur bashkë me zoja flejnë në shtretënt e lumnis.
Mjerimi pjek fëmin para se të burrnohet;
don ta msojë t'i iki grushtit q'i kërcnohet,
atij grusht që në gjumë e shtërngon për fytit
kur fillojnë kllapitë e etheve prej unit
dhe fetyrën e fëmis e mblon hij' e vdekjes,
një stoli e kobshme në vend të buzqeshjes.
Një fryt kurse piqet dihet se ku shkon
qashtu edhe fëmia në bark të dheut mbaron.
Mjerimi punon, punon dit e natë
tu' i vlue djersa në gjoks edhe në ballë,
tue u zhigatun deri në gjujë në baltë
e prap zorrët nga uja i bahen palë-palë.
Shpërblim qesharak! Për qindenjë afsh
në ditë - vetëm: lekë tre-katër dhe "marsh!".
Mjerimi kaiher' i ka faqet e lustrueme,
buzët e pezmatueme, mollzat e ngjyrueme,
trupin pënnendore e një tregtis së ndytë,
që asht i gjikuem të bijë në shtrat të vet i dytë;
dhe për at shërbim ka për të marrë do franga
ndër çarçafë, ndër fëtyra dhe në ndërgjegje danga.
Mjerimi gjithashtu len dhe në trashigim
-jo veç nëpër banka dhe në gja të patundshme,
por eshtnat e shtrembta e në gjoks ndoj dhimbë,
mund që të len kujtim ditën e dikurshme
kur pullaz' i shtëpis u shemb edhe ra
nga kalbsin' e kohës, nga pesha e qiellit,
kur mbi gjithçka u ndi një i tmerrshmi za
plot mallkim dhe lutje si nga fund i ferrit,
ish zan' i njeriut që vdiste nën tra.
Kështu nën kambë të randë të zotit t'egërsuem -
thotë prifti - vdes ai që çon jetë të dhunuem.
Dhe me këto kujtime, ksi lloj fatkeqësinash
mbushet got' e helmit në trashigim brezninash.
Mjerimi ka motër ngushulluese gotën.
Në pijetore të qelbta, pranë tryezës plot zdrale
të neveritshme, shpirti me etje derdh gotën
në fyt për me harrue nandhetenand' halle.
E gota e turbull, gota satanike
tu' e ledhatue e pickon si gjarpni -
dhe kur bie njeriu, si gruni nga drapni,
nën tryezë qan-qeshet në formë tragjikomike.
Të gjitha hallet skami në gotë i mbyt
kur njëqind i derdh një nga një në fyt.
Mjerimi ndez dëshirat si hyjet errsina
dhe bajnë tym si hejt q'i ban shkrum shkreptima.
Mjerimi s'ka gëzim, por ka vetëm dhimba,
dhimba paduruese që të bajnë të çmendesh,
që t'apin litarin të shkojsh fill' e të varesh
ose bahe fli e mjerë e paragrafesh.
Mjerimi s'don mshirë. Por don vetëm të drejt!
Mshirë? Bijë bastardhe e etënve dinakë,
të cilt në mnyrë pompoze posi farisejt
i bijnë lodërtinës me ndjejt dhelparak
tu' ia lëshue lypsiti një grosh të holl' në shplakë.
Mjerimi asht një njollë e pashlyeme
në ballë të njerzimit që kalon nëpër shekuj.
Dhe kët njollë kurr nuk asht e mundshme
ta shlyejnë paçavrat që zunë myk ndër tempuj.

EKSTAZA PRANVERORE
...dhe pranvera erdhi...
Nëpër ftyra tona rrëshqiti nji gëzim
dhe ndër zemra tona ngrehi një folë,
e njëjetë e bukur, e një jetë e rë,
me dëshira të shumta po buzqesh në lulzim.
...dhe dallndysha erdhi...
si shpirti n'ekstazë, në hovin e shejt shtri;
me qiellën rroket, me diellin puthet,
dridhen krahët në hare - mandej poshtë vërsulet
t'u dhurue në cicrim përshndetje një mijë.
...triumfon bylbyli...
kangëtar plot magji në gemb të trandafiles,
në një tempo të marrë përkdheljet po shfre
e kanga kumbuese, kang' e tij pa fre,
asht si kangë Orfeji ndër telat e lyrës.
...dhe vesa shkëlqen...
në një pikë t'argjant pasqyrohet jeta
tërheqse si andrra dhe si vijzatimi
ndër orët e hyjzimit, kur shpërthen agimi
e rrezet e arta rrëshqasin ndër fleta.
... dhe pranvera erdhi...
Nëpër ftyra tona rrëshqiti një gëzim
dhe ndër zemra tona ngrehi një fole
e një jetë e bukur, e një jetë e re
me dëshira të shumta po buzqesh në lulzim.
NDESHJA

0 grue, që të ndesha në ditn e fatkobit tem,
kur prirja njellte e syt shikojshin zi
e ndjejshe veten se dhe unë jam fli
të një ndjesi
si ti.

0 gme, q'u ndeshme ditne e fatkobit tonë
zemër për zemër edhe ball për ball
e ndjesitë n'u shprehën me mall
më një vall':
sahall...

Dhe kështu në rrugë të madhe e shitme zemrën tonë,
njerzve që vetëm një të përqeshun dhanë për të
e shkuen të kënaqun e tu' u gëzue - pse
panë mfshehsinat intime të kësaj jetesës sonë.

E na, dhe një dhimbë të sinqertë tue ndijë,
vuejshim me zemër të ndrydhun si dy fëmijë
të humbun ndër vise të hueja natën, vonë,
o grue, q'u ndeshme në ditn e fatkobit tonë.
KANGA E RINIS
Rini, thueja kangës ma të bukur që di!
Thueja kangës sate që të vlon në gji.
Nxirre gëzimin tand' të shpërthejë me vrull...
Mos e freno kangën! Le të marri udhë.
Thueja kangës, rini, pash syt e tu...
Të rroki, të puthi kanga, të nxisi me dashnu
me zjarrm tand, rini... Dhe të na mbysi dallga
prej ndjenjash të shkumbzueme q'i turbullon kanga.
Rini, thueja kangës dhe qeshu si fëmi
Kumbi i zanit te përplaset për qiellë
dhe të kthejë prap te na - se hyjt ta kanë zili
e na të duem fort si të duem një diell.
Thueja kangës, Rini! Thueja kangës gëzimplote!
Qeshu, rini! Qeshu! Bota asht e jote.
KANGA E TË BURGOSUNIT

Nëpër hekra të kryqzuem të dritores seme
shof qiellën të coptueme në katërdhetë copë
edhe shof diellin sa një pare serme
- aq larg asht qielli nga e emja gropë.

E kjo gropë e eme e ka emrin burg.
E dini se burgu nuk asht për dëfrim.
Prandaj burg' i em asht shum i ultë
dhe më bani palmuç dhe më mbyti në trishtim.

Hekrat e kryqzuem dhe ndërgjegj' e eme,
dy anmiq të betuem, luftojnë dit' e natë;
por hekr' i fortë e mund ndërgjegjen teme
dhe në dëshprim përplasem si një qen i ngratë.

E kur nata vjen dhe xhixhillojnë hyjt
gëzohem fort, se hekrat nuk m'i kryqzojnë syt',
por t'u sjellmen mbrapa shof dritën e smutë
edhe hijën teme tu' u zgjatë në murt

si një kërcnim ligji, posi një dajak.
Dhe atëher tërbohem dhe urrej pa masë
dritën, hijën, vetën, muret edhe hekrat
edhe e ndjej vetën lua të ndryem në kafas.

Nëpër hekra të kryqzuem të dritores seme
shof qiellën të coptueme në katërdhetë copë
dhe zemra e eme ndien po aq të breme
në mes të katër murve sii në një gropë.
MALLI RINUER
Valët muzikore fluturojnë nga përndimi
shkrepen e përtrihen
për muret e dhomës seme,
edhe mandej dridhen
mbrenda në zemrën teme
dhe zgjqjnë ndijesina që mblue ka hini.
Ndijesitë e mia me valët muzikore
shkëmbejnë puthje të nxehta
posi dy dashnorë
e pa mshirë shëgjeta
më ther në krahnor
edhe më merr malli përjetë ma gazmore.
Malli rinuer përjetë ma shkumbuese
flen pa fat në mue,
një tingull pëmdimi
asht ngushllim për mue
kur më mshtjell mashtrimi
me melankolinë e vet aq trishtuese.
Tingujt miqëdashës, që në dhomën teme
më falin rytmin
e një dansit të largët,
më kujtojnë përqafimin
e çiftave të shkathët
që sjellen hirshëm nëpër drrasa të gëdhenme.
NJË NATË

Grue a hyjneshë, e mbështjellun n'errsi të natës,
zbriti nga sfera të panjoftuna ndër odat e mia
dhe u shtrue një fllad, një e kandshme ndjesi,
një heshtje parathanse zemrën don të ma përpijë,
vetëm që ora këndon kangën e thjeshtë të natës
-jo -jo! dhe diku larg dëgjohen tingujt e kangës
Grue a hyjneshë m'erdhi nga gjin' i errsinës...
Që! frymën ia ndjej dhe zemrën që rreh prej fellsinës.
Buzët e njoma të saj,
Syt e zez e të mdhaj
me hamnoni vijash të bindshme
premtojnë një dashni të hijshme
(ashtu dhe akordi i heshtjes
frytin e ambël të marrveshtjes).
Dhe njëmend! At natë vallzuen ndjesit ejona
më një valle dëfryese, pa marrun frymë...
KANGA E DHIMBËS KRENARE

0 dhimbë krenare e shpirtit që vuen
dhe shpërthen ndër vargjet e lira...
A deshte, vall, për t'u ngushlluem
tu' e stolisë botën me xhevahira?

0 dhimbë krenare ndër vargjet e lira,
që kumbojnë me tinguj të sinqertë...
Vall, a do të prekish kënd ndër ndijesina?
Apo do vdesish si vdes gjethi në vjeshtë?

0 kangë e dejë e dhimbës krenare...
Mos pusho kurr! Por bashkë me vaje,
si dy binjakë këndoni mjerimin -
se koha do t'ju bijë ngushllimin.
NJË NATË PA GJUMË
Pak dritë! Pak dritë! Pak dritë, o shok, o vlla.
Të lutem, pak dritë në kët natë kur shpirti vuen,
kur të dhemb e s'di ç'të dhemb, e syni gjum nuk ka,
urren nuk din ç'urren, don e s'din se ç'don.
Pak dritë! 0 burrë! 0 hero' ngado që të jesh. ....
Burrë që shkatrron edhe që ndërton sërish!
Pak dritë vetëm, të lutem, mshirë të kesh,
se do çmendem në kët natë pa gjumë dhe pa pishë.
Oh! ta kisha pishën të madhe edhe të ndezun!
Me flakën e pishës në qiellin e ksaj nate
ta shkruejshe kushtrimin... Ehu Burrë i tretun
Do ta shifsha vallen tande në majë të një shpate.
Porpishë nuk karn e vetëmjanë burrat, shokët...
Dergjem n'errsin pa gjumë dhe pa dritë...
Askush s'më ndigjon, çirren kot më kot...
Hesht more, hesht! por qindro, o shpirt.
Gjeli këndon dhe thotë se asht afër drita
- Gjel, rren a s'rren? cila asht fjala ejote?
Kur ti këndon thonë se asht afer drita...
Por un s'besoj sonte në Çalët e ksaj bote.
Hiqmuni qafe, mendimet
Ojastëk ty të rroki, të përqafoj si shpëtimin,
më fal atë që due: gjumin dhe andm'min
e dy buzve që pëshpërisin ngushllimin.
SONET PRANVERUER

Me kangë në buzë e me hove të reja
u zgjue agimi pranveruer,
largësinat e hjedhta ka zatetë hareja,
n'argjent shkëlqejnë brigjet tërthuer.

Me kangë në buzë u zgjue agimi
dhe ia këndoi kangën diellit t' art
rrezash purpure dhe jetëdhurimi
me kaltrinat e thellta në qiellë të kjartë.

Me manushaqe në buzë e me andje në zemra
vajzat si biluri ndër kopshtie të gjelbra
dihasin aromat, që lulzimi derdhi,

me gji të paprekun, ku dashnia sosë
me fletza trandafilesh që flladi sjelli
dhe adhrojnë pranverën me një apoteozë.




Migjeni ishte i madh dhe per hire te madhesise dhe madheshtise se tij ,per lexuesit e mirefillte po sjellim edhe keta rreshta ne anglisht:


With Millosh Gjergj Nikolla -Migjeni (1911-1938), contemporary Albanian poetry begins its course. Migjeni, pen name of Millosh Gjergj Nikolla, was born in Shkodra. His father, Gjergj Nikolla (1872-1924), came from an Orthodox family of Dibran origin and owned a bar there. As a boy, he attended a Serbian Orthodox elementary school in Shkodra and from 1923 to 1925 a secondary school in Bar (Tivar) on the Montenegrin coast, where his eldest sister, Lenka, had moved. In the autumn of 1925, when he was fourteen, he obtained a scholarship to attend a secondary school in Monastir (Bitola) in southern Macedonia. This ethnically diverse town, not far from the Greek border, must have held a certain fascination for the young lad from distant Shkodra, since he came into contact there not only with Albanians from different parts of the Balkans, but also with Macedonian, Serb, Aromunian, Turkish and Greek students. Being of Slavic origin himself, he was not confined by narrow-minded nationalist perspectives and was to become one of the very few Albanian authors to bridge the cultural chasm separating the Albanians and Serbs. In Monastir he studied Old Church Slavonic, Russian, Greek, Latin and French. Graduating from school in 1927, he entered the Orthodox Seminary of St. John the Theologian, also in Monastir, where, despite incipient health problems, he continued his training and studies until June 1932. He read as many books as he could get his hands on: Russian, Serbian and French literature in particular, which were more to his tastes than theology. His years in Monastir confronted him with the dichotomy of East and West, with the Slavic soul of Holy Mother Russia and of the southern Slavs, which he encountered in the works of Fyodor Dostoyevsky , Ivan Turgenev , Lev Tolstoy , Nikolay Gogol and Maksim Gorky , and with socially critical authors of the West from Jean-Jacques Rousseau , Friedrich Schiller , Stendhal and Emile Zola to Upton Sinclair , Jack London and Ben Traven .
On his return to Shkodra in 1932, after failing to win a scholarship to study in the ‘wonderful West,’ he decided to take up a teaching career rather than join the priesthood for which he had been trained. On 23 April 1933, he was appointed teacher of Albanian at a school in the Serb village of Vraka, seven kilometres from Shkodra. It was during this period that he also began writing prose sketches and verse which reflect the life and anguish of an intellectual in what certainly was and has remained the most backward region of Europe. In May 1934 his first short prose piece, Sokrat i vuejtun a po derr i kënaqun (Suffering Socrates or the satisfied pig), was published in the periodical Illyria, under his new pen name Migjeni, an acronym of Millosh Gjergj Nikolla. Soon though, in the summer of 1935, the twenty-three-year-old Migjeni fell seriously ill with tuberculosis, which he had contracted earlier. He journeyed to Athens in July of that year in hope of obtaining treatment for the disease which was endemic on the marshy coastal plains of Albania at the time, but returned to Shkodra a month later with no improvement in his condition. In the autumn of 1935, he transferred for a year to a school in Shkodra itself and, again in the periodical Illyria, began publishing his first epoch-making poems.
In a letter of 12 January 1936 written to translator Skënder Luarasi (1900-1982) in Tirana, Migjeni announced, "I am about to send my songs to press. Since, while you were here, you promised that you would take charge of speaking to some publisher, ‘Gutemberg’ for instance, I would now like to remind you of this promise, informing you that I am ready." Two days later, Migjeni received the transfer he had earlier requested to the mountain village of Puka and on 18 April 1936 began his activities as the headmaster of the run-down school there.
The clear mountain air did him some good, but the poverty and misery of the mountain tribes in and around Puka were even more overwhelming than that which he had experienced among the inhabitants of the coastal plain. Many of the children came to school barefoot and hungry, and teaching was interrupted for long periods of time because of outbreaks of contagious diseases, such as measles and mumps. After eighteen hard months in the mountains, the consumptive poet was obliged to put an end to his career as a teacher and as a writer, and to seek medical treatment in Turin in northern Italy where his sister Ollga was studying mathematics. He set out from Shkodra on 20 December 1937 and arrived in Turin before Christmas day. There he had hoped, after recovery, to register and study at the Faculty of Arts. The breakthrough in the treatment of tuberculosis, however, was to come a decade too late for Migjeni. After five months at San Luigi sanatorium near Turin, Migjeni was transferred to the Waldensian hospital in Torre Pellice where he died on 26 August 1938. His demise at the age of twenty-six was a tragic loss for modern Albanian letters.
Migjeni made a promising start as a prose writer. He is the author of about twenty-four short prose sketches which he published in periodicals for the most part between the spring of 1933 and the spring of 1938. Ranging from one to five pages in length, these pieces are too short to constitute tales or short stories. Although he approached new themes with unprecedented cynicism and force, his sketches cannot all be considered great works of art from a literary point of view.
It is thus far more as a poet that Migjeni made his mark on Albanian literature and culture, though he did so posthumously. He possessed all the prerequisites for being a great poet. He had an inquisitive mind, a depressive pessimistic nature and a repressed sexuality. Though his verse production was no more voluminous than his prose, his success in the field of poetry was no less than spectacular in Albania at the time.
Migjeni’s only volume of verse, Vargjet e lira, Tirana 1944 (Free verse), was composed over a three-year period from 1933 to 1935. A first edition of this slender and yet revolutionary collection, a total of thirty-five poems, was printed by the Gutemberg Press in Tirana in 1936 but was immediately banned by the authorities and never circulated. The second edition of 1944, undertaken by scholar Kostaç Cipo (1892-1952) and the poet’s sister Ollga, was more successful. It nonetheless omitted two poems, Parathanja e parathanjeve (Preface of prefaces) and Blasfemi (Blasphemy), which the publisher, Ismail Mal’Osmani, felt might offend the Church. The 1944 edition did, however, include eight other poems composed after the first edition had already gone to press.
The main theme of ‘Free verse,’ as with Migjeni’s prose, is misery and suffering. It is a poetry of acute social awareness and despair. Previous generations of poets had sung the beauties of the Albanian mountains and the sacred traditions of the nation, whereas Migjeni now opened his eyes to the harsh realities of life, to the appalling level of misery, disease and poverty he discovered all around him. He was a poet of despair who saw no way out, who cherished no hope that anything but death could put an end to suffering. "I suffer with the child whose father cannot buy him a toy. I suffer with the young man who burns with unslaked sexual desire. I suffer with the middle-aged man drowning in the apathy of life. I suffer with the old man who trembles at the prospect of death. I suffer with the peasant struggling with the soil. I suffer with the worker crushed by iron. I suffer with the sick suffering from all the diseases of the world... I suffer with man." Typical of the suffering and of the futility of human endeavour for Migjeni is Rezignata (Resignation), a poem in the longest cycle of the collection, Kangët e mjerimit (Songs of poverty). Here the poet paints a grim portrait of our earthly existence: sombre nights, tears, smoke, thorns and mud. Rarely does a breath of fresh air or a vision of nature seep through the gloom. When nature does occur in the verse of Migjeni, then of course it is autumn.
If there is no hope, there are at least suffocated desires and wishes. Some poems, such as Të birtë e shekullit të ri (The sons of the new age), Zgjimi (Awakening), Kanga e rinis (Song of youth) and Kanga e të burgosunit (The prisoner’s song), are assertively declamatory in a left-wing revolutionary manner. Here we discover Migjeni as a precursor of socialist verse or rather, in fact, as the zenith of genuine socialist verse in Albanian letters, long before the so-called liberation and socialist period from 1944 to 1990. Migjeni was, nonetheless, not a socialist or revolutionary poet in the political sense, despite the indignation and the occasional clenched fist he shows us. For this, he lacked the optimism as well as any sense of political commitment and activity. He was a product of the thirties, an age in which Albanian intellectuals, including Migjeni, were particularly fascinated by the West and in which, in Western Europe itself, the rival ideologies of communism and fascism were colliding for the first time in the Spanish Civil War. Migjeni was not entirely uninfluenced by the nascent philosophy of the right either. In Të lindet njeriu (May the man be born) and particularly, in the Nietzschean dithyramb Trajtat e Mbinjeriut (The shape of the Superman), a strangled, crushed will transforms itself into "ardent desire for a new genius," for the Superman to come. To a Trotskyite friend, André Stefi, who had warned him that the communists would not forgive for such poems, Migjeni replied, "My work has a combative character, but for practical reasons, and taking into account our particular conditions, I must manoeuvre in disguise. I cannot explain these things to the [communist] groups, they must understand them for themselves. The publication of my works is dictated by the necessities of the social situation through which we are passing. As for myself, I consider my work to be a contribution to the union of the groups. André, my work will be achieved if I manage to live a little longer."
Part of the ‘establishment’ which he felt was oblivious to and indeed responsible for the sufferings of humanity was the Church. Migjeni’s religious education and his training for the Orthodox priesthood seem to have been entirely counterproductive, for he cherished neither an attachment to religion nor any particularly fond sentiments for the organized Church. God for Migjeni was a giant with granite fists crushing the will of man. Evidence of the repulsion he felt towards god and the Church are to be found in the two poems missing from the 1944 edition, Parathania e parathanieve (Preface of prefaces) with its cry of desperation "God! Where are you?", and Blasfemi (Blasphemy).
In Kanga skandaloze (Scandalous song), Migjeni expresses a morbid attraction to a pale nun and at the same time his defiance and rejection of her world. This poem is one which helps throw some light not only on Migjeni’s attitude to religion but also on one of the more fascinating and least studied aspects in the life of the poet, his repressed heterosexuality.
Eroticism has certainly never been a prominent feature of Albanian literature at any period and one would be hard pressed to name any Albanian author who has expressed his intimate impulses and desires in verse or prose. Migjeni comes closest, though in an unwitting manner. It is generally assumed that the poet remained a virgin until his untimely death at the age of twenty-six. His verse and his prose abound with the figures of women, many of them unhappy prostitutes, for whom Migjeni betrays both pity and an open sexual interest. It is the tearful eyes and the red lips which catch his attention; the rest of the body is rarely described. For Migjeni, sex too means suffering. Passion and rapturous desire are ubiquitous in his verse, but equally present is the spectre of physical intimacy portrayed in terms of disgust and sorrow. It is but one of the many bestial faces of misery described in the 105-line Poema e mjerimit (Poem of poverty).
Though he did not publish a single book during his lifetime, Migjeni’s works, which circulated privately and in the press of the period, were an immediate success. Migjeni paved the way for a modern literature in Albania. This literature was, however, soon to be nipped in the bud. Indeed the very year of the publication of ‘Free Verse’ saw the victory of Stalinism in Albania and the proclamation of the People’s Republic.
Many have speculated as to what contribution Migjeni might have made to Albanian letters had he managed to live longer. The question remains highly hypothetical, for this individualist voice of genuine social protest would no doubt have suffered the same fate as most Albanian writers of talent in the late forties, i.e. internment, imprisonment or execution. His early demise has at least preserved the writer for us undefiled.
The fact that Migjeni did perish so young makes it difficult to provide a critical assessment of his work. Though generally admired, Migjeni is not without critics. Some have been disappointed by his prose, nor is the range of his verse sufficient to allow us to acclaim him as a universal poet. Albanian-American scholar Arshi Pipa (1920-1997) has questioned his very mastery of the Albanian language, asserting: "Born Albanian to a family of Slavic origin, then educated in a Slavic cultural milieu, he made contact again with Albania and the Albanian language and culture as an adult. The language he spoke at home was Serbo-Croatian, and at the seminary he learned Russian. He did not know Albanian well. His texts swarm with spelling mistakes, even elementary ones, and his syntax is far from being typically Albanian. What is true of Italo Svevo’s Italian is even truer of Migjeni’s Albanian."
Post-war Stalinist critics in Albania rather superficially proclaimed Migjeni as the precursor of socialist realism though they were unable to deal with many aspects of his life and work, in particular his Schopenhauerian pessimism, his sympathies with the West, his repressed sexuality, and the Nietzschean element in Trajtat e Mbinjeriut (The shape of the Superman), a poem conveniently left out of some post-war editions of his verse. While such critics have delighted in viewing Migjeni as a product of ‘pre-liberation’ Zogist Albania, it has become painfully evident that the poet’s ‘songs unsung,’ after half a century of communist dictatorship in Albania, are now more compelling than ever.
Song of Youth
Sing, youth, the loveliest song you know!
Sing the song that seethes within your breast,
Let your joy burst forth in passion...
Don't hold back your song! Let it soar.
Sing your song, youth. I beg you sing...
Let it seize you, kiss you, inspire you to love
With youthful ardour... Let the foaming wave of feelings
Which your song arouses surge over us.
Sing your song, youth, and laugh like children!
Let the sound of your voice rise to the heavens
And echo back to us again, from the envious stars.
For we adore you, as we adore the sun.
Sing, youth! Sing your joyful song!
Laugh, youth, laugh! The world is yours.
Broken Melody
Broken melody -- tear sparkling in the eye
Of a woman loved...
Please past,
Jewel lost,
A trampled dream
Lips unkissed
In the broken melody.
With silent sobs the naked shoulders shake,
Their whiteness dazzling...
Stabbed, stabbed with remorse
For the moments of mindlessness,
For her ruined fate,
For the happiness lost
In the broken melody.
Face hidden in her hands in shame,
Remorsefully the woman weeps,
With heart despairing
(A broken guitar,
A voice stifled
On lips kissed by pain
In the broken melody).
Silent he stands beside the woman weeping
Scolding tears of shame
That dim her eyes.
Some money on the table quickly lays
And goes away,
Leaving the woman lost
In the broken melody.
But when another comes, lust mounts again,
The heated blood
Pounds furiously through the veins,
Benumbing mind
... and only gasps
And grants are heard
In the horrid melody.
Preface of prefaces
Songs of resurrection
The sons of a new age
May the man be born...
Awakening
The spark
Song of youth
Songs unsung
Songs of poverty
Poem of poverty
Urban ballad
The highlander's recital
The slums
Blasphemy
Broken melody
The prisoner's song
Songs of noble grief
The shape of the Superman
The lost rhyme
Autumn on parade
Scandalous song
Resignation
Fragment
New spirit
The themes
The weight of destiny
Songs of the West
Song of the West
Wandering souls
A song on its own
A song on its own
Songs of youth
Springtime ecstasy
Two lips
Spring sonnet
Z. B.
The encounter
One night
Prayer
Around the table
On the swing of fate
The yearning of youth
Final songs
A sleepless night
Suffering
Luckless inspiration
Incomprehensible song
Solitude
Under the banners of melancholy
Poem of poverty
Poverty, brothers, is a mouthful that's hard to swallow,
A bite that sticks in your throat and leaves you in sorrow,
When you watch the pale faces and rheumy eyes
Observing you like ghosts and holding out thin hands;
Behind you they lie, stretched out
Their whole lives through, until the moment of death.
Above them in the air, as if in disdain,
Crosses and stony minarets pierce the sky,
Prophets and saints in many colours radiate splendour.
And poverty feels betrayed.
Poverty carries its own vile imprint,
It is hideous, repulsive, disgusting.
The brow that bears it, the eyes that express it,
The lips that try in vain to hide it
Are the offspring of ignorance, the victims of disdain,
The filthy scraps flung from the table
At which for centuries
Some pitiless, insatiable dog has fed.
Poverty has no good fortune, only rags,
The tattered banners of a hope
Shattered by broken promises.
Poverty wallows in debauchery.
In dark corners, together with dogs, rats, cats,
On mouldy, stinking, filthy mattresses,
Naked breasts exposed, sallow dirty bodies,
With feelings overwhelmed by bestial desire,
They bite, devour, suck, kiss the sullied lips,
And in unbridled lust the thirst is quenched,
The craving stilled, and self-consciousness lost.
Here is the source of the imbeciles, the servants and the beggars
Who will tomorrow be born to fill the streets.
Poverty shines in the eyes of the newborn,
Flickers like the pale flame of a candle
Under a ceiling blackened with smoke and spider webs,
Where human shadows tremble on damp stained walls,
Where the ailing infant wails like a banshee
To suck the dry breasts of its wretched mother
Who, pregnant again, curses god and the devil,
Curses the heavy burden of her unborn child.
Her baby does not laugh, it only wastes away,
Unwanted by its mother, who curses it, too.
How sorrowful is the cradle of the poor
Where a child is rocked with tears and sighs.
Poverty's child is raised in the shadows
Of great mansions, too high for imploring voices to reach
To disturb the peace and quiet of the lords
Sleeping in blissful beds beside their ladies.
Poverty matures a child before its time,
Teaches it to dodge the threatening fist,
The hand which clutches its throat in dreams,
When the delirium of starvation begins
And when death casts its shadow on childish faces,
Instead of a smile a hideous grimace.
While the fate of a fruit is to ripen and fall,
The child is interred not maturing at all.
Poverty labours and toils by day and night,
Chest and forehead drenched in sweat,
Up to the knees in mud and slime,
And still the empty guts writhe in hunger.
Starvation wages! For such a daily ordeal,
A mere three or four leks and an 'On your way.'
Poverty sometimes paints its face,
Swollen lips scarlet, hollow cheeks rouged,
And body a chattel in a filthy trade.
For service in bed for which it is paid
With a few lousy francs,
Stained sheets, stained face and stained conscience.
Poverty leaves a heritage as well,
Not cash in the bank or property you can sell,
But distorted bones and pains in the chest,
Perhaps leaves the memory of a bygone day
When the roof of the house, weakened by decay,
By age and the weather collapsed and fell,
And above all the din rose a terrible cry
Cursing and imploring, as from the depths of hell,
The voice of a man crushed by a beam.
Under the heel, says the priest, of a god irate
Ends thus the life of a dissolute ingrate.
And so the memory of such misfortunes
Fills the cup of bitterness passed to generations.
Poverty in drink seeks consolation,
In filthy taverns, with dirty, littered tables,
The thirsting soul pours glass after glass
Down the throat to forget its many worries,
The dulling glass, the glass satanic,
Caressing with a venomous bite.
And when, like grain under the scythe, the man falls
To the floor, he giggles and sobs, a tragicomic clown,
And all his sorrow in drink he drowns
When one by one, a hundred glasses downs.
Poverty sets desires ablaze like stars in the night
And turns them to ashes, like trees struck by lightning.
Poverty knows no joy, but only pain,
Pain reducing you to such despair
That you seize the rope and hang yourself,
Or become a poor victim of 'paragraphs.'
Poverty wants no pity, only justice!
Pity? Bastard daughter of cunning fathers,
Who like the Pharisees, beating the drum
Ostentatiously for their own sly ends,
Drop a penny in the beggar's hands.
Poverty is an indelible stain
On the brow of humanity through the ages.
And never can this stain be effaced
By doctrines decaying in temples.
[Poema e mjerimit, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 34-43]
Blasphemy
The mosques and churches float through our memories,
Prayers devoid of sense or taste echo from their walls.
Never has the heart of god been touched by them,
And yet it beats on amidst the sounds of drums and bells.
Majestic mosques and churches throughout our wretched land,
Spires and minarets towering over lowly homes,
The voice of the hodja and priest in one degenerate chant,
Oh, ideal vision, a thousand years old!
The mosques and churches float through memories of the pious,
The chiming of the bell mingles with the muezzin's call,
Sanctity shines from cowls and from the beards of hodjas.
Oh, so many fair angels at the gates of hell!
On ancient citadels perch carrion ravens,
Their dejected wings drooping - the symbols of lost hopes,
In despair do they croak of an age gone by
When the ancient citadels once gleamed with hallowed joy.
[Blasfemi, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 55]
Song of noble grief
Oh, noble grief of the suffering soul
That into free verse bursts out...
Would you perchance take comfort
In adorning the world with jewels?
Oh, noble grief in free verse,
Which sincerely sounds and resounds,
Will you ever move the feelings of men,
Or wither and die like the autumn leaves?
Oh, song worthy of noble grief...
Never rest! But with your twin,
Lamentation, sing out your suffering,
For time will be your consolation.
[Kanga e dhimbës krenare, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 63]
Autumn on parade
Autumn in nature and autumn in our faces.
The sultry breeze enfeebles, the glowering sun
Oppresses the ailing spirit in our breasts,
Shrivels the life trembling among the twigs of a poplar.
The yellow colours twirl in the final dance,
(A frantic desire of leaves dying one by one).
Our joys, passions, our ultimate desires
Fall and are trampled in the autumn mud.
An oak tree, reflected in the tears of heaven,
Tosses and bleeds in gigantic passion.
"To live! I want to live!" - it fights for breath,
Piercing the storm with cries of grief.
The horizon, drowned in fog, joins in
The lamentation. In prayer dejected fruit trees
Fold imploring branches - but in vain, they know.
Tomorrow they will die... Is there nowhere hope?
The eye is saddened. Saddened, too, the heart
At the hour of death, when silent fall the veins
And from the grave to the highest heavens soar
Despairing cries of long-unheeded pain.
Autumn in nature and autumn in our faces.
Moan, desires, offspring of poverty,
Groan in lamentation, bewail the corpses,
That adorn this autumn among the withered branches.
[Vjeshta në parakalim, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 71]
Scandalous song
A pale-faced nun who with the sins of this world
Bears my sins, too, upon her weary shoulders,
Those shoulders, wan as wax, which some deity has kissed,
Roams the streets like a fleeting angel.
A pale-faced nun, cold as a marble tomb,
With greyish eyes like the ashes of spent desires,
With thin red-ribbon lips, tightly pressed to smother her sighs,
A chilling image of her has lingered in my memory.
From pious prayers she comes and to her prayers she returns.
In downcast eyes, in lips, in folded hands her prayers repose.
Without her prayers what fate would be the world's?
Yet they cannot stop another day from dawning.
Oh, nun so pale, making love to the saints,
Consumed in ecstasy before them like an altar candle,
Revealing herself to them..., oh, how I envy the saints,
Pray not for me, for I am hell-bent with desire.
You and I, nun, are two ends of a rope,
On which two teams tug one against the other -
The struggle is stern and who knows how it will end,
So, tug the rope, let the teams contend.
[Kanga skandaloze, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 73]
Resignation
In tears have we found consolation...
Our heritage in life has been
Misery... for this whole world
Is but a grave in the universal womb,
Where human reptiles are condemned to creep,
Their will crushed in the grip of a giant.
- An eye adorned in purest tears of profound pain
Shines from the far side of hell,
And at times, the reflection of a fleeting thought
Flashes round the globe
To give vent to awesome wrath.
But the head hangs, the sorrowful eyelids droop
And through the lashes wells a crystal tear,
Rolls down the cheek and splashes on the earth,
And in every splash of a teardrop a man is born
To take to the road of his own destiny.
In the hope of the smallest victory, he roams from land to land,
Over roads covered with brambles, among which he passes
Graves washed in tears and crazy folk who snigger.
[Rezignata, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 75]
Fragment
...
On the mercy of the merciless
The little beggar survived.
His life ran its course
In dirty streets,
In dark corners,
In cold doorways,
Among fallacious faiths.
But one day, when the world's pity dried up
He felt in his breast the stab
Of a new pain, which contempt
Fosters in the hearts
Of the poor.
And - though yesterday a little beggar,
He now became something new.
An avenger of the past,
He conceived an imprecation
To pronounce to the world,
His throat strained
To bring out the word
Which his rage had gripped
And smothered on his lips.
Speechless he sat
At the crossroads,
When the wheels of a passing car
Quickly crushed
And... silenced him.
[Fragment, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 77]
The themes
Is there the theme of a poem among fading memories,
Among the happy memories of childhood innocence,
When the heart was full of worldly pleasures,
Desires, hopes and ever-sweet dreams?
Is there the fiery theme of a poem of love
Among the lingering memories of eager youth,
With sonorous rhymes and ardent vows,
Full of the lust for life and shouts of mirth?
On the pallid faces of fallen women
Loitering in doorways to sell themselves,
On their faces a tragic poem is carved
In tears and grief that rise to the heavens,
In dark corners where derision reigns
In disgust, and the insane jeer
At their wives and children,
There in revolt great themes await creation.
In hidden corners where fear dwells
And passivity lurks to smother life,
There in betrayal does the theme take its source
And with it, the poet pens his verse.
Throughout man's life do themes of all kinds
Come and go. Now the ultimate of themes has come,
Frightening in our fantasy - the paling of the face,
An ominous shadow, and the death knell tolls.
[Motivet, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 81]
Suffering
For some time now
I have seen clearly
How from suffering my eyes are growing larger,
The furrows in my face and brow are growing deeper,
And my smile has grown bitter...
...and I have come to realize
That the coming days
Will no longer be constructive ones
Of energy and work, but simply the passing
Of a waning life.
With time, I have come to see
How this treacherous life
Has singed
Each of my senses,
One by one,
Until nothing remains
Of the joy
I once had.
Oh life,
I did not know before
How much I dreaded
Your grip
That strangles
Ruthless.
But helpless now,
I gaze into the mirror and see
How from suffering my eyes are growing larger,
The furrows in my face and brow are growing deeper,
And that soon I will become
A tattered banner,
Worn and torn
In the battles of life.
[Vuejtja, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 123]
Under the banners of melancholy
The banners
Of a mournful melancholy
Wave
Throughout our land...
Nor can it be said
That here live a people
Who are building
Something new.
Here and there in the shadow
Of the banners
An effort can be seen,
A gigantic struggle
To triumph over death,
To give birth to something great,
To bring a jinni to light!
But (oh, irony of fate)
From all that labour
Only a mouse is born.
And thus this comedy
Bursts our vein of humour,
And we ourselves
Burst into rage.
Over the threshold of each house
That contains a sign of life
Mournful melancholy
Unfolds its banner.
[Nën flamujt e melankolisë, from the volume Vargjet e lira, Tirana: Ismail Mal' Osmani 1944, translated from the Albanian by Robert Elsie, published in English in Migjeni, Free Verse, Peja: Dukagjini 2001, p. 135]

Falenderojme lexuesit per vemendje!

Flori Bruqi

Deri kur diferncimet dhe suspendimet komuniste ne Universitetin e Prishtines

From: Bruqi Flori
To: agim.ceku@ks-gov.net, alb_shkupi@hotmail.com, asani57@hotmail.com, bekteshi_i@hotmail.com, bektesh.rudhani@kek-energy.com, besnikelezi@yahoo.com, bukureshti@yahoo.com, drlebibehashani@hotmail.com, durakzyrapi@yahoo.com, durakzyrapi885@hotmail.com, enver_hasani@yahoo.com, fadil.kryeziu@ks-gov.net, g.ajgeraj@bluewin.ch, hashim.thaqi@pdk-kosova.org, hasim_rushiti@hotmail.com, dashnimhebibi99@hotmail.com, i_prokshi49@hotmail.com, ibrahimtershnjaku@yahoo.com, ilirjana_z@yahoo.com, isalatifaj@hotmail.com, islamhusaj@yahoo.com, isufdedushaj@hotmail.com, jahja.lluka@ks-gov.net
Cc: bruqi-flori@hotmail.com
Subject: RE: Skandaloze:Rektori i UP-se perjashton shkenctaret nga procesi mesimor?
Sent: Wednesday, September 27, 2006 2:03 PM









--------------------------------------------------------------------------------
From: "Bruqi Flori"
To: art-cafe@alb-net.com
CC: bruqi-flori@hotmail.com
Subject: Skandaloze:Rektori i UP-se perjashton shkenctaret nga procesi mesimor?
Date: Wed, 27 Sep 2006 13:59:47 +0000


Te dashur lexues,


Ne web faqet tona(Floart,Flori-Press dhe Floart-press) erdhen disa nga reagimet e lexuesve per presedanin e Rektorit te UP-se z.Enver Hasani,qe ka bere ndaj 3 pedagogeve te UP.

Meqenese web faqet tona jane pa censure,po i botojme edhe letrat e lexuesve qe na arriten ne DESK-un tone.

Denigrimi i profesoreve dhe shkenctareve eminente (Mustafe Aliu,Hasim Rushiti,Shemsedin Vehapi) ka qene i pa presedan dhe teper i ngutshem nga ana e rektorit i cili kesaj radhe si keshilltare i dy gjeneraleve(Ramush Haradinajt,Agim Çekut) ka pesuar fiasko!

Me siguri rektori Enver Hasani do te kete guximin intelektual dhe moral qe vendimet e tij te pamatura(kuturu) do ti stopoje.

Nese nje gje te tille nuk do ta beje ai,duhet medoemos ta beje Senati i Universitetit te Prishtines,apo ministri i Arsimit Agim Veliu , apo vete Ramush Haradinaj ,i cili ka nominuar zotin Hasani per Rektor!...

Nese keta se bejne nje gje te tille atehere nje gje te tille duhet ta beje administrata e UNMIK-ut.

Moderatori:F.Bruqi
===========================================================
Letra 1

Date:Wed, 27 Sep 2006 13:03:00 +0100 (BST)
From:"Ramadan Avdimetaj"
Subject:Re: Ndal turrin rektor!
To:"Ramadan Avdimetaj"
Zoti Shehu,

Me erdhi shume mire qe patet guximin intelektual te botoni nje te vertete nga UP-ja.
Do te benit mire qe kete leter ta publikoni ne webin tuaj dhe tonin qe lexohet me te madhe edhe ne Kosove.

Respek,

Ramadan Avdimetaj
==============================================

Letra 2.

Ramadan Avdimetaj wrote:

Nuk jemi ne kohen e Millosheviqit ti largosh kuadrot nga Universitetit

(Leter e hapur per prof.dr.Enver Hasanin)

Zoti rektor,

Me indinjat degjuam mbreme lajmet ne mjetet audiovizuale,se ti ad hoc ke larguar nga procesi mesimor profesoret dhe shkenctaret me te mire qe ka Universiteti i Prishtines(Mustafe Aliun,Hasim Rushitin,Shemsedin Vehapin...)...

Kush te nxiti te besh nje veprim kaq te pamatur politike zoti rektor.

A mos valle ti me qellim po deshiron ta mbyllesh Fakultetin e Kultures Fizike dhe Sportit ne Prishtine si ne kohen e kryecetnikut serb Sllobodan Millosheviqit.

Ti heqesh nga procesi mesimor shkenctaret me ne ze qe me mish e shpirt jane duke punuar me studente dhe arsimtare per reforma kjo eshte nje presedan i llojit te vet!

Sidoqofte per permirsimin e ketij gabimi si politikollog pa konsultuar askend kjo eshte turp per ju si njeri,rektor dhe intelektual.

Do te lusja si nje intelektual qe i tham vedit ta permirsoni gabimin e bere(ndofta jo me qellime)deri ne fillim te procesit mesimor ngase pa keta pedagoge duhet mbyll fakultetin ne fjale.

E ti me siguri nje gje te tille nuk e deshiron?Apo nese e deshiron atehere kjo eshte nje gaf i juaji i qellimte per diskreditimin e Universitetit dhe per nje gje te tille duhet te pergjigjesh heret apo vone edhe me ligj e edhe me Kanun,sic keni thene ne aktvendimet e leshuara si dhe shkrimin:
http://gjuhashqipe.blogspot.com/2006/09/letr-e-hapur-rektorit-t-up-s.html#links

Shkrimin ne fjale po e ricikloje edhe ne disa adresa per hire te transparences ndaj lexuesve dhe te atakuarve.

Me respekt,

Ramadan Avdimetaj,profesor i biokimise
==========================================================
Letra 3.

From : bashkim hasanaj
Sent : Wednesday, September 27, 2006 12:12 PM
To : agim.ceku@ks-gov.net

Subject : RE: Shkenca Kosovare në peshojë?...

Zoti kryeminister,
E dijme se ke pune me te rendesishme.Por do te ishte e udhes qe vete ju te parandaloni zotin Enver Hasani,rektor ne UP me marrinat qe ka bere me 3 shkenctare.

Turp per zotin Hasani .Kjo gjithsesi atij do ti kthehet bumerang kur mbi 500 studente te Fakultetit te Kultures Fizike dhe te Sportit ne Prishtine do te mbesin pa 3 pedagoget e tyre(Mustafe Aliun,Hasim Rushitin dhe Shemsedin Vehapin).

Te gjithe e dine se kush eshte profesor Fehmi Krasniqi,....(hjekim fjalët ofenduese,verejtja e moderatorit) , kurse z.Enver Hasani e mbrone ate.

Sa s'eshte bere vone do te ishte qe vete ju te interesoheni per kete rast se shkenctaret Kosova duhet me i formue prej balte kurse Enver Hasani,i zhbine nga faqja e dheumt me vendime absurde dhe norma kanunore.

Respekt,

Prof.dr.Bashkim Hasanja nga Prishtina
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Letra 4.

Subject: Shkenca Kosovare në peshojë?...
Date: Wed, 27 Sep 2006 12:04:33 +0200

Përshendetje ,

Për hirë të informimit të anëtarëve të forumit tonë ju postojmë shkrimin -Letër e hapur rektorit të UP-së,të botuar në Floart-press, të datës 26.09.2006.

Meqenëse rektori i UP prof.dr.Enver Hasani ,është anëtar i alb-shkencës do të ishte mirë që lidhur më situatën e krijuar në FKFS të UP-së të jap vlerësimin e tij të PAMATUR rreth suspendimit të mësimdhenësve nga procesi mësimor.

Na çuditë fakti pse zoti Hasani nuk është Konsultuar fare më Këshillin arsimoro-shkencor të Rektoratit,Senatin dhe Prorektoret e UP e asë më Sekretarin e rektoratit lidhur më një vendim aqë BANAL dhe të pamatur .

Zoti Hasani,bëri më zi se në kohën e Millosheviqit! Nga procesi mësimor përjashtoj shkenctarët më të mirë që ka Kosova. Këta shkenctarë janë edhe bartësit kryesorë të procesit shkencor-edukativo mësimor tash e 30 vjetë.

Mos vallë Ti më sejmenët tu dëshironi të mbyllni Fakultetin e Kulturës Fizike dhe Sportit?
Pse e shtini në një thes të viktimizuarit më viktimizuesin i cili më revole dhe stupca sulmon pedagogët...

Ndal turrin zoti Enver Hasani,se do ta beni llugë Fakultetin e Kulturës Fizike dhe Sportit! keni punë më të rëndësishme të bëni në Fakultetin Ekonomik ,Juridik e Teknikë...

Në fund :Turp është të largosh Mustafë Aliun,Hasim Rushitin dhe Shemsedin Vehapin,o zoti Enver Hasani!

Më respekt,

Bashkim Hasanja

Prishtinë,27.09.2006.
-----------------------------------------------
Redaksia:

E shofim te arsyeshme dhe i mirepresim reagimet e te atakuarve.Pa medyshje dhe cenzure do ti publikojme shkrimet , ne faqet tona,per hire te vertetes se hidhur ndofta te pa qellimte te rektorit tone te mirenjohur Enver Hasani.

Meqenese letrat jane postuar edhe disa web faqeve dhe personave autoritative ne vend jemi te mendimit per shkak te transparences te gjitha ti publikojme pa hezitim.
Reagimet kanë pësuar përshkak të letrës tonë të hapur më titull:


Moderatori:Flori Bruqi

-------------------------------------------------------------------
http://floart-press.blogspot.com/2006/09/letr-e-hapur-rektorit-t-up-s.html

FLOART-PRESS ,27.9.06

Letër e hapur rektorit të UP-së
Lajm ditor nga Universiteti Prishtinës

REKTORI ENVER HASANI RA NË PROVIM

Prishtinë,26 shtator2006.-

Më vendimin eRektorit të Universitetit të Prishtinës të datës 26.09.2006 u suspenduan për vitin shkollor 2006/2007 nga procesi mësimor shkenctarët më të mirë të këtij universiteti.

I shkarkuar nga funksioni i Dekanit të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit në Prishtinë është shkenctari prof.dr.sci.Mustafë Aliu,kurse të suspenduar nga procesi mësmor deri në qershor të vitit 2007 janë shkenctarët prof.dr.sci.Hasim Rushiti dhe prof.Mr.sci.Shemsedin Vehapi.

Rektori profesor asisten EnverHasani ,duke u bazuar në thashethëna si dhe në informacione të njëanshme-tendencioze të profesor asistent Fehmni Krasniqit,i cili në mënyrë të paskrupullt ë ofendon të gjithë arsimtarët e këtij fakulteti, deri në likuidim fizik më revole dhe stupca hekuri.

Profesori Krasniqi kohë mëparë ka kërcnuar edhe ish Dekanin e këtij fakulteti prof.dr.sci.Mehdi Jasharin, e në të njajtën mënyrë Krasniqi tentoj ta rrafë edhe dekanin Mustafë Aliu më datën 20 shtator të këtij viti.
Profesor Krasniqi tinzisht më një stupc hekuri godet pas shpine kolegun e tij të punës profesorin Shemsedin Vehapi.

Të njejtin e lëndon në shpinë,por fal gjeturisë së Vehapit ai i pshton më të keqës,goditjës në kokë më stupc.
Më pastaj pa psuar asnjë lëndim nga kolegët e tij,Krasniqi ik nga Fakulteti dhe shkon në Rektorat,ku ai rrenë zyrtarët e këtij rektorati si shumë here më pare kur ishte rektor edhe profesor dr .Arsim Bajrami.

ABSURDITETI I VENDIMIT TË REKTORIT

Rektori zoti Enver Hasani ,në vend se ti inkurajojë profesorët të cilët kanë parandaluar konfliktin ,ai merr vendimin e tij ,suspendon të lartëshënuarit,duke thenë:”… rasti duhet të ndiqet në rrugë të rregullta gjyqsore dhe sipas zakoneve lokale(sipas zakonit të Lek Dukagjinit,vërejtje F.B).

Shkenctarët Mustafë Aliu,Hasim Rushiti,Shemsedin Vehapi janë viktima të pafajshme e që në rastinm konkret nga rektori ,u mbrojt profesor Krasniqi e jo mësimdhenësit dhe fakulteti në tërësi.

Më kë rast Rektori i UP-së në vend se të merr masa të drejta Ligjore dhe Statutore ,ai suspendon arsimtarët e pafajshëm të cilët kanë penguar të merr hov e keqja.

Pikërisht profesorët Aliu,Rushiti dhe Vehapi të njohur si shkenctarë jo vetëm në Universitetin e Prishtinës për të mire,por për momentin edhe bartësit kryesorë të reformave sipas Kartës së Bolonjës,e të cilat (jo shkenctarëve ) dikujt po i pengojnë

duke e kthyer Fakultetin në një katrahurë të qëllimtë në atë popullorqën”ujko do mjegull”.
Çka është më më rëndësi nga burimet brenda përbrenda fakultetit arsimtarët Aliu,Rushiti dhe Vehapi gëzojnë reputacion të veçantë sidomos të studentët ,mungesa e të cilëve është në dëm të procesit mësimor në tërësi,dhe të vet studentëve.

Shpresojmë dhe besojmë që vet Rektori do të abrogojë vendimin e tij ,në të mire të Fakultetit,studentëve dhe vetë reputacionit që gëzon si rektor profesor Hasani.

Flori Bruqi


# posted by FLOART-PRESS @ 12:41 PD
Comments: Post a Comment



<< Home

Gabimi mund te permersihote,apo jo rektor?!

Te nderuar lexus,

Ne web faqet tona(Floart,Flori-Press dhe Floart-press) erdhen disa nga reagimet e lexuesve per presedanin e Rektorit te UP-se z.Enver Hasani,qe ka bere ndaj 3 pedagogeve te UP.

Meqenese web faqet tona jane pa censure,po i botojme edhe letrat e lexuesve qe na arriten ne DESK-un tone.

Moderatori:F.Bruqi

===========================================================

Letra 1

Date:Wed, 27 Sep 2006 13:03:00 +0100 (BST)
From:"Ramadan Avdimetaj"

Subject:Re: Ndal turrin rektor!

To:"Ramadan Avdimetaj"
Zoti Shehu,

Me erdhi shume mire qe patet guximin intelektual te botoni nje te vertete nga UP-ja.

Do te benit mire qe kete leter ta publikoni ne webin tuaj dhe tonin qe lexohet me te madhe edhe ne Kosove.

Respek,

Ramadan Avdimetaj


Letra 2.

Ramadan Avdimetaj wrote:

Nuk jemi ne kohen e Millosheviqit ti largosh kuadrot nga Universitetit

(Leter e hapur per prof.dr.Enver Hasanin)

Zoti rektor,

Me indinjat degjuam mbreme lajmet ne mjetet audiovizuale,se ti ad hoc ke larguar nga procesi mesimor profesoret dhe shkenctaret me te mire qe ka Universiteti i Prishtines(Mustafe Aliun,Hasim Rushitin,Shemsedin Vehapin...)...

Kush te nxiti te besh nje veprim kaq te pamatur politike zoti rektor.
A mos valle ti me qellim po deshiron ta mbyllesh Fakultetin e Kultures Fizike dhe Sportit ne Prishtine si ne kohen e kryecetnikut serb Sllobodan Millosheviqit.

Ti heqesh nga procesi mesimor shkenctaret me ne ze qe me mish e shpirt jane duke punuar me studente dhe arsimtare per reforma kjo eshte nje presedan i llojit te vet!

Sidoqofte per permirsimin e ketij gabimi si politikollog pa konsultuar askend kjo eshte turp per ju si njeri,rektor dhe intelektual.

Do te lusja si nje intelektual qe i tham vedit ta permirsoni gabimin e bere(ndofta jo me qellime)deri ne fillim te procesit mesimor ngase pa keta pedagoge duhet mbyll fakultetin ne fjale.

E ti me siguri nje gje te tille nuk e deshiron?Apo nese e deshiron atehere kjo eshte nje gaf i juaji i qellimte per diskreditimin e Universitetit dhe per nje gje te tille duhet te pergjigjesh heret apo vone edhe me ligj e edhe me Kanun,sic keni thene ne aktvendimet e leshuara si dhe shkrimin:
http://gjuhashqipe.blogspot.com/2006/09/letr-e-hapur-rektorit-t-up-s.html#links
Shkrimin ne fjale po e ricikloje edhe ne disa adresa per hire te transparences ndaj lexuesve dhe te atakuarve.

Me respekt,

Ramadan Avdimetaj,profesor i biokimise

==========================================================

Letra 3.


From : bashkim hasanaj
Sent : Wednesday, September 27, 2006 12:12 PM
To : agim.ceku@ks-gov.net

Subject : RE: Shkenca Kosovare në peshojë?...

Zoti kryeminister,

E dijme se ke pune me te rendesishme.Por do te ishte e udhes qe vete ju te parandaloni zotin Enver Hasani,rektor ne UP me marrinat qe ka bere me 3 shkenctare.

Turp per zotin Hasani .Kjo gjithsesi atij do ti kthehet bumerang kur mbi 500 studente te Fakultetit te Kultures Fizike dhe te Sportit ne Prishtine do te mbesin pa 3 pedagoget e tyre(Mustafe Aliun,Hasim Rushitin dhe Shemsedin Vehapin).

Te gjithe e dine se kush eshte profesor Fehmi Krasniqi,....(hjekim fjalët ofenduese,verejtja e moderatorit) , kurse z.Enver Hasani e mbrone ate.

Sa s'eshte bere vone do te ishte qe vete ju te interesoheni per kete rast se shkenctaret Kosova duhet me i formue prej balte kurse Enver Hasani,i zhbine nga faqja e dheumt me vendime absurde dhe norma kanunore.

Respekt,

Prof.dr.Bashkim Hasanja nga Prishtina

Letra 4.

Subject: Shkenca Kosovare në peshojë?...
Date: Wed, 27 Sep 2006 12:04:33 +0200

Përshendetje ,

Për hirë të informimit të anëtarëve të forumit tonë ju postojmë shkrimin -Letër e hapur rektorit të UP-së,të botuar në Floart-press, të datës 26.09.2006.

Meqenëse rektori i UP prof.dr.Enver Hasani ,është anëtar i alb-shkencës do të ishte mirë që lidhur më situatën e krijuar në FKFS të UP-së të jap vlerësimin e tij të PAMATUR rreth suspendimit të mësimdhenësve nga procesi mësimor.

Na çuditë fakti pse zoti Hasani nuk është Konsultuar fare më Këshillin arsimoro-shkencor të Rektoratit,Senatin dhe Prorektoret e UP e asë më Sekretarin e rektoratit lidhur më një vendim aqë BANAL dhe të pamatur .

Zoti Hasani,bëri më zi se në kohën e Millosheviqit! Nga procesi mësimor përjashtoj shkenctarët më të mirë që ka Kosova. Këta shkenctarë janë edhe bartësit kryesorë të procesit shkencor-edukativo mësimor tash e 30 vjetë.

Mos vallë Ti më sejmenët tu dëshironi të mbyllni Fakultetin e Kulturës Fizike dhe Sportit?

Pse e shtini në një thes të viktimizuarit më viktimizuesin i cili më revole dhe stupca sulmon pedagogët...

Ndal turrin zoti Enver Hasani,se do ta beni llugë Fakultetin e Kulturës Fizike dhe Sportit! keni punë më të rëndësishme të bëni në Fakultetin Ekonomik ,Juridik e Teknikë...

Në fund :Turp është të largosh Mustafë Aliun,Hasim Rushitin dhe Shemsedin Vehapin,o zoti Enver Hasani!

Më respekt,

Bashkim Hasanja

Prishtinë,27.09.2006.

-----------------------------------------------

Redaksia:

E shofim te arsyeshme dhe i mirepresim reagimet e te atakuarve.Pa medyshje dhe pa cenzure te shkrimet qe nuk fyejne dinjitetin njerzore do ti botojme ne faqet tona,per hire te vertetes se hidhur ndofta te pa qellimte te rektorit tone te mirenjohur Enver Hasani.

Moderatori:Flori Bruqi

3 Libra nga Gezim Ajgeraj

Këto ditë dolën nga shtypi, tre libra për fëmijë nga Gëzim Ajgeraj.
Dy në Zvicër dhe njëri në Prizren.


Botoi; “Metafora”, Prizren, shtator, 2006

Fabula: BOSI LEPURUSHI

Me artin e faulës, Ajgeraj reflekton fuqishëm mjeshtërine krijuese te tij edhe në këtë stiltë të shkruarit. Ai, përmes këtij zhanri depërton thelle në botën e më të vegjëlve, të cilët e dua aq shumë fabulën. Është bota shtazore e prezantuar në fabul, përmes së cilës prezantohen të gjitha zhvillimet në pyll, në fushë, në kopsht, e kudo. Është një bote e tërëe shtazëve të egra e të buta shtëpik, të cilat bëhen personazhe të fabulës. Janë karaktere të shumta, të cilat gërshetohen në fabul, duke reflektuar në varg një botë përplot përzierje. Hiq më pak, këto karaktere, fatkeqësisht nganjëherë e pasqyrojnë edhe botën njerëzore, e cila në fabul zhvishet nga maskimet që e mbulojnë atë. Pra, fabula, në një formë apo tjetër, bëhet si një pasqyrë reflektuese edhe për botën njerëzore, për ta zhveshur atë nga dredhitë, lajkat, ndërkamct etj. Megjithatë, fabul i dedikohet botës së të vegjëlve, dhe me personazhet që e ndërtojnë atë, ia arrin që të jetë e pëlqëshme te kjo moshë. Janë të bëmat e arushkës, dredhitë e dhelprës, lepurushit, ujkut, luanit, bletës, pulës, miut e maces, etj. ato që këtë fabul e bëjnë të pëlqyshme. Në karakterin e dhelprës, shpalosen të gjitha dredhitë dhe lajkat që ua ndërton të tjerëve ajo, apo ariun i cili shumë herë bletës ia vjedh mjaltin në kosh, dhe nuk e pranon fajësinë derisa një ditë e zë pranë mjaltit. Apo, bosi lepurushi, i cili shtiret i pasur përpara shokëve, por në fakt zanatin e vjedhjes së lakrave të xha Tomorit nuk e harron. Në mbretërinë e pyllit ndodhin të gjitha ato zhvillime që ndodhin edhe në shoqërinë njerëzore dhe kjo është edhe metafora e fabulës, të cilën vetëm pasi ta keni lexuar, do të keni mundësi t'i mësoni të gjitha ato që ndodhin ne liber.
Ilami Berisha, prof.


Botoi; “Metafora”, Zvicër, shtator, 2006

Poema: DITA ME TONIN

Vargut të krijimeve të larmishme, të poetit, publicistit, dramaturgut, eseistit dhe shkrimtarit tashmë të njohur, Gëzim Ajgeraj, po i shtohet edhe një përmbledhje poetike për fëmijë, përkatësisht poema "Dita me Tonin". "Dita e mirë shihet që në mëngjes", thotë një fjalë e urtë. Bashkë me rrezet e çiltra të mëngjesit, ngrihet i gëzuar Toni. Dhe ashtu, me këngën në gojë, nën qiellin e përshkimeve ku tashmë, zogjtë fluturojnë të lirë, Toni do ta bëjë jetën ashtu siç është më së miri. Toni është i sjellshëm, ka dashuri ndaj prindërve, ndaj shokëve, ndërsa më tepër respekton nënën, ngase, shpeshherë ajo i ndihmon kur ka ndonjë detyrë pakëz si të vështirë. Dhe, dashuria bëhet reciproke. Nëna i thur këngë të birit duke i dëshiruar paqe e lumturi në jetë.
Duke lexuar përmbajtjen e kësaj poeme, të shkurtër, por kuptimplote, lehtë e kemi të kuptojmë se përmes Tonit shihet vetë simbolika e shpirtit të autorit, i cili, për mëmë-dhenë, jepet e tretet.
Përmes kësaj poeme, lexuesi mund të gjejë freskinë e çiltër të botës që e rrethon. Edhe një dëshmi është kjo e poetit Gëzim Ajgeraj, se në botën e fëmijëve sheh shpresën dhe vetëm me fuqizimin dhe optimizmin e njeriut të ri, mund të ndërtohet një ardhmëri e re.

Ilam Berisha, prof.


Botoi; “Metafora”, Zvicër, shtator, 2006


Poema: VITI ME ARDIN

Përmes poemës, ”Muajt e vitit me Ardin", Gëzim Ajgeraj na e sjell botën e larmishme që e sjellin ndryshimet e stinëve në moshën e më të vegjëlve. Kjo poemë me vete bart edhe një plagë të madhe të popullit tanë, atë të udhëve te mërgimit. Vogëlushi Ardi, është njëri nga ata shumë fëmijët e Kosovës që rriten në zhaurimën e mallit për babanë e tij që gjendet diku larg në mërgim. Duke udhëtuar me Ardin nëpër muajt e vitit, gjejmë gëzime, festa, përkujtime e nderime, zhgënjime e shpresë, përkushtim për dituri, mall, rritë... Kjo kategori e fëmijëve, e përvëluar në mall për prindërit e tyre larg, ka dhimbje në shpirt, mall, zbrazëti, e cila e përcjell shtatit të tij. Dhe kjo mungesë, herë herë shkakton trauma të cilat e bashkëshoqërojnë. Sa të dhimbshme janë ato ditë para udhëtimit të babait, ditët e ndarjes kur ai merr udhët e që shpërthejnë në lot. Ndërsa, e gjithë pritja bëhet shpresë, se babai do të kthehet përsëri në pushime dhe do të jetë pranë tyre. Sa ngazëlluese janë ato çaste e ditë kur babai gjendet pranë Ardit e Tonit. Është çmallje e papërshkrueshme. Dhe e gjithë kjo, na i kujton sa e sa vargje fëmijësh, që rrita e tyre bëhet larg kujdesit prindëror. Së dyti, këta vogëlushë, edhe pa babanë, në saje të kujdesit të mamasë, gjyshes, arrijnë të jenë fëmijë të shkëlqyeshëm në shtëpi dhe në shkollë. E gjithë kjo është një dëshirë e babait, sepse duke mësuar në shkollë, do të arrijnë të avancohen dhe të shkollohen. Kështu, perspektiva e tyre do të jetë në atdheun e vet, në Kosovë. Me këtë edhe do të prehen udhët e mërgimit. Ndërsa muajt dhe stinët nëpër të cilat udhëtojmë, na sjellin ndryshimet, kohën, rrethi që e rrethon vogëlushin, etj. Dhe, brenda gjithë këtyre ndryshimeve, ai nuk mbetet anash por bëhet pjesë e tyre, duke mos u ndarë për asnjë çast. Gëzim Ajgeraj, përmes kësaj poeme, rrëfen qetë e bindshëm për botën brenda së cilës përpëlitet vogëlushi Ardi, duke hyrë thellë në botën e fëmijëve, dhe na sjell çaste të cilat na tërheqin gjatë leximit.
Dhe së fundi, viti i vjetër përfundon brenda shpresave të tij, të cilat i ndërton pranë babait, i cili gjendet në pushime. Të gjitha ato shpresa janë pjesë e jetës së tij, se e ardhmja do të sjellë ditë të mira për Ardin, po edhe për prindërit e tij.

Ilam Berisha, prof. 21. 4. 2006,

Leter e hapur per rektorin e Universitetit te Prishtines

Letra eshte postuar ne disa adresa interneti dhe eshte botuar ne disa web faqe.


To: enver_hasani@yahoo.com, agim.ceku@ks-gov.net, art-cafe@alb-net.com,
asani57@hotmail.com, Bruqi-Flori@hotmail.com, bukureshti@yahoo.com,
demaci@alb-net.com, drlebibehashani@hotmail.com, durakzyrapi@yahoo.com,
durakzyrapi885@hotmail.com, fadil.kryeziu@ks-gov.net, g.ajgeraj@bluewin.ch,
hashim.thaqi@pdk-kosova.org, hasim_rushiti@hotmail.com, hasim_rushiti@yahoo.com,
dashnimhebibi99@hotmail.com, i_prokshi49@hotmail.com,
ibrahimtershnjaku@yahoo.com, ilirjana_z@yahoo.com, isalatifaj@hotmail.com,
islamhusaj@yahoo.com, isufdedushaj@hotmail.com, jahja.lluka@ks-gov.net,
kajtazi@romandie.com, lindafazliu@yahoo.com, luigji_61@hotmail.com,
maca__82@hotmail.com, monika_botoshani@yahoo.com, MORINAM@hq.kfor.nato.int,
moza_eu@hotmail.com, mrama67@hotmail.com, nait_hasani@hotmail.com,
nexhat.daci@assembly-kosova.org, nmaloku@hotmail.com,
nurishahehulaj@hotmail.com, pendekaltri@yahoo.com, press@savekosova.org,
ramadanhalimi@hotmail.com, sdetari@yahoo.fr, shehuengjell@hotmail.com,
shema_andi@hotmail.com, shgalica@hotmail.com, shpendi_be@yahoo.com,
skenderberisha@hotmail.com, sveseli@hotmail.com, tanmezini@yahoo.com,
tetori13@hotmail.com, Valbona.Fejzullahu@halliburton.com, vasilq@voila.fr
Cc: ramush_haradinaj@hotmail.com
Bcc:
Subject: Flori Bruqi:Leter e hapur Rektorit te UP-se
Date: Tue, 26 Sep 2006 18:38:56 +0000



Lajm ditor nga Universitetii Prishtinës



REKTORI ENVER HASANI RA NË PROVIM
(Letër e hapur)



Prishtinë,26 shtator2006.-



Më vendimin eRektorit të Universitetit të Prishtinës të datës 26.09.2006 u suspenduan për vitin shkollor 2006/2007 nga procesi mësimor shkenctarët më të mirë të këtij universiteti.

I shkarkuar nga funksioni i Dekanit të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit në Prishtinë është shkenctari prof.dr.sci.Mustafë Aliu,kurse të suspenduar nga procesi mësmor deri në qershor të vitit 2007 janë shkenctarët prof.dr.sci.Hasim Rushiti dhe prof.Mr.sci.Shemsedin Vehapi.

Rektori profesor asisten EnverHasani ,duke u bazuar në thashethëna si dhe në informacione të njëanshme-tendencioze të profesor asistent Fehmni Krasniqit,i cili në mënyrë të paskrupullt ë ofendon të gjithë arsimtarët e këtij fakulteti, deri në likuidim fizik më revole dhe stupca hekuri.

Profesori Krasniqi kohë mëparë ka kërcnuar edhe ish Dekanin e këtij fakulteti prof.dr.sci.Mehdi Jasharin, e në të njajtën mënyrë Krasniqi tentoj ta rrafë edhe dekanin Mustafë Aliu më datën 20 shtator të këtij viti.

Profesor Krasniqi tinzisht më një stupc hekuri godet pas shpine kolegun e tij të punës profesorin Shemsedin Vehapi.

Të njejtin e lëndon në shpinë,por fal gjeturisë së Vehapit ai i pshton më të keqës,goditjës në kokë më stpc.

Më pastaj pa psuar asnjë lëndim nga kolegët e tij,Krasniqi ik nga Fakulteti dhe shkon në Rektorat,ku ai rrenë zyrtarët e këtij rektorati si shumë here më pare kur ishte rektor edhe profesor dr .Arsim Bajrami.



ABSURDITETI I VENDIMIT TË REKTORIT



Rektori zoti Enver Hasani ,në vend se ti inkurajojë profesorët të cilët kanë parandaluar konfliktin ,ai merr vendimin e tij ,suspendon të lartëshënuarit,duke thenë:”… rasti duhet të ndiqet në rrugë të rregullta gjyqsore dhe sipas zakoneve lokale(sipas zakonit të Lek Dukagjinit,vërejtje F.B).



Shkenctarët Mustafë Aliu,Hasim Rushiti,Shemsedin Vehapi janë viktima të pafajshme e që në rastinm konkret nga rektori ,u mbrojt profesor Krasniqi e jo mësimdhenësit dhe fakulteti në tërësi.

Më kë rast Rektori i UP-së në vend se të merr masa të drejta Ligjore dhe Statutore ,ai suspendon arsimtarët e pafajshëm të cilët kanë penguar të merr hov e keqja.

Pikërisht profesorët Aliu,Rushiti dhe Vehapi të njohur si shkenctarë jo vetëm në Universitetin e Prishtinës për të mire,por për momentin edhe bartësit kryesorë të reformave sipas Kartës së Bolonjës,e të cilat (jo shkenctarëve ) dikujt po i pengojnë

duke e kthyer Fakultetin në një katrahurë të qëllimtë në atë popullorqën”ujko do mjegull”.

Çka është më më rëndësi nga burimet brenda përbrenda fakultetit arsimtarët Aliu,Rushiti dhe Vehapi gëzojnë reputacion të veçantë sidomos të studentët ,mungesa e të cilëve është në dëm të procesit mësimor në tërësi,dhe të vet studentëve.

Shpresojmë dhe besojmë që vet Rektori do të abrogojë vendimin e tij ,në të mire të Fakultetit,studentëve dhe vetë reputacionit që gëzon si rektor profesor Hasani.



Flori Bruqi

Nga Shqiptar ALBALLAHU

Coptimi i Kosova1912 me gjak,Kosova2006ne baze parimeve demok.

Coptimi i tokave shqiptare eshte nje ideologji e e vjeter e kesaj Evrope.Kjo nuk eshte pse une Jam ne Turqi apo pse nuk jam nje i krishteret apo nje simpatizues i Evropes,Jo,perkunderazi, une mburrem me kulturen e pop.Evropian,sepse edhe une jam nje evropian.Por,çka eshte ajo çka i bene te tjeret evropian qe te ken nje ideologji te coptimit te tokave shqiptare?Ajo çka evropa nuk e harron kurr eshte vet Koha e Perandoris Osmane.Evropa kete periudhe te frytshme dhe te drishtueshem per veten e vete nuk i ka harruarr popujet e kesaj Perandoris.Evropa e din mire se Po thuajse pushteti osman ne ballkan ishte i nen apo ne duar te vezirave-udheheqes shqiptare.Evropa e din mire se kush ishte njeri prej drejtueseve te ushtris se perandoreis se Madhe Osamane ne rrethimin e Vienes*-Austri.E shume e shume gjera Evropa i mba te gjallruar ne epshet e tyre.Historia,udheheqesi dhe ndikimi i pop.shqiptare ne p.Osmane ka kriju nje imazhe te drishtueshem ndaj vendeve perendimore evropiane....

Kjo eshte pse evropa nuk na harron neve dhe pse evropa perpiqet qe kosoven po ashtu edhe tokat tjera shqiptare ti zvogloj edhe me shume se sa janato tash.....

nje gje,te drejtat e çdo popullit duhen te rrespektohen jo vetem ne Kosove por ne mbare bote..

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Kur Tokat shqiptare ne vitin 1912 u ndan me gjak dhe po ne ate kohe ishte Kjo evrope,nje evrope e madhe qe mundohej tere veten e saj ta fuse ne nje kosove te vogel,me coptim dhe diskriminim,i dhuroji si dhurata sllaveve dhe grkeve per kershendellata e tyre...

Ndersa Sot,Kjo evrop,Evrope Demokratike,perpiqete qe ate toke te vogel te pop.shqiptare ta zvoglojn edhe me shume duke zbatu ideologjin e tyre te diskriminim per pop.shqiptare.Nje evrop demokratike perpifgjet qe parimet demokartike ti zbatoj vetem ne nje kosove te vogel...nje Kosove e vogel qe nuk mundet te shifet as ne harten e botes,e nese kjo evrope vazhdon akoma per nje demokratizim''Coptim i Kosoves ne menyre demokratike''Kosova nuk do te shifet as nga harta e ballkanit apo te vete hartes se Kosoves....

Kjo weshte nje ideoligj e coptimit te tokave shqiptare ne menyre demokratike nga ana e Evropes.

Ne vitin 1912Evropa ndahu me gjak,ndersa Sot,Evropa po ndan Kosoven ne Baze parimeve demokratike...

Reagim per tekstin Shqiptaret ne Mal te Zi

Letra është postuar nga z.Riza Milla,redaktor i radios "Zeri i shqiptareve"në Çikago,si dhe perkrahja virtuale e moderatorit tone z.Flori Bruqi.


From : Bruqi Flori
Reply-To : Art-Cafe prane jush
Sent : Monday, September 25, 2006 5:46 PM
To : art-cafe@alb-net.com, zeftringa@optonline.net, zefi_5@hotmail.com, xheladinmjeku@yahoo.com, Vinkoivezaj@yahoo.com, webmaster@ulqini.de, vaselulaj@yahoo.com, tvboin@cg.yu, teuta76@cg.yu, sinistajdj@mn.yu, sbajra9396@aol.com, robertcamaj@yahoo.com, pivezaj@aol.com, shpirtshqip@hotmail.com, nuaivezaj@netscape.net, n.draga@cg.yu, mula@verizon.net, tsitampa@msn.com, kohajavore@cg.yu, klajdkapinova@yahoo.com, illyrianews@aol.com, enver_hasani@yahoo.com, gshkodra@yahoo.com, gojcaj@sbcglobal.net, tahirabazi@hotmail.com, frano.ivezaj@detroitk12.org, fadilmaloku@yahoo.com, edmond@cg.yu, da3gjokaj@cg.yu, COBAJN@aol.com, bot_kuvendi@hotmail.com, b.beqaj@ipko.net, Arbenleklulguri@aol.com, antongojcaj@hotmail.com, admin@gazetashkodra.net, kontakt@shekulli.com.al, koha@magnet.ch, kryeredaktori@kosovapress.com, info@kosova.com, temashqiptare@aol.com, kraja98@aol.com
Subject : Re: [Art-Cafe] Reagim per tekstin Shqiptaret ne Mal te Zi




--- Art-Cafe: Kafeja virtuale e shqiptareve ---



Riza Milla ,

Chicago

redaktor i Radios” Zeri i Shqiptarëve”

I nderuari Riza,

Plotësisht pajtohëm më shkrimin tuaj. Është e vërtetë se Milo Gjukanoviqi,ka ndërruar gëzofin dhe është bërë "demokrat" i madh.

Ai ishte një kohë në anën e kryeçetnikut sllav Millosheviq,kur ushtria e tij

sulmonte Dubrovnikun e Kroacisë...Më vonë e njajta soldateskë bëri çkamos edhe në Kosovë,kurse tash së fundi rrahi dhe burgosi familje të tëra në Malsi,vetëm e vetëm për ti përçarë shqiptarët në MZ.

Për ti vërtetuar fjalët tua më sytë e mijë në Ulqin(më 10 shtator 2006) pashë zotin Fatmir Toqi...Pash edhe zgjedhjet në Ulqin...Pash edhe disa nga Televizionet tona...

Dhe krejt në fund pash ndasitë në mes të Forcës,UDSH-së etj.Shqiptarët në MZ nuk ishin kompaktë...Atyre ju kishin vërbuar sytë...

Dhe në pyetjen time të disa qytetarë Ulqinak,se po të mundësohej një referendum për ribashkimi i trojeve shqiptare në MZ,më kend do të shkonit,ata pa më asnjë dyshim thoshin më MZ.

Çka është më keq trojet shqiptare më objekte grandioze të Rivierës së Ulqinit,janë duke u blerë më dollar dhe €uro të pista nga disa biznesmen rus dhe MZ(mendojë se pas këtyre marifetllëqëve blerës të Tokave dhe objekteve hoteliere qëndron Qeveria e MZ më paratë e pista të duhanit të kryeministrit Milo Gjukanoviqit më bashbuzukët e tij).

Në fund si një Apel:Qilni sytë o shqiptarë të MZ sa s'është bër vonë.

Përzemërsisht,

Bruqi nga Prishtina


Prishtinë,25.09.2006.






--------------------------------------------------------------------------------
From: "rizam1"
Reply-To: Art-Cafe prane jush
To: , , ,, "Ulqini.org" ,"Vasel Ulaj" , , ,, , ,, "nike palkola" ,, , "Halil Mula" ,"John Lulgjuraj" , ,, ,"Enver Hasani" , ,, "tahir gjonbalaj" ,, , ,, , ,"Besim Beqaj" , ,, ,, , ,, ,,
Subject: [Art-Cafe] Reagim per tekstin Shqiptaret ne Mal te Zi 2
Date: Sun, 24 Sep 2006 17:18:41 -0500
> --- Art-Cafe: Kafeja virtuale e shqiptareve ---
>
>




Reagim në tekstin “Shqiptarët në Mal të Zi, pak shanse me Gjukanoviqin” botuar ne gazeten Shekulli te dates 12 shtatot,2006.



Duke lexuar artikullin e lartepermendur lene pershtypjen se autori i shkrimit te ketije teksti nuke i ka percjellure zhvilimet politike ne Male te Zi e aq ma pake veprimtarinë dhe angazhimin e faktorit politikë shqiptarë në Mal te Zi. Ja pse Gjukanoviq ka qene dhe do te jet i varur nga vota e shqiptarëve dhe "shqipefolsave" ne partin e tijë. Per te njohur mire te sotmen duhet qe te njohesh edhe te kaluarën, thotë një fjalë popullore. Pra, ato që e kanë harruar vprimtarinë e kaluar të Gjukanoviqit dhe angazhohen per rehabilitim të tij, mashtrohen se ai vetem ka ndryshuar metodën e veprimit dhe nuke ka levizur asnjë milimeter nga qellimet e tija afategjate per pastrim etnike te trojeve shqiptare në Mal te Zi, por ai tani e bënë duke perdorur demokracinë e rrejshme. Pas ngjarjeve të Kosovës, të vitit 1981, kur shqiptaret u organizuan per të kerkuar te drejtat e veta politike dhe qytetare, policia serbo-malazeze e shfrytezoi rastin dhe filloi fushaten (represion) politike ndaj intelegjences shqiptare qe jetonte ne ishe Jugosllavi. Të njejtin fat e perjetoi edhe intelegjenca shqiptare qe jetonte ne MZ, veçanarisht duk endjekur ata persona qe kishin kryer shkollimin e mesem apo fakulltetet ne Kosove. Qellimi i pushtetit te atëhershem ishte që t’i frikesonte shqiptaret në mënyrë që të mos kene guxim për të ngritur zerin kundër padrejtesive qe i bëheshin në atë periudhë. Pushteti malazias perdorte te gjitha metodat per ti ndare shqiptaret ne “shqiptare te ndershëm”-lojal të pushtetit dhe ne iredentista dhe nacionalista. Duke mos i duruar te gjitha keto represione dhe nënçmime nje pjesë e mire e rinise intelektuale shqiptare nga Ulqini, Plava dhe Gucia, Malesija, Ana e Malit dhe Kraja u detyruan të leshojne vendin dhe nepermes te kanaleve te ndryshme të emigrojnë ne SHBA dhe Evrope. Ata qe kishin mbetur ne Vendlindje edhe pse perjetonin diskriminim total shpresonin se do te vijne dite me te lumtura, sepse me ramjen e murit te Berlinit, vetëm kishin filluar ndryshimet. Duke shfrytezuar keto ndryshime, nga rruaga e me dhunë, e nën moton "Ne dime si", në fuqi erdhi Millo Gjykanoviqi. Ne dhjetor te vitit 1990 ne Mal te Zi shpallen zgjedhjet e para shumëpartiake e siç dihet, ne skenen politike dolën komunistat e ri, të cilët me propaganda te ndryshme, ne emer të antishqiptarizmit ia arriten të fitojnë shumicen apsulute dhe ta forcojne pozitat e veta dhe sistemin komunist ne Mal te Zi. Zgjedhjet e para shumëpartiake, jo se nuk na i sollen te drejtat ne shqiptareve, por na i hoqen edhe ato pak që na i garantonte Kushtetuta e RSFJ, e vitit 1974. Me paraqitjen e pluralizmit politik, edhe shqiptareve në Mal te Zi u dha rasti që për herë të parë të organizohen dhe te bashkohen rreth nje subjekti politik qe quhej Lidhja Demokratike ne Mal te Zi, e cila, për një kohë të shkurter u be Levizje gjitheshqiptare në kët republikë. Ne zgjedhjet e para pluraliste kjo Lëvizje fitoi katër deputet ne Kuvendin e Malit Zi dhe me shumice apsolute pushtetin lokal në komunën e Ulqinit, e banuar me 90% shqiptar. Qeviria malazeze, e frymëzuar nga retorika e Milosheviqit, filloi t’i ashpersojë mardhanejet me shqiptarët, respektivisht me perfaqësuesit e sajë, me moton “percaj dhe sundo”, filloi të realizoi planet për ti dobësuar pozitat e shqiptarëve, të fituara me vota. Gjatë kësaj periudhe të vetorganizimit politk, shqiptarët ne Mal te ZI, shpallin nje dokument politik “MEMORANDUMUN mbi statusin special te shqiptareve te cilin e prezentojnë në Londër dhe Gjeneve ne Konferencat nderkombetare per isheJugosllavin. Në ndërkohë qeveria e Malit Zi centralizon komunat, me te vetemin qëllim per te kontrolluar Qytetin E Ulqinit. Si kundër-reagim, më 12. 01. 1996, duke u bazuar ne baze te nenit 3.12 dhe 37 të Ligjit per veteqeverisje lokale, keshilltaret e komunes se Ulqinit nxorën STATUTINE KOMUNES SE ULQINIT. Edhe pse Statuti nuke ishte ne kundershtim me Kushtetuten e Malit Zi, Gjykanoviq e kontestoi duke e shpallur te pavlefshem. Një vit më vonë Gjykanoviqit fillon ti dridhet karriga, sepse refuzonte qe perfitimet e tija nga kontrabanta e duhanit t’ia dorëzonte federatës dhe ai pergaditet te çkurorëizohet me ideologun e tije Milosheviq . Ai u shtrini doren e pendimit dhe pajtimit shqipetareve, sdepse vota e shqiptareve do te ishte ajo qe do te mundësonte ta fitonte rivalin e tije Bullatoviq, për postin e Kryetarit te MZ. Ne nje takim te vitit 1997 me opoziten Gjykanoviq premton demokratizimin e MZ neqoftese do te fitonte postin e kryetarit te Shtetit. Ndersa shqiptareve iu premton decentralizimin e komunes se Ulqinit dhe kthimin e komunes se Tuazit. Pasojne zdhedhjet per president te MZ dhe ai falë votave shqiptare doli fitues. Por premtimet harrohen dhe vendosen ne rend te dytë, sepse fillon lufta në Kosovë, ndersa tashti shqiptareve u premton se pasi qe te dahet Mali i Zi nga Serbija, do ti fitonin të gjitha të drejtat. E ësaj radhe mandati katërvjeçar kaloi në shenjë të premtimeve duke nençmuar faktorin politik shqiptar. Zgjedhjet parlamentare te vitit 2002 ishin vendimtare per karijeren politike te Gjukanoviqit sepse, tek simpatizuesit e Millosheviqit, lufta e Kosoves ia kishte ulur imazhin dhe perseri detyrohet te kerkoje ndihmen e shqiptareve ne Mal te Zi por kesaj radhe duke u premtuar se do ta ndaje Malin e Zi nga Serbija dhe se siç i ndihmoi kosovaret do ti ndihmonte edh eshqiptarët e “vet”. Dhe shqiptarët prap i japin besimin. Ai gjatë këtij mandati katervjecar, jo qe nuke realizon asnje premtim por okupon ekonomikisht komunen e Ulqinit duke uzurpuar dhe shitur objektet me vitale ne Ulqin, pa pelqimin e qytetareve te sajë. Me shitjen e ketyre objekteve vitale eshte tentuuar që te behet ndryshimi i struktures se popullesis se Ulqinit, duke sjellur mafin Ruse ne Ulqin. Edhe pse eshte kundershtuar nga perfaqesuas te LD dhe PPD ai me doren e forte ka kryer punet ashtu sic ai ka menduar duke iu mundesuar bashkepuntoreve te tije te pasurohen ne dem te Komunes se Ulqinit. Duke qene i vetedijshem se do te shpallet Referendumi dhe se faktori politik shqiptar do te kerkojë te drejtat e tia, ai fillon pergaditjen per te perçarë shqiptaret dhe ate duke perdorur partin gjoja shqiptare, UD. Nenshkrimi i marreveshtjes midis UDSH dhe PDS, per te perkrahur Referendumin per pavarësi, pa kushte, i sjelle ne mat pozizicion partnerët e koalicionit “Shqiptaret bashke’’. Por disponimin e mire te Shqiptareve ne Mal te Zi per tu ndar nga Serbija, Gjukanoviqi e shfrytezon me mjeshtri dhe i anashkalon te gjitha kerkesat e shqiptareve ne prag te referendumit. Ne Mal te Zi qendron i derguari special i Solanës, i cil zhvillonte bisedime me opoziten Malazeze, ku u takua edhe me Mehmet Bardhin, Nikollë Camaj dhe Tahir Gjonbalaj dhe ai u pajtua plotësisht me delegacionin shqiptar rreth të drejtës për të parashtruar kerkesat e veta, para se të hyhet në shtetin e ri te MZ. Por, presioni nga jashtë, pastaj nga Tirana zyrtare dhe nga Prishtina e detyrojnë faktorin politik shqiptar ne Mal te Zi qe te çoje dore nga kushtëzimi i përkrahjes pavarësisë së Malit të Zi. Shqiptaret e kishin te qart se vota duhet te hidhet ne kutin e pamevaresis vetem qe te ndahet nga Serbija. Falimenderimet që Gjukanoviq ju dergoi shqiptarev ne shenje mirenjohje per voten e Referendumit kishin qene te rrejshme sepse ai pa humbur kohe harton planin per te coptuar elektoratin shqiptar dhe ate e realizon duke bashkepunuar me partnerin e tije Dinoshen. Pse veproi keshtu: Ligji i ri per pakica kombetare qe u aprovuar ne Parlamen dhjete dite para Referendumit parashifte qe shqiptaret te votohen ne mes veti dhe te të fitojnë katër deputet. Duke i llogoritur votat e Referendumit ai eshte i vetedijshem se kater deputet shqiptar do te jene vendimtar per te formuar qeverin e re dhe keshtu konteston nenete Ligjit në fjalë dhe shpallë zgjedhjet parlamentare dhe lokale, sipas Ligjit të vjetër. UDSH, ne vend qe te kerkojë largimin e ministrit per pakica nga Qeverija pas kontestimit te neneve të Ligjit, lidhe koalicion partijak me partinë e Gjukanovit, ne nivelet lokale për vendet ku shumice apsulute jane shqiptarët. Lidhja e ketije koalicioni ngrite tensionet politike ne Mal te Zi, sidomos ne viset ku jetojne shqiptaret. Me fillimin e fushates parazgjedhore verehen mashtrimet e ndryshme vetem e vetem per te perfituar nje vote që qenka me e vlefshme se Floriri. I tërë ky aktivitet zhvillohet vetem per te perfituar votat e shqiptareve, kështu partzia e Gjukanoviqi arrin qe te fitojë dy mandate. .Pra Gjykanopviqi ka qene I mvarur prej votave te shqiptarev dhe do të jetë edhe në këtë mandate katervjeçar. Shqiptarët lëshuan rastin historik që në këto zgjedhje te perfaqesohen me pesë deputetë në Paralamentin e Mali te Zi, pasiqë numri i votave të vetuara veç e veç për çdo subjekt, po ti takonte një subjekti-koalicioni gjithëshqiptar, do tu siguronte shqiptarëve në Mal të Zi fitore totale. Kështu, nga pesë të mundëshmit, dy ua mer partia e Millo Gjukanoviqwit, pra falë destrukcionit të UDSH-së dhe hileve të pushtetit malazias.

Për fund, ja disa fjale edhe per fushatën paraelektorale: Edhe kjo fuashtë, siç ka ndodhur edhe më parë, ndonëse më pak, karakterizohet me pehlivanizmin e disa mediave shqiptare naga Shqipria, e te udhehequr nga njeriu i pendes Fatmir Toçi i cili gjithmonë ne Ulqin eshte pritur dhe nderuar si shqiptar ne shtepin e vete, por vizitat e fundit ne Ulqin, me ekipe TV dhe gazetarë, nuk kanë qenë të mirepritura fare. Fatmir Toçi haptazi po bënte fushatë në favor koalicionit shqiptaro-malazez, e që do të ishte e pritur që të kishte perdorë penden dhe ndikimin e vet, për unitet te shqiptareve ne MZ e jo per të ndikuar në përçarjen e elektoratin shqiptar, i cili falë formulës “përçaj e sundo” veç ka qenë bajagi i perçarë. Ajo që më ka shqetësuar gjatë gjithë kësaj kohe kanë qenë mendimet se ç’motive ka pasur zoti Toçi. A thua përfitimi material, apo inferioritetit ndaj malazezve kan pasur aq ndikim sa që të vihet në shërbim të përçarjes së shqiptarëve në Mal të Zi. Jame i sigurt se ne Kosovë, Maqedoni dhe Preshevë zoti Toci nuk kishte pasur mundesi, e besoj as guxim, të bënte një gjë të tillë, sepse shumë shpejt i kishin treguar se ne cilin drejtim duhet të kthehet, të kthehet andej kah ka ardhur. Por sidoqoftë, le te mbetet ne ndergjegjen e tij, ky agazhohim për të ber fushatë parazgjedhore në favor të një partije malazeze, ne qytetin e Ulqinit. Shpekulimet parazgjedhore nuk mbarojne me kaq. Deputeti shqiptar Ferhat Dinosha, keqperdorë nje konferenc për shtyp te Ktyeministrit të Shqiprisë, Sali Berishës, qe e pati dhënë para Referendumit dhe me montim në TV Teuta, më 8 shtator 2006, nxjerrë nga konteksti i Berishës thënien: “Uroj partit shqiptare per sukesest e arritura per fakulltetin ne gjuhen shqipe, perdorimin e flamurit si dhe per ligjin per pakica kombetare”. Jam i sigurt se Kryeministri nuk e ka pasur të njohur se Ligjin për përdorimin e simboleve kombëtare jep më pak se Kushtetuta e vitit 1974 e SFRJ dhe se Kushtetuta e Malit të Zi 1992. Nuk e besoj se z. Berisha e ka të njohur se Fakullteti në gjuhën shqipe është dashur te hapet ne Ulqin e jo studimet e mësuesisë në ne Podgoricë, ku madje gjysma e ligjiratave mbahen ne gjuhen slave, e që u venmdos me vullnetin e UDSH-së e kundra marrëveshjes brenda treshit shqiptar. Dhe si perfundim dua te ceki se Qeverija e Malit te Zi e udhehequr nga Milo Gjykanoviq akoma sesht e gateshme ti pranojë shqiptarët si qytetarë të barabartë me malazezet. Këtë e dëshmoi edhe me akcionin brutal policor në Malësi, më 9 shtatot 2006, kur duke parë se po i humbë zgjedhjet në këtë komunlë të re, provoi që vullnetin e popullit ta ndryshojë me dhunë, por pa sukses. Ky akcion policorë homogjenizoi malazezet ne prak të zgjedhjeve dhe, përsësii në shpinë të sqiptarëve përfiton dhe për këto zgjedhje. Poashtu, ky akt barbar i homogjenizoi malazezët edhe para peregaditjeve per të të aprovuar kkushtetutën e re dhe para angazhimeve për t’u antarsuar ne BE. Të gjitha këto dëshmojnë për manevrat qe Gjukanoviqi i ka pergaditur dhe nuk eshte e rastit që, para disa ditësh ai ia shtrini dorën opozites malazeze per pajtim dhe bashkepunim, në mënyrë që në të ardhmën të mos varet me nga votat e shqiptareve apo të boshnjakëve. Ai tashti e kaloi lumin...!

Riza Milla Chicago

Autori është redaktor i Radios” Zeri i Shqiptarëve”

Luse redaktorin e Gazetes “Shekulli” qe te botoi artikullin dhe te bëjë permirësimet e nevojshme gramatikore Mbetem ne shpresë se do te realizoni deshiren time. Ju pershendet Riza Milla.

Aktivitete ne qytetin e Triestes

Qyteti i Triestes keto dy javet e fundit nuk e njef nocionin e kohes. Nuk e dallon diten nga nata nga gjalleria e pazakonte neper rruget e qytetit apo sheshet e tij . Koha jo vetem qe ka ndihmuar per kete gjalleri, por ka bere qe te hapen perseri "dyeret" e plazheve te ndryshme qe ka ky qytet si dhe te shtoj numrin e turisteve nga gjithe Europa Para nje jave u hap panairi nderkombetar. Eshte i dyti vit qe zhvillohet ky lloj panairi , po kete vit eshte shume me i zgjeruar
Barake te pa numurta me flamuret e shteteve te tyre siper ketyre barakeve, reklamojne dhe shesin mallrat ushqimore apo veshmbathje te ndryshme me nje cmim te arsyshem Njerez qe reklamojne duke ngritur zerin ,mallin ne gjuhen e tyre Degjohen Cd me kenge e muzike te ndryshme po nga te ardhurit Nder sheshe , mes barakave, jane krijuar sagra qe afrojne ushqime edhe keto sipas shteteve Mishra qe piqen ne helle (gje e vecant per kete qytet qe nuk e njeh hellin ) Mishra dhe sallamra apo wuster te ndryshem Hungarez apo Austriak ,qe dhe keto piqen ne nje grile te madhe po ne mes te sheshit , e serviren duke u shoqeruar me gota te medha birre Ne oret e vona te nates keto sheshe mbushen plote me Triestine dhe te ardhurit te cilet shijojne e provojne gusto te ndryshme tradicionale nga gjithe Europa
Neser eshte dita e fundit e ketij panairi dhe me keqardhje them se eshte dhe dita e fundit e kesaj "Pranvere" qe ka dy jave qe ka kthyer gjallerine e Triestineve si ne ditet e para te fillimit te saj pas nje dimri te zymte.Them me "keqardhje " se ka qe ne dreke , qe ka filluar te bjer temperatura dhe kaltersia e qiellit te mbulohet nga re gri..
& &

&
Para teatrit Tripcovich te qytetit Triestes, rradha e njerezve kishte dal deri ne rrugen kryesore
Kishte dite qe reklamat mbushnin rruget e qytetit ne lidhje me spetakolin e baletit Kledi -Akademi ne emocione
Kisha marre ftesa per nje grup shqiptaresh (jashte ftesave qe me takonin nga komuna, koleget me siguruan dhe 5 ftesa te tjera)
Eshte i dyti vit qe Kledi, balerini yne shqiptar,aq i njohur ne mediat , skenat dhe publikun Italian, vjen ne qytetin e Triestes per te debutuar dhe shprehur njekohesishte solidaritetin e tij human per dhuruesit e gjakut Bile dhe titulli ne reklamat ishte
"Ass. donatori sangue di Trieste in collaborazione con daspe-danza&spettacolo presenta
La Danza nel sangue , spettacolo di danza con Kledi academy in emozione"
Kete vit programi ishte shume me i pasur dhe me emocione te reja dhe prekse
Kledi kishte ardhur me gjithe studentet e tij te akademise ,qe paten duartrokitje te stuhishme nga publiku dhe u shoqeruan gjithe kohen me brohorima
Kenaqesia me e madhe per ne si shqiptar ne salle ishte jo vetem qe nje shqiptar me artin e tij kishte elektrizuar sallen , por dhe per faktin e pershendetjes qe ai na beri ne gjuhen e nenes pra Shqip , duke u drejtuar nga ne
Pas spetakolit , spektator te shumte , sidomos te rrinje ,u drejtuan ne daljen e teatrit per te marr ndonje autograf nga Kledi apo per te bere fotografi
Me beri pershtypje thjeshtesia e Kledit , qe dergoi dike per te thirur vllezerit e gjakut te perbashket ne mes turmes dhe patem rastin te rrime disa minuta me te ne dhomen e tij ku beme edhe fotografi dhe po me ate thjeshtesi duke buzeqeshur mbasi u nda me shume perzemeresi nga ne, ju drejtua publikut jashte duke dhene autografe e duke bere foto.
Keta ambasador te kultures shqiptare qe ja kan rritur reputacionin dhe imazhin , po i ndryshojne opinionin per ne shqiptaret popullit mik qe na ka pritur ne gjirin e tij. Keta AMBASADOR e kan vizituar shpesh Triesten ne kete vit duke filluar nga piktori i mirenjohur Fatmir velaj, topmodelja Alba Cuni, Inva Mula , Kledi e se shpejti piktori i njohur Artan Shabani me ekspoziten e tij



http://vitorestefa.blogspot.com/

Copyright © 2006 vitore2000@yahoo.it

Ramazani mbare per te gjithe myslymanet kudo ne Bote.

Rrofte Shqiperia e ribashkuar

Përshendetje të dashur lexues,

Per shkak të interesimit të lexuesve shqiptarë si dhe lëxuesve tjerë po botojmë dhe po i riciklojmë në disa forume tjerë virtual , këto 3 shkrime të publicistës së njohur shqiptare nga Rumania Monika Botoshani.

Me respekt,

Mr.sci.Flori Bruqi

monika botoshani wrote:



Artikull i botuar në revistën rumune për politikë të jashtme dhe ngjarje ndërkombëtare LUMEA, nr. 8/2006

Kosova, viktimë e "Serbisë së Madhe"(1912-1999)

Mona Agrigoroaiei

Çdo debat historiko-politik për Kosovën fillon nga luftërat ballkanike nga 1912-1913, menjëherë pas revoltës shqiptare nga territoret të pushtuara nga Perandoria Osmane, ndërhyrjes së shteteve ballkanike dhe Konferencës së Ambasadorëve të Londrës.
Të bazuar mbi programin e "14 pikave të Hasan Prishtinës", që përfshinte kërkesa "të vetëvendosjes së shqiptarëve deri në shpalljen e pavarësisë në kufijtë e vet etnik"1, revolta arrin çlirimin e shumicës së qyteteve nga Kosova e Maqedonia, duke u arritur, me luftë, në çlirimin e vilajetit Üeshkub, qyteti Shkup, më 12 gusht 1912. Më 28 nëntor 1912, në kushtet e fushatës ushtarake serbo-greko-malazeze dhe të invadimit të trojeve shqiptare në një pjesë të madhe të tyre, Ismail Qemali shpalli në Vlorë pavarësinë e Shqipërisë dhe bashkimin e të gjitha trojeve shqiptare në një shtet të vetëm kombëtar të njësuar.2
Në kontekstin e kësaj revolte popullore të shqiptarëve dhe të fitoreve të tyre domethënëse ndaj Perandorisë Osmane, Serbia dhe Bullgaria, Greqia e Mali të Zi formonin një bosht ushtarak kundër Fuqive Qendrore të implikuar në Ballkan (Perandoria Osmane dhe Perandoria Habsburgjike). Lufta mori përmasa zyrtarisht nëpërmjet sulmeve kundër Perandorisë Osmane. Shumë herë, aleatët nuk luftuan vetëm me osmanët, por me shqiptarët, të vendosur jo vetëm të mbrojnë territoret e veta; por, edhe t´i okupojnë trojet shqiptare me çdo çmim.
Kosova thellësisht u trondit nga ushtritë pushtuese serbe. Ekzistojnë shumë dëshmi për masakra të kryera, të pasqyruara në komentet e shtypit të kohës. Në një numër prej Daily Chronicle pohohej: "Serbët deklaronin haptazi se shqiptarët muhamedanë duhet asgjësuar, kjo duke qenë mjeti më efikas për rivendosjen e paqes në zonë". Njëlloj shkruante edhe gazeta daneze Riget: "Komanda e forcave serbe mori karakterin e një komande që masakron popullatën shqiptare, ushtria bënë një luftë të neveritshme të shpartallimit; midis Kumanovës dhe Shkupit u vranë 5.000 shqiptarë".
Masakrat u vunë në zbatim prej Armatës së III-të dhe prej forcave speciale territoriale, siç ishin organizatat famëkëqija "Crna Ruka" (Dora e zezë) "Narodna Obradna" (Mbrojtja Popullore) dhe "Ujedinnjenje ili smrt" (Bashkim ose Vdekje).

Fuqitë të Mëdha, të ndodhura në pragun e luftës së hapur midis tyre, të pleksur në një balancë të ndërlikuar të forcave dhe të interesave, pranojnë krijimin e shtetit shqiptar, por pa Kosovën. Ashtu që, "…pansllavizmi në Gadishullin Ballkanik, i cili më 1878 u mbajt nën ethe (dështim) për shkak të protestave energjetike të lordit Salisbury, bën sot një hap shumë të madh në atë Gadishull nën mbrojtjen dashamirëse të lordit Grey. Prej Rusisë nuk mund të pritet një vepër të drejtësisë dhe e humanitetit kur vihen në lojë interesat e pansllavizmit. I dhimbshëm për mbarë qytetërimin dhe latinitetin ishte roli i Francës në Konferencën e Londrës!… ". Këto fjalë u shkruan me revoltë nga Eugen Lonesku në mars 1913, në vorbullën e ngjarjeve dhe në veçanti të negociatave shterpe të Londrës, në librin e tij "Lufta në Ballkan dhe mosmarrëveshja rumuno-bullgare" 3
Më të vërtetë, plani i ndërhyrjes ushtarake të Serbisë dhe të aleatëve të saj nuk ka qenë i rastit. Ai u inkurajua nga Rusia dhe u projektua nga qeveria serbe në përputhje me idenë e "Serbisë së Madhe", e riaktivizuar nëpërmjet territoreve të cilat zhupani serb Stefan Dushani i kishte aneksuar mbretërisë serbe në kohën e Mesjetës. Ashtu që, nga zgjedha osmane, Kosova bëhet viktimë të Serbisë së Madhe, në veçanti pas shpalljes së "Mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene" më 1918, i shëndrruar pastaj në "Mbretërinë e Jugosllavisë". Në këtë shtet u njohën vetëm tre popuj: serbët, kroatët e sllovenët. Shqiptarët konsideroheshin popull armik, të jashtëligjshëm, jo i njohur nga zyrtarët të Beogradit, popull që do të duhej dëbuar sa më shpejt në tërësi; "boshllëku" i rezultuar duhej mbushur nëpërmjet sjelljes së kolonistëve.
Se, ky qe thelbi i politikës qeveritare serbo-jugosllave, është provuar nëpërmjet të dhënave të kohës. Në tërësi, sipas dr. Milorad Obradoviç, gjatë periudhës 1919-1941, numri i kolonistëve arriti në në 65.032 persona, prej të cilave 49.244 ishin serbë, 5.148 kroatë, 162 sllovenë, 654 vullnetarë dhe 10.724 kolonistë të zakonshëm. Kujtojmë, elaboratin famëkeq “shkencor”, të Vasa Çubrilloviçit i shkruar në vitin 1938-të, me titull: “Dëbimi i shqiptarëve”. Ai pohonte se "mjeti i vetëm efektiv për zgjidhjen e problemit është dëbimi i tërësishëm të shqiptarëve. Kolonizimi gradual nuk pati asnjë sukses në vendin tonë, as në vende të tjera. Nëse shteti dëshiron të ndërhyjë në favorin e popullit të vet në luftën për tokë, mund të ketë sukses vetëm duke vepruar brutalisht. Ndryshe, vendasit, me rrënjë në vendlindjen e tyre e duke pasur shtëpinë e tyre atje, do të ishin më të fortë se kolonisti"4
Ky program (kjo strategji serbomadhe që do të duhej njohur prej të gjithë atyre që merren me problemin e Kosovës dhe që edhe u zbatua në praktikë jo rrallë herë, gjatë historisë, nga qeveritë reaksionare serbomëdha) i projektuar nga Vasa Çubriloviçi u mishërua nëpërmjet marrëveshjes me qeverinë turke më 1939 lidhur me shpërnguljen e shqiptarëve në Turqi, kontingjenti i parë prej 4000 familjesh. Në tërë këtë periudhë, rezistenca e armatosur nga terreni kundër sundimit dhe kolonizimit serb u koordinua nga Lëvizja Kaçake. Veprimet ishin të koordinuara nga "Mbrojtja Kombëtare", i njohur në histori me emërtimin "Komiteti i Kosovës”, që pati rol të fuqishëm politik dhe organizativ për çlirimin e Kosovës
* * *
Në kohën e Luftës së Dytë Botërore, Mbretëria e Jugosllavisë, e çoroditur dhe cfilitur nga kundërshtime të brendshme ndëretnike, u përmbys përafërsisht menjëherë pasi ushtritë gjermane kaluan kufijtë e saj. Territoret të Kosovës historike nën ish Jugosllavinë mbetën sërish të thërrmuara, edhe pse në përmasa të tjera, midis Italisë, Gjermanisë dhe Bullgarisë.
Duke u bazuar mbi parimet e Kartës së Atlantikut dhe në vendimet e Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar (AVNOJ) – që më 26-27 nëntor 1942 zgjodhi organet përfaqësuese të Jugosllavisë dhe miratoi platformën-bazë, "njësimi i të gjithë popujve të Jugosllavisë së robëruar për krijimin e një bashkimi vëllazëror të popujve të lirë dhe të barabartë"5 , delegatët komunistë dhe nacionalistë të Kosovës, së bashku me komunistët serbë dhe malazezë zgjodhën më 31 Dhjetor 1943, dhe vazhdoi deri me 2 Janar 1944, në Bujan, Komitetin Nacionalçlirimtar të Kosovës. Ky komitet "paraqet garancinë për çlirimin e të gjithë popujve të Jugosllavisë, për pavarësinë e tyre, për të drejtat e tyre të barabarta dhe për të drejtën e vetëvendosjes, deri në shkëputje". Vlerësohet se "Lufta e Parë imperialiste mori fund pas Traktatit të Versajës, që njëra nga këto padrejtësi më e madhja qe: krijimi i Jugosllavisë për të kënaqur klikën hegjemoniste të serbomëdhenjve" 6
Rezoluta e Konferencës ka një rëndësi të veçantë për ngjarjet të mëtejshme. Ajo shpalli Kosovën-Rrafshin e Dukagjinit si subjekt në federatën jugosllave, i barabartë me subjektet e tjera të saj: Serbinë, Kroacinë, Slloveninë, Bosnje-Hercegovinën dhe Malin e Zi, dhe legjitimoi të drejtën për bashkim me Shqipërinë. "Kosova-Rrafshi i Dukagjinit është një krahinë e banuar në shumicën e saj nga populli shqiptar, i cili gjithmonë, edhe sot, dëshiron të bashkohet me Shqipërinë"7, përcaktohet në rezolutë.
Sigurisht, Beogradi nuk e gëlltiti dot një zgjidhje të tillë për Kosovën, por menjëherë e vuri në veprim fuqinë ushtarake, pas shkuarjes së dy divizioneve partizane nga Shqipëria prej territorit të Kosovës.
Në këtë kontekst, në prill 1945, një delegat shqiptar vjen në Beograd për të diskutuar me J.B.Titon. Këtij delegati i puqet Dushan Mugosha, i cili më vonë, duke zëvendësuar vetë, vullnetin e "700.000 shqiptarëve" dhe 100.000 malazezë, tha se: “është vullneti i Këshillit Nacionalçlirimtar nga Kosova e Metohia që ne, populli nga Kosova e Metohia të jemi aneksuar Serbisë federale motër", si "shprehje e së drejtës së vetëvendosjes së popullit nga Kosova"
Vendimet e konferencës së Bujanit u rrëzuan prej një konference tjetër, e mbajtur në Prizren midis 8-10 korrik, nën kontrollin e po atij shovinisti serb, Dushan Mugosha dhe të Pavle Jovaçeviçit, prapa të cilëve qëndroi drejtori i shërbimit sekret serb, Aleksandër Rankoviçi. Këtu u imponua vendimi i padrejtë historik, nga autoritetet federale për të aneksuar Kosovën. Populli shqiptar është akuzuar në mënyrë absurde, në tërësi, së "ishin të manipuluar prej gjermanëve dhe i kishin ndihmuar fashizmit. Për shkak të një qëndrimi të tillë nuk kishin fituar të drejtën për të jetuar në barazi dhe vëllazërim me popujt tjerë prej Jugosllavisë" 8
Si rrjedhojë, terrori i "periudhës së Rankoviçit" (1945-1966) ishte i fuqishëm. Më 1945 ndodhi masakra e Tivarit, ku mbi 4500 rekrutë shqiptarë u ekzekutuan nga ushtria jugosllave. Pas kësaj vijoi i ashtuquajturi "aksion të armëve", kur shqiptarët u detyruan të dorëzojnë një numër të përcaktuar të armëve, edhe nëse nuk i kishin (në shumicën e rasteve i blinin dhe i dorëzonin si pasuri të tyre). Ashtu siç tregoi Noel Malcomi, pushteti jugosllav i konsideroi shqiptarët si turq, për t’i dëbuar në Turqi sipas marrëveshjes prej vitit 1939-të. Vlerësohet se numri i të dëbuarve prej asaj periudhe ishte mbi 300.000 veta.
Në Mbledhjen e IV-t të Lidhjes së Komunistëve Jugosllave në Brione më 1966, Aleksandër Rankoviçi u akuzua se kishte abuzuar në detyrën e tij , prandaj u detyrua të japë dorëheqje prej të gjitha funksioneve, kinse “duke rënë në turp”. Kjo etapë historike shënoi një periudhë të re.
Më 6 tetor 1968 shpërthyen në Prizren demonstratat e para masive nga Kosova pas Luftës së Dytë Botërore. Ata u zgjeruan duke filluar me muajin nëntor në të gjitha qytetet e Kosovës. U kërkua zgjerimi i autonomisë deri në statusin e republikës, përdorimi i lirë të flamurit kombëtar, barazi nacionale me popujt të tjerë të Jugosllavisë, ndalimi i terrorit, denacionalizimi i dëbimeve. Beogradi ndërhyri dhunshëm kundër demonstruesve. Megjithatë, demonstratat e vitit 1968 hapën rrugën e ndryshimit të statusit të Kosovës, prej atij nivel oblasti (rreth) në nivel të krahinës apo pokrajinski, ku thellësisht qëndron fakti se në kushtetutën federative ishte trajtuar si subjekt në federatë më kompetenca kushtetuese dhe legjislative, d.m.th. në kushtetutën e vitit 1974. Formohet një aparat udhëheqës, por që nuk qe i pavarur prej Beogradit. Kërkesat për "Kosovën Republikë!" nuk pushuan, ato u zgjeruan dhe u radikalizuan.
* * *
Atmosfera politike jugosllave pas vdekjes së Titos ishte në frymën e përmbysjes së situatës sipas modelit federativ, titist RFSJ nuk njohu gjatë (vetëm tre vjet) , si shtetet tjera socialiste në Ballkan, mbizotërimin i një sistemi komunist të tipit stalinist, në veçanti pas shkëputjes ideologjike me Moskën që e ka burimin në planin titist të krijimit të një federate ballkanike, pra të largimit prej polit magnetik të Bashkimit të Republikave Socialiste Sovjetike (BRSS). Në mënyrë normale, duke pasur parasysh veçoritë e këtij sistemi, kalimi drejt demokracisë dhe sistemit ekonomik kapitalist duhej të ishte më lehtë.
Për të mbajtur federatën e pacenuar, Titoja imponoi konceptin e "bashkim-vëllazërimit midis popujve të Jugosllavisë, duke u orvatur të asgjësojë, së paku zyrtarisht, çdo tendencë nacionaliste. Vdekja e "mareshalit" ishte e njëvlershme me atë që ndodhi në BRSS, pas reformave të Gorbaçevit. U bë përçaja e madhe, që përmbysi tërë godinën e cila që nga fillimi e kishte një themel kolonialist të shfrytëzimit të popujve, që edhe pra nuk pati një themel të qartë.
Kjo ide u ilustrua edhe nga David Binder në artikullin "Një furtunë kaloi, por të tjerat mbledhen në Jugosllavi", i botuar nga gazeta amerikane New York Timës, më 19 prill 1980: "Josip Broz Tito nuk ka vdekur që më shumë se një vit, por "bashkim-vëllazërimi" jugosllav i ushqyer prej tij tanimë ka pësuar çarje në një krah të ndjeshëm të saj".
Më 11 mars 1981, studentë të Universitetit të Prishtinës u revoltuan spontanisht duke kërkuar përmirësimin e ushqimit dhe kushte më të mira në konvikte. Pas dy javëve, më 25 mars, demonstratat rifilluan në Prizren, dhe sërish në Prishtinë, më 26 mars. Reprezaljet (masat ndëshkimore) ishin të vrazhda. Qeveria federale shpalli gjendje të jashtëzakonshme, dërgoi ushtrinë të patrullojë qytetet, rrugët dhe kufijtë. Autoritetet të "Krahinës Socialiste Autonome" Kosova kanë reaguar edhe ata, duke dënuar protestat dhe duke i kualifikuar si "kundërrevolucionare", "separatiste", "irredentiste". U përdorën gazë lotsjellëse dhe armë zjarri kundër demonstruesve. Shumë u arrestuan, duke u ushtruar kundër tyre një dhunë brutale. Noel Malcom pohoi se "numri i shqiptarëve të vrarë mund të arrijë në 1000 veta. Më shumë se 2000 shqiptarë u arrestuan në kohën e demonstratave, ndërkohë që numri i tërësishëm i shqiptarëve të burgosur ishte, sipas të dhënave të kohës, më shumë si 4.000 persona" 9 Megjithatë, gjenerata e 1981-tes, pastaj do të organizohet edhe më mirë, në veçanti pas ardhjes në pushtet të funksionarit komunist Sllobodan Millosheviç.
Masa e parë të Millosheviçit si drejtues të Lidhjes së Komunistëve nga Jugosllavia lidhur me zonën e Kosovës ishte heqja me forcë e autonomisë, në praninë e trupave të sigurisë dhe të agjentëve të shërbimit sekret serb, UDB-ës. Akt që e fshiu aktivitetin 50 vjeçar të “komunistëve” titistë shqiptarë për përmirësimin kushtetues të statusit të Kosovës si republikë. Në Kosovë, u vendos një sistem i dhunshëm represioni. "Duke vepruar në përputhje më të ashtuquajturin "Program jugosllav të masave që duhen marrë në Kosovë", qeveria serbe ndoqi një shumëllojshmëri të mekanizmave për të realizuar përforcimin e pozitës së serbëve: krijimi i komunave të reja për to, duke përqendruar investime për rajonet me shumicë serbe, ndërtimi i shtëpive të reja për serbët të kthyer në Kosovë, inkurajimi i shqiptarëve për të kërkuar vende të punës në pjesë të tjera të Jugosllavisë, duke futur planifikimin familjar për shqiptarë dhe duke anuluar shitjet të pasurive të shqiptarëve prej serbëve që shkuan nga Kosova" 10
Më 2 korrik 1990, 123 deputetë shqiptarë u mblodhën para godinës së parlamentit të Prishtinës dhe nënshkruan një rezolutë nëpërmjet të cilës, Kosova ishte deklaruar në mënyrë simbolike "një entitet e barabartë dhe të pavarur në kuadrin e federatës jugosllave" 11 Prej Beogradit u shpërnda parlamenti i Kosovës. Në këto kushte, më 7 shtator 1990, politikanët shqiptarë nënshkruan Kushtetutën e Kaçanikut, të miratuar prej shumicës së popullatës pjesëmarrëse në referendum. U shpall "Republika e Kosovës”, e udhëhequr nga presidenti Ibrahim Rugova dhe kryeministri Bujar Bukoshi.
Më 1991 formohet Lidhjen Demokratike të Kosovës, të cilës president ishte Ibrahim Rugova. Koncepti i promovuar prej formacionit të ri politik ishte "rezistencë paqësore". Në kundërshtim më kursin e promovuar prej LDK-së, duke filluar më vitin 1993, u formuan bërthamat e para të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës së ardhshme. Në dimrin 1997-1998 u fuqizuan sulmet guerile kundër policisë dhe ushtrisë serbe. Më 28 shtator 1998-të filloi revolta e armatosur në fshatrat e zonës së Drenicës dhe më 5 mars, forcat serbe sulmuan fshatin Prekaz.
Beogradi dërgoi edhe më shumë trupa në zonën e luftës. Gjatë tërë kohëzgjatjes së operacioneve (nga 1998 deri në tërheqjen prej Kosovës, sipas marrëveshjes së Kumanovës të firmosur me NATO-n), ushtria serbe ishte e ngarkuar, përveç luftimeve me UÇK-në, edhe me shkatërrimin e fshatrave të civilëve shqiptarë. Trupat paraushtarake kanë kryer shumë masakra të tmerrshme...
Nëpërmjet operacionit "Potkoi" u synua dërgimi i sa më shumë shqiptarëve ose në Shqipëri, ose në Maqedoni. FYROM ishte qartazi i tejkaluar prej valles vigane të refugjatëve, kjo faktikisht u dëshirua edhe në Beograd, edhe në Athinë (të dyja pajtoheshin për shkatërrimin e këtij shteti).
Megjithatë, Serbia nuk arriti ta realizojë taktikën e "tokës së djegur", plan i ngjashëm me atë të vitit 1878, kur shqiptarët prej mbi 700 fshatra prej zonës Nish, Vranje, Kushumlia, Leskovc etj. (të përfshirë nga shteti serb nëpërmjet Marrëveshjes së Berlinit) u dëbuan me dhunë ose në Kosovë, ose në Turqi.
Komuniteti ndërkombëtar, së paku në nivel deklarativ, i kërkoi Serbisë të tërheq trupat nga Kosova. Në të njëjtën mënyrë deklarative e joshi Millosheviqin, në marrëveshje si ajo me Riçard Holbrukun (1998). Por pushteti jugosllav injoroi zbatimin (aplikimin) e asaj marrëveshje. E vetmja pikë që u realizua ishte përcaktimi i një misioni të OSBE-s në Kosovë (2000 anëtarë). Ajo pati shumë rëndësi sepse arriti regjistrimin e ngjarjeve dhe informimin objektiv të komunitetit ndërkombëtar, edhe pse vetë nuk mundi të ndalonte as luftimet, as abuzimet. Një prej këtyre akteve, me efekt mediatik dhe ndërkombëtar të fuqishëm, ishte masakra i Reçakut. Drejtuesi i misionit të OSBE-së, William Walker, akuzoi drejtpërdrejtë regjimin e Beogradit, për vrasjen e 24 civilëve shqiptarë. Deklarata e tij, së bashku me imazhet e atyre të vrarëve, u prezantuan në të gjitha emisionet të rëndësishme botërore (i ashtuquajturi efekt CNN). Në fakt, masë media pati një rol shumë të rëndësishëm gjatë konfliktit, duke qenë, edhe në Beograd, edhe në Washington, një vazhdim i fjalës "luftë".
SHBA-ja dhe Britania e Madhe, morën në këto kushte, vendimin e thirrjes së Konferencës Ndërkombëtare të Rambujesë, të filluar më 6 shkurt 1999. Komuniteti ndërkombëtar arriti t’ua imponojë palëve – serbe e shqiptare – një zgjidhje të kompromisit: "autonomia substanciale" për Kosovën.
Serbia, duke përfituar prej shtyrjes së nënshkrimit të marrëveshjes prej palës shqiptare, intensifikoi sjelljen e trupave dhe armatimit në zonën e konfliktit. Synimi ishte të përgatisë një ofanzivë të re, në momentin kur delegatë shqiptarë do të shkonin sërish në Rambuje. Më 16 mars, pala shqiptare firmosi marrëveshjen, ndryshe nga administrata serbe, që hyri pra në mosmarrëveshje me shtetet perëndimore, në veçanti me Amerikën. Sekretarja i shtetit të SHBA-ve, Madelin Ollbrajt, kishte ngulur këmbë që nga janari 1999 që NATO-ja të ndërmerrte një fushatë të bombardimeve kundër Jugosllavisë. Kësaj radhe , iu dha kjo e drejtë. Goditjet ajrore të NATO-s filluan më 24 mars 1999 dhe zgjatën 78 ditë.
Do të duhej të shkruhej një libër i tërë rreth lojërave diplomatike gjatë tërë periudhës.
Tensionet midis bllokut të drejtuar nga Uashingtoni dhe atë të përfaqësuar nga Rusia, Franca, Greqia, Kina (kjo e fundit ishte irrituar për shkak të bombardimit prej NATO-s të ambasadës së saj nga Beogradi) ishin në rritje. Ndihej nevoja e ndalimit të krizës kudo në kryeqytetet e shteteve të vendosjes për t´u bërë një "kompromis" midis Fuqive të Mëdha. Moska arriti të bindë Millosheviçin të kapitullojë, më tepër se, në atë kontekst, NATO-ja kërcënoi ushtrinë serbe për një sulm të drejtpërdrejtë të këmbësorisë.
Më 9 qershor 1999, NATO-ja dhe Serbia firmosën marrëveshjen e Kumanovës. U përcaktua një program i qartë tërheqjeje të trupave serbe nga Kosova, të zëvendësuara me një mision të aleatëve atlantiko-veriorë. Ajo mori më vonë edhe mandatin e OKB-së. Nëpërmjet rezolutës 1244, u përcaktua një protektorat mbi Kosovën, i qeverisur nga një administratë civile – UNMIK, nën drejtimin e OKB-së.
* * *
Kaluan shtatë vjet prej atyre ngjarjeve. Komuniteti ndërkombëtar rihapi statusin e Kosovës, duke kërkuar gjithashtu një kompromis midis Fuqive të Mëdha. Për herë të parë, Rusia pohoi se do të mund të përdorë të drejtën e saj të vetos në Këshillin e Sigurimit, në qoftë se fuqitë perëndimore do të ngulin këmbë t’ia japin Kosovën pavarësisë.
Megjithatë, kanë shpërthyer sërish demonstratat e dhunshme nga Prishtina (8 qershor 2006) kundër zgjidhjes "nga lartë" të statusit, "pavarësisë" së Kosovës me kokën nën Serbi dhe sipas modelit boshnjak, kundër dhënies së ekstraterritorialitetit manastireve ortodokse; u kalua pastaj në bllokimin e organizuar të rrugës në pikën e kalimit të kufirit në Merdare (28 qershor 2006, përvjetorin e betejës në Fushë Kosovë) për të parandaluar delegatin e Serbisë, Vojsllav Koshtunicën të hyjë në Kosovë me mesazhe të tipit Sllobodan Millosheviçit, ky fakt tregon se nuk do të pranohej më nga masat e gjera popullore një status i imponuar me forcën e bajonetave nga Serbia dhe aleatët e saj më 1913-ten.
"Kompromisi" rrezikon ta rrënoj (komprometojë) tërësisht paqen dhe stabilitetin në rajon, e jo ta krijojë atë.


SHËNIME:---------------------------
1 Skënder Ajani, Me rastin e 90 vjetorit të shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, Tetova, 2003
2 «Më 26 Maj 1880, Lordi Ficmoris i raportonte Forin Ofisit si më poshtë: Rajoni që përfshihet në shprehjen gjeografike, Shqipëri, ndodhet kryesisht brenda dy vilajeteve, atij të Shkodrës dhe atij të Janinës. Mirëpo ai shtrihet edhe në drejtimin lindor, përtej maleve që ndajnë lumenjtë që derdhen në Adriatik me ata që derdhen në Detin Egje, dhe përfshin pjesë të vilajetit të Manastirit dhe atij të Kosovës. Shtrirja e popullsisë shqiptare në verilindje drejt Prishtinës dhe Vranjës është veçanërisht e theksuar dhe plotësisht të njohur" (Edwin Jacques, Shqiptarët. Historia e popullit shqiptar nga lashtësia deri në ditët e sotme, Tiranë, Shtëpia Botuese "KARTË E PENDË", 2005
3 Eugen Lonescu, Rãsboiul din Balcani si diferendul româno-bulgar (Lufta në Ballkan dhe mosmarrëveshja rumuno-bullgare), Ploieshti, 1913, f. 98
4 Vasa Çubrilloviç - Iseljavanje Arnauta, f. 49
5 Raçev Stoian, "Antifashistiqkite Frontove i Rolian v Osvoditelnata Borba na Bakjabskite Narod Pred Vtorata Svetovna Vojna (1939-1945)", "Studia balkancite" 19, Sofia, 1986, str.21
6 Këshilli Popullor i Krahinës Autonome Kosovë-Metohia 1943-1953, Prishtina, 1955, f.8
7 Aty., f.10
8 Deklaratë të Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Antifashiste Nacionalçlirimtare të Jugosllavisë.
Një akuzë të tillë kolektive është tërësisht absurde. Të paktën as populli gjerman nuk mund të akuzohet dhe dënohet në tërësi për shkak të krimeve të kryera nga klika e Hitlerit. Ajo nuk është në përputhje as me të vërtetën nga terreni u formuan njësi partizane shqiptare, që luftuan me nazistët dhe fashistët. Kur i shtohet kërkesa e madhërishme në vendimet e Konferencës së Bujanit e cila vë në dukje se: "e drejta e vetëvendosjes së popujve kalon nëpërmjet luftës së përbashkët kundër fashizmit"
9 Noel Malcom, Kosovo: a short history, London, 1999, f.335
10 Noel Malcom, Aty., f. 342
11 Po aty., f.346



Të mos durojmë më "ambasadorë shtetitës" të Beogradit që shtrijnë fijë për krijimin e një "Republike Srpska" në Kosovën "e pavarur" me kokën nën Serbi!

"Njerëzit, kur bëhen të ndërgjegjshëm për fuqinë e tyre, kanë çdo të drejtë të zotërojnë çka u përket"

Mahatma Gandhi

Shkruan: Mona Agrigoroaiei

Të ashtuquajturat "negociata" midis Prishtinës dhe Beogradit kanë zbardhur fytyrën dhe qëllimet e tyre.
Ata nuk janë e nuk do të jenë kurrë negociata të vërteta, por vetëm konfirmim të asaj që qarqet ndërkombëtare serbofile dhe Beogradi kanë vendosur: krijimi i një Kosove "të pavarur" me kokën nën Serbi dhe sipas modelit boshnjak, nëpërmjet "komunave me shumicë serbe" që do të kenë "lidhje horizontale" midis tyre dhe "lidhje vertikale" me Beogradin. Në ato komuna do të kenë "kthim të qendrueshëm" kolonët serbë, kurse popullata shqiptare do të spastrohet tërësisht etnikisht (edhe me anë të politikës së emigracionit)
Serbia gjithmonë ka dashur të shikojë një Kosovë pa shqiptarët e saj autoktonë, shumicë në këtë vend, që nga okupimi i saj në vitin 1912-1913. Gjatë sundimit të drejtëpërdrejtë të Beogradit, shqiptarët ishin konsideruar gjithmonë popull armik, të jashtëligjshëm, që duhej shpërngulur masovikisht, boshlleku duhej plotësuar me anë të kolonëve. Ky ishte dhe është thelbi i politikës qeveritare serbe.
Meqë Serbia sundon Kosovën vetëm nëpërmjet ndërmjetësve (UNMIK-u dhe bashkëpunëtorët shqipfolës), duhej vepruar ndryshe…
Ky plan dinak që vihet në aplikim tani nëpërmjet "negociatave", për Beogradin është më i vlefshëm se sa të gjitha memorandumet e cubrilloviçëve dhe andriçëve të përmbledhur përnjëherë. Ashtu si në rastin e Rambujesë, po u imponohet "elefantëve" leprushë të "Grupit Negociator", që edhe pra kanë një moskokëqarje vigane sa i përket interesit kombëtar, të "dialogojnë" e të pranojnë "kompromisë" lidhur me "komunat me shumicë serbe" deri në nivelin e dëshiruar nga Serbia.
Në këtë mënyrë edhe "ambasadori shtetitës" i Beogradit, "kryenegociatori" Marti Ahtisaari, ka kërkuar "fleksibilitet" në rritjen e numrit të komunave serbe, faktikisht të territorit të entitetit serb brenda Kosovës, duke ditur se "hijenat" shqipfolëse që vrapojnë pas karrigut duke pranuar rolin e pseudonegociatorëve me Serbinë, "dom’ mi’ k’naq’ kërkësat e serbve".
Ky margaritar është i dalë nga goja e Lufti Hazirit, "shqiptar i ndërshëm" që dëshiron t’i kthejë borxhin Serbisë, sepse gjatë luftës u kap duke qenë i shoqëruar nga një grup ushtarësh të UÇK-së dhe atij iu dha një dënim më të vogël. Kulmi i tradhtisë zbardhet në atë që tha, se "24 % nga territori i Kosovës u përket serbëve të Kosovës". Me këtë ai qartazi del në përkrahje të ndarjes së Kosovës, pra një vegël të mirë të "ambasadorit shtetitës" Ahtisaari dhe të Beogradit vetë. Dhe as të tjerat përfaqësues të "kopshtit zoologjik" shqipfolës të "dialogut" nuk janë më të pastër.
Nga tërë kjo kuptojmë se nuk duhet të pritemi asgjë nga këto "shqiptarë të ndërshëm" të vendosur të vazhdojnë rrugën e së keqes të "negociatave" – të cilit rezultat ishte vendosur më parë. Ata kanë nevoje për "bukë" e "cirk" që populli të vihet në gjumë e të mos logjikojë çka po i përgatitet nga "elefantet" e bishat e tjera shqipfolëse që gjoja e përfaqëson.
Por "kur parimet e para të shoqërisë civile janë të dhunuara dhe të drejtat e popullit të tërë janë invaduara, format më të rëndomta … të të drejtës nuk janë marrë parasysh." (Aleksander Hamilton – Federalist Papers)
E drejta e vetëvendosjes është një të drejtë e patjetërsueshme dhe themelore për të gjitha popujit të kolonizuara e të shtypura dhe askush nuk duhet t’u mohojnë shqiptarëve të Kosovës historike që janë bënë viktimat e Serbisë së Madhe mbi më shumë se nëntëdhjetë vite. Duke i mohuar këtë të drejtë popullit shqiptar, regjimi i antidemokracisë feudale të UNMIK-ut favorizon instalimin e një sistemi policesk në Kosovë, që shtyp e mohon lirinë e shprehjes, e fjalës dhe lirinë politike në sensin e vazhdimit të kolonizimit.
"Fuqia e popullit hap morsën e sundimit opresiv duke i vënë në diskutim legjitimitetin e saj…" tha Jack DuVall në punimin "E drejta e rezistencës".
Duke marrë parasysh këtë, populli shqiptar duhet që sa më parë të ngritet e të hedhë poshtë këto plane djallëzorë, duke vënë në pikëpyetje vendimet "nga lartë". Ai i ka të drejtë të vendosë vetë për fatin e tij e jo "ambasadoret shtetitës" të Beogradit, agjenti i tij i ndikimit Marti Ahtisaari, që mbikëqyr që "kompromisi" serbo-shqipfolës të jetë sa më afër planeve të Serbisë nëpërmjet gjallërimit të një Kosove "shtet" kukull të Beogradit me një "republikë" serbe brenda. Zgjidhje tjetër nuk ka.

Rumani, 24 gusht 2006

Shkruan: Mona Agrigoroaiei

Deri kur Shqipëria gjysmake do t’u nënshtrohet “vlerave” të teorisë idealiste në marrëdhëniet e saj me fqinjët kolonialë antishqiptarë sllavë e grekë?!

“Burri i shtetit duhet të mendojë në terma të interesit kombëtar, i konceptuar si fuqi midis fuqive të tjera”

Hans Morgenthau

(Politika ndër kombet: Lufta për fuqi dhe paqe)

Në emër të vlerave morale të “multietnicitetit”, “mirëbesimit”, “bashkëjetesës”, dhe “qëndrueshmërisë” së “Ballkanit Perëndimor”, udhëheqja karrieriste e shtetit të përgjysmuar shqiptar po gjunjëzohet para kërkesave të fqinjëve kolonizatorë.
Nuk konceptojmë “Ballkanin Perëndimor” si strukturë paraprake tip bllok e nevojshme për integrimin e shteteve ballkanike në BE, ashtu siç ka qenë në mesin e shekullit 20-të, në Evropën Perëndimore, organizata e quajtur Shoqata Evropiane për Tregti të Lirë (SHETL). Ajo, ishte krijuar nga Britania e Madhe në kontekstin e domosdoshmërisë së negociatave të saj me Komunitetin e Qymyrgurit dhe Çelikut (KQÇ) dhe njëkohësisht si pasojë e tensioneve dhe skepticizmit të saj lidhur me idenë evropiane. Si hapësirë alternative të KQÇ-së deri në aderimin e shumicës së shteteve (me përjashtim të Zvicrës, Islandës, Lichtensteinit dhe Norvegjisë), SHETL-ja ishte bazuar në barazinë e shteteve anëtare e nuk kishte tendenca sunduese hegjemoniste brenda tij të një shteti të caktuar. Ndërkohë që “Ballkani Perëndimor” si koncept teorik e praktik, ka qëllime kryesore, krejt të ndryshëm nga SHETL.
1. Strategjikisht, “Ballkani Perëndimor” u realizua si koncept në momentin kur shqiptarët janë duke u vetëdijesuar për domosdoshmërinë e ecjes përpara në rrugën për ribashkim kombëtar, gjë që nuk është në pëlqimin e shteteve kolonialiste ballkanike. Në këtë kontekst, politikanët shqipfolës së Shqipërisë gjysmake, në “koncertin multietnik” të Ballkanit Perëndimor, tallen me kombin e vet, duke vazhduar retorikën antishqiptare e heqjes dorë nga trojet nën sundimin e kolonizimin sllav, për “të mirën” e krijimit të hapësirës së përbashkët për bashkëpunim të ndërsjelltë në këtë zonë
2. Taktikisht, “vlerat e përbashkëta” të propaganduara, po e lidhin Shqipërinë gjysmake me prangat paralizuese, për t´u pranuar dinakrisht në grupin e shtetetve kolonialiste ballkanike të pangopura me nga trojet shqiptare; në cilësinë e “faktorit” e jo “të aktorit” (ashtu siç vetë presidenti shqiptar Alfred Moisiu deklaroi kohë më parë) një Kosovë të ngushtë “të pavarur” me kokën të shtypur nën Serbi.
3. “Ballkani Perëndimor” nuk është një hapësirë e përbashkët tregu as nuk është i bazuar mbi barazinë midis shteteve. Shqipëria nuk është e barabartë me shtetet tjera. Thënë shkurt e shqip, kjo udhëheqje lejon Serbinë të bëhet hegjemoniste e rajonit.
Sjellja krejtësisht kaotike, e politikanëve të Shqipërisë londineze përballë aksionit të përqëndruar e të peshuar të qarqeve antishqiptare për rrëzimin, e varrosjen të kërkesave të drejta për çlirim dhe ribashkim të trojeve të veta shqiptare i jepë theks një politike sipas teorisë idealiste që nëpërkëmb interesin kombëtar shqiptar. Mungon te faktori i politikës ditore, një strategji kombëtare për trajtimin koherent dhe zgjidhjen e problemeve specifike mbarëshqiptare, sepse nuk respektohet tradita politike e mirëfilltë kombëtare, që nga Rilindja Shqiptare e deri në kohëra më të vonëshme historike, kur kërkohej hapur çlirimi dhe ribashkimi i trojeve etnike shqiptare, sipas parimit një komb një shtet!
Çka është dhe më tragjike fakti se: as aktet e përcaktimet juridike të shtetit shqiptar nuk respektohen!
Në vrapimin e tyre për pushtet, politikanët shqipfolës “harrojnë” krejtësisht se në aktin më themelor të Shqipërisë, shkruan në Preambulë me shkronja të arta të vullnetit të popullit, se Kushtetuta është e krijuar “... me aspiratën e popullit për identitet dhe bashkim kombëtar”. Dhe, pastaj “harrojnë” se legjitimitetin para popullit e kanë vetëm nëse i përmbushin këto aspirata të popullit, vetëm nëse nuk i nënçmojnë dhe punojnë vetëm e vetëm për t´i realizuar ato.
Jemi i mendimit, njëkohësisht me përfaqësuesin e shkollës neorealiste të mendimit në teorinë e marrëdhënieve ndërkombëtare, Hans Morgenthau, se “burri i shtetit duhet të mendojë në terma të interesit kombëtar, i konceptuar si fuqi midis fuqive të tjera”. Interesi kombëtar shqiptar ka dy dimensione: politika e brendshme dhe e jashtme, ashtu si e shteteve të tjera të botës.
Për shkak të ndarjes dhe copëtimit të trojeve shqiptare, politika e brendshme të Shqipërisë duhet të ketë dy linja të përgjithshme:
1. Qeverisja e mirëfilltë e gjysmë-shtetit shqiptar në fushën politike, ekonomike, shoqërore, kulturore etj.;
2. Veprimtaria aktive për çlirimin e trojeve shqiptare nga pushtuesit fqinjë, duke i dhënë fund sundimit të tyre.
Pika e dytë lidhet logjikisht edhe me vijat e përgjithshme të politikës së jashtme të Republikës së Shqipërisë.
1. Ndjenja e inferioritetit karshi Beogradit, Shkupit, Podgoricës e Athinës duhet të përqëndrohet (anashkalohet)- (hiqe këtë fjali në kllapa pra fjalën anashkalohet ), nëpërmjet ngritjes së zërit në instancat ndërkombëtare lidhur me karakterin kolonial të çështjes shqiptare;
2. Nuk duhet pranuar më retorikën gjoja “paqedashëse” të qarqeve antishqiptare serbo-sllavo-maqedonase deri kur këto shtete koloniale nuk do të pranojnë e respektojnë të drejtat kombëtare e popullit shqiptar për të jetuar në liri dhe në shtetin e vetëm kombëtar.
3. T´i jepet përparësi ribashkimit (integrimit) mbarëshqiptar, (realizimi i shtyllës së dytë të politikës së brendshme) dhe më pak “integrimeve” brenda koncepteve të dyshimta politike si “Ballkani Perëndimor”.
Është një marrëzi që në emrin e “integrimit euro-atlantik”, Shqipëria e përgjysmuar të humbë boshtin e saj kurrizor deri në fund, madje edhe pavarësinë e saj.
Integrimi evropian është një domosdoshmëri, por vetëm pas arritjes së ribashkimit kombëtar shqiptar.
4. Në mjedisin anarkist ndërkombëtar, ku peshorja e forcave midis fuqive të mëdha aktuale po bllokojnë çdo zgjidhje të drejtë të çështjes kombëtare, Shqipëria duhet të kërkojë përforcimin e rolit të OKB-së dhe parimeve të saj për vetëvendosje dhe dekolonizim.
Teoria realiste, është e vërtetë, nuk vë theks mbi një organizimi mbikombëtar siç është Organizata e Kombeve të Bashkuara.
Jemi të mendimi se përforcimi i rregullave dhe kujdesi që ato të jenë respektuara, së bashku me një mekanizëm kontrollues mund të ndërrojë anarkinë specifike hapësirës ndërkombëtare. Aq më shumë se përparime të dukshme u bënë në gjysmën e shekullit të fundit në procesin e dekolonizimit.
Vetëm mbi këto baza mund të ketë një diplomaci e mirëfilltë kombëtare që merr parasysh interesat dhe synimet strategjike të çlirimit të trojeve shqiptare në një shtet të vetëm, Shqipëria e Ribashkuar. Çdo qasje tjetër është e mjerueshme, është formulë e kuazidiplomacisë të kolaboracionizmit shqipfolës që synon të zhdukë entitetin e veçantë shqiptar nga harta e Ballkanit, përmes inkuadrimin në një sistem shfarosës të “bashkëpunimit” (lexo: bashkim-vëllazërimit) me qarqet sllave.

Falendërojmë zonjën Monika Botoshani alias Mona Agrigoroaiei,për këto 3 shkrime që i solli para pak qastësh për web faqët tona virtuale Flaort dhe Flori-Press.
Moderatori:Flori Bruqi

Dilemat per Bin Ladenin?!

Arabia Saudite e bindur se Bin Laden ka vdekur Aktuale

Arabia Saudite është e bindur se kreu i organizatës terroriste Al Kaida, Osama Bin Laden ka vdekur nga tifoja në Pakistan muajin e kaluar.

Këto informacione janë botuar nga gazeta franceze "L'Est Republicain", duke iu referuar burimeve të shërbimit francez të zbulimit.

Ndërsa Presidenti i Francës Jacques Chirac tha se raporti se kreu i Al Kaidës, Osama Bin Laden ka vdekur, "në asnjë mënyrë nuk është konfirmuar". Gazeta franceze "L'Est Republicain" botoi pjesë nga një raport i shërbimit saudit të kundërzbulimit, sipas të cilit, Bin Laden ka vdekur nga tifoja në Pakistan në muajin gusht. Shërbimi francez i kundërzbulimit ka refuzuar të konfirmojë raportin, ndërsa reagime nuk ka patur as nga zyrtarët e Arabisë Saudite.

©Floart,24.09.2006



Në Uashington, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Sean McCormack, tha se Shtetet e Bashkuara nuk mund ta konfirmojnë raportin francez. Ministri i Brendshëm pakistanez Aftab Sherpao gjithashtu tha se Pakistani nuk mund të konfirmojë raportin në fjalë.

Lajmi i fundit:Miss Kosova 2006

Miss Kosova 2006 sonte ne Mitrovice u zgjodh Besa Gashi me nr.14 nga Prishtina.
F.B

Edhe mjeket besojne tek mrekullite

Sipas nje kerkimi shkencor te bere ne Amerike, ku jane perfshire 1100 mjeke, ku 74 per qind e tyre mendojne se mrekullite kane ndodhur vetem ne te kaluaren, ndersa 73 per qind besojne se ato mund te ndodhin edhe sot. Kerkimi ka treguar se mjeket amerikane per cudi jane religjioze, dhe se 72 per qind besojne se feja eshte udherrefyesi me i mire ne jete. "Ajo qe na ka cuditur eshte se statistikat e dala nga ky kerkim tregojne se mjeket edhe pse ne nje shkalle me te larte intelektuale se pacientet e tyre, serish besojne Zotin, qe do te thote se ata nuk injorojne fene dhe mrekullite, sic eshte besuar me pare."-eshte shprehur dr. Alan Mittleman, udheheqes i grupit kerkimor



Sipas nje kerkimi shkencor te bere ne Amerike, ku jane perfshire 1100 mjeke, ku 74 per qind e tyre mendojne se mrekullite kane ndodhur vetem ne te kaluaren, ndersa 73 per qind besojne se ato mund te ndodhin edhe sot. Kerkimi ka treguar se mjeket amerikane per cudi jane religjioze, dhe se 72 per qind besojne se feja eshte udherrefyesi me i mire ne jete. "Ajo qe na ka cuditur eshte se statistikat e dala nga ky kerkim tregojne se mjeket edhe pse ne nje shkalle me te larte intelektuale se pacientet e tyre, serish besojne Zotin, qe do te thote se ata nuk injorojne fene dhe mrekullite, sic eshte besuar me pare."-eshte shprehur dr. Alan Mittleman, udheheqes i grupit kerkimor

Pasqyra e thyer, a sjell vërtet fatkeqësi ?

Ka shumë mundësi që ky besim të lidhet ngushtë me simbolin e pasqyrës, objekti “magjik”, i aftë të përsërisë gjërat dhe personat.
Kjo është arsyeja që ka shtyrë njerëzit të mendojnë se duke thyer një pasqyrë ku pasqyrohet imazhi i dikujt, dëmtohet personi që ndodhet përballë saj. Si të gjitha objektet që reflektojnë imazhin, deri në antikitet pasqyra konsiderohej një fuqimagjike. Romakët mendonin se ajo të lejonte të mbikqyrje gjithçka që doje deri në pjesët më të errëta të perandorisë. Besimi islam dhe ai hebraik, evitonin kontaktet me pasqyrat gjatë ceremonisë mortore, me qëllim që shpirti i të vdekurit të mos mbetej në tokë, por të shkonte bashkë me trupin. Pasqyra është pjesë e praktikave të magjisë së zezë, mjafton të kushtojmë mbretëreshën e Borëbardhës e cila çdo ditë konsultohej me pasqyrën, e cila i tregonte asaj sa e bukur ishte, duke i sjellë afër imazhe të kundërshtareve të saj. E njëjta gjë ndodh edhe me ritet Vudu, të cilat lidhen me krijimin e një kukulle, e cila përfaqëson trupin e dikujt dhe duke e shpuar atë me gjëlpëra ose duke e goditur me objekte të forta, kjo ndikon në shëndetin e personit që kjo kukull përfaqëson.

Je në depression?Atëherë hap një gropë dhe rri nën tokë se të kalon

Je në depresion ? Për Vladimir Yevtushkin , psikoterapist rus, mënyra për ta kaluar depresionin ekziston. Hap një gropë nën tokë, qëndron nëntokë për disa orë dhe çdo gjë kalon. Psikoterapisti çon pacientët e tij në një vend sekret ku hapin gropat.
Grave u jepet një lopatë kurse burrat duhet të hapin gropat ku do të futen më duar. Sipas psikoterapistit gropa është shënjë e rëndësishme e personalitetit : Dikush e do gropen të madhe dhe të thellë, që ne jetë do të thotë të kënaqësh të gjitha kërkesat që ke kurse gropa e cekët dhe e vogël reflekton psikologjinë e një njeriu që me ekzistencën e tij ka një raport të vuajtur.
Kur gropa është gati e hapur pacienti zë vend dhe në këtë kohë fillon terapia e Yevtushkin , që rregullon në sipër gropës dërrasa pishe dhe i mbulon me dhe. Ringjallja vjen mbas 12 orësh. Shpesh kjo terapi funksionon , pacienti ringjallet me një dëshirë të madhe për jetën.

Shfaqjet psikopatologjike të nismëtarëve në shtegun e vetënjohjes

- Si njëra prej sëmundjeve më të përhapura shpirtërore është imagjinimi i pandërprerë, si pasojë e dembelisë dhe prirjes për imagjinatë. Thjesht personi i këtillë, pasi që veç është ngier me literaturë dhe mendon se nuk ka nevojë më të lexojë, punon pak (ose fare) dhe tretet dikund në botën e imagjinatës. Pra, mbyllet në vete dhe kalon aventura të mrekullueshme, natyrisht, në botën e vet. Nëse kalon në kronike, vështirë se kjo mund të mënjanohet.

- Sëmundje tjetër është edhe mendimi se keni arritur vepra të mëdha shpirtërore, ose ndonjë fuqi të mbinatyrshme, të përcjellë me një ndjenjë të veçantë të kënaqësisë që s'harrohet lehtë (sa ia ka ënda egos kjo punë). Dhe krejt kjo vjen si pasojë e konsumimit të tepërt të teknikave meditative, siç është ta zëmë udhëtimi astral, ku praktikuesi ende nuk ka qenë mjaft i përgatitur.

- Ka të tillë që i kuptojnë bukvalisht konceptet e lirisë dhe çiltërsisë emocionale. Kjo mund të paraqitet pas teknikave shpirtërore ku aplikohet kontakti dhe zbrazjet emocionale. Pra, mos u çuditni kur ju afrohet ndokush dhe ju thotë se e paskët energjinë e mirë përreth, se e ndien nxehtësinë e këndshme ose pulsimet shpirtërore prej trupit tuaj. Madje edhe mund t'ju akuzojë se ia vjedhni energjinë e tij dhe se dhomën e mbushni me energji negative. Të këtillët janë në gjendje të dijnë gjithçka, p.sh. kush kujt ia vjedh energjinë, se si të ta pastrojnë dhomën prej energjisë së keqe, etj.

- Çrregullimet shprehen edhe kur personi bëhet (ose ia merr mendja se është) specialist në një lëm të caktuar. Ky ka tendencë që në çdo gjë në jetën e përditshme, ta mbajë primatin me "njohuritë dhe teoritë e veta", dhe të këtillët imponohen se janë mjeshtër të mëdhenj.

- Nëse dikush ju profeton për shpëtimin e botës, dijeni se keni hasur në person tipik të kompleksit të "shpëtimtarit të madh". Personi i këtillë aq është i "mbushur" me njohuri, sa që fillon t'i gjejë nismëtarët e rinj të këtij lëmi dhe ta bëjë një grup e ta fillojë misionin e vet të shenjtë, së pari si shpëtimtar i shpirtave të atij grupi, e më tej kush e di, ndoshta edhe i botës. Personi i këtillë zakonisht do ta ëndërrojë më vonë ndonjë ëndërr profecie, fanitje ose porosi të madhe nga Sfera e Lartë, të cilën do ta merr si detyrë karmike (të kismetit) me rëndësi të madhe për evolucionin shpirtëror të popullit të vet (sa lehtë është të thirresh në emër të popullit) ose të njerëzimit në përgjithësi.

- Mirëpo, ajo që është më karakteristikja, gjendet te personat që me ndonjë teknikë të regresimit, kanë "zbuluar" se në jetën e kaluar ishin njerëz të mëdhenj me detyra të larta, e për çudi, askush prej këtyre nuk zbuloi se në jetën e kaluar ka qenë fshatar, farkëtar, plehaxhi, qymyrxhi ose njeri i rëndomtë. Të gjithë këta "shpirta të mëdhenj" do t'ju pohojnë se në jetën e kaluar kanë poseduar fuqi të mëdha okulte, të cilat tash janë latente brenda tij (rrijnë të fjetura), dhe vetëm e presin kohën kur të zgjohen ato aftësi dhe të aktivizohen. Ndoshta do ta keni nderin të takoheni me ndonjë Skenderbe, Abdyl Frashër, Genc, Teutë, ose nëse keni fat, me ndonjë Hyjni Ilire.

- Është edhe një kompleks tjetër që është interesant, që krijohet prej urisë së egos së individit të identifikohet me ndonjë person që e ka "arritur" një shkallë të zhvillimit shpirtëror ose i cili është edhe i "ndriçuar". Personi i këtillë vuan nga një xhelozi tejet subtile ndaj "të ndriçuarit" që vështirë mund të hetohet, por të cilin e tradhëton kur thirret gjithnjë në emër të mësuesit ose idhullit të vet gjatë veprimeve të veta ose gjatë bisedës. Ky mund ta kalojë tërë jetën duke vrapuar pas imaxhit të idhullit dhe ç'është më e keqja, kurrë nuk do ta hetojë këtë.

- Është edhe një sëmundje malinje shpirtërore, që lëshon rrënjë në grupet shpirtërore gjatë kurseve të ndryshme meditative ose të ndonjë teknike tjetër. Gabimi më i madh bëhet kur nga mësuesi ose udhëheqësi, bëhet lëshimi i dëftesës a diplomës se në cilën shkallë tashmë gjendet shpirti i pastruar e i "rafinuar" i nxënësit. "Mësuesi", në këtë rast, e peshon dhe vlerëson nivelin e vetëdijes së nxënësit, madje shkon aq larg, sa që lëshon dëftesën pas meditimit instant prej një ose treditësh, ku ceket se nxënësi është "ndriçuar" (për këtë gjë, ta zëmë, në Zen Budizëm, nevojiten 30-40 vjet). Kështu jo vetëm se përdhoset e nënçmohet shpirtërorja, por me këtë mënyrë krijohet edhe një ushtri egoistësh patologjikë, me të cilët pastaj kursesi s'mund të dilet në krye. Marrëzia s'ka fund. Këtë mund ta konstatoni më së miri, kur në vizitë ndonjërit prej këtyre, në vend të ndonjë diplome shkollore, hasni gjendjen e tij shpirtërore të varur në mur.

Megjithatë, mund ta vëreni edhe kombinimin e dy ose më shumë sëmundjeve patologjike shpirtërore në ndonjë person, i cili, në një mënyrë subtile, do ta ndiejë veten se vetëm Zoti dhe ai janë të vetmit të gjithëdijshëm në tokë.

Të gjitha këto, edhepse të dhëna në një formë paksa humoristike, janë gjëra tepër serioze dhe jo aq të rralla ndër ne. Gjithashtu, të gjithë këta e mundësojnë edhe krijimin e rrymave e sekteve të ndryshme brenda religjionit, qoftë të krishterë ose të atij islam. Për shtegtarët e rinj në udhën e vetnjohjes, kam një këshillë: Secili le t'i kërkojë ato elemente që e tërheqin më së shumti brenda religjionit të vet dhe le t'i përmbahet atyre. Çdo gjë që vjen nga anash, mund të jetë vetëm mjet ndihmës, e jo qëllim. Është e pamundshme të mos gjenden ato elemente (teknika meditative, sisteme të ngritjes së vetëdijes ose mësues) në kuadër të religjionit të individit. Ai që s'i ka gjetur, le të shikojë edhe njëherë, sepse nuk ka shikuar mirë herën e parë. Me dy a më shumë rrugë njëkohësisht, askush askund nuk ka arritur. Vetëm duke iu përmbajtur një rruge, asaj që e keni pranë dore, mund ta arrini atë ç'profetohet në Librat e Shenjtë. Ndoshta edhe gjatë shtegut të vetënjohjes mund ta fitoni ndonjë fuqi të caktuar, mund të thoni mbinatyrore, por, mos harroni, fuqia më e madhe është mos ta përdorësh fuqinë që ke në dispozicion. Me këtë edhe ju përgjysmohet koha në arritjen e përndritjes shpirtërore.

Dërgonte shumë SMS dhe e shtrojnë në psikiatri

Një 19 vjeçar skocez është shtruar në një spital psikiatrik , identifikuar si një rast i veçantë varësie nga e-mail dhe sms.
Djali i ri ne një vit harxhoi 16.000 euro duke derguar mesazhe me celular . Djali , ku shtypi i ka vënë emrin ‘Steven’ kishte lënë vëndin e punës mbasi shefi i tij zbuloi që kishte dërguar në një muaj 8000 e-mail.
Djali deklaroi që pjesa më e madhe e e-mail ishin mes tij dhe të dashurës së tij. Steven dergonte mesatarisht 1000 sms në javë.’Kur shikon celularin dhe shikon se ke marrë një mesazh mendon se kush mund të jetë . Është si një loj ping-pongu, dërgon një dhe menjëherë të vjen një tjetër’, ka thënë i riu në BBC.Psikologët ku djali po kurohet , thonë se kanë 25 vjet që merren me çështje që kanë të bëjnë me raste varësie nga diçka por kur nuk janë ndeshur me një rast të tillë.

Mekanizmat e gjenialitetit

A dallohen gjenitë nga të rëndomtët me ndonjë shenjë veçuese?
Studimet psikologjike, të realizuara viteve të fundit dhe studimi i jetave të njerëzve të mëdhenj, sollën një përfundim të përbashkët: nuk ekziston profili tipik dhe sjellja tipike e gjeniut. Mirëpo, sipas dr. Burginjonit, specialist i mjekësisë nukleare, "shkrepja" kreative e gjeniut shpjegohet me shkathtësinë e mendjes që shumë shpejt t'i njeh format.
Kreativiteti origjinal ndonjëherë është i ndërlidhur edhe me stimuluesit artificialë: me alkool, medikamente dhe më së tepërmi me narkotikë. Në këtë mënyrë poeti Anri Misho dhe letrari Oldos Haksli publikisht përdornin halucinogenët. Mos t'i përmend edhe yjet e rokut të skenës botërore të viteve të gjashtëdhjeta, siç ishin Beatles që me ndihmën e LSD-së komponuan "Sgt. Peper's Lonely Hearts Club Band", e Bob Dilani "Blonde on Blonde". Në po këtë epokë, me mija muzikantë të tjerë merrnin këtë apo atë narkotik, por nuk arritën të tregojnë kurrëfarë kreativiteti gjenial. Pra, narkotikët nuk krijojnë gjenialitetin. Vetëm munden, në disa raste, ta nxisin atë, mirëpo më së shumti - ta shkatërrojnë. Po ashtu, kreativiteti gjenial mund të jetë i lidhur edhe me sëmundjet mentale dhe në mënyrat tjera. Kështu, individët me çrregullime psikike, madje edhe njerëzit e rëndomtë, befas mund të zbulojnë në vete aftësinë mahnitëse të inovacionit në ndonjë fushë konkrete. Mund të ndodh që ndonjë segment i personalitetit të shkoqitet, duke realizuar në këtë mënyrë autonominë e plotë dhe fuqinë e veçantë. Kështu një skizofrenik kishte zbuluar 16 gjuhë artificiale, secila me fjalorin e begatshëm prej disa mijra fjalëve! Natyrisht, nuk rezultojnë të gjitha sëmundjet mentale në gjenialitet, sikur që as të gjithë gjenitë nuk janë me mendje të çrregulluar; për shembull, Emil zola veten e konsideronte të çmendur, e që aspak nuk ishte, përkundër faktit që dhjetë vjet radhazi vizitoi psikiatrin e vet dr. Tuluzin.

Çfarë ndodh mes partnerëve që ngjajnë nga pamja fizike?

Të ngjashmit...të tërheqin më shumë

Arti i joshjes? Është po aq i lashtë sa edhe bota. Pavarësisht përpjekjeve për të deshifruar sekretet e këtij arti, mbetet gjithmonë diçka e paqartë, sidomos mekanizmat e atraksionit. Midis hulumtimeve mbi të fshehtat e tërheqjes, mbetet gjithmonë njëri që të çudit, joshja midis personave të ngjashëm. Në morinë e rasteve të studiuara, joshja që niset pikërisht nga ngjashmëria rezulton si më e forta dhe lidhja që ndodh pas saj si relativisht më jetëgjata. Por edhe krizat që mund të provojë, si më të fortat, krahasuar me çiftet e tjera. Midis të ngjashmëve gjithçka është shumëfish më e spikatur.

Psikologu anglez Ian-Pentonk-Voak , pohon se ngjashmëria që në pamje përbën elementin themelor të tërheqjes. Më pas është hetuar mbi pëlqimet, hobet, objektet që përdorin partnerët dhe gjithçka tjetër. Ka rezultuar se sa më shumë ngjashmëri të kenë partnerët në këto gjëra, aq më shumë shanse ka që tërheqja e tyre të bëhet më e fortë. Por ka një gjë. Tërheqja dështon, edhe pse ajo është prezent, tek çiftet të cilat nuk kanë ndonjë konsideratë për pamjen e tyre. Kështu për shembull nëse një person gjen një të ngjashëm, ai joshet, por nuk e vlerëson pamjen fizike të tjetrit, duke u nisur nga gjykimi i keq që ka në fakt edhe për pamjen e tij fizike. Ky është rasti i vetëm ku psikologët pohojnë se joshja dështon.

Për çfarë harxhojnë adoleshentët më shumë

“Për gjithçka, për mallra dhe shërbime. Kërkesat e tyre për veshjet janë të larta, si për shtrenjtësisë, ashtu edhe për cilësinë. Adoleshentët përbëjnë grupmoshën që njëkohësisht kërkon edhe më shumë shërbime, nga më të ndryshmet, shumë më shumë se të rriturit. Pastaj ekziston edhe një lloj harxhimi parazitar: kafenetë, që po frekuentohen gjithnjë e më shumë prej kësaj grupmoshe”,-thotë Dragoti.

Gjeni, po mundët një adoleshent pa celular! Në Tiranë zor se mundeni. Njëkohësisht pedagog në Fakultetin e Shkencave Sociale në Tiranë, Dragoti flet prerë mbi këtë temë delikate. Dhe thekson se varësia e adoleshentëve ndaj parave është njëlloj si ajo e një të fiksuari pas drogës. “Mendoj se janë disa faktorë që ndikojnë në raportet që kanë ata me paratë. Dhe njëri prej tyre, ndoshta më i rëndësishmi, është edukata familjare, mënyra se si prindërit i edukojnë që të trajtojnë paratë. Një pjesë e prindërve janë të shtrënguar, kurse një pjesë janë shumë tolerantë. U japin vazhdimisht para fëmijëve të tyre dhe këta të fundit mësohen gjithnjë e më keq. Sa më shumë u japin, aq më shumë duan, derisa arrijnë në një raport varësie ndaj tyre. Dhe kjo rëndohet më shumë nga fakti se adoleshenca është nëj moshë e tillë kur nuk vlerësohet dhe njihet krejtëisht realiteti, kur nuk ka një përfytyrim të saktë të gjërave, të vlerave dhe shkëmbimit”.

Çdo dimër është e njëjta gjë:Stop depresionit dimëror

Gjatë muajve të dimrit shumë persona thonë se ndjehen të përtuar, ndjejnë një trishtim të pashpjegueshëm dhe e kanë të vështirë të përqëndrohen. Në të vërtetë, mungesa e dritës natyrale ndikon në ndryshimin e humorit si dhe në depresionin dimëror.

Çdo dimër është e njëjta gjë

Drita është një faktor tepër i rëndësishëm, pasi organizmi ynë funksionon në sintoni me orën dhe me stinët. Mungesa e dritës (intensitetit dhe spektrit) modifikon funksione të shumta biologjike: truri është në mënyrë të veçantë një gjendër e vogël, epifiti prodhon më tepër melatoninë, e cila provokon një gjendje të përgjumur dhe ul nivelin e serotoninës, duke rritur nevojën për sheqerna (ëmbëlsira, çokollata).

Për ata individë tek të cilët simptomat shkojnë përtej ndryshimit të gjendjeve të humorit, në mjekësi bëhet fjalë për një profil klinik të specifikuar, të emërtuar “SAD”(Seasonal Affective Disorder), domethënë, çrregullime ndjesore stinore. Forma më e njohur e SAD është depresioni dimëror.

Sa ndikim ka stresi tek ne?

Stresi mund të ketë një ndikim serioz në shëndetin tuaj, sidomos nëse ai bëhet kronik. Ai godet zemrën dhe qarkullimin e gjakut, sistemin nervor dhe atë imunitar.Dhe dhimbje gjymtyrësh, ankth e vështirësi në të kuptuar. Të gjithë këto shkaktojnë probleme të dobësimit të arterieve të gjakut, diabetit, astmës, probleme në marrëdhënie me njerëzit dhe sjellje e vakët në shkollë apo punë. Kur ju jeni të stresuar, trupi juaj çliron hormone që shpeshtojnë frymëmarrjen dhe rrahjet e zemrës, dhe japin një vërshim energjish. I gjithë trupi përgatitet të përballet me rrezikun. Kjo njihet si “lufta për luftë”, reagimi në gjendje stresi. Ky reagim në fakt varet nga situata ku ndodheni, kur situata stresuese kalon, trupi kthehet në gjendjen normale. Por pak stres është normal, madje i nevojshëm për të patur një jetë të ndryshueshme dhe interesante. Përgjigjja ndaj stresit mund të jetë i dobishëm kur reaksioni i shpejtë ndaj tij bëhet i dobishëm. Prapseprapë , mund të vështirësojë aftësinë tuaj për t'i dalë ballë detyrimeve komplekse dhe interaktive me njerëzit që ju rrethojnë. Në qoftë se ju ndiheni të shtypur nga një gjendje mbistresante për një periudhë të shkurtër kohe ju mund të filloni të ndiheni të dobët dhe të shfaqni probleme shëndetësore. Lajmi i mirë është se mund të gjeni rrugë, që ju shpien drejt indiferencës dhe shpenzimin e kohës me të tjera plane që nuk ju lënë të mendoni rreth stresit.

F,Bruqi

Leter e hapur drejtuar Adem Demacit

Nga Blerim Namani


Zoti Demaçi, intervistën e Shkelzen Gashit të bërë me ju, pasi që e lexova, e rilexova sërish!Duke mos u besuar syve të mi se çka po lexoj, shikova sërish se me kënd ka berë ketë intervistë zoti Gashi!Edhe pse nuk është hera e parë që ju jepni intervista të tilla kundër kombëtare! E pa besuar, por e vertetë, dje ishit simboli i rezistences kombëtare, idhëtar i bashkimit kombëtar, prej ribashkimit kombëtar kaluat në pavarësi, prej pavarsisë në Ballkania e kantone! Vallë, shtrohet pyetja ku do të perfundojnë fantazitë e tua?!
Kjo intervistë m'i freskoi ndjenjat që kisha në kohën kur ju ishit në burg e ne rinia duke ia dhenë besën njëri-tjetrit se do ta ndjekim rrugën tënde deri në realizimin e aspiratës sonë shekullore për ribashkim kombëtar.
Prandaj, para se të hyjë më thellë në analizën e intervistës suaj, zoti Demaçi, po i rikthehem ditëve të rinisë, kur rrugëve të Besianës,unë me shokët dhe shoqet e idealit, si një fëmijë i vogël që isha në atë kohë, me gurë në duar, para tankëve serbe duke brohoritur emrin tënd "Adem Demaçi". Jo, z Demaçi, për ne nuk ka emër të shenjtë nëse dikush largohet nga rruga kombëtare. Për ne emra të shenjtë janë vetëm emrat e deshmorëve.
Lavdi Deshmorëve të Kombit!
Për ne emër i shenjtë është emri i Nënës Shqipëri Etnike si edhe hymni dhe flamuri kombëtar, para të cilit jemi të betuar se tërë jetën do të punojë, veprojë dhe luftojë për çeshtjen tonë të pa zgjidhur kombëtare, deri në çlirimin dhe ribashkimin e të gjitha trojeve shqiptare në një shtet të vetëm kombëtar.
Pastaj, me rikujtohet kur dole nga burgu herën e fundit e përgjithmonë, ne kemi festue lirimin tuaj nga burgu duke shpresuar se tash e kemi një prirës, një lider,pra,idolin tonë në mesin tonë dhe se do të vazhdojmë rrugën tonë të veshtirë e me shumë sekrifica drejt ribashkimit kombëtar.
Zoti Demaçi, po të me duhej ta sulmoj një intervistë të ndonje politikani servil, shqipfolës të cilët me zell po e përkrahun ndarjen e Kosovës dhe po pengojnë procesin madhor të ribashkimit kombëtar, atë do ta bëja me gjithë deshirë. Por, më duhet të shkruaj kundër ish idolit tim,këtë e bëjë me dhimbje në zemer. Them me dhimbje sepse qenka shumë rëndë kur njeriu i idealit të tradhton dhe leshon rrugën kombëtare. Nuk kam menduar kurrë në jetë se do të detyrohem të shkruaj kundër teje z.Demaçi. Por,siç u shpreha edhe më heret atë besen që kam dhenë, atë do ta mbajë deri ne vdekje dhe "rrugën tënde të vjetër " për ribashkim kombëtar do ta vazhdojë dhe nga kjo rrugë mund të më largojë vetëm vdekja!
Dhe po betohem se nuk do të leshojë kurrë pe, ashtu siç po vepron ish idoli im i dikurshëm,Adem Demaçi!
Kurse sa përket "rrugës tënde të re" për krijimin e projektit Ballkania,pra të një konfederate me Serbinë dhe Malin e Zi edhe këtu të betohëm se ketë projekt do ta kundërshtojmë dhe luftojë terë jetën.
Tash po i rikthehem intervistes suaj Zoti Demaçi, ku ndër të tjera thatë :"rruga të cilën e keni ndjekur për ribashkim kombëtar ishte një fantazi, dhe se t'u deshën 10 vitë ta kuptosh se ishte një vlerësim i gabuar sepse keni shpresuar në ndihmë nga Rusia e pastaj nga Kina". Zoti Demaçi, rruga që kemi zgjidhur në atë kohë ka mundur të jetë e pasukësesshme, por ideja për ribashkim kombëtar nuk ishte e gabuar, prandaj kjo edhe bëri emrin tënd një simbol të rezistences, kjo të bëri "Nelson Mendela i Kosovës" dhe u bërë shembull për rininë kosovare dhe mbarë kombëtare.
Dje ishe simbol i rezistencës, kurse sot dëshiron të ua dhurosh serbëve një kanton serb në Kosove!
Dje ishe simboli i rezistences,kurse sot dëshiron kanton të shqiptarëve në Serbi, Maqedoni dhe në Mal të Zi!
Zoti Demaçi a mos po dëshiron që ta besh Kosovën, Zvicerr,a?! Me kantone ! Kjo, ide e "kantoneve" jo vetëm se është kundër kombëtare por edhe jo reale, sepse, p.sh. Zvicrra është një shtet multietnik i krijuar me dëshirën dhe komprimisin e banorëve që jetojnë në atë treva për të mbajtur një balancë gjeopolitike në mes të fuqive të medha gjermane,franceze dhe italiane. Pra, është një lloj komprimisi i këtyre kombeve.
Serbëve nuk iu takon asnjë kanton në Kosovë dhe kjo fantazi e jueja nuk do të behët kurrë realitet sepse Kosova dhe pjesët tjera të Shqipërisë që kanë mbetur jashtë kufijve të Shqipëris londoneze janë si pasojë e pushtimeve dhe kolonizimeve të dhunshme të shteteve fqinje dhe aprovimeve të këtyre kolonizimeve nga Fuqitë e Mëdha e jo si komprimis në mes serbëve,maqedonasve,malazezëve, grekëve dhe shqiptarëve.
Te ndalemi edhe pak te "kantonet" e shqiptarëve në Serbi, Maqedoni dhe Mal të Zi". Zoti Demaçi duke dashur kantone të serbëve në Kosovë dhe të shqiptarëve në Serbi, Maqedoni dhe në Mal te Zi, po e krahason popullin shqiptar autokton që jeton në ato treva të veta etnike me kolonizatorët dhe pushtuesit serbë në Kosovë! Dhe kjo është e padrejtë, sepse Lugina e Presheves, Lugina e Vardarit dhe Malësia e Madhe janë treva etnike shqiptare të kolonizuera nga Serbia, Maqedonia dhe Mali i Zi dhe ka ardhur koha qe të mos ketë më koloni në këtë pjesë të Evropës. Dhe keto treva të lartpërmendura nuk duhet të kenë asnje lloj "kantoni" por duhet që se bashku me Kosovën, Çamerinë dhe Toplicën t'i ribashkangjitën Nënës Shqipëri. Çdo zgjidhje tjetër e këtyre problemeve do të jenë të përkohshme dhe nuk do të ketë paqë në Gadishullin Ballkanik kurrë, përderisa krijohen krijesa artificiale dhe jo natyrore.
Ky është realiteti zoti Demaçi e jo fantazitë e t'ua të ashtuquajtura "kantone","Ballkania",etj. Dhe me këto deklarata kundër kombëtare iu bashkove me apo pa vetëdije titistëve të përbetuar siç janë p.sh. Veton Surroi.
Me keqardhje me duhet të konstatoj se me deklaratat e tua për Ballkani,konfederatë me Serbin,etj. ju afruat deklaratave të Esat Pashë Toptanit !...
Në "Tribuna de Gjenevë" të 4 shtatorit 1918, ky renegat i kombit, me gjuhën e tij prej tradhtari, i përgjigjej pyetjes "Sikur të krijohet një konfederatë ballkanike a do të merrnit ju pjesë në të?: "S'ka dyshim se po. Unë mendoj se Evropa duhet t'i bëjë sytë katër para se të lërë vatra me zjarr jo të shuar mirë në gadishull, nga ku shpërtheu lufta e madhe. Gjëja më e mirë është që Evropa t'ua lërë Ballkanin popujve ballkanikë". Dy ditë më vonë, Esat Pashë Toptani, në gazetën "Jeurnal de Geneve" thelloi tradhtinë: "Me të gjitha fuqitë e mia kam bërë ç'ish e mundur për të lehtësuar shkuarjen e serbëve drejtë Durrësit dhe kam qenë pikërisht mbi kodrat përreth qytetit që unë për tri javë rresht kam luftuar bashkë me italianët kundër austriakëve" dhe plotësonte :"Unë, përkundrazi do mendoja krijimin e konfederatave të vogla, si ajo e Zvicrës", duke aluduar për federatë serbo-shqiptare.Burim ky nga libri"Gjenocidi serbomadh dhe qëndresa shqiptare"të Shaban Brahës(f.247).Vallë, si është mundur, z. Demaçi të keni të njëjtën retorikë si Esat Pashë Toptani, 88 vjet më parë?!
Vetë ideja për krijimin e një shteti "kosovar", duke formuar kështu një "komb kosovar" me një flamur dhe hymn kombëtar kosovar, çka Z.Demaçi e përkrah, janë ide të vjetëra titiste. Dhe vetëm shovenistët sllavo-grekë patën urrejtje ndaj simboleve të shenjta të Shqiptarisë siç janë flamuri dhe hymni dhe gjatë tërë historisë, bënë gjithçka vetëm e vetëm të na i zhdukin këto simbole kombëtare në të cilat krenohet çdo shqipëtar.Kombët, hymne, flamujt, etj. këto nuk krijohen sepse dikush dëshiron, por këto lindën shekuj e shekuj më parë.Shteti i pavarur "kosovar"do të ishte një krijes artificiale e ngjajshme me krijesen po ashtu arificiale të "Republikës së Mirditës"të viteve të para pas marrjes së pavarësis së Shqipëris,projekt ky i realizuar nga disa agjentë të Serbisë!
Zoti Demaçi, ish idoli im në intervistë me Shkelzën Gashin ndër të tjera deklararove : "Edhe po që se Kosova e fiton pavarësinë, unë do të jem idhëtar i projektit Ballkania! Po çka po të duhet konfederata me Serbinë e Malin e Zi o Ademo! Dhe me pastaj shtuat në intervistë se: "Duhet të lidhemi me Serbinë dhe Malin e Zi, që të iu tregojmë atyre se nuk mbajmë inati, etj"!
"Me Shqipërinë s'ka kuptim Ballkania se ata nuk na kanë vrarë kurse me Serbinë ka kuptim se ata na kanë vra dhe na kanë masakrue".Këto fjalë rrjedhen nga goja e juaj, Zoti Demaçi! A thua po dashka për të vra dhe masakruar dikush që të bashkohesh me të! Zoti Demaçi, kjo deklaratë sa është kundër kombëtare, është edhe aq qesharake. Ke bërë pikësepari vetvetën qesharak, ke ofenduar rëndë shokët me të cilet ke punuar për bashkim kombëtar, ke ofenduar familjet e dëshmorëve të cilët nuk dhanë bijët e bijat e tyre për konfederatë me Serbinë, ke ofenduar të gjithë atdhetarët dhe çdo shqiptar në rruzullin tokësor e posaçerisht ke ofenduar emrin tënd dhe ke lëshuar rastin që të hysh në librat e shenjta të historisë sonë të lavdishme si një simbol i rezistencës dhe simbol i ribashkimit kombëtar.
"Ne mund të bashkohemi me Shqipërinë, por atëherë dalin kundersharët tonë e thonë: ja, ne iu kemi thenë se po krijohet Shqipëria e madhe"! Shif mendjen e lehtë të zotit Demaçi! Na qenka kjo një arsye që ne të heqim dorë nga bashkimi kombëtar! Të nderuar lexues "ne duhet të heqim dorë nga ajo çka na takon vetëm qe të paraqitemi si një popull që nuk mbajmë inati, se nuk jemi hakmarrësa dhe se nuk jemi destruktiv" kështu deklaroi zoti Adem Demaçi, i cili si duket kurrë nuk është ndalur për të menduar pse armiqtë e Nënës Shqipëri, qofshin ata serbo-sllavo-maqedonasit, qofshin grekët,nuk u paraqitën kurrë gjatë terë historisë të tillë, pra liridashes e jo gjakpirësa.

Zoti Demaçi në intervist thua: "se ke lexuar shumë në kohen kur ke qenë në burg", a thua vallë ke mesuar diqka nga ai lexim?!!
Siç duket asgje! Përkundrazi,ke humbur frymën kombëtare. Konstatoj kështu sepse: po të kishe kuptuar Rusin siç thua, do të kishe kuptuar se çdo krijesë artificiale nuk ka jetë të gjatë. Kjo ndodhi edhe me vetë Bashkimin e Republikave Socialiste Sovjetike(BRSS), kjo ndodhi me ish Jugosllavinë dhe kjo do të ndodhë edhe me Serbinë, Maqedoninë, Malin e Zi dhe Greqinë, sepse edhe këto janë krijesa artificiale,të shtrira ndër të tjera edhe mbi kurrizin e popullit shqiptar. Prandaj, edhe "Ballkania",pra konfederata e jote me Serbinë dhe Malin e Zi do të jetë e pajetëshme ,ashtu siç ishte e pajetëshme edhe federata "serbo-shqiptare"e Esat Pashë Toptanit!
"Fati ia zgjat dorën guximtarit" me ketë fjal të urtë popullore nga Sami Frasheri,po e përfundoj këtë letër të hapur Z.Demaçi.Atdhetarët do ta vazhdojmë rrugën, punën dhe luftën për ribashkim kombëtar me guximtari edhe pa ty. Ju leshuat rrugën kombëtare,prandaj,ndal edhe fantazitë e tua dhe deklaratat kundër kombëtare të cilat i sherbejnë vetëm armiqëve të Nënës Shqipëri.

Luftonte Nait Hasani për liri

From : Bruqi Flori
Sent : Friday, September 22, 2006 5:16 PM
To : art-cafe@alb-net.com
CC : bruqi-flori@hotmail.com
Subject : Flori Bruqi:Luftonte Nait Hasani për liri


Nait Hasani

Nait Hasani u lind më 15 janar të vitit 1965 në fshatin Randobravë, komuna e Prizrenit, nga prindërit: babë Xhemaliu dhe nënë Fahria (mbiemri i vajzërisë Hoti nga Samadraxha). Naiti ka të kryer Fakultetin Filologjik në Universitetin e Prishtinës. Veprimtaria e tij ishte e hershme, qe nga shkolla e mesme e pastaj ne Unionin Studentor. Prandaj qysh herët filloj të përndjeket nga policia.

Herën e parë është dënuar në Gjykatën e Qarkut të Prizrenit, me 3 vite e gjysmë, nga kryetari i Gjykatës së Qarkut të asaj kohe, Orhan Rekathati. Dënimin e ka vuajtur deri në ditën e fundit dhe ka qëndruar në shumë burgje nëpër Kosovë (Prizren, Gjilan, Dubravë). Është liruar më 2 qershor të vitit 1987 nga burgu i Mitrovicës.

Për herë të dytë u dënua më 27 shtator të vitit 1988, nga e njejta Gjykatë me 6 vite e gjysmë burg. Kësaj radhe i vuan vetëm 19 muaj burg, meqë bëhet amnestia për të gjithë të burgosurit politik. Nga burgu lirohet me 23 prill të vitit 1990.

Për herë të tretë arrestohet në nëntor të vitit 1992 dhe mbahet 40 ditë në burg.

Herën e fundit(të katërtën) arrestohet më 28 janar të vitit 1997. Kësaj here Naiti kindapohet dhe për një muaj nuk është ditur asgjë për fatin e tij. Pas dy ditësh ai ishte dërguar në spitalin e Prishtinës në gjendje të pavetëdijshme me lëndime të rënda në kokë, në stomak dhe krahrorë (i kishte dy brinjët e thyera). Në spital ishte i evidencuar si personi N.N. Nga spitali nxirret në gjendje të pavetëdijshme dhe vetëm pas një muaji kuptohet se ai ishte mbajtur në një bazë të fshehtë të sigurimit sekrtet shtetëror në Ajvali. Gjatë tërë kësaj kohe ndaj ti ishin përdorur torturat më çnjerëzore. Pas gjashtë muajsh i ngritet aktakuza, kurse pas nëntë muajsh fillon gjykimi, i cili zgjat një muaj e njëzet ditë.

Naiti gjatë seancës kryesore, në fjalën e mbrojtjes, dhe fjalën përfundimtare, do të paraqes pikëpamjet e tij politike, do të njoftoj opinionin e brendshëm dhe atë ndërkombëtar se kush po bën terror në Kosovë, si dhe do të parashikoj se çka do të ndodhë në të ardhmën e afërt. Ai në gjyq tha: "Kosova do të fitoj në qoftë se jo me dialog atëherë do të fitoj me luftë". Naiti nuk frikohej nga dënimi që do ti shqiptohej sepse ishte i sigurtë se populli i tij nuk po e dënonte, atë po e dënonte gjyqi i okupatorit, por brengosej se në kohën kur më së shumti kishte nevojë populli për ndihmën e tij, ai nuk mund ti ndihmonte. Ai tha: "Edhe 101 vite po të më dënoni nuk do të brengosem, por brengosem se nuk po mund t’i ndihmoj popullit tim". Në këtë gjykim Naiti dënohet me 48 vite burg. Por me qenë se sipas ligjit penal te Jugosllavisë dënimi maksimal ishte 20 vjet, atëherë Naiti dënohet me 20 vjet burg të rëndë. Gjatë gjitë kohës së mbajtjes së tij në burg, ai do të maltretohet fizikisht dhe psiqikisht nga organet e burgut, por do të qëndroj gjithnjë stoik dhe i papërkulur.

Pasi që lufta kishte filluar në Kosovë, në qershor të 1998, në qelinë e burgut në Prishtinë, vjen për ta vizituar ministri serb i drejtësisë dhe e pyet:"Se çfarë mendon të bëj pas njëzet vjet burgimi?", Naiti i përgjigjet: " Jo pas njëzet viteve, por pas një kohe shumë të shkurtër, unë do të jem i lirë, kurse ju do të jeni të burgosur". Me 16 qershor të vitit 1998 së bashku me disa shokë të tjerë e dërgojnë në burgun famëkeq të Mitrovicës së Sremit. Në këtë burg ai do të mbahet shumë kohë në vetmi dhe do të maltretohet fizikisht dhe psiqikisht pandërprerë për një kohë të gjatë. Gjatë qëndrimit në këtë burg, drejtori i këtij burgu, ia kishte sjellur në qeli përveç delegacioneve të tjera edhe kriminelin Arkan për ta frikësuar. Por, Naiti si gjithnjë, ishte sypatrembur dhe ky provokim fare nuk bënte përshtypje tek ai. Pas qëndrimit mbi dhjetë muaj në këtë burg të tmerrshëm, bashkë me shokë e këthejnë në burgun e Nishit, ku e pret kordoni i gardianëve për ta torturuar atë dhe shokët e tjerë. Derisa një të burgosur që ishte para tij e kishin goditur me një mjet të fortë dhe ai ishte alivanosur, kurse gardianët vazhdonin ta godisnin, Naiti arrin ta mbuloj të lënduarin dhe të njejtën kohë e bartë për në dhome, kurse goditjet dhe shfryerja e mllefit shoven të gardianëve vazhdonte në trupin e Naitit. Pas tri ditëve të qëndrimit në Nish (26-29 prill 1999) e transferojnë në burgun e Dubravës. Naiti ishte i sigurtë se grumbullimi i të gjithë të burgosurve shqiptarë në burgun e Dubravës bëhej me qëllime të caktuara dhe e dinte se përfundimi do të ishte tragjik, ashtu edhe ndodhi. Pas bombardimit të burgut nga aeroplanët e NATO-s, ku vriten 23 të burgosur dhe plagosen shumë të tjerë në mesin e të cilëve ishte edhe Naiti, 22 dhe 23 maj gardianët, policët, ushtarët dhe paramilitarët si dhe të burgosurit serb, do të vrasin edhe mbi 150 të burgosur të tjerë si dhe do të mbesin shumë të plagosur (mbi 200). Naiti edhe pse i plagosur rëndë në krahëror, ai kurrë nuk do të ndalet në organizimin dhe dhënien e ndihmës së parë të plagosurve. Në ato ditë të tmerrit, kur kriminelët serb vrisnin të burgosurit shqiptarë me gjakftohësinë më të madhe dhe pandërprerë, të burgosurit e në veçanti të plagosurit, mbështetjen më të fuqishme e shihnin pikërisht te Naiti, i cili me vullnetin dhe moralin e tij, arrinte të mbillte optimizmin tek të burgosurit.

Naiti edhe në momentin (23 maj 1999) kur ishte e sigurtë se të gjithë të burgosurit shkonim drejt vdekjes arrin të gjej forcë dhe ju drejtohet atyre duke ju thënë: "Ne sot po vritemi por ky gjak i yni do të siguroj lirinë e Kosovës, të cilën e dua më shumë se veten time". Pas këtyre fjalëve të gjithë të burgosurit u përshëndetën e u përqafuan dhe u nisën drejt vdekjes pa u frikësuar. Pra, ishin fjalët e Naitit të cilat atyre u dhanë motiv dhe guxim. Fatbardhësisht, kësaj radhe, nuk ndodhi ajo që kishte ndodhur vetëm një ditë më parë kur pas një rreshtimi që u kishin bërë të burgosurve, i kishin gjuajtur ata prej të gjitha anëve dhe me gjithë arsenalin ushtarak që kishin pasur.

Me 24 maj Naitin e dërgojnë në burgun e Lypjanit ku pas 17 ditë qëndrimi në këtë burg, me 10 qershor 1999 e dërgojnë në burgun e Pozharevcit, dhe ashtu të plagosur e maltretojnë fizikisht deri në alivanosje. Pas qëndrimit afër katër muajsh në këtë burg e dërgojnë përsëri në burgun e Mitrovicës së Sremit, ku do të mbahet deri në rrebelimin e të burgosurve serb. Pas këtij rrebelimi, Naiti transferohet në Burgun Qendror të Beogradit, burg në të cilin kushtet janë shumë të këqija. Por Naiti edhe pse ende me predhë në krahëror dhe gjendje shëndetësore jo të mirë qëndron burrërisht dhe i papërkulur, ashtu siç qëndrojnë edhe shumë shokë të tjerë. Naiti me shokë qëndrojnë dhe e mbajnë kokën lart, por vallë si qëndron dhe si ndihet bashkësia ndërkombëtare kur lejon pushtetin serb t’i mbaj ende nëpër burgje shqiptarët që deshën të jetojnë edhe ata të lirë sikur edhe popujt tjerë?! Pushteti serb i di vlerat që i ka Naiti, prandaj edhe nuk e liron. Po si lejon bashkësia ndërkombëtare sjelljet kaq cinike të pushtetit serb?

Lirimi i Naitit me shokë do të sjellte energji të re në Kosovë. Ata do të sjellin stabilitet në Kosovë, sepse pa lirimin e tyre nuk do të ketë qetësi në Kosovë.


Nait Hasani




Nait Hasani was born on January 15, 1965 in Randobrava near Prizren. His parents are his father Xhemaliu and mother Fahria (maiden surname Hoti from the village of Samadraxha). He finished his studies in the Philosophic Faculty- Albanian literature. He began his political activities very early, when he was in high school and later in the university's Student Union. So from very early on, police persecuted him. Now he is in prison for the fourth time by the Serbian regime.

In 1983, he was sentenced to 3.5 years in prison by the president of the Court, Orhan Rekathati. He served his sentence to the last day in several prisons in Kosova (Prizren, Gjilan, Dubravë). He was released from Mitrovica prison on June 2, 1987.

The second time he was arrested, he was sentenced on September 27, 1988 from the same Court to six and half year’s imprisonment. This time he served only 19 months of his sentence, because of an amnesty for all political prisoners. He was released from prison on April 23, 1990.

The third time he was arrested on November 1992, and he was sentenced to 40 days imprisonment.

The last (the fourth) time, he was arrested on January 28, 1997. This time Nait was illegally abducted and for one month nobody knew anything about his fate. Apparently he was severely tortured during this time. After two days he was sent to Prishtina Hospital in an unconscious state with heavy wounds on his head, stomach and breast (he had two bones broken). Records at the hospital show he was registered as "person N.N." From the hospital, he was then taken still in an unconscious state and after one month it was finally learned that he was being kept in a secret base of Serbian State Security in Hajvali. During all this time he suffered extreme inhumane torture. After six months, he was charged, and after nine months his trial started, which was one month and twenty days long.

Nait, during the main session of his defense speech, presented his political views. He informed the international and national community that the Serb regime was exercising terror in Kosova, and he predicted what was going to happen in the near future. In court he said: "Kosova will win if not with dialog then with war". Nait was not afraid of the punishment that he would be given. He knew that his people were not sentencing him, but that an occupation court sentenced him. However he was worried that he would not be able to help his people when that help was needed. He said: "You can sentence me to 101 years imprisonment I am not worried, but I am worried that I will not be able to help my people". In this trial he was sentenced to 48 years imprisonment. But because according to Yugoslav Penal Law the maximum punishment was 20 years, Nait was sentenced to 20 years imprisonment. During all this time in prison, authorities continually physically and psychologically mistreated him, but he stayed stoic and unbending.

After the war started in Kosova, on June 1998, in his cell in Prishtina prison, he was visited by the Serb minister of justice who asked him: "What do you plan do to after 20 years imprisonment?" Nait answered: "Not after 20 years, but after a short time, I will be free and you will be in prison". On June 16, 1998 together with some other friends, he was transferred to the notorious prison of Sremska Mitrovica in northern Serbia. In this prison, he was kept in isolation for a long time and during the entire time, he was under extreme physical and psychological torture. During the time he was kept in this prison, the director of this prison brought to visit him many delegations and among them was the notorious criminal Arkan.

But, Nait has always stayed brave and these provocations didn't make an impact on him. After ten moths spent in this notorious prison, he and the other Albanians were transferred to Nish prison where a guards' cordon waited to torture them. When one prisoner was hit so hard that he became unconscious and guards continued to hit him, Nait managed to cover the hurt prisoner and to carry him to his prison room, while the guards continued to spend their chauvinist anger by hitting Nait's body. After three days (April 26-29,1999) spent in Nish prison he together with all other Albanian prisoners were transferred to Dubrava prison in Kosova. Nait was certain that this gathering of all Albanian prisoners in Dubrava prison was planned for a tragic end, and that is what happened there.

During the bombardment of Dubrava prison by NATO planes 23 prisoners were killed and many others were injured, among them Nait. On May 22 and 23, 1999,guards, police, soldiers, and paramilitary and also Serb prisoners shot and killed more than 150 Albanian prisoners and injured many others (more than 200). Nait was badly injured in his breast, but again, he never stopped organizing and giving first aid to other injured prisoners. During those horrible days, when Serb guards and criminals in cold blood killed the Albanians, prisoners and especially wounded prisoners, looked for their strongest support in Nait, who with his will and moral courage managed to bring some optimism to them.

Nait in the moment (May 23,1999) when it was certain that all prisoners were going towards their death, he found the strength to say to the others: "Today we are going to be killed, but this blood will secure freedom for Kosova, which I love more than myself". After those words, all prisoners saluted each other and went toward death without fear. So, Nait's words give them a motive to be brave. Fortunately, this second time wasn't the same as the day before when the prisoners were assembled in the courtyard, and then they were shot at from all sides with all kinds of military arsenal.

On May 24, Nait was transferred in Lipjan prison in Kosova without medical treatment for his serious injuries. After 17 days, on June 10, 1999, the day after the war ended, he was sent to Pozarevac prison in Serbia, still suffering from his grave wounds from Dubrava massacre. In Pozharevac, he was beaten again until he lost his consciousness. After four months spent in this prison, he was transferred to Sremska Mitrovica prison in northern Serbia, where he stayed for nearly one year until the rebellion of Serb prisoners. According to international law, he and all the others should have been released immediately following the end of the hostilities.

After the Serb prison riots, he was transferred to Belgrade Central Prison, the prison where conditions for Albanians are very bad. There are reports that there is not even enough air for the Albanians to breathe. But Nait, even with piece of bomb still in his breast, remains stoic and brave, as do many others. Nait and other prisoners are stoic and brave but how does international community feel when leave Serbian regime to keep them still in prison simply because they are Albanian and did not silently submit to brutality and repression.

Release of Nait and other prisoners will bring new energy in Kosova. They will bring stability in Kosova because without their release there is not going to be peace in Kosova.




Poezi

Dikur

Afër teje kur isha,
Wmbëlsinë e buzëve shijoja,
Qartësinë e syve shihja,
Shushurimën tingëlluese të flokëve ndjeja,
Larg teje, sot, ndjej vetminë,
Era buzët m'i shkrumon,
Shpirti s'ka, s'gjen qetësi,
E freskët është puthja
Kujtimi për ty!

24.10.1999

Për Shqipëri

Bora parë Kosovën mbuloi
Gjakun jo, s'e fshin dot
Shkruar është me barot
Burrat e shqipes ngritën zanin
Për të gjallë s'e lëshojmë vatanin
S'vritet shqipja në flamur
Gjokset tona shkëmb e gurë.
Në çdo gurë nga një flamur,
Tanë Kosova është aty.
Kjo është pushka e 78-tës
Me të u bë luftë e 12-tës
Amanet djalë pas djali
Brez pas brezi amanet
Shpata Gjergjit ndrittë përjetë,
Shembi Sulltana, Perandori,
I gjallë është kujtimi për ty.
Pushka Lidhje, besa-besë,
Nga Presheva deri në Prevezë
Nga Ulqini deri në Shkup,
Gjithë shqiptarët janë një trup
Nuk mund kush me na nda,
Jemi nënë, jemi vëlla
Pushkë e zjarrë I 98-tës
Është amanet I 12-tës
PËR SHQIPËRI!

27.11.1999

Miqve

Në kohë të turbullta me furtunë
Natën, ditën në çdo vend
Shtëpi më shtëpi e votër më votër,
Fjala (juaj) e urtë, hapte dritë në errësirë.
Fjala juaj thynte shkëmbinj,
Ndizte zemrat, bindte njeriun,
Atje, ku s'hapte rrugë fjala, urtësia,
Hapte rrugë pushka, liria!

Shtator 1999

Vështrim i ëmbël

Lehtë-lehtë, përkdhela,
Flokun tënd të butë,
Butësisht tingëlloi
Heshtjen theu,
Lëvezjet ngrite nalt,
Mallshëm në sy
Ëmbël më vështrove.
Gjaku ziente në damar
Zemra zjarr shpërthente
Shpirti gufonte hove-hove
Buzëgjaket e njoma,
gjak pikonin
në përqafim dashuruar
më vështrove ëmbël!

21.11.1999

Rrezes sime

Hyre si rreze dielli,
Në hapsirën e errët,
Me pamjen tënde të bukur,
E thjeshtë e ëmbël e druajtur.
Me vetulla hark të thyera,
Me ballë të dritëzuar,
Shkëlqeve...
Në jetën time
Yjëzon si yll!

22.11.1999

Mikut tim ushtar

As qielli kur bubullinte me lemeri,
As shkrepëtimë e rrufesë kur flakronte,
As shiu s'të lagëte në hapsirën e hapur,
As s'të ngrinte acari me fortunë.
Në sup pushkën, për nder-armë!
Syrin në nishan I heshtur si nata,
Vigjiloje pafrymë në istikam,
I ashpër në pre, si shqiponjë
Ishe i lidhur me tokën , shpirtërisht!
As gjyletopi s'të luante nga vendi,
Në mbrojtje të atëdheut, sinqerisht!
Deri në flijim, deri në amshim!

30.11.1999

Nëntori i tretë

Shikoni vëllezër, ja, shikoni
Në çdo shkëmb e çdo gurë
Në çdo shtëpi e çdo votër
Nëntori I tretë shëndritë si nuse
Në Kosovën e kuqe.
Shikoni vëllezër, ja, shikoni
Si valon në qiellin e përflakur
Flamuri kuqezi në ballë
Me shqipen krenare
Në Kosovën legjendare.

25.11.1999

Rrugëtim jetësor

I bukur si pranvera,
I dashur si natyra,
I ëmbël si lulet,
I shtrenjtë si liria.
Në rrugëtimin jetësor,
Mbuluar me flamur,
Rrezaton si yll!

30.11.1999

Pranvera e lulëkuqeve

Ditët muajtë kalonin
Natyra lulëzonte
Pranvera shpërthente me vrull
Trolli gjemonte nga brenda
Nga toka dilte UÇK
Kosova ende vuante në robëri.
Tokë e shqiptarit, ujitej, kuqej në gjak,
Lulëkuqet binin përditë
Shqipja valvitej në bajrak,
Njësitet çlirimtare luftonin
Luftonte Kosova për liri.

28.11.1999

Mikut

Aty,
Në vetminë e kësaj dhome,
Ulur në shtrat
Me prangat në dorë,
Me fjalën shpatë,
Me barrën e kohës,
Rrinte I ngrysur,
Me vetulla të kërleshura,
Me sy të zjarrtë!
Me zë lirie,
Burri I Kosovës!

20.11.1999

Vjeshtë e parë

Vjeshta sivjet duket erdhi më herët se të tjerat,
Të korrurat sapo kanë përfunduar në hambare,
Fryteve të saj u gëzohen të tanë,
Bukën e të korrurave në sofër e kanë të gjithë,
Në këtë vit acari do të jetë më I butë,
Në zemra do të ketë më shumë dashuri.
Në shkolla gëzime, klithje kalamajsh, lumturi
Vjeshta e parë , më matet se do të jetë pranverë!

20.10.1999

Gështenja

Në odat tona,
Bukë në sofër
Kur,
s'kishim
bukë!

2.11.1999

Bjeshka flet
(Deçanases)

Historia ishte mbyllur, aty afër,
Rrëzë bjeshkëve në një dhomë,
Në ballë zinte njërën anë skllavëria,
Tok me të rrinin modernia, barbaria,
Në këmbë mbanin shekullin njëzetë,
Aty flisnin kohët, shekujt me të sotmen
Arti mbi të bukurën zinte këndet
Kombëtarja, e dashura, ardhmëria në çdo vend,
Me dhunë dhunuesi dhunon vetën e vetë,
Barbaria, skllavëria jepnin shpirt,
Aty u vra shekulli njëzetë!

21.10.1999

Heshtja që flet

Nuk heshtën galeria, artistja,
Kur, njerëzit heshtnin, sepse
jeta ishte më e fortë se vdekja

21.10.1999




Përgatiti për art-cafe dhe Floart:Flori Bruqi

Prishtinë,22.09.2006.


--------------------------------------------------------------------------------

Flori Bruqi:Pavarësi me kushte për Kosovën

Statusi për pavarsi të Kosovës në dhjetor 2006.

Nëplatformën politike të presidentit të ndjerë të Kosovës, Akademik Dr.Ibrahim Rugova ishte se pavarësia nuk duhet të jetë çështje negociatash. Shpesh herë ka kërkuar prej ShBA-ve dhe shteteve anëtare të BE që të njohin pavarësinë e Kosovës, përkundër rezistencës serbo - ruse.

Nëntë muaj pas vdekjes së Aklademik Rugovës, dëshira e tij është shndërruar në mundësi politike nga lideret kosovarë:Prof.dr.Fatmir Sejdiu,gjeneral Agim Çeku,Kolë Berisha,gjeneral Ramush Haradinaj,Akademik Nexhat Daci,gjeneral Hashim Thaqi,gjeneral Fatmir Sejdiu etj.

Kjo u bë e qartë në fillim të shtatorit edhe prej presidentit serb Dr.Boris Tadiq, pas vizitës së tij në ShBA dhe takimeve më zëvendëspresidentin Çejni dhe sekretaren e shtetit të SHBA-ve Kondoleza Rajs.

Boris Tadiq, pranoi se në çështjen e Kosovës ekzistojnë mendime të ndryshme dhe se nikoqirët amerikanë i kanë thënë se preferojnë një lloj pavarësie të Kosovës. Përpjekjet e tija për të bindur Uashingtonin që Serbia të ruajë një llojë suvraniteti mbi Kosovën nuk kanë hasur në mirëkuptim.

Mirëpo për ardhmërinë e Kosovës vendos Këshilli i Sigurimit dhe për këtë nuk mjafton vetëm mendimi i SHBA-ve.

Anglia është në kursin e njëjtë me SHBA-të, ndërkohë që Franca ka më shumë rezerva ndaj krijimit edhe të një shteti të ri në Ballkan.

Shikimet janë drejtuar nga Republika e Kinës dhe mbrojtësi i serbëve presidenti Vlladimir Putin,i cili ditë më parë ka paralajmëruar mundësinë e përdorjes së vetos kundër pavarësisë së Kosovës.

Sfondi i kësaj deklarate është si duket ngritja e çmimit të votës ruse në Këshillin e Sigurimit.

Kjo të kujton kohën në prag të fillimit të bombardimeve kundër Jugosllavisë, për të cilën shkruan edhe i delegauari i BE në negociatat për Kosovën, austriaku Volfgang Petriç.

Ministri i jashtëm rus Igor Ivanov në atë kohë kundërshtonte verbalisht shumë ashpër këto qëllime, por Rusia nuk donte destabilizimin serioz të raporteve me perëndimin.

Edhe në rast përsëritje të një skenari të këtillë, diplomatët perëndimorë para shumë vitesh e kanë thënë se Rezoluta 1244 e KS të OKB është vetëm fazë kalimtare drejt një zgjidhje përfunditmare.

Po si duhet të duket dokumenti i cili parashikon pavarësinë Kosovës dhe mund të jetë i pranueshëm edhe për Rusinë?

Aktualisht në qarkullim janë shumë opcione, por e sigurt është se në këtë dokument nuk do të përdoret fjala Pavarësi.

Në një tekst të gazetës së përditshme të Beogradit "Politika" thuhet se shtetet tjera do t'u lihet e hapur mundësia që të njohin apo jo pavarësinë e Kosovës.

Duhet të hartohet një dokument i gjërë, ku të përshkruhet edhe hollësitë e Kosovës së pas statusit. Një kujdes i veçantë do t'i kushtohet sigurisë së minoriteteve, decentralizimit të pushtetit dhe kishës serbe.


Diplomati finlandez Marti Ahtisari raportojë të premten para Këshillit të Sigurimit për ecurinë e bisedimeve. Ai u takua edhe me ministrat e jashtëm të shteteve anëtare të Grupit të Kontaktit, të cilët e kanë mbështetur në përpjekjet për zgjidhjen e statusit deri në fund të vitit.

Me rëndësi është që në mesin e tyre ishte edhe ministri i jashtëm rus Sergej Lavrov. Mirëpo kontestuese është nëse vendet anëtare të BE do të kenë pozicione të njëjta. Kjo edhe për faktin se, pas zgjidhjes së statusit, BE do të jetë ai i cili do të marrë rolin udhëheqës në Kosovë.

Ndërkohë që ende nuk është e qartë se si do të zgjidhet çështja e statusit".

Me çështjen e Kosovës gjërësisht shkruan edhe forumi virtual"Floart", e cila në fokus ka misionin gjerman në Kosovë.

Dy gjermanë janë ata të cilët duhet të kujdesen për stabilitetin e Kosovës", shkruan Floart-i dhe shpjegon:

Njëri civil: Joachim Rücker, i cili drejton administratën ndërkombëtare në Kosovë. Dhe tjetri Roland Kater, komandanti i trupave të NATO-s.

Ata takohet të paktën dy herë në javë, për të debatuar temat më të nxehta, sepse ky është viti kur do të vendoset ndoshta edhe për ardhmërinë e Kosovës.

Kuartieri qendror i 16.000 ushtarëve të KFOR-it është në veri të Prishtinës. Prej këtu shihet mirë i tërë Prishtina. Ndërsa më pak e mbrojtur është selia e UNMIK-ut, e cila gjendet në qendër të qytetit.

Demonstruesit në krye me Albin Kurtin mund të afrohen shumë afër, ndërkohë që atje ka pasur edhe shpërthime. Në paraqitjen e tij të parë para Këshillit të Sigurimit, Rücker ka kërkuar zgjidhjen e statusit të Kosovës. Shqiptarët e atjeshëm janë nervozë. Kryetari i parlamentit Kolë Berisha ka paralajmëruar madje edhe për mundësinë e revoltës, në qoftë se nuk plotësohet dëshira për pavarësi. Në kohën e emërimit të kryeadministorit të ri asnjë vend perëndimor nuk ishte tepër i interesuar për këtë vend. As Gjermania. Megjithatë, Joachim Rücker ka pranuar.

Në faqen e tij të internetit citohet Vili Brant: "Duhet synuar të pamundurën për të arritur të mundurën". Mendimet në Beograd dhe Prishtinë për punën e tij rreth privatizimit në Kosovë janë të ndryshme.

Mirëpo, në këtë moment me rëndësi është se çfarë po bëjnë Marti Ahtisari dhe Grupi i Kontaktit", konkludon forumi virtual "Floart" në numrin e tij të sotëm.



Ushtar i KFOR-it, Prishtinë

Sipas burimeve të Floart-it në Kosovë është mirëpritur deklarata e Grupit të Kontaktit, ku vendet anëtare duan të shohin zgjidhje të negociuar për statusin e Kosovës deri në fund të vitit 2006.

Udhëheqësit politik kosovarë shprehen të bindur se zgjidhja e statusit të Kosovës do të përfundojë deri në fund të këtij viti dhe në këtë linjë, ata përshëndesin përkushitmin e Grupit të kontaktit që të respektohet ky afat kohor.

Kryeministri i Kosovës,gjeneral Agim Çeku thotë se, deklarata e vendeve anëtare të Grupit të Kontaktit bën të qartë se, status-quo-ja, në Kosovë është e paqëndrueshme dhe është inkurauese sipas tij, që statusi i Kosovës duhet zgjidhur mbi bazën e vullnetit të qytetarëe të Kosovës për të ndërtuar një vend ku do të mbizotërojë bashkëjetesa dhe barazia.

Deklarata e grupit të kontaktit për shefin e grupit paramentar të LDK-së, Akademik prof.dr.Alush Gashi, tregon se institucionet e Kosovës e kanë fituar mbështetjen e bashkësisë ndërkombëtare për qëndrueshmeri demokratike dhe për mbrojtjen e pakicave.

Nënkryetari i AAK-së Mr.sci. Bajam Kosumi, nga ana e tij thotë se, deklarata e Grupit të kontaktit për Kosovën krijon imazhin që procesi negociator duhet përfunduar gjatë vitit 2006, mbi vullnetin e shumicës së qytetarëve të Kosovës.

Sidoqoftë, udhëheqësit politik kosovarë thonë se Kosova është e angazhuar me tërë forcën e saj për të vazhduar implementimin e standardeve. Ky proces sipas tyre nuk do të përfundojë me zgjidhjen e statusit të Kosovës.

Përkundrazi, ata konsiderojnë se me pavarësimin e Kosovës, implementimi i standardeve do të përshpejtohet.

Autoritet thonë se, Kosova do të vazhdojë të japë kontributin e saj për stabilitet në Ballkan dhe më gjerë duke u bërë faktor konstruktiv për një fqinjësi të mirë duke përfshirë Serbinë,Malin e Zi,Maqedoninë,Shqipërinë etj.

Pavarësi me kushte për Kosovën

Në qarqet ndërkombëtare më së shumti po flitet për mundësinë e një pavarësie me kushte. Për një zgjidhje të këtillë angazhohen edhe përfaqësuesit e Këshillit të Evropës, të cilët së shpejti do të debatojnë rezolutën e miratuar prej Komitetit politik. Në këtë dokument thuhet se pavarësia e Kosovës, me disa kushte të caktuara, nuk mundëson vetëm realizimin e vullnetit të popullit shumicë, por stabilizon edhe gjendjen në rajon. Po cili është qëndrimi i Prishtinës ndaj pavarësisë së kushtëzuar?


"Nuk mund të jetë e pranueshme asnjë formë e kushtëzimit të pavarësisë së Kosovës. Kosova duhet të jetë shtet i pavarur dhe sovran. Kosova nuk mund të jetojë në të ardhmen me kushte. Kjo nuk është në funksion të interesave ekonomike, të zhvillimit të marrëdhënjeve ndëretnike dhe pajtimit mes shqitparëve dhe serbëve, që do të vijë pas statusit. Do të krijonte tendosje mes shumicës dhe serbëve si dhe në raportet me Serbinë", pohon Lutfi Haziri.


Flori Bruqi

Historiku i bibliotekave të Shkodrës

-- nga Alma Mile

Tradita e bibliotekave në Shkodër është shumë e hershme, madje fillesat e saj shkojnë qysh prej periudhës ilire. Një shqiptaro-kroat i njohur me emër Aleksandër Stipçeviç, në “Historinë e librit” shënon se në Iliri ka pasur 72 biblioteka dhe disa syresh kanë qenë edhe në Shkodër. Nga ana tjetër, në veprën e Marin Barletit, “Rrethimi i Shkodrës” thuhet se ka pasur anale të shkruara në gjuhën e popullit. Sipas të dhënave të Farlatit në “Illyricum Sacrum”, “qendra të rëndësishme të administratës e kulturës me arkiva e biblioteka të famshme kanë qenë arqipeshkëvitë e Durrësit, Tivarit, Shkodrës e Shkupit”. Madje në Shkodra njihet edhe si bërthama e parë e bibliotekave publike në Shqipëri. Në vitin 1917, u hap e para bibliotekë shtetërore e quajtur Biblioteka e “Komisisë letrare”, që u drejtua nga shkrimtari dhe publicisti Hil Mosi, që luajti një rol të rëndësishëm në procesin e krijimit të bibliotekave, pasi ai për herë të parë futi konceptin e kopjes së detyruar.

Disa vite më vonë, kur u krijua shteti shqiptar, banorët e Shkodrës ia falën këtë bibliotekë Tiranës dhe në 28 nëntor 1922 u krijua Biblioteka Kombëtare me një fond prej 6 mijë librash. Sipas rendit kronologjik bibliotekat e Shkodrës i përkasin viteve: 1683, Biblioteka Bogdani, 1750 Biblioteka e Myftiut të Tabakëve apo Këllyçit, e cila fatkeqësisht nuk ekziston më, sepse u dogj. Ka qenë shumë e pasur me dorëshkrime në gjuhën orientale dhe ka tërhequr gjithnjë vëmendjen e studiuesve të huaj, 1834 biblioteka e Vakëfit, në 1858 biblioteka e Etërve Jezuitë, 1875 Biblioteka e Françeskanëve, 1899 e Shoqërisë “Bashkimi”, 1901 e Shoqërisë “Agimi”, 1911 e Klubit “Gjuha jonë”, në vitin 1917 e “Komisisë letrare”, 1919 e Shoqërisë Vllaznia. Duhet theksuar që në këto biblioteka kanë shërbyer albanologë nga më të shquarit, si Hil Mosi, Zef Valentini, i cili edhe pse ka qenë italian, e ka quajtue veten gjithnjë shqiptar, apo Gjergj Fishta, Hamdi Bushati, Kolë Kamzi, etj.

Por Shkodra njihet edhe si qyteti i shtypshkronjave të para. Thuhet që njëfarë Shtjefni nga Shkodra pruri nga Venediku dhe ngriti një shtypshkronjë dhe në vitin 1563 shtypi një libër kishtar. Duhet përmendur më pas shtypshkronja e Jezuitëve në vitin 1871, ku sipas studiuesit e gjuhëtarit Hamdi Bushati, në këtë shtypshkronjë, që nga viti 1871 e deri në 1938 janë shtypur 411 tituj. Pas kësaj u hapën edhe të tjera si “At Gjergj Fishta”, apo e Françeskanëve. Kjo traditë në fushën e bibliotekave dhe të shtypshkronjave bëri që në Shkodër të dalin dhe gazetat e para zyrtare. “Shkodra”, quhej organi zyrtar i vilajetit të Shkodrës, për të vazhduar me të tjera gazeta jozyrtare si “Ylqija e zemrës së Krishtit”, apo me revistat më të njohura për kohën “Hylli i dritës” dhe “Leka”, si dhe revista të tjera fetare, mes të cilave dhe “Kultura islame”

Irhan Jubica

Irhan Jubica - Lindur ne Shkoder, me 1973. Me 1994-95 kryeredaktor i gazetes "Thyerje". Me 1996 kryeredaktor i revistes letrare "Orana", me 1997-e vazhdim, koordinator i Penclub "Orana", nje grupim i shkrimtareve te rinj shkodrane. Me 1997-1999 redaktor i kultures ne gazeten "55". Me 1999 themelon dhe drejton gazeten "Fjala e Shkodres". Me 1996 boton vellimin e pare poetik "Beduini i fundit" ("Orana"), ndersa me 1997 vellimin ne proze "Nata e Shen Valentinit" ("Marin Barleti").
Ka botuar ne shtypin letrar dhe ate periodik artikuj problematike kulture, si dhe krijimtari poetike e proze, si dhe perkthime nga italishtja e anglishtja.
Aktualisht kryeredaktor revistes letrare "ars"


PREMTIM

Pa mbarue andrrën
E kthimit n'dhè lulesh
Rana ka vdekë

Q'prej asaj kohe
I pari za
Ti
I vetmi
Por sonte
Mos guxo me më ringjallë

Varkë e vogël

Harrue i kam
Përrallat
E tekat e jetës
Por ajo çka duket
Fundi im nuk asht

Nuk ke si ikë

Jam Nili
I thamë
Mbas miliona jetësh


VONË

Vonë
Tash asht vonë

Edhe për me nisë
Edhe për me mbarue

Asht vonë
Për me dashtë
Për me urrye gjithashtu

M'kanë mbetë pak gjana
Vocrrake
Aq pak
Sa i mbështjell
Brenda një lëkure të kalbun Molle

Dashunia
S'asht ma e gjelbërt


RELIEV

Heshtave t'shikimit tand të lirë
Prej hane
Shpirti i natës mbetun

Në ty thërrmohen
Pëshpëritjet e pajeta
T'një gëzimi vetues
Dhe detit të përgjumun
Heshtjes
Kujtime zjarresh shuhen

Në kasollen e paçati të yjeve
Djepit të një oktapodi
Andrra njiqelizorësh
Mëkon nji perlë

Dëshirat janë andrra zogjsh
Të pagojë


ÇMENDË

Jam çmendë
Patjetër
Tash që ty
Vazhdoj me të jetue

Nëse ti ke lindë
E veç do ashkla
Jetës tande
Der' m'tash i ke djegë
Kufoma e çmendisë sime
Qelbet
Prej dëshirës
Me t'pa edhe 'ì muzg

Kësaj bote të lumtun budallenjsh
S'kujtohet kush
Me varrosë
Dëshirën

Veç meje


FRIKË

Lëkunden fletët e supeve

Vetëm nji e qeshun
Gjethesh
Edhe sytë
Nuk binden
Ma

Por ti nuk luen
Medet
Stuhitë e mija
Me më frikësue ma
As mue
S'mundin

Veç
Plakë
Jo

As i ri

Kam lindë
Prej gurit
E drunit
I druhem


DASHUNIA E PARË

Nadjeve
Një plep i gjatë
I fryente diellit me u ndezë


VETMI

Kam pague shtrenjtë për t'ia zhvatë Zotit vetminë
Kur jam vetëm vdekja më mbron prej çmendisë
Kur jam vetëm nuk jam Zot
Zoti m'lutet n'gjunjë për t'u ba si unë


NJERIU QË ECTE SHPEJT

E di çka ka me ndodhë

Jam dëshmitar i epokës s'fundosun
N'oqeanin e heshtun t'çmendunisë pa cak

U plaka tue pritë shiun
Por era ma ka tretë vorrin tim
N'përhumbjen apokaliptike
T'rève t'thinjuna

Ikja jote s'ka me qenë ndodhi

Krishti ka thanë se nuk don me u ringjallë
Ma


DIMËN

Diell qorruem
Prej fjalëve t'ndyta
Shkëmbye mes ditëve
N'ndrrim motesh


CURRICULUM VITAE

Tanë zjarret shuhen
Edhe dielli

Çmendunia m'ka braktisë
Jam tu' ecë vetëm

Jam vonue shumë
Tue pritë kohën
E ajo kishte ikë

Për t'ikë prej andrrimeve
M'duhet me rendë mbas andrrave
Që tremben prej meje

Nuk jam tu' u shue
Jam tue u djegë
E me tymin tim
Ushqehem

Kaq thashë
Kam pasë shumë
Kam prap' shumë
Por kaq thashë

-- përgatitur nga Kolec Traboini, www.traboini.com

Klajd Kapinova

Klajd Kapinova, ka kryer Universitetin e Tiranës, dega Gjeografi më 1987. Ka bërë specializime pasuniversitare për mjedisin dhe si metodist i gjeografisë. Ka studime e botime në fushën e gjeografisë, sidomos asaj fizike, urbane e turizmit. Ka punuar si mësues në shkollën e mesme të Gjuhëve të Huaja në Shkodër deri në prill 2002. Dallohet për botimin cilësorë të veprave me karakter njohës dhe publicistikë për problemet e klerit, të ndihmesës së tij në procesin demokratizues të vendit dhe njëkohsisht pasqyron edhe vuajtjet që ai ka përjetuar në kohën e monizmit në Shqipëri. Publicistika është hobi i tij, aq sa në këtë fushë, njihet jo vetëm në Shqipëri, por në Kosovë, Mal të Zi, Zvicër e SHBA. Artikujt kanë prirje enciklopedike, kulturor, shoqëror, historik dhe të traditës. Eshtë antar ose i zgjedhur në forumet "The World Forum of Professionals in the Secular and Religious Media" në Gjenevë të Zvicrës, i Bashkimit të Publicistëve të Rinj Katolikë në Shkodër (UCIP) dhe ish antar i stafit të disa redaksive të gazetave e revistave në Shkodër. Ka qenë kryeredaktor i revistës kulturore-fetare "Rrezja e jonë", "Illyricum" dhe redaktor i revistës "Kumbona e së diellës", "Rreze drite", "Mbas Teje", etj. Ishte z/kryeredaktor i revistës kulturore-rinore "Vagues" (Valët) në katër gjuhë të huaja në qytetin e Shkodrës. Eshtë bashkëautor i librit "Kualida" për gjeografinë, projekt i financuar nga Fondacioni "SOROS" (Tiranë, 1997), autor i librave "Me Kryq dhe Pendë" (Shkodër, 1997), "Mes Kryqit e Atdheut" (Shkodër, 2000), monografinë kushtuar Nënë Terezës "Engjëll vuajtje dhe shprese" (Shkodër, 2002) dhe bashkëautor në monografitë "Dom Anton Kçira shërbestar i Zotit e i Atdheut" (Shkodër, 2002), "Lidhja Shqiptare e Prizrenit" (1962-2002), themeluesi e udhëheqësi Ismet Berisha" (New York, 2002). Është redaktor i shumë librave me poezi, monografi e kujtime dhe ka shkruar parathënien e tyre. Jeton dhe punon në New York U.S.A. Aktualisht punon si gazetar në gazetën shqiptaro-amerikane "Illyria", New York.

Parathënie

"U linda për dashuri dhe jo për urrejtje" Antigona - ESMLI

I nderuari lexues, po merrni né dorë atë libër, i cili pas dhjetëvjeçarësh do të klasifikohet në kategorinë e librave të autorëve që u formuan dhe sprovuan pendën pas vitit 1992. E veçanta e librit qëndron sa në përmbajtjen e tij, ashtu edhe në formën e prezantimit. Mënyra bindëse dhe e sinqertë e të treguarit, e bën veprën e zotit Klajd Kapinova shumë më të besueshme (edhe më të besueshme se shkrimet e disa poetëve të "oborrit që dje shanin, e sot lëvdojnë" që e shohin artin e të shkruarit siç e sheh tregtari, dyqanin e vet; vetëm si një burim të ardhurash e asgjë tjetër). Per autorin, glithçka është realitet, është shpirt, është detyrim i brezave të sotmm ndaj brezave që shkuan dhe që do të vijnë, është detyrë, që shpirti, ndjenja, vetë të qënit shqiptar, ia vë autorit për të mos lënë, që të bien në harrim ato figura të ndritura të kombit shqiptar, nën petkun klerikal të të cilave vlonte i pastër dhe i ndritshëm shqiptarizmi. Themi me bindje se autori i përket një kategorie tjetër shkrimtarësh, nga ata që kanë shkruar e shkruajnë në ditët e sotme, sepse ai është i zoti të bëjë një hap prapa në kohë, por jo në art, të arrijë në themelet e pastra dbe të paideologjizuara të letërsisë dhe të publicistikës shqiptare. Si në stil, si në konceptim, si në ndjenja njerëzore dhe kombëtare, libri është një lidhje me kohët e sotme të letërsisë së viteve '30 - gjysma e parë e viteve '40. Është një filiz i trungut të prerë në 44-shin. Pra, të gezohemi, trungu i vjetër s'është tharë, shqiptarizmi jeton tek shgiptari i ri, i cili i pastruar nga çdo lloj ngjyre komunizmi dhe kozmopolitizmi, vazhdon rrugën e të parëve per të integruar Shgipërinë në Evropë, sipas parudhës sé famshme "Të ndryshëm por të barabartë".
Ashtu si në gjyq, që sado që t'i të kesh të drejtë, dhe sado bukur ta mbrosh të drejtën tënde, po s'pate fakte vihet në dyshim çdo gjë, edhe në shkrimet e llojit të këtij libri, - faktet janë faktori vendimtar. Këtë gjë e ka pasur mirë parasysh autori, kur sjell një blograti shumë të pasur, gjë që jep një efekt të dyanshëm: e bën shkrimin bindës dhe të pakundërshtueshëm, dhe nga ana e tjetër dëshmon kulturën e thellë dhe me baza të shëndosha të autorit.
Jeta ecën duke lënë gjurmë të thella, të qarta që dëshmojnë botëkuptim, përpjekje, synime, ndjenja, vlera e antivlera, fitore të pashfrytëzuara dhe humbje që të japin forcë e të çlirojnë energji jetësore për të ecur, per të bërë çka s'u bë; për të ngritur lart flamurin shqiptar, shqipen kombëtare, që, siç shprehet Noli: "Flamurin që lind Shën Konstandinin*, pajton islamin dhe krishtërimin". Këto gjurmë të jetës të zëna në grackë në fletë të zverdhura librash, janë objekti apo thelbi, që i jep jetë dhe justifikon ndjenjën dhe idetë e librit, të cilat më pas fjala shqipe e përdorur me art, i bën të kuptueshme, të qarta, duke i dhënë né këtë mënyrë një vlerësim të drejtë raportit përmbajlje - formë.
Libri hapet me një histori të krishtërimit në Shgipëri, duke evidentuar qartë atë çka përfitoi Shgipëria dhe krishterimi nga shqiptarët. Dallohet kontributi i shgiptarëve në përhapjen e krishtërimit. Paragiten faktet që vërtetojnë përhapjen e hershme të krishterimit në, Shqipëri - Iliri. Kjo ngjarje ndodhi ndërkohë që etniciteti ilir ishte në shuarje nga trysnia e madhe e kulturës greko-romake dhe nga veprimtaria shtetërore e Perandorisë Romake, që, nëpërmjet kolonializimit dhe organizimit shtetëror, synonte asimilimin e ilirëve. Pranimi i krishtërimit nga ilirët, para se këtë ta pranonin popuj të tjerë, u shërbeu ilirëve per t'i bërë më të dokumentueshëm nga latinët, pagan atëherë. Gjithashtu, të jetuarit sipas mësimeve të krishtera, e shëroi dhe e forcoi shogërinë ilire përballë shogërisë së degraduar dhe të zvetënuar pagane të popujve përreth, duke shënuar një rilindje të lashtë të etnicitetit ilir. Ky është, sipas mendimit tim, ndihma e parë e krishtërimit për etnicitetin iliro - shgiptar. Më pas, me përhapjen e krishtërimit në botë, autori dallon tri kulme të krishtërimit shqiptar. Në Perandorinë e vonë Romake, në mesjetë dhe në kohën e re. Në Perandorinë e vonë Romake, apo në Perandorinë Bizantine, vien të përmenden, përveç martirëve të fesë, edhe Konstandini i Madh, që e bëri krishtërimin fe zyrtare të Perandorisë. Euseb Jeronimi apo Emërshenjti i Ilirisë, siç e quan prof. dr. Aurel Plasari, që redaktoi versionin zyrtar të Ungjillit dhe që u quajt "Vulgata", studiuesi Plasari vëren tek ky version përdorimin e shumë frazeologjive që ishin të huaja për latinishten klasike, gjuhë zyrtare e Kishës Katolike Romane, por që për shqipen nuk tingëllojnë aspak të huaja. Përmendim Nikolitën e Remizians që thoshte "unë jam dardan" dhe që krijoi hymnin e hershëm të krishtërimit "Te Deum Laudamnus". Në shek. V do të përmendi një poet, Gjoni i Durrësit apo Gjon Epidamnasi etj. Pra në një fare mënyre, etnosi iliro-shqiptar u bë mendja dhe kurora e krishterimit të hershëm kundër paganizmit. Më tej, autori Klajd Kapinova sjell kalvarin e krishtërimit në Shgipëri në kohën e mesme. Kur kushtet politike e lejuan, kleri katolik u vu në ballë të kulturës së re të Rilindjes Evropiane. Por më parë s'duhet të lëmë pa përmendur rolin e urdhërave fetarë katolikë që u përhapën në Shgipëri, në fillim të mijëvjeçarit, citojmë Patër Marin Sirdanin O.F.M.; "Skënderbegu mbas gojëdhanash" 1926, fq. 127 i cili shkruan: "Përhapë nëpër Ballkan sllavët, tuj pas marrë ortodokson, e tuj pas shtrij sundimin nëpër shumë krahina të Shqypnis, shumë shqyptar muerën gjuhën e besimin e tyne e u njisuen me ta, tjerë mueren vetëm besimin... për me ndalue të përhapunit e ortodoksisë nëpër Shqypni kje shumë numri i Benediktinëve e i Bazilianëve qysh në të XI shekull, e në vjetë 1240 u erdhën në ndihmë edhe Françeskajt e ma vonë Domenikajt". Pra katolicizmi pengoi edhe një here shkatërrimin e shgiptarëve. Per të parë se ç'përhapje mori kultura në Shgipëri në shek. XV para pushtimit turk, citojmë të njëjtin libër, fq. 119, "Nji qytet i vogël si kje Oboti, pat nji shtypshkronjë që në vjetë 1493 Glodstane shkruante: "Kjo shtypshkronjë duel në shesh 7 vjet mbas asaj të Dardanit. Në këtë kohë nuk kishte shtypshkronjë as në Oxford, as në Cambrige, as në Edinburg. Gjashtëmbëdhjetë vjet më vonë u mkamb e para shtypshkronjë në Romë..." (Vr. de Montenegro davarit la Conlerence de la Paix - Paris, 1919, fq. 12). Në epokën Skënderbejane, mbrojtja e katolicizmit ishte një arësye më shumë për të mbrojtur Atdheun. Shqiptarët kishin një atdhe dhe një fe që i bashkonte. Interesant dhe për t'u përmendur është fakti se, vetëm 100 vjet pasi turqit derdhën gjithë atë gjak për të pushtuar Shkodrën, shkodranët, së bashku myslimanë dhe katolikë, nën udhëheqjen e Ibrahim Pashë Begollit, luftuan dhe fituan me gjak të drejtën nga turqit, që Shkodra të kishte geveritarë vendas. Pra shqiptari i çfarëdo feje, ka parë tek shqiptari i fesë tjetër një bashkëkombas, me të cilin ka bashkuar fuqitë për të mbrojtur Atdhenë nga çdo armik. Për të sjellur një shembull të përparimit të Shqipërisë, para pushtimit turk dhe për të treguar pastaj humbjen e madhe të kulturës dhe të gytetërimit me këtë pushtim, mjafton të citojmë P. Marin Sirdarin në librin e tij "Skanderbegu mbas gojëdhanash" (fq. 119): "Nji gjytet i vogël si kje Oboti pat nji Shtypshkronjë që më 1493... Kjo shtypshkronjë duel në shesh shtate vjet mbas asaj të Londonit. Në këtë kohë nuk kishte shtypshkronja as në Cambridge, as n'Oxford, as n'Edinburg". Më poshtë, autori na paraqet veprimtarinë e madhe të klerit nën pushtimin turk dhe nën "pushtimin" e kuq komunist, periudhë në të cilën ai, ka dhënë një shërbim dhe një vetsakrifikim në shërbim të Atdheut dhe të fesë, siç thonte Fishta, apo në shërbim të fese dhe të Atdheut, siç thuhet sot. Vargu i gjatë i atyre, që të veshur me veladon i shërbyen Shgipërisë, është i pafund siç qenë të pafundme edhe sakrificat e tyre. A ka shërbim më të madh për një komb, se sa t'ia mbash gjallë e të mos lejosh t'i humbasë kombësia. Dhe katolicizmi shqiptar e ka bërë këtë aty ku ka qenë e nevojshme. Mjafton të përmendim arbëreshët e Italisë, të cilët e mbajtën giallë gjuhën shqipe, kryesisht nga veprimtaria fetare, e cila bëhet kryesisht në gjuhën arbëreshe Po kështu, kisha katolike në Mal të Zi, Kosovë dhe Maqedoni, e mban gjallë shqiptarizmin tek besimtarët, duke mësuar shqip. Kjo është vetëm një pjesë e vogël e asaj që kristalizohet në binomin "Për Atdhe e Fe". Në mes të martirëve të katolicizmit dhe shqiptarizmit njëkohësisht, renditet edhe Konica. Mos vallë, rastësisht?! Patjetër që jo. Është kulturë e njëjtë, e njëjta shkollë, e njëjta frymë kritike dhe realiste dhe mbi të gjithë, të njëjtat qëllime dhe ideale, të cilat e bëjnë Konicen të ndihet njeri i shtëpisë në këtë panteon. Duhet të jesh tepër i guximshëm të përshkruash jetën e kolosëve të tillë, si Fishta, Mjeda, Harapi, Zadeja, e shumë të tjerë, që, kush më pak e kush më shume, flijuan për Atdhenë e fenë e të parëve, sepse ishte në shpirt ajo dëshira e përkushtueshme që "t'ua lëmë pasardhësve nje Shqipëri edhe më të mirë se sa ajo që trashëguam nga të parët". Ata bënë shumë për njësimin dhe forcimin e ndjenjës kombëtare dhe për të bërë asgjë çdo anti-shgiptarizëm. Citojmë D. Ndre Zadejën në revisten "Cirka" (fq. 320) "...emnit të kruetanit të madh Gjergj Kastriotit, s'ka për t'ju dhanë kurrë randësia e dej deri sa mos t'i mbushet mendja gjithkuej se ky Fatos nuk kje vetun nji hero i krishtenë, por Heroj Kombëtar për antomazi, ashtu, për nji analogji të çuditshme, katholiçizmit të kësaj zone s'ka për t'iu rrëfye kurrë bindja e plotë, derisa të mos provohet me fakte të pakontestueshme, se populli i Gegnisë i udhëhjekun prej klerit katholik, tuej i ndejë besnik traditave fetare, u ba de facto eksponenti i gjallë i idesë kombëtare".
Në këtë fundshekull, kohë kur materiarizmi praktik po shkatrron çdo gjë që e shkatrron njeriun nga kafsha, kombi shqiptar nxori nga gjiri i tij dhe i fali botës Nënë Terezen, atë që së shpejti do të bëhet Shën Tereza e Kalkutës, por që ne do të donim të bëhej Shën Tereza e Shqipërisë. Dhe me këtë, nuk u mbydh cikli i viganëve shqiptarë, që nisin ndoshta me Aleksandrin e Madh dhe Shën Konstandinin dhe vazhdojnë me Skënderben e të tjerë. Shgipëria i dha botës të gjithë njerëzit e vet më të medhenj, nuk i mbajti për vete, ndoshta nga altruizmi apo nga pazotësia e Shqipërisë për të vënë në shërbim të saj shqiptarët e mëdhenj e të zotë.
Kaq munda të shkruaj për një libër të tillë, që, me shumë zotësi e pluhurin e harreses nga disa figura të historisë së Shqipërisë dhe të krishtërimit në trojet shqiptare. Por, përveç asaj që ka shkruar autori, ka edhe një meritë tjetër. Gjuha, e përdorur nga autori ndryshon shumë nga ajo e përdorur nga gazetarët dhe publicistët e tjerë shqiptarë. Ajo është shumë e pastruar nga fjalët e huaja, dhe, njëkohsishf fjala shqipe është përdorur me ekonomi, por asnjë paragraf, radhë apo fjalë nuk janë të tepërta, duke iu dhënë shkrimeve një karakter të përqëndruar dhe njëkohësisht tregimtar, ku kryesorja është informacioni i pasur.

Kraja - publicist i brezit të ri shkodran

Kush është Alban Kraja
Ka lindur ne Shkoder - Shqiperi ne vitin 1970
Ka mbaruar universitetin "Luigj Gurakuqi"ne Shkoder.
Dega Gjuhe-Letersi shqipe.

Eshte nje nga pioneret e gazetarise se pavarur shqiptare te mbas diktatures, bashkethemelues i sindikates se pare te gazetareve te pavarur shqiptare.

Ne vitin 1992 ka themeluar gazeten e pavarur "Lajmetari", duke e drejtuar per dy vjet me sukses e duke e bere ate nje nga gazetat me te shitura ne vend. Gjithmone ne '92 eshte zgjdhur nga studentet e Universitetit si President, i Unjonit Studentor per Mbrojtjen e te Drejtave te njeriut ne Kosove.
Qe nga viti 1993 eshte rezident ne provincen e Riminit (Itali).
Qe nga viti 1996 eshte President i shoqates "Iliria" (Shoqata e te gjithe shqiptareve ne itali me qender ne Rimini)
Ne vitin 1998 ka publikuar librin e tij te pare ne gjuhen italiane "Shqiperia Antike - 24 Perandore shqiptare ne drejtimin e Romes"("L'Antica Albania - 24 Imperatori albanesi alla guida di Roma") qe eshte ribotuar ne vitin 2001 nga shtepia botuese "Besa" ne Pulja (Ita), nderkohe ne vitin 1999 ka publikuar librin e tij te dyte me titull "Kosova - mbijetesa e nje populli" ("KOSOVO - la sopravvivenza di un popolo")
Se shpejti do te dale ne shitje romani i tij historik "Skenderbeg - mbrojtesi i qyteterimit perendimor" (Skenderbeg - Il difensore delle civilta' occidentale")

Qe nga viti 2000 eshte zgjedhur pergjegjes i zyres se segretarise per bashkepunime internacionale dhe te konsultimit qytetar ne komunen e Riminit.
Qe nga 2000 eshte pjestare i konsultes provinciale mbi emigracionin kryesuar nga Prefekti i Riminit. Ne qershor te 2001 kandidoj per deputet ne zgjedhjet parlamentare shqiptare.
Ne maj 2002 eshte zgjedhur, si kandidat i listes "Iliria", keshilltar provincial i keshillitte Emigranteve te provinces se Riminit" unikal ne gjithe italine si nje insitut i votes se lire dhe demokratike.
Ne qershor te 2002 u zgjodh President i Keshillit te Emigranteve.
Kete detyre e mban edhe sot.
Si ekspert ne ceshtjet politike e sociale te Europes Lindore dhe Ballkanit ne vecanti bashkepunon me organe te ndryshme te shtypit italian e te huaj. Shpesh ka qene i ftuar ne emisionet televizive italiane nga gazetaret e mirenjohur Maurizio Costanzo e Mikele Santoro per te shprehur opinionet e tij.

KOLEC TRABOINI - Poezi

-- Referencë: www.traboini.com

1975 Bachelor of Journalism, University of Tirana, Albania.
1975-1991 scriptwriter for Kinostudio Albafilm Tirane. My work included writing of scripts for documentary films.
I recived 1-st National Price for the film "Asdreni", 1976, first for the film "Keshtjella e Kengeve" (The Castle of Songs), also won the best Film of the Year 1990 for the film "Deshmi nga Barleti" (Witness from Barleti) - a war history of 1468-1478, in my hometown Shkoder, North Albania.
In Greece:
1991-1995 immigrat in Athens-Grecce, worker and later Publisher and Editor of "The Egnatia" newspaper in two languages, Albanian and Greek.
In USA:
I moved to USA on July 1995. For over than three years, I published a non profitable Albanian Buletin as a contribute to the new Albanian Immigrant Community in Boston.
Free-lance Author:
I have authored several books, which have been published, such as "Petalet e Bajames se hidhur", 1973 (trans. Leaves of Wild Almonds), "Balada e largesive" 1995 (Ballads from Afar), "Rapsodi Ushtore" 1995 (Rhapsodies reverberate-Satiric poems), "Gjurme ne histori" 1995 (History' Tracks), "Katerkendeshi i mundimeve" 2001 (Quadrangle of Fatigue), "Mos vdis dashuri" poems 2002, (Don't die our love).

Boston, May 2, 2002
--------------------------------------------------------------------------------

SHKODRA

Vendlindja ime,
Rozafa ime
me fat te pikellueshem

Qytet dymijevjecar qe zgjohet
me ninulla e vaje nga lashtesia,
nen hijen e nje keshtjelle te rene ne gjunje
qe u falet ujrave te Drinit e te Bunes,
dhe Taraboshit, vellait te cveshur,
i perveluar nga dielli, i rrahur nga shiu,
si cadra ciganesh nen mjegull.

Qytet i sterlashte, - hija e mocme e vetvehtes,
senderzuar prej fantazise si Panteoni i Ilireve,
mbretereshe hyjnore mes malesh e detit
me emrin Teute;
veshur me parzmore trimerie.

E pathyer ne luftra,
e metamorfuar prej absurdit,
si nenemadhe kockedale mbeshtjellur me te zeza,
qe vajton e cjerr fytyren nen qinarin e Zorbes
qe nuk eshte me,
per kohen qe nuk kthehet e njerzit qe iken,
e mjerueshem merr fushen e Rrmajit,
aty ku nje korb me krra-krra pershendet
qefinet e rinj,
percjellur nga karvanet e gjakut te shpagimit.

Ndersa me lart,
ne katakombet e errta
te keshtjelles me emrin Rozafe,
fshihet ende fantazma nuses se murosur,
besnike e mjerueshme e fjales se dhene,
lakuriqesi e mermerte e gjinjeve te bardhe
qe pikellushem ende (fantazisht) pikojne
qumeshtin e hidhur te nuserise se mohuar.

Qumeshti jete-vdekjes pikon prej guri
si makth i mocem i nje legjende te vrare,
ne thellesi te mureve te heshtura te keshtjelles,
ne shtepite e perhimtura te qytetit verior,
qe kerrusur vajtueshem pikellojne dhe ato
se mbeten shterpe, e koha nuk lind me,
nje Barlet te ri
a nje Migjen modern
per ti kthyer qytetit lavdine e dikurshme...

Pikellimin e udheve te qytetit e shton:
imazhi i nje nena plake qe hiqet kembezvarre
si Rozafe e ringjallur,
me gjoksin e mardhur,
qe me frymen e paket perpiqet te ngrohe,
sqepin e bardhe
te nje pellumbi te vdekur.

Boston, 1 mars 2002

IDIL ME LIRINE

Ti kalon
gjithnjë kalon
në këndin e rrugës unë gjithnjë
duke pritur

e ndjej jam brenda teje
tretem ne imazhin tënd
në frymën tënde jetersohem

deri kur ky kalim
deri kur ky harrim
sa shekuj?

Liria ime e tjetersuar në mjegull.
1990

ME DY GISHTA NE ERE

Një gjysmë shekulli kafshuat terrin
o njerëz, duke ripërtypur tmerrin,
në thellësi të gjoksit, në thellësi të shpirtit,
gjersa zbuluat marramëndthi një copë qiell të kaltër:
askush nuk mundi t'ua mbulojë udhën e Kashtës së Kumtrit
e Yll polar patët ëndrrën tuaj.

Përmes errësirës, agonisë,
ëndërruat fytyren e pranverës
duke pritur ditën e dehjes së madhe
ditën e "marrëzisë",
sepse ju e dinit profecine e gjyshërve arbër:
se vetem atëhere kur njerëzve u hipen marrëzia e lirisë
vetem atëherë krrelat e erës në qiell nisen e bëhen të kaltra.
e anijet e stuhive te detit i afrohen bregut te shpreses.

Tash, si të dashuruarit e marrë pas lirisë rëndni
rëndni për ta puthur e mbjellur në gjoks atë copë qiell
nën strehen e të cilit edhe lotët janë gëzim
sepse puset e lotëve moti kanë shterruar;
veç gurët e zallit si gaca të syve na shikojnë
në terrin e dëndur që kafshojmë.

Jemi dehur nga shija, marrëzia, e Lirisë
e s'na vjen keq që na shpallin të çmëndur,
tek na shohin si arrnojme ëndrren tonë
me copëra qielli të kaltër:
si e ushqejmë me tamblin e gjirit të gurtë të Rozafës
foshnjën e lirisë

Kërkojmë nën ethe, nën zjarr e stuhi,
emrin e ri të kohës, të njeriut...
Etika e rreme mondane thotë do mbesim në gjysmë-rrugë:
në gjysmë-shtet, në gjysmë-hije, në gjysmë-lirie
është ky vetem trill, është kjo vetem një babëzi...

Vertete si mundemi vetem me dy gishta në erë
të shkruajmë në qiell tragjedinë e njeriut?
Të njeriut që në vdekje mbet pa varr,
të njeriut që në gjallje mbet pa diell?

Eshtë natë e territ të gjatë të Arberisë
e uragani i shpirtit s'e gjen kohen e vet të qetësimit;
si deti i egersuar që i rrëmben rëren brigjeve
enderra sublime i lëkund fronin tiranisë.
Pas ketij uragani, pas ketij ankthi e rrëmeti
kush poet i botës mund të thotë
se hajdut i natës qenka deti...?

Rëndim, rëndim, me dy gishta në ëre
puthim kaltërsinë
shuajmë etjen e buzëve të rreshkura shkrumb;
po pranë nesh ka nga ata që kanë harruar puthjen
e me dhëmbë të helmuar po i afrohen qiellit tënd, Arbëri!
Si Juda pranë Krishtit
me hapa tinëzar çapiten
me puthjen kafshuese hapin portat e ferrit të ri.

Lutjet përdëlluese a e shpëtojne ëndrrën e kaltër
nga buzeqeshja cinike. . . nga kthetrat e djallit?
Jo! As kryqi, as gjysmëhëna, as apostujt e Krishtit
nuk e shpëtojnë dot, pa zgjimin tonë të ri!
A s'është në dorën tonë, a s'është në dorën tuaj, o njerëz,
ta shpëtojmë - o Zot! - ëndrrën tonë - lirinë-në- agoni!

TRABOINI

Anton Berisha nga Gjermania më shkruan:
Ka një fshat nga ana ime, afër Tuzit, që quhet Traboin.
Desha të ju pyes, nëse edhe ju keni ndonjë lidhje origjine me këtë vend?
Pergjigja ime është me këtë poezi:

Traboin është fshati i tim eti në mjergull
Pertej kufirit të një shteti mizor
Pertej legjendës me fise të ndara,
Që nga kohët pellazgjike e që shkojnë
Pafundësisht në ndarje, si një mallkim
Prej Zotit a Djallit kush e di.

Traboini është dhëmbja e tim eti në zëmer,
Për fëmijërine e tij të grabitur,
Bashkë me truallin e shtëpise e fojleten tek praku
Bashkë me kujtimet e pleqëve
E ujrat e Kroit të Traboinit të moçëm që ende
rrjedh
Me lotë të kalter për kohët e dikurshme
Që kurr nuk kthehet më për tmerrin tonë.

Traboini është gjeneza ime
Eshtë udha që më lidh me botën
Siç unë u lidha - verigë pas tim eti
Duke terhequr pas vehtes barrën e rënde
Prej amaneteve të atyre që s'rrojnë më
Dhe të atyre që më pas do të rrojnë.

Traboini është buzeqeshja ime e humbur
Shume vite para se të lindja, larg tij
Nëpër pelenat e kuqërremta të kohës
Më makthe brezash nëpër ëndrra të trishta
Prej të cilave kurr nuk do të zgjohemi
Prej të cilave kurr nuk do të shpëtojmë
Si një mallkim prej Zotit a prej Djallit.

Traboini është një mal e një burim
Me një grusht njerëz qe mezi mbajnë frymën
Me pak shtëpi që tymosin frikshëm
Me frangji të ulta gjer pranë dheut
Rreth një Kishe të vjetër me varre të lashtë
Ku dëgjohen piskama të rrëzuara prej qielli
të vajtojcave që kanë vdekur prej një shekull.

Traboini qëndron në rrah të Veriut
Si një anije nëpër dallgë mizore
për të na kujtuar në të merguarve nëper botë
Se pa kthim në atë mal,pa pirë ujë në atë krua
Kurrkund në botë nuk të tret dheu
E shpirti do t'na terratiset lugat nëpër hënë
Si Millosh Kopili me kryet e vet nën sqetull
Boston 21 shtator 1997

DIMRI NE BOSTON

Dielli mitik fshehur pas reve
drureve te shveshur rreshqet larg,
korbi i legjendes se Allan Poes
krokellin trishtueshem ne nje varg.

E hena perendeshe e zbehte
me qafe te ngrire varet pertej,
stina ndjek stinen kembezvarre
si re te harruara neper qiej.

Trena nervoze me njerez te mardhur
kafshojne te uritur sfode gri,
makinat ne uren Longfellou
si anakonda neper shi.

Bostoni s'ka stine - ka vetem dimer
e fare pak vere qe tinezisht shket,
brigjeve plot dallge te oqeanit
qe kurr s'i shkrin akujt ne gjirin e vet.

Ketu kane frike te vine dallendyshet
se nuk perdoret fjala pranvere,
neper endrra me shfaqet i ngrohti Mesdheu
me fluturime pellumbash neper ere.

Pertej dritares enderroj pak diell
pak kaltersi te me rrjedhe mbi xham,
telat e ngrire te tensionit te shndrrohen
si fusha e vija ne pentagram.

Ererat te fryjne nga ekuadori
e celsi i solit te Bostonit te shkrij,
zogjte harrakate te ekzekutojne
muziken e Vivaldit ne kater stine.

Boston 26 Mars 2002

KOHA E PROSTITUTAVE

Rrojmë në një kohë të përçudnueme
kur mafiozët janë gjykatës e kapucionët ruajnë rendin,
kur dijetari shikon tokën prej turpit dhe qiellin prej zemërimit
se pesë bananet- si pesë libra të botuar e harruar- nuk shiten,
kur nënat shamizeza e nisin diten varreve dhe plaget e hapura
qëndrojne në gjokset e tyre si murana të shpirtit,
ndersa pleqtë heqin këmbët zvarrë, duke ju lutur zotit ti marrin
se nuk kanë bukë, dritë e ngrohje për të mbledhur kockat,
kur skutave të fshehta jeniçerët e errësirës mprehin shpatat
nën klithje korbash,
e handikapët ngrijne si shtatore të lakuriqta spitaleve
duke sfiduar herojt kombetar në bronze sheshesh mburravece,
kur femijet grabiten per t'ju hequr organet, e me pas,
i varrosin si qen të braktisur trupat e njome prej engjejsh...

Rrojmë në një kohë kur askush nuk të zgjat një kothere
të mbash frymën
e njeriu i varfër tjetërsohet në nebulozen e predikimeve
se si duhet të jetë e si duhet të mos jetë njeriu,
shkëmb përpara tundimeve tokësore si frymorë te vdekshëm
e kurrsesi dëshira të mos e kaloje arsyen e babëzia urinë,
ndërkohë që i varfëri njeri e ndjen vehten kurrgjë më shumë
se një molusk
i kapur pas guralecave të detit a pas shkëmbejve të bregut
derisa të bjere zbatica e ujrat të firaksen
duke sjelle squlljen brenda guaskave të moluskut-njeri
a të njeriut-molusk

Rrojmë në një kohë antikohë e antivlerë
kur gomonet nisin virgjirëshat e rrëmbyera pertej detit
si robe piratësh mesjetarë
per ti kthyer në prosituta rrugëve të Brindizit, Romës, Milanos,
që bashkë me fatzezat e Athinës bëhen njëzet mijë shpirtëra;
vajza të Vlores, Fierit, Beratit, Lushnjës,Tepelenes Shkodrës,
vajza të rritura pellgjeve të mjerimit por me ëndrra të bukura
për një ditë te trendafiltë kur kalorësi i përrallës do t'u sillte
këpucën e artë
në kerkim të këmbës me fat të mbretëreshës së ardhëshme.

Prostituta, nderi juaj i humbur është fytyra e këtij qytetrimit amorf
që ju theu ëndrrat e mizorisht ju braktisi.
Koha bëri pelena gjaku me nderin tuaj per t'i treguar njerëzimit,
e vet Zotit ndoshta,
se deri ku shkon poshtersia e njeriut,
e pjellave makabre të rritura në shtratin e Prokustit .

Ju fytyra te vrara prej dhunës e egërsisë mashkullore
jeni lule te shtypura prej këmbesh barbare
të lidhura pas kangjellash e shumfish të perdhunuara
prej djemsh mizor me fytyrë njeriu e shpirt kafshe
ndonese është krim ndaj kafshëve ti krahasosh me mizorët,
mizorët që rrahin, thyejne krahë, presin duar e vrasin,
duke lënë të braktisura kufoma pa gjymtyre e trupa pa kokë,
të mbetura perjetësisht pa indentitet
ne ca varre te trishtueshme pa emer.
Ju fatthyera vajza me virgjëri të masakruar,
me jeten e shitur fare lirë trotuareve
jeni pasqyre e kohës - pasqyrë e njerëzve, sado që ata
largohen prej jush si djalli nga temiani pasi të kenë shfryrë epshet.
Jeni viktima të atyre që udhëheqin politikën e drejtojnë shtetin
si të ishte një Bordello a Superstore- seksi
prane Koloseut të Romës a Akropolit te Athines
ku epshet bashkë me artin e bashkëjetojnë ndër shekuj,

Ju Hirushe Shqipëria që enderruat këpucen e artë
dhe kalin e princit - në fillim të mijëvjeçarit të tretë
jeni akuzë e gjallë e stërmundimeve njerëzore,
në një shoqëri civile, ku civilizimi azmatik gulçon
në gjokse politikanësh e shtetarësh pervers në hotel "Rogner"
që nën avuj skoç uiski a vodkë ruse prostituojnë
me ligjet e shtetin, me pasuritë, me pronën,
me kombin e kthyer në një ankand mizor dëshirash të zvetnueme,
me pleq të marrë mbetur ende gjallë nga lufta civile
që mbi Nëntorin e Ismail Qemalit akoma vënë Nëntorin e Titos
e thërrasin "Rrofte Mukja!"
Me parlamentarë mediokër të zbritur prej guvash si njerëz të lashtë
a majmunë afrikanë para megafonësh moderne,
me një Parlament ku çligjërohen ligjet e ligjërohen antiligjet
e në Foltoren e Popullit ujqërit u bëjnë moral qytetarëve të ndershëm.

Ju Hirushe Shqipërie, ju vajza-prostituta
kam më shumë nderim për ju se sa për politikën
a burrat e shtetit - pjellë e kohës prokustiane
e kohës çnjerzore me njerëz shpellorë
që egërsisht ju përdhunoi dhe mizorisht ju vrau,
ju vajza pa mbrojte,
pasaportë e identitetit të Atdheut tim fatkeq.
Boston Janar 2002

MOS VDIS DASHURI

Mesnata e dhjetorit zbriti në tatëpjeten e shkallëve
me flokë të lëshuar e ftyrë të çjerrë
si në vdekjet pagane
unë jam i vetmi dëshmitar i vdekjes tënde
me një cigare të ndezur
që mezi i ngroh sekondat e fundit që s'duan të ikin...

Tani askush s'përgjon vetmine time
tani mund të rri vetem me mendimet e mia per ty.
Të tjerët flënë të harruar
harku i dorës sime përkëdhel imazhin tënd
hapsira që ti i merr errësirës ështe fare e vogël
dhe frymemarrjen ta ndjej paksa të mbytur...

Vetem kaq!
Oh sa pak dashuri na afroi jeta!

Diku larg nje gjoks i çjerrë përcjell një këngë
këngë me dhëmbje e brengë
për diçka që ka ikur e s'kthehet kurr më
për diçka të shtrenjtë.
Pastaj heshtja hajdute vjen të rrëmbejë fjalët
në retinen e syve tanë të njëllojtë vjen imazhi yt
i mbledhur kruspull
dhëmbët kafshojnë urrejtjen
e dënesat në zemren tënde sa vinë e shtohen.

Duan të rrëmbejne trokitjen nga zemra jote
e ti s'e duron dot këtë dhëmbje...

Të rëndojne supet
drithërojnë qëpallat si fletëza mbi ujë
me një peshë të tillë edhe degët e lisit thyhen
siç u thye sontë nje kockë gjoksin tënd
prej nga doli një zog i kaltër, krahëthyer
me përpëlitjen e vuajtjes
e rend në të katër horizontet i dehur me ndjenjen e lirisë
rrugën për tek unë e di, por ai bie në sokak pa frymë
në sokakun e të marrëve ku era argas fytyrat e njerëzve
pa dashuri
se dashurinë e kanë mbyllur në burgun e gjoksit
e nuk gjen kurrkund një sokak ku njerëzit të duhen
pa frikë...

Ndersa unë kërkoj të mëlcoj dhëmbjen e plagëve
nata e errët indiferente
si fshesare hedh në kosh çdo kujtim të djeshëm
duke vendosur pushtetin e heshtjes
duke shuar fenerët e shpirtit
duke m'i shtuar kështu shtërngesat e zemrës.

Nata heq zvarrë patericat nëpër rrugët e qytetit
më kot e shtyj- ajo çalon si e çmëndur
dhe s'do t'ja dijë se e pres të nesërmen me ankth.

Kam një trëndafil të zjarrtë që më përvëlon në buzë
kam një rrahje në gjoks që po ma çan zemrën
dhe s'kam ç'të të jap në këtë natë veç një buçete me yje
e hënën që varet si shportë mbi kokën tënde
me puthjen e nesërme- kur të dalë dielli
nën thirrjen e zjarrtë të Nerudës
Mos vdis Dashuri! Mos vdis!

Se neser nuk do të jesh kurrgjë më shumë se një muranë.
Tiranë, 14 Dhjetor 1988

TEK NENA

Ja ku erdha, nëna ime. Erdha
Por dora më dridhet e zilia nuk bie
tek porta
ndaj rri në prag si kërcu i harruar
i sjellë nga larg, nga lumi i mallit
që uturon nëpër dhera të huaj
e tundon zemren e mërgimtarit.
Erdha për të ndarë dhëmbjen me ty
për të bashkuar lotët
që rrodhën larg njëri-tjetrit
kaq vjet.

Tani s'na ndajnë kufijt e shteteve
veç kjo portë druri, e vjetër...

S'kam fuqi ta shtyj
s'kam fuqi ta hap
prandaj te lutem, hapma nëna ime
merrmë në krahë se ngriva
nga era, shiu e acari i huaj
që edhe këtu me ndjek pas si hije!

Qaj unë
qan ti nëna ime
e lotët mblidhen kruspull në futen e zezë
nga tmerri se unë, mëkatari i shpirtit
neser do të marr udhët prap nga kjo portë.
Shkodër 22 Mars 1992

ENGJEJT ROJE

Denisës

Pse nuk erdhe në shtëpi kësaj të diele, bija ime?
Unë gjysmë shurdhi jam por pa ty bëhem shurdh-memec,
Pyete mamin a jam grindur më - pas ikjes tënde
do të thotë jo, sepse pa ty, Denisë, nuk më volet as grindja!

Ti je për babin gjithçka:
edhe ditë me diell, edhe det në shtërgatë.
Ti je për mua çdo gjë - thellësia e shpirtit.
Tani që nuk të kam pranë, jam gjysma ime.
gjysma tjeter të ndjek pas si hije.

Shiko përmes dritares,
atje ku fërshfërijne fletët gjysmë të blerta
të pemeve te Klarkut.
Aty posht një degëze jam unë
si plak mjekerbardhë që zbret nga Poli
me zilka kuajsh që vrapojne qiejve
duke sjelle dhurata gazmore për fëmijet e Botës.
Vogëlushes sime dua ti ndjell gjumë të embël
nën krahe shpresash e endrrash të brishta
që rritin shtatin bashke me njeriun
ndaj engjejve të gjumit lehtas u flas
e u them "I rrini roje vajzës time!"

Ti nuk i sheh por engjëjt e mi aty janë
të perkedhelin flokët kur flë - të flasin në endërr!
edhe kur ti zgjohesh, u them engjëjve qiellor
i rrini në krah si roje engjëllushes sime.

Eshte natë e zeze në Nju Englandin e Allan Poes. Ti flë.
Engjëjt e Nënë Terezes në parvaz të dritares kacaviren
zbojne hije korbash të vetmuar
e duke këndellë një ninullë hyjnore që zbret prej qiejsh
si nje ujvare yjesh e që thotë
se Bota është shumë më e bukur
kur ka engjëj roje
që ruajnë ëndrrat e pastra të vajzërisë

Ti tani në Clark University, në Ustër, rrit shtatin
në përputhje me dimensionet e kohës e të Botës së Madhe
ndersa unë në duart e përvëluara vazhdoj të kem
foshnjërine tënde
një botë e vogël me cicërima të gëzuara
mrekullinë që natyra kurr më s'ma perserit.

Kurr më!
Vogëlushja ime!
Roslindale, 5 Tetor 1997

Biografia e moderatorit tone Flori Bruqi

Flori (Maxhun) Bruqi u lind më 29 qershor 1952 në Isniq të Deçanit(Kosovë).

- Studimet e Defektologjisë i kreu në Beograd ,ndërsa ato posdiplomike (Magjistraturë) në Universitetin e Prishtinës - në Fakultetin e Kulturës Fizike dhe Sportit (2004). Bashkëpunoi më shtypin e përditshëm e periodik të vendit dhe të jashtëm që nga viti 1974 e deri me tash (“ Bota e re”-Prishtinë,”Rilindja”-Prishtinë, “Danas”-Zagreb,”Dello”- Lubjanë,”Dnevnik”- Lubjanë, “Veqer”- Maribor,”Le Mond”,”Corriera della Sera” etj). - - Është anëtar i Lidhjës së Shkrimtarëve të Kosovës ( 2000 ) si dhe anëtar i Forumit të Shkenctarëve në internet ( 2003 ) “Alb Shkenca” dhe “Art-Café”(2004). - - Tash është menagjer i kompanisë “ Flomed” nga Prishtina dhe menagjer gjeneral për Kosovë në distribuim të preparateve farmaceutike të “Schulke-Mayr”it të Gjermanisë dhe “ Borer chemie AG “ të Zvicres. Deri më tash ka botuar këta libra: 1.Zjarri i diellit,poezi,Prishtinë,1995. 2.Ndërgjegjja,roman,Prishtinë,1995. 3,Vrasësit e liridonëve,roman,Prishtinë,Tiranë,1996. 4.Ringjallja,roman,Tiranë,Prishtinë,1996. 5.Gjarpërinjtë e pallatit,roman,Tiranë,Prishtinë,1996. 6.Dorëzeza,roman,Tiranë ,Prishtinë,1997. 7.Tokë e djegur,roman,Shkodër,Tiranë,Prishtinë,1998. 8.Burri dhe gruaja,libër shkencor,Tiranë,Prishtinë,2000. 9.Pallati i akereonit,roman,Tiranë,Prishtinë,New York,2000. 10.Vademecum DDD,libër shkencor,Prishtinë,2002. 11.Struktura faktoriale e dimensioneve antropometrike dhe fiziologjike , Prishtinë,2004. 12.Ndikimi i sportit në personalitetin e njeriut,libër shkencor,Prishtinë,2004. 13.Delinkuenca e të miturve dhe ushtrimet fizike,Prishtinë,2004. 14.Vademecum për preparate higjenike të “Schulke – Mayr”– it , libër shkencor , Prishtinë,2004.

Më 18 maj 2005., Flori Bruqi ,mbrojti punimin e magjistraturës më titull ”Dallimet në disa ndryshore fiziologjike ndërmjet studentëve sportiestë dhe jo sportistë , para dhe pas vrapimit 400 metra “ para komisionit shkencor - - të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit në Prishtinë , në përbërje - Prof . Dr . sc . Hasim Rushiti , kryetar , Prof . Dr . Hysni Daka , mentor - , Prof . Dr . sc .Mustafë Aliu , anëtarë . - - - Flori Bruqi, gjatë mbrojtjes së temës në fjalë , në fillim dha një hyrje të shkurtër mbi problematikën e hulumtimeve të gjertanishme mbi funksionin e sistemit kardiovaskular dhe respirator të sportistët dhe jo sportistët e dy gjinive. - - - Qëllimi i punimit ishte i hartuar në hulumtimin e strukturës latente të hapësirave të fshehta antropometrike dhe fiziologjike. - - - Magjistri i tashëm i shkencës së “Fiziologjisë kineziologjike”, Flori Bruqi ka zbatuar një metodologji të avancuar shkencore gjatë këtij hulumtimi të tij në 22 parametra morfologjikë-fiziologjikë duke përdorur kriteret e avancuara të “Programit biologjikë ndërkombëtar” të Weiner-it dhe Louri-esë; “Praktikumin e antropologjisë biologjike” të Buzin-ës më bashkëpunëtorë; ”Parktikumin e fiziologjisë sportive”,të Heimer-it më bashkëpunëtorë; ”Udhëzuesit Kombëtarë të Asociacionit Shëndetësor Amerikan” etj. - - - Punimi i magjistraturës të Flori Bruqit, është vlerësuar lartë nga komisioni shkencorë dhe i cili ka shfrytëzuar burime më të reja të literaturës (citon 49 referenca librash më të rinj nga kjo lëmi shkencore) si dhe ka përdorur 17 web-adresa portale relevante që merren më këto hulumtime të “Fiziologjisë kineziologjike” botërore. - - - Mr.sc. Flori Bruqi , deri më tash ka botuar mbi 15 libra letrarë ; 6 libra shkencorë. - - - Shkrimet e tij lexuesi ynë shpesh herë i ka lexuar në disa web site interneti si bie fjala në “ALB-SHKENCË “; “ART-CAFÉ”,:” FLOART” FLORI-PRESS” - - “SPORT-RITMI I ZEMRËS”,"METAFORA POETIKE" etj.

Biografia e moderatorit tone Engjell Shehu

Engjell Muhedin Shehu lindi më 17 mars 1962 në Bënçë të rrethit Tepelenë, Shqipëri.

Shkollën e mesme profesionale dega Agronomi “Memo Nexhipi - Dukaj“, Tepelenë e ka kryer në vitet (1977-1981). Në vitin 1983 kreu shkollën policore (1983-1986).

Ka punuar si ekonomist në tregtinë ushqimore Tiranë në vitet (1988-1992). Punoj si gazetar në gazetën “Rilindja demokratike” si dhe operator në televizionin TV Shijak të Tiranës (1997-1999).

Si operator i televizionit Shijak dhe si gazetar i Partisë Demokratike te Shqipërisë, më datën 14 shtator 1998 është plagosur nga forcat e rendit para Kryeministrisë Shqiptare, duke filmuar ceremonialin mortor të varrimit të deputetit dhe demokratit Azem Hajdari.

Si rezultat i represionit qeveritar ndaj tij për bindjet politike dhe kërcënimeve djallëzore për likuidim fizik dhe politik, në muajin maj 1999, Engjëlli me familjen e tij emigroi në Belgjikë. Ka shkruar dhe shkruan në shtypin e vendit dhe të huaj shumë shkrime politike e publicistike. Boton vazhdimisht shkrime politike e publicistike si dhe poezi në shumë forume virtuale të internetit si www.art-cafe, www.metafora poetike ,www.tanmarket.com etj. Engjëll Shehu boton gjithashtu poezi ne sitin e tij te internetit me adresën: albist. Ky është libri i dyte i tij me titull Zhgenjimi mbasi ka botuar librin e pare me titull "E mbaj veten si per mbret" me poezi satirike. Jeton dhe vepron në Belgjikë qe prej vitit 1999.

Biografia e moderatorit tone Gezim Ajgeraj

Gëzim AJGERAJ lindi më 6 gusht 1967 në Malësin e Vërrinit.

Është anëtarë i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, në Prishtinë. Nga 23 marsi 2002 është antarë i lidhjes së shkrimtarëve të Zvicrës (SSV). Jeton dhe krijon në Zvicër.

Ka bashkëpunuar dhe bashkëpunon me të gjitha gazetat dhe revistat e kohës, si: “Rilindja”, Zvicër - Prishtinë, “Bujku”, - Prishtinë, “Zëri i Kosovës”, Zvicër - Prishtinë, “Bota sot”,- Zvicër, “Koha ditore”, - Prishtinë, “Epoka e re”, - Prishtinë, “Zëri”,- Prishtinë”, “Fakti”, - Shkup, “Ars” – Tiranë, “Penashqiptare”, - Prishtinë, “Pioneri” – Prishtinë, “Zogu i mëngjesit”, - Prishtinë, etj. Nga janari i vitit 2004, editon revistën: Metafora poetike (Editorial i poetit) që del çdo tre muaj.


Veprat

Ka botuar këto libra:

Klithmë malli, poezi, „Rilindja“, Prishtinë,1997
Ëndrra për parajsë,poezi,“Rilindja“,Prishtinë, 1998
Qiellit po digjem, poezi, „Rilindja“, Prishtinë, 1998
Flakë në plagë, poezi, „Rilindja“, Prishtinë, 1998
Kënga e babait, poezi për fëmijë, „Apolonia“, Prishtinë, 1998.
Urti popullore të Vërrinit 1 (bashkautorësi), „Apolonia“, Prishtinë,1998
Mallëngjimi, poezi, „Rilindja“,2000.
Balada e Vërrinit, K.L. „F. S. Noli“, Prizren, 2001.
Rruga e lirisë, Dramë, „Meshari“Prishtinë, 2001.
Rruga e lirisë (intervistë) me Zafir Berishën, botoi Asociacioni i veteranëve të ish UÇK-së – Prizren, 2002.
Atdheu në trastë-cikli me poezi, e botoi revista letrare "Jeta e re" nr. 4, korrik-gusht 2002, viti LIV. Prishtinë.
Pëllumbat e lirisë, Novelë për fëmijë, Edicioni i revistës; Fidani, Prizren, 2004.
Ditët e bardha, Novelë për fëmijë, Edicioni i revistës; Fidani, Prizren, 2004.
Atdheu i copëtuar-cikël me poezi, në librin: Pikoi molla gjak (Lirikë me motive arvanitase), botoi MKRSÇJR-Departamenti i Çështjeve Jorezidente, Prishtinë, 2004.

Biografia e moderatorit tone Iljaz Prokshi

Iljaz Prokshi lindi në Fortesë të Drenicës, më 15 nëntor 1949. Shkollën fillore e përfundoi me rezultate të shkëlqyera. Edhe në shkollën e mesëm ishte nxënës i dalluar, duke u shquar për zgjuarsinë, vizionin dhe vokacionin prej krijuesi. Studimet i mbaroi në Fakultetin e Filologjisë, dega për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe (Albanologji), në Universitetin e Prishtinës me nota të larta.

Si gjatë shkollës së mesme dhe gjatë studimeve universitare bashkëpunoi me të gjitha gazetat dhe revistat e kohës si gazetar dhe krijues. Më vonë punësohet në gazetën Kosova të Korporatës Energjetike të Kosovës, në Prishtinë, në fillim si gazetar, e tani është redaktor përgjegjës i kësaj gazete. Një kohë të gjatë bashkëpunoi si gazetar edhe me disa gazeta shqipe që dilnin jashtë Kosovës, si Top Kultura, Spektri në Zvicër, Trojet tona në Nju Jork etj. Jeton dhe vepron në Prishtinë.

Aktiviteti letrar

Poezitë e para, Iljaz Prokshi filloi t’i botojë në gazetat dhe revistat letrare të Kosovës më 1966. Ishte në moshë të re kur u paraqit në letërsi dhe vinte me një përvojë që e kishte arritur gjatë leximit të shkrimtarëve më modernë shqiptarë dhe të huaj. Iljaz Prokshi i takon plejadës së krijuese avangardë të Kosovës. Në konceptet estetike të tij shquhet me idenë e një fillimi të ri në letërsinë shqipe, duke krijuar një letërsi që është simbol i artit modern. Pak kohë më vonë ai botoi edhe tregimet e para, gjithnjë në kërkim të rrugëve dhe mjeteve të reja letrare. Si student ishte shumë aktiv në jetën kulturore. Botoi poezi, tregime, reportazhe, recensione dhe ese për letërsinë. Fitoi pothuajse çdo vit çmime letrare, për poezi ose tregime, në konkurset letrare, që shpallnin gazetat dhe revistat e kohës. Iljaz Prokshi, në konkurse të tilla është nderuar prej çmimit të parë gjer në çmimin e tretë. Botoi në gazetën Rilindja, revistën letrare Jeta e re, Fjala, Bota e re, Zëri, Plejada, Koha ditore dhe në disa gazeta më pak të njohura, që botohen në Kosovë, si dhe në periodikun shqiptar në Shkup të Maqedonisë, si Flaka dhe Jehona.

Për veprën e tij si në poezi dhe në prozë kanë shkruar kritikë të njohur të vendit, ndërsa rezonancë e të gjithë këtyre, është se veprën e Prokshit e përshkon fryma e modernitetit. Tek ky krijues, të shkruarit është gjithmonë në shërbim të kërkimit dhe të ideve filozofike, kurse në qendër të shqetësimeve të tij është njeriu, i rrahur mes erërave të absurdit dhe revoltës, kundruall një realiteti të hidhur, me kuptim, që qenia njerëzore t’i ikën karakterit negativ, të prezantojë ato vlera që shquhen për vizionin e një botë të freskët dhe të dëlirë, shënjuese për kohën dhe hapësirën. Lexuesit e admirojnë letërsinë e tij, ndërsa kritika me gjithë këta të parët i detyrohet vlerave dhe mesazhit poetik të kësaj vepre.


Poezi

Pikë e bardhë ëndrre, Rilindja, Prishtinë, 1983
Satana në ferr, Fjala, Prishtinë, 1992
Fytyrë në pergamenë, Rilindja, Prishtinë, 1995
Psalm arbëror, Rilindja, Prishtinë, 1998
Sonatë e dhembshurisë, Lidhja e shkrimtarëve të Kosovës, Prishtinë, 2003
Është në botim e sipër përmbledhja me poezi Kambanat e shurdhra Shtëpia botuese Dukagjini, Pejë. Ka përgatitur edhe tri vëllime të tjerë me poezi.


Tregime

Libri i kujtimeve, Rilindja, Prishtinë, 1987
Daullet e natës, Rilindja, Prishtinë, 1990
Vdekja në ëndërr, Rilindja, Prishtinë, 1996
Magjia e mjegullës, Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës, Prishtinë, 1997
Vajza e trëndafilave, Rozafa, Prishtinë, 2002
Pallati i Helenës, Prishtinë, 2003
Ka edhe dy libra të gatshme për shtyp me tregime.


Romane

Fundi i zemërimit, Rilindja, Prishtinë, 1997 (Për këtë roman, autorit iu dha Çmimi letrar si romani më i mirë i vitit i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës më 1997)
Dashuri në labirint, 2001
Ka të përgatitur për shtyp edhe dy romane, një libër me kritika dhe ese letrare, si dhe shumë shkrime publicistike.

Zgjedhni më të mirin për drejtor në IKSHPK?

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike

Është formuar në vitin 1925;Është Institucioni më i lartë shëndetësor, profesional dhe shkencor i Kosovës;
Është Institucion Shëndetësor që përgatit dhe zbaton strategjinë e shëndetit publik (Masat higjieniko - sanitare, masat profilaktiko - kunderepidemike, socialo mjekësore, promovimin e shëndetit, edukimin dhe arsimimin shëndetësor, kontrollën e kulitetit të ujit, ajrit, ushqimit, PZI, politikën shëndetësore dhe ekonomiken shëndetësore, informimin shëndetësorë) në mbarë territorin e Kosovës.
Instituti zhvillon punën hulumtuese-shkencore dhe organizon përkryerjen profesionale të punëtorëve shëndetësor.
Është bazë arsimore e Fakultetit të Mjekësisë;
Ka 5 Departamente:

1. Epidemiologjia
2. Ekologjia Humane
3. Mjekësia Sociale
4. Mikrobiologjia dhe
5. Sistemi i Informimit Shëndetësor; dhe
- SHKOLLËN KOSOVARE TË SHËNDETËSISË PUBLIKE
- Shërbimet Profesionale

Pas luftës formohet Qeveria e Përkohshme e Kosovës, në kuadër të së cilës ka funksionuar edhe Ministria e Shëndetësisë dhe Ambientit. Nuk ishte emëruar ministri përkatës sepse nuk ishte dhënë pëlqimi ndërpartiak. Me atë rast ishin emëruar dy zëvendësministra Dr. Teuta Hadri, gjinekologe dhe Dr. Fadil Beka, kirurg, ish komandant i sanitetit të UÇK-së.



Në shkurt të vitit 2000, në Kosovë formohen Strukturat e Përbashkëta të Përkohshme Administrative (JIAS) në kuadër të cilës filloi punën edhe Departamenti i Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale, i bashkëkryesuar nga Dr.Hanu Vuori MD. PhD. MA dhe Dr. Pleurat Sejdiu, specializant i Ortopedisë (shih biografinë Mjekët në pozita udhëheqëse).


Në tetor të vitit 2001, në Kosovë për herë të parë mbahen Zgjedhjet e përgjithshme në liri. Në mars të vitit 2002, konstituohet Qeveria me disa Ministri, njëra prej të cilave ishte edhe Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale e kryesuar nga Dr. Numan Baliq i cili pas disa muajve zëvendësohet me Dr. Resmije Mumcu.



Historiku i zhvillimit
Vitet e ‘20ta të shekullit të kaluar karakterizohen me gjendje të rëndë shëndetësore si në Botë ashtu edhe në Ballkan. Duke pasur për bazë situatën e shëndetësisë kosovare në përgjithësi dhe shëndetësinë publike në veçanti merret qëndrimi që të themelohet shërbimi higjieniko-epidemiologjik edhe në Pejë me ndihmën e fondit “Rockfeler” nga SHBA. Me 5 qershor të vitit 1925 filloi punën ky shërbim. Me këtë datë janë vënë bazat e Mjekësisë Preventive në Kosovë andaj edhe shënohet si ditë festive e themelimit të Institutit të Shëndetësisë Publike të Kosovës sot (shih foton 3).
Pas kësaj date, në Kosovë formohen qoftë si stacione sanitare, mikrobiologjike apo higjieno-epidemiologjike, shërbimet në Prishtinë, Prizren dhe Mitrovicë. Në këto njësi nuk kishte kuadro të specializuara (pos në Prizren), por shërbimet shëndetësore kryheshin nga punëtorët shëndetësor me shkollë të ultë shëndetësore. Në fakt nuk kishte asnjë kuadër shëndetësor shqiptar edhe pse popullata ishte shumicë.

Gjatë viteve 1923/1924, në Prizrenin e lashtë ishte themeluar shërbimi bakteriologjik tejet efikas, që ofronte shërbime për tërë territorin e Kosovës së atëhershme (një pjesë të Sanxhakut dhe Malit të Zi). Por, ishte vetëm shërbim bakteriologjik i cili më vonë zhvillohet në shërbim higjieniko–sanitar për t’u shndërruar sot në Institut Rajonal të Shëndetësisë Publike të Prizrenit (Dedushaj I).
Prej vitit 1946/1947 ka filluar punën mjeku i parë shqiptar Dr.Durmish Celina. Në atë kohë ishte organizuar shkolla e ultë medicinale, ku lëndët profesionale i mbante dr.Daut Mustafa. Dr.Durmish Celina ka udhëhequr me shkollën e ultë për mami në shtëpinë e Ali Dulës në Prizren ku janë zhvilluar aktivitetet edukativo-shëndetësore.
(shih të dhënat në biografi të Dr.Celinës).




Gjendja shëndetësore në Kosovë

“Trashëgimia” e shumë sëmundjeve ngjitëse e kishte dëmtuar rëndë Kosovën në aspektin ekonomik dhe kulturoro-arsimor, por asgjë më pak në atë shëndetësor dhe social. Në prag të Luftës së Dytë Botërore e sidomos pas saj, gjendja dhe rrethanat shëndetësore në Kosovë ishin jashtëzakonisht të vështira.
Sëmundjet ngjitëse me përhapje masive që gjatë historisë kanë zhdukur kombe, në Kosovë gjatë kësaj kohe paraqiteshin në forma endemike e shpeshherë merrnin karakter të epidemive masive dhe lokale. Këto sëmundje kanë shkatërruar dhe vrarë pa mëshirë me qindra e mijëra foshnje dhe fëmijë të Kosovës. Prej tyre prijshin: malaria, tifoja e morrit, tifoja e zorrëve, dizenteria bacilare, sëmundjet tjera ngjitëse të zorrëve, tuberkulozi, fruthi, meningjitit, difteria, kolla e bardhë dhe sëmundjet e tjera të fëmijëve. Gjatë kësaj periudhe pothuajse çdo i dyti varr ishte varr i foshnjave dhe fëmijëve nën 7 vjeç.


Duhet theksuar se në vitin 1940 në Kosovë kanë qenë 5 spitale me 390 shtretër, 36 ambulanca të ndryshme shëndetësore dhe shërbimi preventiv me 5 stacione sanitaro-epidemiologjike prej të cilave kanë punuar vetëm 3.
Në të gjitha këto institucione shëndetësore kanë punuar 38 mjekë, 20 farmacistë (privat), 1 stomatolog dhe afër 85 punëtorë të tjerë të medicinës (pjesa dërrmuese e tyre kishin mësuar nga praktika – me kurse mjekësore (Dedushaj I).


Kosova doli nga Lufta e Dytë Botërore e shkatërruar tërësisht, me kushte jetese katastrofike, me shkallë të analfabetizmit rreth 98%. Edhe përkundër rrethanave të tilla, shërbimet shëndetësore nuk funksiononin pothuajse fare e nga ana tjetër sëmundjet ngjitëse bënin kërdi. Shërbimet shëndetësore parësore dhe dytësore ekzistonin vetëm në letër, ndërsa për shërbime tretësore as që flitej fare.



Rrjeti dhe kuadri shëndetësor


Në fillim të vitit 1946 në territorin e Kosovës kishte 5 spitale me 333 shtretër mesatarisht 0.4 shtretër për 1000 banorë. Në këto spitale, punonin 9 mjek (të huaj asnjë shqiptar), 15 farmacistë, 6 teknik mjekësorë, 11 higjienist dhe 27 punëtorë tjerë shëndetësorë me kualifikim të ultë. Mbrojtjen themelore shëndetësore e ofronin 8 stacione shëndetësore në qytete, 3 në fshatra dhe 1 dispanser antituberkular, kurse në mbrojtjen stomatologjike punonin 3 dentistë dhe 1 stomatolog.
Shihet se shërbimi i mjekësisë preventive pothuajse nuk ekzistonte më, ndërsa për kuadër në këtë lëmi as që flitet fare.

Kuadri profesional në IKSHPK?

Prof.dr Isuf Dedushaj-ish drejtor i përgjithshëm i IKSHPK-së,tash Dekan i FM në Prishtinë,doktor i shkencave të mjekësisë - epidemiolog


Lindi në krahinën e Vuthajve - Plavë më 10 tetor 1951. Shkollën fillore e mbaroi në Vuthaj dhe Guci. Gjimnazin e kreu në Pejë, kurse Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë në mars të vitit 1976.
Fillimisht punoi në Shtepinë e Shëndetit në Drenas ish Gllogovci.
Në vitin 1976 punësohet në Entin Krahinor për Mbrojtje Shëndetësore ku zgjidhet bashkëpunëtor për lëndën Mjekësi Sociale. Përfundon specializimin nga epidemiologjia më 20 maj të vitit 1980 dhe njëheri është epidemiologu i parë shqiptar i Kosovës.
Studimet pasuniversitare i mbaroi në Fakultetin e Mjekësisë në Sarajevë, ku edhe u magjistrua në nëntor të vitit 1983. Dr. Isuf Dedushaj me 27 nëntor të vitit 1986 në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë mbrojti tezën e doktoraturës. Zgjidhet ligjërues në vitin 1983. Gjatë vitit 1986/1987 përfundon subspecializimin nga imunologjia pranë Universitetit të Zagrebit-Kroaci.
Punoi në Entin për Mbrojtjen Shëndetësore të Kosovës prej vitit 1976-1990 kur për shkaqe etnike dhe politike largohet me dhunë nga puna.
Si mësimdhënës në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë prej vitit 1976 ka arritur gradën prof. ordinar i epidemiologjisë. Në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë ka qenë edhe prodekan në dy mandate prej vitit 1992 - 1996. Gjithashtu prej tetorit të vitit 1992 e deri në vitin 2001 ka qenë Kryetar i Kryqit të Kuq të Kosovës.
Dr. Dedushaj ka qenë anëtar i Kryesisë së Forumit të Intelektualëve të Kosovës - përgjegjës për sektorin e Shëndetësisë.
Ka qenë dhe është anëtar i Redaksisë së Revistës Shkencore “Praxis Medica” të Kosovës.
Prof. Dedushaj ka qenë mentor apo në Komision për mbrojtjen e temave të doktoraturës së 38 kandidatëve prej të cilave 2 jashtë Kosove, pastaj 45 magjistratura shkencore dhe mbi 100 mjekë i ka udhëhequr në specializime të lëndëve preventive (epidemiologji, higjienë, mjekësi sociale, mjekësi e punës dhe mjekësi e përgjithshme).
Ka publikuar 112 punimeve shkencore në Kosovë dhe jashtë. Ka qenë redaktor përgjegjës i revistës "Shëndeti", për dhjetë vjetë me radhë.
TDeri para 3 mujash ishte Drejtor i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës dhe kryetar i Asociacionit të Shëndetësisë Publike të Kosovës.Tash është dekan i Fakultetit të Mjekësisë në Prishtinë. Ka publikuar gjashtë tekste universitare.


Prof.dr Selvete Krasniqi – ish zëvendësdrejtoreshë në IKSHPK-së,tash prorektore në UP(Doktor i shkencave të mjekësisë – higjienë)


Dr Selvete Hoxha - Krasniqi u lind në Kaçanik më 25 shkurt 1953. Shkollën fillore dhe gjimnazin i mbaroi në Prishtinë. Diplomohet në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë në vitin 1978. Pas mbarimit të studimeve punësohet në Institutin për Higjienë pranë Entit për Mbrojtjën shëndetësore të Kosovës. Specializohet për lëmin e Higjienës në Shkollën e mirënjohur "Andria Stampar " të Zagrebit në vitin 1985.
Studimet pasuniversitare i përfundon në vitin 1988.
Tezën e doktoraturës e mbron në Prishtinë në vitin 1995. Dr. Krasniqi emërohet asistente për lëndën e higjienës në vitin 1985.
Doktoresha Krasniqi me bashkëpunëtorët e ngushtë ka publikuar edhe 7 punime profesionale nga lëmia e higjenës dhe epidemiologjisë.


Prof. dr Naser Ramadani – kryeshef i Departamentit të Epidemiologjisë
(Doktor i shkencave të Mjekësisë – epidemiolog)
Dr Naser Ramadani u lind më 9 gusht 1960 në Corroticë, Lugina e Preshevës. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në Preshevë. Fakultetin e Mjekësisë e përfundon në Prishtinë në vitin 1983. Specializimin nga Epidemiologjia e përfundon më 1988. Tezën e magjistraturës e mbron më 1989 në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Zagrebit. Tezën e Disertacionit e mbron në vitin 1993 në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Prishtinës. Specializimin nga Menaxhmenti në Institucionet shëndetësore e ka kryer në Universitetin e Gjenevës të Zvicrës në shtator 1998. Specializimin nga Ekologjia Humane e kryen në Universitetin e Gjenevës të Zvicrës më 21.01.1999. Pas diplomimit punësohet në (EMSHK) sot Instituti Kombëtar të Shëndetësisë Publike në Prishtinë, në Departamentin e Epidemiologjisë. Në vitin 1984 zgjidhet asistent për lëndën e Epidemiologjisë në Fakultetin e Mjekësisë të Prishtinës. Në vitin 1989 rizgjidhet asistent i lëndës së epidemiologjisë. Kurse, në vitin 2002 është zgjedhur Professor Assoc i epidemiologjisë dhe etikës mjekësore. Sot është duke punuar në Institutin Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës, ku udhëheq Departamentin e Epidemiologjisë. Gjithashtu është kryetar i Akademisë Mjekësore të Kosovës. Ka publikuar një numër të madh punimesh profesionale.
Prof.ass.dr Naser Ramadani ka publikuar 4 tekste shkollore...

Prof.dr Gjyle Osmani-kryeshefe e Departamentit të Mikrobiologjisë
(Doktor e shkencave të mjekësisë – mikrobiologe)


Dr Gjyle Osmani u lind më 2 prill 1954 në Raushiq të Pejës. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në Pejë. Diplomoi në vitin 1978 në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Kosovës.
Specializimin nga Mikrobiologjia e përfundon më 1982.
Tezën e magjistraturës e mbron në vitin 1996 në Prishtinë.
Tezën e disertacionit e mbron më 13 dhjetor 2001 në Prishtinë. Në vitin 1983-1995 është emëruar asistente në Fakultetin e Mjekësisë për lëndën Mikrobiologji. Në vitin 1995 emërohet ligjëruese e lëndës së Mikrobiologjisë. Në vitin 2002 është zgjedhur profesor asistent për lëndën mikrobiologji së me parazitologji Mjekësore.
Gjatë kësaj periudhe dr. Osmani ka qenë mentore dhe udhëheqëse e disa specalizimeve nga lëmia e shëndetit publik (mikrobiologji, epidemiologji, higjienë).
Ka publikuar 25 punime si autore dhe koautore.

Prof.Dr. Tahire Gjergji – kryeshefe e Departamentit të Ekologjisë Humane
(Doktor i shkencave të mjekësisë – higjienë)


U lind me 20 shkurt 1960 në Bradash të Podujevës. Shkollën fillore dhe atë të mesme i përfundoi në Podujevë më 1978. Në Fakultetin e Mjekesise të Universitetit të Prishtinës diplomoi në dhjetor të vitit 1983. Në korrik të vitit 1985 punësohet në IKSHPK si mjeke në departamentin e higjienës. Më 1989 mbron temën e magjistraturës. Në vitin 1988 i ndahet specializimi nga lënda e higjienës të cilin e përfundon në vitin 1991. Temën e doktoratës e mbron në vitin 1997. Pas lufte emërohet Kryeshefe e Departamentit për Ekologji Humane dhe në të njëjtën kohë përgjegjëse për kontrollën dhe analizën e ushqimit në Kosovë.Dr. Tahirja është Prof. Asoc. e lëndës së Ekologjisë Humane për studentët e Fakultetit të MMjekësisë në të gjitha drejtimet. Ka qenë në trajnime profesionale në Londër, Bullgari, Maqedoni dhe Shqiperi. Eshtë autor dhe koautor i disa punimeve profesionale dhe shkencore.

Dr. Ilir Begolli Mr.sci- ish Kryeshef i Departamentit të Mjekësisë Sociale,tash ushtrues i drejtorit të përgjithshën në IKSHKP
(Magjistër i shkencave të mjekësisë)


Dr Ilir Begolli u lind në Pejë me 20 prill 1953. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa gjimnazin e përfundoi në vitin 1971 në Prishtinë. Fakultetin e Mjekësisë e përfundoi në vitin 1978 në Prishtinë. Specializimin e mjekësisë sociale me organizim të shërbimit përfundoi në Prishtinë në vitin 1982. Studimet pas universitare mbaroi në korrik të vitit 2001. Nga viti 1981 është angazhuar si asistent në lëndët Statistika mjekësore dhe Mjekësia sociale.
Është autor i më shumë se 20 punimeve shkencore dhe më se 50 tjera si koautor.
Ka marrë pjesë në shumë kongrese, simpoziume në vend dhe jashtë vendit.
Është autor i librit Edukimi shëndetësor të botuar në vitin 1997 (ribotuar në vitin 2001) si dhe koautor i dy librave shkollor për shkollën e mesme të mjekësisë.

Pyetje për lëxues:

Cili prej tyre është kandidat për Drejtor në IKSHPK?

Çka ka të re në LDK?

1.Pas Dacit, shkon edhe Luli



Kryesia e LDK’së kërkoi dorëheqjen e Lulëzim Zenelit nga posti i Zëdhënësit të LDK’së. Kjo, me arsyetimin e “konfliktit të interesit”, për shkak të pozicionimit të tij përkrah Nexhat Dacit. Lulëzim Zeneli thotë se ishte ndodhur para një akti të kryer.



Kosovë Gjoci - kosove.gjoci@gazetaexpress.com



Kur Ibrahim Rugova e kishte emëruar Zëdhënës të Lidhjes Demokratike të Kosovës, në vitin 2003, Lulëzim Zeneli kishte pasur pushtet pothuajse më shumë se secili anëtar i Kryesisë së LDK’së.

Me deklaratat e tij, shpesh të përsëritura, ishte i vetmi njeri nga i cili mediat mund të merrnin qëndrimin e partisë më të madhe në vend, ndërkohë që zyrtarët tjerë të saj e kishin të “ndaluar” të flisnin.

Në të vërtetë, ata kishin vetëm një përgjigje – “Thirreni, Lulëzim Zenelin”.

Një fjali kjo – tepër e mërzitshme për gazetarët.

Por, të mërkurën ai ka marrë një përgjigje nga Kryesia e LDK’së, tash kur procesi zgjedhor ka filluar dhe gara për liderin e ri të partisë është duke u zhvilluar në dy fronte: mes Fatmir Sejdiut dhe Nexhat Dacit.

Në mbledhjen e Kryesisë së LDK’së, të mërkurën, nga Lulëzim Zeneli është kërkuar të japë dorëheqje nga posti i Zëdhënësit, me arsyetimin e “konfliktit të interesit”, për shkak të pozicionimit të tij përkrah Nexhat Dacit.

“Po, është e vërtetë. Nuk jam më Zëdhënës”, ka pranuar Lulëzim Zeneli, për Express.

Ai ka deklaruar se nuk brengoset dhe në të shumtën ka qeshur me atë që ka ndodhur në takimin e Kryesisë së LDK’së, në Prishtinë.

“Jam gjetur para një akti të kryer”, ka shtuar ai.

I pari që e ka hapur këtë temë - ka qenë Fatmir Sejdiu, i cili ka zbritur nga Presidenca në selinë e LDK’së në Qafa, për të marrë pjesë në takimin e radhës, ku sërish ka pasur - vendime.

Presidenti Sejdiu, i cili vetëm pak orë më vonë do të udhëtonte për në New York, për të marrë pjesë në seancën e Këshillit të Sigurimit të OKB’së për Kosovën, nuk ka folur për çështjen e statusit para kolegëve të partisë, as për raportimin e tij.

Ka folur vetëm për Lulëzim Zenelin.

“Presidenti Sejdiu e hapi këtë temë. Tha se ka konflikt interesash”, ka pohuar Lulëzim Zeneli.

Kandidati për Kryetar të LDK’së është shprehur qartë se Lulëzim Zeneli nuk mund ta ketë më besimin e tij si Zëdhënës, tash kur ai është deklaruar hapur për mbështetjen ndaj Nexhat Dacit.

“Lulëzim Zeneli ka shfaqur hapu preferencat e tij, ka dalë në publik, dhe ky është një ‘konflikt interesi’. Prandaj, duhet biseduar mundësinë e tërheqjes së tij nga posti që mban”, thuhet të jetë shprehur Fatmir Sejdiu.

Kaq ka mjaftuar.

Pastaj, Presidenti ka marrë mbështetjen e Eqrem Kryeziut, Agim Veliut, Lutfi Hazirit, të cilët, po ashtu, kanë pohuar se kjo gjendje është shqetësuese dhe përbën “konflikt interesi”.

Të gjithë ata kanë përmendur nevojën e tërheqjes së Zenelit nga posti i Zëdhënësit të LDK’së.

Eqrem Kryeziu ka sqaruar për Express.

“Unë e luta Zenelin që të japë dorëheqje, sepse është një konflikt interesi. Ne e çmojmë përcaktimin e tij për Nexhat Dacin, por në të njëjtën kohë ai bie ndesh me vendimet e Kryesisë së LDK’së. Është e vërtetë që kemi kërkuar largimin e tij dhe ai është pajtuar”, ka thënë Kryeziu.

Anëtarët e Kryesisë së LDK’së tashmë janë përcaktuar se kush përkrah Sejdiun e kush Dacin.

Kjo është parë kur Kryesia ka dalë me kandidatin e saj për Kryetar të LDK’së, ku Fatmir Sejdiu kishte marrë besimin e 13 kolegëve të partisë, ndërsa 7 të tjerë nuk e kishin votuar atë.

“Po, kjo është shumë e vërtetë”, ka thënë Kryeziu.

Lulëzim Zeneli ka pohuar të mërkurën se ai ishte zgjedhur nga Presidenti Rugova në atë pozitë.

“Presidenti Rugova ka dashur që njerëzit nga brezi i ri të involvohen drejtpërsëdrejti, ose të jenë pjesëmarrës në detyrat me peshë. Që nga viti 2003 e kam kryer punën time, e cila është vlerësuar gjithmonë pozitivisht. Kurse sot, ka pasur vlerësime të tjera”, është shprehur Zeneli, për Express.

Nënkryetari i LDK’së, Eqrem Kryeziu, është kujdesur për këtë.

Ka thënë se Zëdhënësin e zgjedh Kryesia dhe ka përmendur statutin e partisë, edhe pse ai statut nganjëherë shkelet.

“Ka një statut dhe sipas tij ne e kemi atë të drejtë dhe jo Kryetari, por Kryesia. Por, për ta nderuar atë, ne nuk e kemi vënë në dyshim të qenit e tij anëtar i Kryesisë, sepse me statut nuk do të duhej të ishte. Nuk kemi dashur ta shkapurisim këtë punë. Presidenti asokohe e ka miratuar një gjë të tillë dhe nuk kemi dashur të shkojmë tej”.

Kryesisë së LDK’së tashmë i ka skaduar mandati, më 20 qershor, kur është dashur të mbahen zgjedhjet partiake.

Si e tillë, siç pohojnë zyrtarë të saj, ajo nuk ka të drejtë të marrë vendime.

Kryeziu ka qeshur me këtë.

“Jo, nuk do të kisha thënë kështu. Ma gjeni një Kryesi tjetër”, ka thënë ai.

Lulëzim Zeneli pohon se ka pranuar të tërhiqet nga posti i Zëdhënësit të LDK’së, edhe pse hedh poshtë argumentet e Kryesisë.

Ai përmend se secili anëtari i Kryesisë ka dalë hapur me qëndrimin e tij për kandidat për kryetar të partisë.

“Ato argumente nuk qëndrojnë. Secili prej tyre është i përcaktuar sa i përket preferencave për kandidatët e mundshëm, jo vetëm unë. Sidoqoftë, isha para një akti të kryer, prandaj nuk kishte as procedura. Tash kur jemi në fushatë zgjedhore të LDK’së dhe nëse flasim për paanësi e konflikte interesash, atëherë çdo anëtar i Kryesisë është i pozicionuar qartë”.

Pas vdekjes së liderit të LDK’së, Ibrahim Rugova, Lulëzim Zeneli rrallë ishte paraqitur në media me prononcimet e tij si Zëdhënës, ndërsa në emër të partisë dhe për zhvillimet e saj kanë folur nënkryetarët e saj.

Lulëzim Zeneli ka thënë se gjatë kësaj kohe – ka qenë i qartë kur është deklaruar si Zëdhënës dhe kur si anëtar i Kryesisë.

“Kur kam fol në emër të Kryesisë, kam pasur qëndrime të qarta të cilat kanë korresponduar me qëndrimet që kanë rrjedh prej Kryesisë dhe ato janë plasuar në opinion. Ndërsa, qëndrimet e mia personale, si anëtar i Kryesisë, unë gjithmonë i kam ndarë. Ndoshta dikujt nuk i kanë shkuar për shtati”.

Vendimi i së mërkurës për Lulëzim Zenelin, megjithatë, nuk e mërzitë shumë atë. Pohon ta ketë pritur.

“Bile, jam habitur pse ka zgjatur kaq shumë”.

Për të, është e rëndësishme që çdo njeri ta ketë qëndrimin e vet. Luli e kishte atë. Për Nexhat Dacin.

Thotë se largimi i tij nga posti i Zëdhënësit, me një kërkesë të Kryesisë së LDK’së, nuk çon peshë.

“Jemi në një proces zgjedhor dhe secili do të vlerësohet tek anëtarësia”.


2.Pritje madhështore në Mitrovicë

I ftuar nga Sektori për Rini i Komunës së Mitrovicës dhe nga Jellda Jarolli nxënse e Shkollës së mesme të Mjekësisë në Mitrovicë ,rinia shkollore e këtij qyteti, etj Akademik prof.dr. Nexhat Daci ka qëndruar në qytetin buzë Ibrit ku ka marrë pjesë në manifestimin kulturo-artistik të organizuar për nderë të ditës së rinisë së këtij qyteti.

Ai është pritur në mënyrë madhështore nga të pranishmit në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”, shumica e të cilëve ishin të rinj. Gjatë fjalës së tij Akademik Daci disa herë është ndërprerë nga duartrokitjet frenetike që nuk kishin të ndalur.

Ai e ka falënderuar rininë e Mitrovicës për ftesën që i ka bërë për të qenë me ta dhe sidomos kryetaren Jëllda Jarolli, e cila edhe e kishte organizuar tubimin.

Ai porositi se rinia e Mitrovicës dhe e gjithë Kosovës do ta ketë gjithmonë përkrahjen e tij dhe se ai është dhe do të jetë gjithmonë me të rinjtë. Në këtë manifestim u shfaq edhe një program i pasur kulturo-artistik i përgatitur nga talentet e rinj të qytetit.

3.FRONTI PER FRON

Të përmalluar demokracie, njerëzit në partinë më të madhe në vend, fronin e së cilës nuk e kishte lëshuar për gjithë vitet e angazhimit të tij politik Ibrahim Rugova, do ta zgjedhin liderin e tyre të ri, ndërkohë që lufta për pushtet po merr zjarr. E gjetur në krizë të thellë që nga janari i këtij viti, kur udhëheqësi i saj humbi betejën me kancerin në mushkëri, Lidhja Demokratike e Kosovës vazhdon të mbetet e përfshirë nga tensionet.


Përçarjet brenda partisë kanë dalë sheshit dy ditë para se të fillojë fushata zgjedhore, kur Kryesia e LDK’së nxori kandidatin e saj për kryetar, Fatmir Sejdiun, në një mbledhje me kundërshti. Profesori shumëvjeçar i drejtësisë, i cili udhëheq vendin që nga shkurti i këtij viti, ka marrë besimin nga trembëdhjetë kolegë të partisë, ndërsa shtatë të tjerë nuk kanë dashur të votojnë – të bindur se kjo mënyrë vendimi është e paligjshme.

Statuti i partisë nuk parasheh që Kryesia - si organ ekzekutiv - të kandidojë ose të përkrahë një njeri të caktuar. Kaq ka mjaftuar – për ta zyrtarizuar përçarjen. Alush Gashi ka qenë i drejtpërdrejtë. “Me këtë vendim, prej sot, LDK po përçahet. Dhe, kjo do të refl ektohet në terren”, ka thënë ai.

Pakënaqësitë që shpërthejnë në zyrën e moçme të LDK’së, në Qafa, nuk ia humbin buzëqeshjen dhe humorin “njeriut nga periferia”, siç e quajnë Eqrem Kryeziun, i cili vazhdon betejat për riorganizimin e brendshëm partiak.

“Gjithmonë ka mospajtime. Por, këto janë sharmi i demokracisë. Ne e shohim si kualitet të madh të Kosovës politikën që po ndodh tani”, ka deklaruar ai.

I ardhur nga Prizreni që të ndihmojë për ndryshime në institucionet e vendit, në çast ishte shndërruar në një prej njerëzve që marrin vendime me peshë në skenën politike, kur mori përsipër barrën për largimin e Nexhat Dacit nga posti i Kryetarit të Kuvendit.

Një figurë që kontestohet nga pjesa tjetër e partisë, ai gjen përgjigje për secilin vendim që nxjerr Kryesia e LDK’së për procesin zgjedhor, siç është edhe kriteri për mbledhjen e 100 nënshkrimeve për ata që dëshirojnë t’i hyjnë garës, një rregull ky që nuk vlen edhe për Fatmir Sejdiun.

Për Ali Lajçin, i cili po ashtu ka përmendur se do të jetë njëri nga kandidatët për ta marrë nën udhëheqje LDK’në, ky vendim është - konfuz. “Ky vendim favorizon kandidatë të caktuar, që për mua nuk është aspak në rregull”, ka shprehur mllefi n e tij Kryetari i Pejës.

Zëdhënësi i LDK, Lulëzim Zeneli, i cili është rreshtuar përkrah Nexhat Dacit, ka kundërshtuar ashpër vendimet e Kryesisë, sikurse edhe dy kriteret e vendosur për zgjedhjet që kanë nisur në këtë parti. “Absolutisht nuk jemi në një garë të barabartë”, ka thënë ai. Kryesia, sipas tij, po tregohet e padrejtë ndaj kandidatëve për kryetar, duke aplikuar standarde të dyfi shta.

Dita që do ta përcaktojë Kryetarin e LDK’së, ka fi lluar t’i frikësojë zyrtarët e kësaj partie, ndonëse publikisht thonë se do ta pranojnë votën e lirë. Procesi zgjedhor është hapur më shtatë shtator dhe pritet të përmbyllet më shtatë nëntor, ndërsa të gjithë janë kujdesur që fushata të karakterizohet me Flamuj të Dardanisë dhe Himnin e Rugovës. Përmendja e emrit të Ibrahim Rugovës për njerëzit e LDK’së është pothuajse esenciale në fushatën zgjedhore, sepse të gjithë kanë përfituar privilegje dhe i kanë shijuar votat e siguruara nga karizma e tij politike. LDK, dikur një lëvizje gjithëpopullore, ka trashëguar një shtrirje të gjerë në gjithë territorin e Kosovës. Në strukturën e saj organizative ka 36 degë në Kosovë dhe 12 degë në Europë e SHBA, si dhe 498 nëndegë dhe 1.500-1.600 aktive. Beteja do të zhvillohet në degë, prej nga do të dalin delegatët që në fund të këtij viti do të zgjedhin udhëheqësin e ri të partisë më të madhe në vend.

Në ditën e parë të fushatës, Nexhat Daci është nisur për në Klinë – vendlindja e Kolë Berishës, i cili ka zëvendësuar akademikun arrogant në postin e Kryetarit të Kuvendit të Kosovës. Simpatizantëve të tij, ai u është drejtuar si Ibrahim Rugova, kur ka përshëndetur me duart e bashkuara dhe të ngritura lart, ndërsa ka premtuar se LDK’së do t’ia kthejë dinjitetin e humbur që nga janari i vitit 2006, kur partia ka mbetur pa liderin e saj të pakontestueshëm. Qytetarët që thërrisnin emrin e tij, duket se ia kanë kthyer besimin Nexhat Dacit, aq sa përnjëherë ka konstatuar edhe fi toren përball Fatmir Sejdiut.

“Kundër-kandidatin e kam koleg shumë gjatë, do të kem respekt, por e ka humbjen e sigurt”, ka thënë Daci. I rrethuar me një ekip, një pjesë e të cilëve të akuzuar për krim e korrupsion, mes tyre ish Zëvendëskryeministri i Kosovës, Adem Salihaj, akademiku ka fi lluar të përballet me kritika në opinion. Akuzat që i vijnë nga Raporti i Auditimit të Kuvendit, ku janë gjetur një numër parregullsish, po ashtu, e rëndojnë Nexhat Dacin.

LDK, e krijuar në vitet nëntëdhjetë dhe e njohur si parti lideriste, është ndarë në dysh, nga njerëzit e rreshtuar përkrah Fatmir Sejdiut dhe Nexhat Dacit. Telashet e nisura me ndryshimet në institucionet e vendit, vazhdojnë të refl ektohen në disponimin e elektoratit. Por, Nexhat Daci ka thënë se LDK e tij - nuk do të hakmerret. “LDK e këtij projekti nuk do të jetë hakmarrje, përkundrazi të gjithë do t’i bashkojë dhe do të jetë LDK e popullit e para 16 vjetëve, LDK që prin vetëm në suksese, LDK që do ta ketë respektin tuaj”.

I përballur me vështirësitë që i sjell Korniza Kushtetuese, e cila nuk lejon që Presidenti i Kosovës të ushtrojë edhe një post të dytë zyrtar, Fatmir Sejdiu nuk do të mund ta marrë detyrën e Kryetarit të LDK’së, nëse fi ton garën. Kryeadministratori i Kosovës, Joachim Ruecker, e ka bërë të qartë këtë. Presidenti Sejdiu, po ashtu, gjatë kësaj kohe nuk do të bëjë fushatë dhe nuk do të jetë pjesëmarrës në tubime elektorale, për shkak të humbjes së simbolit të unitetit, ndërkohë që ai udhëheq edhe Ekipin Negociator të Kosovës. “Ky është qëndrimi defi nitiv që i ka hapur rrugë Fatmir Sejdiut ta pranojë kandidaturën për Kryetar të LDK’së. Kjo është marrëveshja”, ka thënë një zyrtar i lartë i UNMIK.

Profesori i drejtësisë ka deklaruar se tash për tash kryen funksionin e presidentit të Kosovës dhe kryen obligimet e tij në bazë të Kushtetutës. “Unë ende nuk jam i zgjedhur dhe nuk besoj se do të më pengoj në punën e tashme të Kryetarit të Kosovës, ajo është një kandidaturë sikur që mund të ketë edhe kandidatura shumë të tjera”.

Beteja për karrigen e mbetur bosh të partisë më të madhe në vend - pritet të ketë jo pak e ashpër. Ajo tashmë ka fi lluar dhe pulsi po matet në terren. Mbajtja e Kuvendit hap mundësinë e konsolidimit të kësaj partie, duke adoptuar edhe politikën e saj për situatën, kur vendi po hyn në fazën finale të procesit të zgjidhjes së statusit.

Fatmir Sjediu, i cili me përkrahje ndërkombëtare është vënë në postin më të lartë të vendit, konsiderohet se do të vazhdojë t’i ketë aleatë diplomatët perëndimorë, ndërsa Nexhat Daci, i cili është shkarkuar me arsyetimin se kështu kërkojnë Washingtoni e Brukseli – thuhet se nuk e ka këtë “privilegj”.

Por, komente të reja kanë ardhur nga SHBA. Emisari i SHBA’së për Statusin e Kosovës, Frank Wisner, në një takim që ka pasur me Naser Rugovën, ka thënë se në këto momente LDK duhet të punojë shumë dhe të mobilizohet deri në themele, në mënyrë që suksesshëm t’i kalojë sfi dat e brendshme dhe ato për të ardhmen e vendit. Sipas Koordinatorit të Iniciativës Reforma, i cili është nip i Presidentit të ndjerë Ibrahim Rugova, Ambasadori Amerikan është shprehur se të dy kandidatët për kryetar të LDK’së janë njerëz të mirë dhe të përgjegjshëm dhe se secili prej tyre - do të kryente një punë të mirë si lider. “Qeveria e SHBA-ve do të punonte ngushtë me secilin që anëtarësia e LDK-së do ta zgjedhte për udhëheqës. Qeveria e SHBA-ve është e interesuar në miqësinë me popullin e Kosovës dhe do ta respektojë procesin dhe institucionet që lindin në frymë demokratike. Çfarëdo që të jetë epilogu i zgjedhjeve, LDK duhet të dalë unike dhe të vazhdojë punën e mirë në ndërtimin e paqes, për të cilën është angazhuar Presidenti Ibrahim Rugova”, citohet Frank Wisner. Vetë anëtarët e Kryesisë së LDK’së e dinë se është tepër e vështirë të gjendet një Kryetar si Ibrahim Rugova, i cili do të mund të jetë aq i popullarizuar dhe aq unifi kues për partinë. Dikur kritik i letërsisë shqipe, ai ishte vënë në krye të LDK’së, në 23 dhjetorin e vitit 1989, duke u shndërruar në figurë që personifi konte hallet e një populli të tërë. Prej atij dhjetori, për shumë kosovarë kishte hyrë në mit, duke kaluar vite të tëra të evoluimit të heshtur – nga viktima pacifiste, në politikan të dominimit. Kur Ibrahim Rugova kishte dhënë dorëheqje nga posti i Kryetari të LDK’së, më 23 shkurt të vitit të kaluar, pas presioneve të mëdha ndërkombëtare, lajmin e kishte komunikuar vetë. “Nuk ishte e rëndë. Kosova është e fortë. LDK është e fortë”. Ai moment, vërtet, nuk ishte i rëndë, as për Ibrahim Rugovën, as për Lidhjen Demokratike të Kosovës. I vështirë do të mund të jetë momenti i zgjedhjes së trashëgimtarit të tij, ndërkohë që përcaktimet tashmë janë bërë.

Por, lajmi nuk është nëse do të fitojë Fatmir Sejdiu apo Nexhat Daci. Lajm është se – LDK, në dhjetor, rrezikon të ndahet.

Flori Bruqi

Kisha korr ate qe ka mbjelle

From : Shqiptari ALBALLAHU
Sent : Thursday, September 21, 2006 7:43 PM
To : art-cafe@alb-net.com
Subject : Kisha korr ate qe ka mbjelle



Pas aleances se mepareshme me Miloshevicin, Kisha Ortodokse Serbe po perpiqet shume te paraqese veten si nje ze i ri moderator.

Nga Gordana Igric ne Sarajevo

Me Serbine e mundur ushtarakisht, trupat e NATO-s qe okupojne Kosoven dhe Serbet qe largohen nga provinca, Kisha Ortodokse Serbe eshte kthyer kunder Presidentit Jugosllav Slobodan Miloshevic dhe ka kerkuar doreheqjen e tij.

Por pasi ka perkrahur me entuzisem fushaten e tij per nje Serbi te Madhe gjate dekades se fundit, ajo po perballet me veshtiresi te medha per te ripercaktuar veten e saj. Kisha po paguan cmimin per lidhjen e ngushte me Miloshevicin qe prej viteve 1980. Ne fakt, disfata e Miloshevicit dhe ekzodi i Serbeve nga Kosova eshte ne shume drejtime nje disfate jo vetem per Miloshevicin por edhe per Kishen.

Me mbi 50,000 Serb qe po largohen, edhe vete kisha po perballet me presione te medha ne ate qe dikur quhej toka e saj e shenjte. Ne nje perpjekje per te shpetuar dicka nga shkaterrimi ne Kosove, kryetari i Kishes Ortodokse Serbe, Patriarku Pavle, nxitoi te shkonte ne Peje, qendra e Patriarkanes Serbe gjate sundimit Otoman, sapo NATO pushoi bombardimet e saj, dhe u kerkoi Serbeve dhe Malazezeve te qendronin aty.

Megjithate, mesazhi i tij ka rene ne vesh te shurdhet sepse pjesa me e madhe e tyre kane zgjedhur te largohen nga qyteti - i cili ishte spastruar nga banoret e tij Shqiptare ne Prill - ne vend qe te prisnin per rikthimin e fqinjeve te tyre te vjeter.

Arqipeshkvi Artemije i Raska dhe Prizrenit, i cili eshte akoma ne Kosove, po ben nje sere apelesh per lirimin e nje prifti Ortodoks Serb i cili eshte rrembyer nga Ushtria Clirimtare e Kosoves (UCK). Dhe Nene Anastasija, nena superiore e manastirit te Devic, nje institucion i cili eshte krijuar qe ne shekullin e 15te, thote se 30 luftetare te UCK-se ka mbajtur te burgosura nente murgesha deri sa mberriten ushtaret Franceze te KFOR-it. Per me teper, relika te kishave jane shkaterruar dhe germat UCK, shkurtimi ne Shqip i Ushtrise Clirimtare te Kosoves (KLA), jane gdhendur ne muret e ndertesave fetare.

Shperthimi i dhunes ne Kosove ne Shkurt te vitit 1998 dhe 16 muajt ne vazhdim te luftimeve e kane vene kishen ne nje pozicion te veshtire. Ajo ka qene deshmitare e vuajtjeve te Serbeve, debimin dhe/apo rrembimin, nga ushtaret e UCK-se. Megjithate keto jane pothuajse gjera te pallogariteshme ne krahasim me reprsionin brutal te shkaktuar nga policia Serbe ndaj popullsise Shqiptare te Kosoves.

Ngjarjet ne Decan, ku ndodhet nje nga manastiret Ortodokse Serbe me te njohura, ilustrojne dilemen e kishes.

Ne fund te Prillit 1998, murgjit qene deshmitare kur UCK-ja hyri ne fshat dhe deboi apo morri rob popullsine Serbe. Shume prej atyre qe u morren u gjenden te vdekur ne nje varr masiv ne Gusht. Ata qe arriten te shpetonin nga UCK-ja u strehuan ne manastir.

Nje muaj me vone, murgjit qene deshmitare te krimeve te tjera ndersa policia Serbe ndermorri hakmarrjen e saj, duke debuar popullsine Shqiptare, dhe djegur dhe plackitur shtepite e tyre. Permasat e ketij operacioni ishin ne nje shkalle te gjere, viktimat akoma nuk jane numeruar, dhe njesitet e policise speciale u fshehen ne pyjet prapa nderteses se manastirit.

Pjesa me e madhe e Shqiptareve - per te cilet manastiri kishte qene tradicionalisht nje vend i shenjte - besojne se murgjit kane qene te implikuar ne krimet e kryera kunder tyre. Murgjit i hedhin poshte keto akuza, duke theksuar se ata kane shpetuar jeten disa Shqiptareve duke i fshehur ata nga policia Serbe, por tani po mbrohen nga trupat e KFOR-it.

Gjate fushates tre mujore te bombardimeve, Kisha Ortodokse Serbe ka denuar “agresoret e NATO-s” per vuajtjet e shkaktuara ndaj Serbeve te pafajshem, dhe ka bere thirrje per ndalimin e “te gjitha akteve cnjerezore”, pavaresisht se kush i kryen ato. Megjithate, ajo nuk ka denuar debimin sistematik te me teper se 700,000 Shqiptareve nga Kosova.

Si rezultat, ndjenja anti-Miloshevic e tanishme brenda Kishes Ortodokse Serbe nuk reflekton fitoren e principeve universale mbi interesat kombetare, por nje zemerim ndaj deshtimit te Miloshevicit dhe “tradhetise se Serbizmit”. Ne te vertete, kisha filloi te kthehej kunder Miloshevicit sapo lufterat per nje Serbi te Madhe filluan te beheshin te veshtira. Perdorimi i presidentit Jugosllav si koke turku nuk mund te shfajesoje kishen nga pergjegjesite per ngjarjet e ketyre dhjete viteve te fundit.

Ndersa Kisha asnje here nuk e ka mbeshtetur pa kushte Miloshevicin, i cili ka qene, nje komunist, ajo e ka konsideruar ate si nje “te keqe te domosdoshme” dhe ka vendosur te punoje se bashku me te per te arritur synimet e perbashketa dhe per te rindertuar pozicionin e saj ne kuadrin e shoqerise Serbe.

Kisha Ortodokse Serbe eshte zhveshur nga influenca e saj ne Jugosllavine Komuniste, pasi kishte ruajtur dhe ushqyer identitetin nacional Serb gjate shekujve te sundimit Otoman dhe kishte luajtur nje rol ne emancipimin Serb dhe krijimin e nje shteti te pavarur Serb ne shekullin e 19te.

Pas Luftes se Dyte Boterore, autoritetet e reja Komuniste e anashkaluan rendesine politike te kishes, konfiskuan pjesen me te madhe te pronave dhe tokave te saj, dhe i turperuan publikisht dhe me qellim prifterinjte. Per me teper, ata vendosen me force te ashtuquajturin “patriark te kuq” mbi kishen me qellim qe te mbanin ate nen kontroll.

Dalja e Miloshevicit ne Serbi ne vitet 1980 u duk se po i jepte kishes nje mundesi per te rivleresuar veten dhe per te rimarre pronat qe kishte humbur ne 1945. Ajo gjithashtu i dha asaj mundesine per te qene pjese e kryqezates per te bere perseri Serbine e Madhe. Si rezultat, prifterinjte morren pjese ne mitingjet masive te Miloshevicit, ku fotografite dhe pikturat e shenjtoreve mbaheshin se bashku me fotografite e Presidentit te atehershem te Lidhjes Komuniste te Serbise.

Ndersa Miloshevic e perdori kishen per te mobilizuar Serbet e thjeshte pas nje kryqezate nacionale, ajo nuk permbushi asnje nga premtimet e tija per kishen. Pronat e nacionalizuara nuk i jane kthyer kishes dhe edukimi fetar nuk eshte futur akoma ne programet arsimore te shkollave.

Kisha ka ndihmuar ne mbajtjen gjalle te flakes se urrejtjes etnike, per shembull, duke ndihmuar ne festimin e ngjarjeve te Luftes se Dyte Boterore. Megjithate, ajo filloi te distancohej nga Miloshevici sapo lufterat filluan te deshtonin dhe kur ajo pa se Serbet e thjeshte ishin viktimat kryesore.

Kisha e ka konsideruar Marreveshjen e Paqes se Dayton ne 1995 qe i dha fund luftes ne Bosnje si nje tradheti ndaj interesave Serbe, por nuk ka bere fushate kunder marreveshjes nga frika e akuzave si luftenxitese. Megjithate, ajo i ka dhene mbeshtetje protestuesve te cilet demonstruan cdo dite kunder sundimit te Miloshevicit ne Beograd gjate dimrit te 1996 dhe 1997.

Duke u frikesuar se Serbet e Kosoves do te ishin viktimat kryesore dhe afat gjata te nje konflikti me Shqiptaret e provinces, kisha eshte perpjekur te moderoje qendrimin e linjes se ashper te Beogradit. Se bashku me udheheqesin e Levizjes per Qendrese Serbe ne Kosove, Momcilo Trajkovic, Arqipeshkvi Artemije e ka prezantuar veten si nje ze alternativ Serb nga Kosova, duke bere thirrje per bashkekzistencen Serbo-Shqiptare dhe tolerance nga te dyja palet.

Megjithate, ato jane injoruar nga komuniteti nderkombetar dhe Miloshevic ka pasur sukses ne mbytjen e kesaj opozite duke perdorur kontrollin e tij mbi mediat. Kur filluan bisedimet ne Rambouillet, delegacioni i Serbeve nga Kosova nuk u pranua.

Shume vjet me pare, Patriarku i vjeter Pavle eshte cituar te kete thene nje fraze te fameshme: “Dikush nuk mund ti sherbeje edhe Zotit edhe te keqes, sepse kur ai eshte mesuar me te keqen, eshte e veshtire qe njeriu te beje mire.” Dhe eshte e veshtire qe ai te mbahet mend per te mire, sado qe te perpiqet. Sot, kur ekzodi i Serbeve nga Kosova duket i pandalshem, shume Serb te thjeshte nuk jane te ndergjegjshem qe kisha i ka kerkuar Miloshevicit te jape doreheqjen, sepse media e kontrolluar nga shteti nuk pranon te jape kete njoftim.

Gordana Igric eshte nje redaktore e vjeter e IWPR.

Filozofia e kishes ortodokse Titisto-Rankoviciste,RADIKALIZMI I KISHËS ORTODOKSE

From : Shqiptari ALBALLAHU
Sent : Thursday, September 21, 2006 7:38 PM
To : art-cafe@alb-net.com
Subject : Filozofia e kishes ortodokse Titisto-Rankoviciste,RADIKALIZMI I KISHËS ORTODOKSE




RADIKALIZMI I KISHËS ORTODOKSE



( Shënim i redaksisë së Tiranës. Ky tekst është shkëputur nga libri i gazetarit grek Takis Mikas me titullin “Aleanca e mallkuar. Greqia dhe Serbia e Milosheviçit”, botuar në anglisht në SHBA në vitin 2002. Për këtë libër në shtypin shqiptar është botuar vetëm një koment i bërë nga një drejtues i një organizmi për të drejtat e njeriut në Greqi. Libri i Takis Mikas është një vepër që çdo shqiptar duhet ta lexojë e studiojë “me laps në dorë” ( sikurse thuhej në kohën e indoktrinimit komunist). Libri i Takis Mikas i hedh poshtë me argumenta e anlizë shumë të spikatur edhe orvatjet e një numri politikanësh e propagandistësh në Shqipëri për të mashtruar opinionin publik shqiptar për natyrën e Kishës Ortodokse Greke, të politikës greke, për mentalitetin grek, për armiqësinë që ushqejnë grekët për shqiptyarët në përgjithësi e për myslimanët. Libri i Takis Mikas i zbërthen dhe dhe i shkatërron tezat e teoritë që përrallsin sorosianët shqiptarë. Prandaj mendojmë se pjesa që po botojmë do t’i vlejë lexuesit për të kuptuar më mirë edhe atë fushatë piromishiane-sorosiane aë po bëhet kundër Islamit në Shqipëri)



Qëndrimet që i dhanë formë reagimit të shoqërisë greke ndaj ngjarjeve në Kosovë dhe në Bosnjë nuk mund të kuptohen në se nuk mbajmë parasysh zhvillimet në njërën nga kështjellat më të mëdha të idelogjisë anti-perëndimore, konkretisht Kishën Ortodokse të Greqisë. Në një kohë që politizimi i fesë në Turqi ka tërhequr shumë vëmendjen në botë, pak vëmendje u është kushtuar zhvillimeve të tilla të njëkohëshme në Kishën Ortodokse. Por politizimi i Kishës Ortodokse të Greqisë mund të quhet si njëri nga zhvillimet më të rëndësishme të kohëve të fundit në vend.

Ka, sigurisht, larmi të madhe të mënyrave me të cilat po bëhet ky proçes në vende të ndryshme. Njeri nga ndryshimet kryesore ka të bëjë me qëllimet e lëvizjeve fetare përkatëse. Ndërsa në Turqi myslimanët kryesisht përpiqen të reformojnë trajtimin e çështjeve të brendëshme, në Greqi kisha gjithnjë e më shumë është përqëndruar në çështje që kanë të bëjnë me politikën e jashtme të vendit. Për më tepër deklaratat e saj zakonisht paraqesin pikëpamje të forta nacionaliste.

Në vitin 1992 Kisha Greke ishte në pararojë të kundërshtimit të planit të një shteti fqinj për ta quajtur veten Maqedoni. Ajo luajti një rol vendimtar në fermentimin e ndjenjave nacionaliste duke organizuar dhe duke marrë pjesë në tubimet masive të protestës kundër “uzurpimit” të emrit të Maqedonisë, të cilat u mbajtën në tërë Greqinë gjatë viteve 1990.

Demonstratat masive në Selanik dhe në Athinë në të cilat kisha luajti rol vendimtar treguan se ajo ishte në gjendje të shkaktonte ngjarje politike që do të kishin ndikim vendimtar në formimin e politikës së jashtme të Greqisë. Synimi i demonstratave ishte të ushtrohej trysni mbi qeverinë greke që të tregonte këmbëngulje dhe të pranonte çdo kompromis për çështjen e Maqedonisë.

Kjo u pohua nga Peshkopi Pantelejmon i Selanikut gjatë një meshe ku ishte i pranishëm Presidenti i Greqisë dhe personalitete të tjera shtetërore: “Kombi do t’ju quaj ju përgjegjës për emrin Maqedoni, që për ne nuk është çështje për të bërë pazarllëk”. Kisha Ortodokse Greke u kap pas këtij qëndrimi gjatë gjithë viteve 1990. Tani vonë, në mars të vitit 2001, Kryepeshkopi Kristodulos përsëriti kundërshtimin e kishës për emrin Maqedoni duke cituar ata që trëmbeshin se kjo mund të legjitimonte pretendimet e shtetit të ri ndaj Greqisë.

Për më tepër personalitete fetare të rangjeve të larta ishin haptazi të përfshirë në veprime që mund të kenë çuar në destabilizimin e shtetit shqiptar duke u dhënë të paktën mbështetje shpirtërore lëvizjeve që kërkonin bashkimin me Greqinë të Vorio Epirit (Shqipërisë Jugore) ku jeton një pakicë greke.

Në maj të vitit 1994, Peshkopi Sebastianos i Konicës në Greqinë Veriore kërkoi që tanket greke të dërgoheshin në Epirin e Veriut. Pas disa javësh, në një fjalim të mbajtur më 2 qershor para ministrit të jashtëm grek Karolios Papulias, përfaqësuesve nga parti të tjera politike dhe mijëra mbështetësve të Peshkopit Pandelejmon që brohorisnin e valëvisnin flamuj, Sebastianos bëri thirrje që ky rajon t’i aneksohej Greqisë.

Një mbështetje e tillë me raste është shprehur në deklarata që sfidonin si ligjin e vendit dhe traktatet ndërkombëtare. Një rast i veçantë ishte sulmi mbi kazermat në Peshkëpi, brenda territorit shqiptar, nga një organizatë paraushtarakësh grekë MAVI, në tetor 1994 (është në prill të atij viti – shënim i përkëthyesit). Sulmi shkaktoi dy të vdekur midis rojeve shqiptare dhe dy të plagosur. Disa veprimtarë të MAVI-it u arrestuan më 19 mars të vitit 1995, u nxorrën në gjyq, dhe u lanë të lirë si duket për mungesë provash. Një kryeartikull në një gazetë që botohej një herë në dy muaj nga Dioqeza e Dimitrias e cilësoi veprimin e grupit paraushtarak grek si “atdhetar dhe heroik”.

Interesi kombëtar, argumentonte gazeta, duhet të marrë përparësi mbi kërkesat e drejtësisë. “Edhe nëse ata janë fajtorë, bëmat e tyre duhet të mbulohen. Kush do të guxojë një mision të tillë të rrezikshëm në t’ardhmen nëse qeveria nuk do ta ndihmojë për ta fshehur atë?”

Megjithëse Kisha Greke, luajti një rol aktiv në forcimin e ndjenjave proserbe dhe në të njëjtën kohë i hidhte benzinë të zjarrit të ndjenjave anti-perëndimore dhe antiamerikane, deklaratat e saj për çështje të politikës së jashtme nuk u kufizuan vetëm në ngjarjet që kishin të bënin me luftrat e fundit ballkanike.

Qysh nga koha e zgjedhjes së tij në zyrën më të lartë, në maj 1998 Kryepeshkopi Kristodulos i kushtoi shumë vëmendje politikës së jashtme dhe shprehimisht bënte thirrje për “çlirimin” e zonave “të pabashkuara” në ato vende ku ka minoritete greke.

Pikëpamjet e forta nacionaliste të Kryepeshkopit Kristodulos nuk u shfaqën papritmas me arritjen e tij në pozitën e udhëheqësit kishtar. Gjatë konfliktit për një ishull të vogël në detin Egje që i çoi Greqinë e Turqinë afër luftës në dimrin e vitit 1996 ai shkroi një artikull në “To Vima” ku denonconte përfundimin paqësor të krizës dhe mbronte një zgjidhje ushtarake të problemit: “Ne jemi vënë përballë zgjidhjes midis paqes ose lirisë, paqes ose turpërimit kombëtar. Dhe kur ballafaqohesh me një dilemë të tillë zgjedhja e drejtë historike nuk mund të jetë paqa”.

Kështu, qysh nga zgjedhja e tij, deklaratat anti-turke të Kryepeshkopit Kristodulos kanë marrë fuqi. Ai jo vetëm ka qënë i gatshëm të denoncojë “Lindjen barbare” (d.m.th Turqinë) sa herë i jepej rasti, por ai është përpjekur të ringjallë ëndrrat irredentiste greke me pallavrat për “rikthimin” në vatrat e pabashkuara’ (alitrotes patrides) të Turqisë veri-lindore që dikur kishin një popullsi të ndieshme greke.

Një tjetër deklaronte për politikën e jashtme që duhet mbajtur shënim është ajo e fundit të gushtit të vitit 1998 kur në prani të personaliteteve të tjera kishtare ai bëri thirrje për “ripushtimin” e Konstantinopojës dhe të Shën Sofisë në Turqi. Udhëheqësi i Kishës Greke ka shpallur qëndrime politike për problemin e Qipros. Qipro u nda në vitin 1974, pasi ushtria turke vërshoi në ishull në kundërpërgjigje të një grushti ushtarak të frymëzuar nga Greqia kundër Presidentit Makarios. Kryepeshkopi grek kishte hedhur poshtë një kornizë të përgatitur nga OKB për bisedime ndërkombëtare që përqëndrohej në idenë e një shteti federativ dyzonësh.

Pikëpamja dhe programi për politikën e jashtme i Kishës Ortodokse Greke janë me rëndësi të jashtëzakonshme nëse marrim parasysh natyrën e ndërthurur të marrëdhënieve shtet – kishë në Greqi. Kisha ka një pushtet institucional të konsiderueshëm, i cili pjesërisht buron nga kushtetuta e vendit që vendos se shteti dhe kisha në Greqi janë të pandarë dhe pjesërisht nga lidhja historike në kombin grek me mendimin se kisha e paska “shpëtuar” nga zhdukja gjatë sundimit otoman.

Kisha Ortodokse Greke gëzon gjithashtu privilegje të konsiderueshme në marrëdhëniet me kishat e fetë e tjera , një fakt që shihet nga shumë si një imponim i kufizimit të rreptë të parimeve të lirisë fetare dhe si diskriminim i pakicave të ndryshme fetare.

Mosndarja e Kishës nga shteti në Greqi, i jep kishës një pamje politike domethënëse duke siguruar në të njëjtën kohë pranimin e pikëpamjeve të saj nga një pjesë e madhe e publikut. Megjithatë qeveria e PASOK-ut e kryesuar nga Kostas Simitis, sikurse ato para saj, ka deklaruar se nuk ka ndërmend të shkelë parimin e mosndarjes. Në një deklaratë zyrtare të paradokohëshme, Jorgo Paskalidis ministër për Maqedoninë dhe Thrakën, ripohoi se qeveria greke e kundërshton ndarjen e Kishës nga shteti.

Edhe një paragon të tillë të mëhershëm të radikalizmit politik si i ndjeri Andreas Papandreu nuk linte rast pa shfaqur përkushtimin e tyre ndaj besimit ortodoks. Gjatë viteve 1990 Papandreu vizitoi manastiret e vendit, ndërsa gruaja e tij Dimitra Liani një ish-stjuardesë, do të deklaronte përkushtimin e palëkundur ndaj mësimevet ë kishës sa herë t’i jepej rasti asaj.

Kështu thuhet se Kisha Ortodokse Greke mbetet sipas fjalëve të Paskalis Ketromilides “krahu zyrtar i pushtetit civil” megjithë mosmarrëveshjet rastësore me qeverinë.

Pozita e kishës në lidhje me Maqedoninë dhe luftën në Jugosllavi ndonëse e shprehur me një gjuhë të paçliruar nga hipokrizia në thelb ka pasqyruar pikëpamjet që ka pasur në çdo kohë shumica dërrmuese e klasës politike greke. Mund të thuhet, pra, se funksioni i Kishës Ortodokse Greke në politikën e jashtme sot është të ndihmojë shtetin grek të çojë në maksimum ndikimin e tij në vendet fqinje, popujt e të cilëve kanë me të të njëjtën fe.

Rëndësinë politike të rigjetur të Kishës Ortodokse Greke në Ballkan pas shëmbjes së komunizmit e nuhati menjëherë kryeministri Papandreu, i cili i dha fesë një vend – kyç në përpunimin e politikës së jashtme. Në vitin 1994 ai deklaroi se “luftrat ballkanike nxorrën në sipërfaqje rezonancën e lidhjeve ortodokse” midis Athinës, Beogradit, Sofies dhe Moskës dhe ripohuan fijet ortodokse që bashkojnë popujt e disa vendeve të Ballkanit. Dy vite më parë në një fjalim para militantëve të Partisë Socialiste Papandreu kishte theksuar se lidhjet që bashkonin Greqinë e Serbinë ishin të themeluara në faktin se të dy kombet kishin luftuar bashkarisht në luftërat ballkanike, si dhe në faktin se ata kishin fe të përbashkët.

Ajo që e vlen të mbahet shënim nga këto deklarata nuk është aq shumë e reja e tyre se sa fakti se ato vinin nga një politikan i majtë. Përsa i përket të resë në pikëpamjet që lidhin politikën e jashtme me fenë Andreas Papandreu thjesht ecte në gjurmët e Antonis Samaras, që kur ishte ministër i jashtëm ishte i pari politikan i njohur që shpalli një vizion strategjik të interesave kombëtare greke që përfshinte krijimin e aleancave të bazuara në lidhje fetare (i famshmi hark ose bosht ortodoks).

Fakti që kisha kishte një rol institucional për të luajtur në shpalljen e politikës së jashtme të Greqisë u theksua edhe një herë në një takim në vitin 1998 midis ministrit të jashtëm Teodoros Pangallos dhe Kryepeshkopit Kristodulos. Synimi i takimit ishte të shqyrtoheshin rrugët që kisha greke të jepte ndihmesë në programimin e politikës së jashtme ballkanike të Greqisë. Sipas Kryepeshkopit “Ne shqyrtuam rrugët për të çuar përpara interesat e kombit tonë dhe për të përdorur mirë marrëdhëniet që ne kemi me kishat ballkanike në Veri që ndjekin të njëjtën fe si në”. Ai shprehu gjithashtu: “urimin për një bashkëpunim të ngushtë e të mirë midis Kishës dhe Ministrisë së Jashtme.” Në përgjigjen e tij Pangallos u tregua i etur të shprehte pëlqimin e vet për këtë rol “kombëtar” të Kishës: “Ministria e Punëve të Jashtme mendon se Kisha Greke ka një mision të madh për të luajtur në botën ortodokse si dhe më gjerë”.

Cili ishte ky mision? Nuk ishte gjë tjetër veçse krijimi i një aleance, një “harku” siç u quajt, të vendeve ortodokse në Ballkan. Ky vizion u nxorr në pah në një artikull që e shkroi Kristodulos në vitin 1993 kur ishte peshkop i dioqezës së Dimitrias. Në këtë artikull ai u bënte thirrje serbëve, rusëve, rumunëve, grekëve dhe bullgarëve të linin mënjanë ndryshimet meskine dhe të bashkoheshin për të formuar një aleancë që do të bëhej pararoja e luftës së Perëndimit të Krishterë kundër myslimanëve. Natyrisht ai mendonte se Kisha Ortodokse Greke do të luante rolin “vendimtar” në formimin e kësaj aleance.

Pozitat nacionaliste që i mbron Kisha Ortodokse Greke nuk pasqyrojnë aq shumë metafizikën e ortodoksisë se sa rolin kishtar si institucion në shtetin grek.

Nga dalja e tij në mbarim të shekullit XIX deri në ditët tona shteti grek e ka përdorur Kishën Ortodokse si njërin nga mjetet e tij kryesore për të arritur njëtrajtshmërinë etnike në tërritoret që ka kontrolluar, veçanërisht në Greqinë Veriore.

Në këtë kuptim funksioni i Kishës Greke ka qënë shumë i madh në atë që Sabrina Ramet e quan “Shpënie përpara të mitologjisë kombëtare dhe kolektive kombëtarizimin e Kishës (Autoqefale), sipas Kitromilides, provoi një “proçes të pakthyeshëm” që kulmoi me “kthimin e plotë të Kishës Greke në vlerat laike të nacionalizmit grek deri në atë shkallë sa Kisha Greke të ishte maja e ushtës së gjithë nismave në pjesën e fundit të shekullit XIX dhe gjatë gjithë shekullit të XX; nga shpallja e ideologjisë irredentiste të Megali Idea-s në fillim të shekullit XX deri në pjesëmarrjen e saj në tubime e demostrata kundër Republikës së Maqedonisë, kundër NATO-s dhe në përkrahje të serbëve.

Teologu rus Aleksandër Sheman përdor termin “nacionalizmi teologjik” për të përshkruar nacionalizmin që mbisundon Kishën Ortodokse Greke. Sipas Sheman orvajtja më e përgjithshme e grekëve për të përvetësuar tërë ortodoksinë në botëkuptimin fetar grek është edhe “anti-historik” edhe “a-historik”. Kjo tentativë arsyeton ai, përmban një mitologji të dyfishtë që është pjesërisht fetare, pjesërisht laike. Nga njëra anë grekët janë fetare, nga ana tjetër laikë. Nga njëra anë grekët janë përpjekur të nacionalizojnë traditat bizantine dhe ortodokse dhe nga ana tjetër të arrijnë laicizimin e fesë ortodokse jo vetëm duke e njësuar me shtetin grek por edhe me Greqinë e vjetër. Kjo e dyta që përfaqësonte “paganizmin” deri në fund ishte një armike e madhe e Bizantit teokratik dhe e Kishës Ortodokse.

Laicizmi i shoqërisë në Perëndim e ndryshoi rolin e kishave të krishtera. Kisha nuk do të shërbente më si një pikë kryesore referimi në shoqëri. Kjo u zëvendësua me nacionalizmin. Edhe në Greqi sikurse me kombe të tjera që dolën nga shpërbërja e Perandorisë Osmane, proçesi ndoqi një rrugë tjetër. Këtu Kisha Ortodokse ishte kthyer në një përbërës thelbësor të ideologjisë nacionaliste.

“Ndërtimi i identiteteve kombëtarë midis të krishterëve ortodoksë – arsyeton Adamanta Pollis – në mënyrë të njëtrajtëshme e ripërfshiu fenë si përbërës kyç të kombësisë së krijuar rishtas. Etnos (Kombi) dhe ortodoksia u shkrinë në një. Për të qënë grek është e domosdoshme të jesh grek ortodoks, sikurse për të qënë rus është e domosdoshme të jesh rus ortodoks. Është tregues i njësimit të plotë të Kishës Greke me kombin ajo që thekson Viktoria Klark se edhe të huajt e kthyer tek Kisha Greke duhet që në fund të pranojnë jo vetëm dogmat teologjike të besimit ortodoks, por edhe qëndrimet e qeverisë greke ne politikën e jashtme”.

Feja ortodokse sot përbën një nga faktorët shënjues semantikë vendimtare për identitetin etnik modern grek. Udhëheqësi i Kishës Greke vazhdimisht thekson njësimin e kombit me ortodoksinë. Shpallja më e re e këtij qëndrimi është ajo në një tubim në Athinë ku merrnin pjesë qindra e mijëra njerëz. Këtu Kryepeshkopi Kristodulos, përsëriti se “Greqi do të thotë Ortodoksi”. Gjatë një dreke për korespondentë të huaj të shtruar disa ditë përpara këtij tubimi ai kishte thënë: “Ortodoksia e përcakton identitetin e çdo greku”.

Kombëtarizimi i fesë në Greqi siç shprehen në ndërthurjen e etnisë me fenë u shpall në deklaratat e udhëheqësit të Kishës që i vënë bashkë interesat e fesë ortodokse. Për shembull në një përgjigje ndaj kritikuesve të tij që i kërkonin të përmbahej e të mos bënte deklarata për çështje të politikës së jashtme Kristodulos tha: “Nuk do të pushoj së shprehuri interesat e kombit. Dhe besoj se misioni im është të përkrah interesat kombëtare cilido që të jetë çmimi”.

Antonis Manitakis, një profesor i së drejtës kushtetuese në Universitetin e Selanikut, tani vonë ka vënë në dukje: “Kryepeshkopi tha se ai është i interesuar për çështjet që i përkasin kombit dhe jo si mund të ketë kujtuar ndokush për çështjet që kanë të bëjnë me të varfërit, me të papunët, me të lënët mënjanë, me refugjatët. Direktivat që ndjek ai në fjalimet e tij nuk janë nga Bibla, as nga Bota Qiellore por nga interesat kombëtare...”.

Njesimi i Kryepeshkopit me “interesat e Kombit” do të thotë se pavarësisht nga pretendimet universaliste të Ortodoksisë greke, misioni i tij real është “të ruajë etosin shpirtëtor sipëror të greqizmës duke farkëtuar marrëdhënie të përthithura midis Kishës dhe Shtetit, një detyrë që thjeshtohet nga fakti se shumica dërrmuese e grekëve janë ortodoksë. Detyra që ka shpallur vetë Kisha për të ruajtur këtë etni në vijimësi (krahas privilegjeve financiare për vete dhe për klerin) ka forcuar një ndërvarësi që vazhdon për një kohë të gjatë midis kishës dhe shtetit.

Bashkëveprimi midis kishës dhe shtetit në Greqi këto vitet e fundit duket se ka shkuar paralelisht me zhvillime të ngjashme në marrëdhëniet shtet-kishë në Serbi. Në të dy rastet shteti dhe kisha e vendosur kanë përçuar idenë se identiteti kombëtar dhe ortodoksia janë zgjatim i njëri tjetrit. Por ata e kanë bërë këtë për arsye të ndryshme. Nga pikëpamja e shtetit këto marrëdhënie të ndërthurura kanë ndihmuar të krijohet një mit i unitetit kulturor që nga ana e tij ka dhënë përligjën kryesore për aspiratat nacionaliste. Por kisha e qëndrueshme nxjerr përfitime nga punët e shtetit. Kisha Ortodokse e Greqisë jo vetëm gëzon privilegje të gjera në marrëdhëniet me fetë e tjera, por është vendosur në qëndrën ideologjike dhe fjala e saj ka marrë domethënie politike dhe rëndësi publike.

Fjala e Kishës Greke do të dalë edhe më shumë në plan të parë në vitet e ardhshme. Meqënëse ajka politike tradicionale gjithnjë e më shumë e sheh veten të paaftë (qoftë për shkak të detyrimeve ndërkombëtare të vendit, qoftë për shkak se pjestarët e saj kanë përqafuar vlera kozmopolite) të shpallë efektivisht botëkuptim themelor anti-perëndimor në ideologjinë etno-kulturore të Greqisë moderne, atëhere kishës do t’i kërkohet ta plotësojë këtë zbrazëti.

Ironia më e madhe mund të jetë se shpëtimi i nacionalizmit etnik në Greqi dhe ndoshta edhe gjetkë gjithnjë e më shumë do të varet nga Kisha Ortodokse. Forca shoqërore që do të jenë bartëse të ideologjisë së Kishës tashmë janë nëpër vende. Sikurse ka vënë në dukje Helena Smith, korespondente e gazetës britanike “Gardian” në Greqi, Kristodulos e merr mbështetjen nga borgjezia e vogël e mënjanuar, nga punëtorët pa kualifikim, shërbëtorët e përbuzur dhe ata që punësohen me hope. Për ata “Kisha është e vetmja qëndresë që u ka mbetur kundër kërcënimit nga një shoqëri multikulturore e hapur të simbolizuar nga fodullët që punojnë për shumëkombëshet, që ngasin xhipe dhe i tundin telefonat celularë si armë zjarri”.

Që këto nuk janë spekullime te kota e kanë treguar dy sondazhe. Më i riu në kohë, bërë në dhjetor të vitit 2000 nga Qendra Kombëtare Greke për Kërkime Shoqërore (EKKE) tregon se nxënësit e shkollave të mesme, prindërit dhe mësuesit e shënonin Kishën si më të besueshmin nga institucionet e shoqërisë greke. Ushtria vinte e dyta dhe parlamentin e shtynin në një vend shumë të ulët.

Në sondazhin tjetër, të organizuar në vitin 1998, 76.4% e atyre që u përgjigjën thanë se ata parapëlqenin më shumë Kryepeshkopin Kristodulos, nacionalistin më luftarak të Greqisë dhe një udhëheqës anti-Perëndimor, sesa kryeministrin Kostas Simitis dhe udhëheqësin e opozitës Kostas Karamanlis, të cilët përfaqësojnë ajkën politike kozmopolite modernizuese.










--------------------------------------------------------------------------------
From: "Bruqi Flori"
Reply-To: Art-Cafe prane jush
To: art-cafe@alb-net.com, bruqi-flori@hotmail.com
Subject: [Art-Cafe] Filozofia e kishes ortodokse Titisto-Rankoviciste
Date: Thu, 21 Sep 2006 15:58:43 +0000
> --- Art-Cafe: Kafeja virtuale e shqiptareve ---
>
>




Të dashur lexues,
Në web faqën virtuale të Floart-it sot botuam shkrimin me titull
"FILOZOFIA FETARE" TITISTE-RANKOVIÇISTE E KISHËS ORTODOKSE SERBE NË "OFANZIVË" E SIPËR MË DEZINFORMATA ANTISHQIPTARE (!) "
Shkrimin e njajtë po e riciklojmë për shkak të aktualitetit edhe për web faqen www.alb-net.com (Art-Cafe).

Falenderojmë publicistën e njohur rumune Mona Agrigoroaiei ,per shkrimin që na solli.

Moderatori i faqëve virtuale Floart , Flori-Press dhe Ritmi i zemres

Flori Bruqi

-------------------------------------------------------------

Fundamentalizmi politik i autoriteteve kishtare serbe nuk njeh kufi dhe ka për qëllim të rikthejë kohën e sundimit të drejtëpërdrejtë të Beogradit në Kosovën e ngushtë, kohën e llahtarive të terrorizmit shtetëror të mekanizmave shtetërore të Serbisë, kundër popullit shqiptar të atjeshëm.

Shkruan:Mona Agrigoroaiei

Një prej themeleve të kalimit nga epoka e Mesjetës në modernizëm në Evropë është ndarja e qartë e institucioneve fetare prej puneve politike, të udhëheqjes së një shteti.

Mëgjithatë, në Beograd (edhe në të gjitha shtetet koloniale ballkanike), këto ende janë të përziera, sepse kisha ortodokse me shtetin serb gjejnë shumë shpejt gjuhë të përbashkët: "mendjet e shenjta" të atjeshme që do të duheshin të merreshin vetëm me fenë, janë projektuese dhe vazhdojnë të luajnë rolin e mbikëqyrësve të zbatimit të planeve koloniale pansllaviste. Ky bizantinizëm mesjetar i kushton shumë shtrenjt demokratizimit të qëndrueshëm e real në Serbi, i cili që nuk duhet kuptuar veç në sensin e praktikës korrekte elektorale (zgjedhore), por edhe në domosdoshmërinë e ndryshimit të mentaliteteve, të përforcimit të mendimit të lirë e të shoqërisë civile në "betejen" e përkufizimit të "autokracisë qeveritare"

* * *

Deklarata e Martti Ahtisarit se "serbët janë si komb fajtor" do të duhej të ishte një "shi i ftohtë", shërues të "dehjes" me helmet serbomëdha të miteve përligjëse të ekspansionizmit, të cilat rrjedhin në gjirin e masave popullore prej Kishës Ortodokse Serbe (KOS). Një komb që pranon me aq lehtësi se "Kosova është Serbi" veç në bazë të iracionalitetit dhe simbolizmit, duke "harruar" kush është aty autokton e kush është ardhcak, një komb që pranon krimet dhe gjenocidin shumëvjeçar dhe që nuk reagon duke u ngritur kundër kolonializmit serbomadh luftënxitës, ndan fajin, së paku moral, me udhëheqësit e tij për tragjedinë e bëra ndaj kombit shqiptar dhe, si