[Sterkala] Naim Kelmendi:PIKËPAMJE NGA OLIMPI I MENDIMIT SHQIPTAR‏

PIKËPAMJE NGA OLIMPI I MENDIMIT SHQIPTAR
Flori Bruqi: Olimpi shqiptar

(Pikëpamje/kritikë/vlerësime/poetikë...)

Fjala e redaktorit

PIKËPAMJE NGA OLIMPI I MENDIMIT SHQIPTAR

Vepra "Olimp shqiptar" është edhe një kontribut tjetër i mendimit intelektual dhe vështrimit, pikëpamjes dhe mendimit kritik, të shkrimtarit dhe publicistit, Flori Bruqi.Autor i shumë veprave, ai na del para lexuesit edhe me këtë vepër në publicisatikë, si çdoherë me veprat e tij në këtë fushë, i arrirë, përmbledhës, i veçuar dhe i shenjuar. Pas veprës paraprake, "Guxim shqiptar",që tek lexuesi shqiptar, si në Kosovë ashtu edhe në Shqipëri, nuk mbeti pa jehonën e vet, tash Flori Bruqi vjen para lexuesit tonë me një tjetër vepër hiç më pak të rëndësishme se kjo që e theksuam.Madje,kjo e tashmja:"Olimp shqiptar",në dukje të parë,mbase nënkuptohet si vazhdimësi e "Guximit shqiptar",por kjo na del disi më e veçuar përnga kuantiteti dhe kualiteti,përnga seleksionimi dhe vizioni conceptual i librit,poashtu dhe përnga tematika dhe përnga seleksionimi i lëndës së këtij libri. Nisur nga botimet elektronike,si tek libri "Guxim shqiptar", në vebfaqen "Floart Press",Flori Bruqi ka ditur të veçojë në këtë vebfaqe letërsi të mirëfillët, polemika të nivelit intelektual e shkencor,shkrime e veçime të tjera nga shumë fusha letrare dhe të publicistikës. Me sajimin e librit "olimp shqiptar" autori sinjifikon një pikë kulmore të asaj lënde që përfshinë brenda kjo vepër dhe, pikërisht këtë synon autori t'ia ofrojë lexuesit. E tërë lënda, kuptohet, më parë e botuar në vebfaqen e njohur "Floart Press", është lëndë e zgjedhur dhe e përzgjedhur nga kritere të mirëfillta letrare, që përbëjnë një prezentim zhanresh të ndryshme, duke u nisur nga poezia, me autorë të zgjedhur shqiptarë, polemika për çështje të veçanta,çështje me tematikë psikologjike, analiza dhe veçime nga letërsia botërore,kuptohet sipas përzgjedhjes së autorit,por edhe autorë e figura të letërsisë, publicistikës dhe jetës buplike shqiptare, që në një formë o në një tjetër, kanë shënuar pika kulmore në jetën dhe dijen shqiptare. Të tilla figura në këtë vepër i gjejmë, nga bota letrare: Esad Mekulin,Azem Shkrelin,Din Mehmetin,Fatos Arapin,Arshi Pipën, Martin Camajn,Anton Pashkun, Agim Vincën,Sabri Hamitin,Besnik Mustafajn,Naim Kelmendin,Abdullah Konushevcin,Fahredin Shehu, Iljaz Prokshin, Albana Lifschin,Rajmonda Moisiu etj,nga ajo studimore si Rexhep Qosjen, Idriz Ajetin, Jup Kastratin,gjithashtu për jetën dhe veprën e nobelistes shqiptare Nënë Terezën,pastaj për figurat madhore të kohës sonë,legjendën e luftës, rezistencës dhe trimërisë shqiptare Adem Jasharin, atë të presidentit historik të Kosovës, Ibrahim Rugovën, atë të shkrimtarit tashmë me famë botërore Ismail Kadare, si dhe mjaftë tema të tjera me interes të veçantë…Edhe me këtë vepër diktohet mëtimi i autorit Flori Bruqi që të seleksionojë kategori,vlera dhe çështje që shenjojnë nivele të arrira në botën e kulturës shqiptare, dhe këtë ai arrinë ta bëjë me sukses, me një shije të hollë dhe të zgjedhur.Me zellin dhe sensin e tij prej intelektuali të kujdesshëm,ai pothuajse i vë shenjën pikante mendimit të analizës letrare,prezentimit,vështrimit,
krijimit,debatit, recensionit dhe shtjellimeve tematike, që ngrit brenda këtyre vështrimeve dhe tematikës në këtë vepër…

Naim Kelmendi,shkrimtar nga Prishtina

Ferdinando De NAPOLI “Seksologjia”

Ferdinando De NAPOLI “Seksologjia”

Autori: Ferdinando De NAPOLI

Titulli i origjinalit: Sesso e Amore nella vita degli uomini e degli animali

Titulli i botimit shqip: Seksologjia

Shqipëroi: Pjerin Logoreci.

Kush është Pjerin Logoreci?

Lindi në Shkodër, Shqipëri më 24/02/1955. Fëmijerine prej vitit 1955 dhe pjesen me te madhe te jetes deri ne vitin 2000 e kaloi ne Tiranë, ku beri shkollen e mesme profesionale "Politeknikumin 7 Nëntori" (ish dhe më pas prapë "Shkolla Harry Fulc) dega Radio-Televizion.
Me pas vazhdoi Universitetin e Tiranes, Fakulteti Filologjik Dega Gjuhe-Letersi.
Prej vitit 1974 deri ne vitin 1994, punoi ne Radiotelevizionin Shqiptar.
Në vitin 1994 u shkëput nga RTVSH per te hapur "Firmen Logoreci", fillimisht me tre degë:
botim, shtypshkrim dhe Organizim aktivitetesh kulturore Artistike. Mbas vitit 2000 shkoi me banim ne SHBA.
Nderkohe Firma Logoreci vazhdon aktivitetin e saj.
Pjerin Logoreci, ka punuar artikuj dhe intervista per organe te ndryshme te shtypit e RTVSH, redaktime dhe grafiken e kopertinave te librave te ndryshem qe nga viti 1977. Shkroi shume tekste kengesh qe u paraqiten ne aktivitete te ndryshme, kryesisht ne aktivitetet e RTVSH, Festivalet e Kenges ne RTV, Koncertet e Pranveres, anketat muzikore etj. Mbahen mend kenget: "Bijte tane shkojne ushtare", "Shoku im", "Kenga ime jehon", etj.
Ne vitin 1985 shkroi shkenarin per filmin me kukulla "Bleta e vogel" i realizuar nga Kinostudio "Shqipëria e Re".Ne vitin 1998 perktheu dhe botoi Librin e Ferdinando De Napoli "Sesso e Amore nella vita degli uomini e degli animali".dale ne shqip me titullin "Seksologjia".Ne vitin 2000 punoi per faqen e internetit "Logoreci ", në adresën www.logoreci.com e cila tani eshte bere nje faqe e gjere me materiale dhe informacione te pergjitheshme dhe nga realizimet e firmes. Eshte realizues i te parit liber elektronik ne Shqiperi "Marie Logoreci" Jeta dhe veprimtaria artistike e Artistes se Popullit nepermjet shkrimeve fragmenteve zanore dhe te filmuara ne nje CD.Pjerin Logoreci eshte realizuesi i fotografive te para stereoskopike ne Shqiperi edhe ne faqen e internetit shkruhet hollesisht per kete.Tani ai po punon per disa projekte njekohesisht që kane te bejne me fotografine dhe filmin me 3 dimensione(Flori Bruqi)

"Seksi dhe Dashuria në jetën e njeriut e të kafshëve"

Në këtë përkthim të shkurtuar janë pjesët më interesante e më të rëndësishme të veprës së gjerë "Seksi dhe Dashuria në jetën e njeriut e të kafshëve" të Ferdinando De Napolit, ish Docent i Klinikës Dermosifilopatike në Universitetin e Bolonjës, botuar më 1926 dhe ribotuar disa herë. Kjo është një vepër sa mjekësore aq psikologjike e filozofike në të cilën çështjet seksuale shihen të zbërthyera në këto tre plane. Ky përkthim i shkurtuar në shqip nuk ia ul aspak vlerat veprës, duke pasur parasysh se kështu është bërë një libërth për të gjithë duke hequr pjesët ekstremisht shkencore, sidomos ato që i përkasin jetës seksuale të njeriut dhe kafshëve. Gjithsesi mendojmë se kështu është kthyer në një libërth seksologjikë në shqip që ka një spektër më të gjerë, të përdorshëm e të nevojshëm për rininë shqiptare , duke mbushur sado pak mungesën e njohurive të edukatës seksuale në shkollën fillore,të mesme dhe fakultet. Ky libërth është një pjesë e shpirtit të madh të seksologut italian Ferdinando De Napolit, një kundërvim i tij ndaj çdo paragjykimi të mundshëm i bazuar në shkencë . Ai është ushqimi i mendjeve të zbrazëta, të paditura dhe i atyre që duan ti mësojnë gjërat të bukura dhe të pastra ashtu siç janë në libërthin "Seksi dhe Dashuria në jetën e njeriut e të kafshëve”( Flori Bruqi).

Spermatozoi dhe veza

Spermatozoi i njeriut u zbulua në 1677 nga një student me emrin Hammer por zbulimi duket ishte meritë e Hartsoecker që në vitin 1674. Nga 1700-1800 spermatozoi në tekstet shkencore quhej "Krimbi spermatik". Ai ka një gjatësi 50-55 mikromilimetra. Köllicher më 1841 njohu prejardhjen anatomike, kurse Lode përcaktoi se çdo orgazëm e njeriut përmban mesatarisht 26.000.000 spermatozoide. Më vonë Amantea e Rinaldini më 1919 arritën në përfundim se numri mesatar i zakonshëm për çdo derdhje është 50-100-500-700 milion.

Tek spermatozoi dallohen tre elementë... Koka ovale pak a shumë e gjatë, pjesa ndërmjetëse dhe bishti që përfundon me një fije të gjatë (filament). Ky duke u luhatur (vibruar) i jep mundësi spermatozoit të lëvizë me një shpejtësi të madhe 400 herë sa gjatësia e tij, pra 1 deri në 3 milimetra në një minutë. Por po të llogaritet gjatësia për të shkuar deri në vezore nga qafa e mitrës janë rreth 20 centimetra që ai duhet t'i përshkojë në rreth 40 minuta.

Jetëgjatësia e spermatozoit jashtë organizmit të njeriut në temperaturë 37°-40° dhe në mjedis alkalin mund të shkojë edhe disa javë. Në ajër unë i kam parë të jetojnë edhe pas 45 minutash. Në organet femërore spermatozoi jeton nga 8 ditë deri në 3 javë e gjysëm.

Spermatozoi është qelizë e varfër me substanca ushqyese me funksion që të lëvizë shpejt e të fekondojë, jeta e tij është e shkurtër dhe e destinuar që të absorbohet nga veza. Dy qelizat, mashkullore dhe femërore ngjajnë në ndërtimin e bërthamës, por janë të ndryshme në substancën protoplazmike, nga bashkimi i tyre krijohet një qelizë e plotë, e aftë të jetojë e të riprodhohet "më vonë". Qelizat mashkullore janë objekt i humbjeve të mëdha, prandaj janë të pafundme. Ato sapo, shkëputen nga organi që i prodhon duhet të jetojnë të pavarura por nuk kanë ushqim. Pra dy janë arsyet e vdekjes, mungesa e ushqimit dhe mjedisi i ndryshëm nga ai i origjinës së tyre. E kundërta ndodh me vezët të cilat qëndrojnë brenda organizmit që i prodhon dhe ushqehen prej tij, kështu që nuk kanë rreziqe. Veza ka formë sferoidale dhe në ndryshim nga spermatozoi është qeliza më e madhe e organizmit që gati gjithmonë arrin të shihet me sy. Tek gruaja ajo është rreth 0.2 milimetra e zbuluar nga Karlo Baer më 1827. Siç shihet është shumë më e vogël se veza e pulës apo e zogjve dhe kjo sepse nuk ka nevojë për ushqimin e embrionit pas fekondimit. Nëna e ushqen nga organizmi i vet me të cilin veza rri e lidhur gjatë gjithë kohës së shtatzanisë.

Mbase nuk ekziston në të gjithë botën organike diçka e ngjashme si energjia, shpejtësia e lëvizshmëria e spermatozoit. Eshtë vërtetë një manifestim i mahnitshëm, triumfues, kori vibrues, si turmë pa fund që shkon drejt vezës... Eshtë vërtetë një spektakël mbretëror. Takimi dhe përzierja e spermatozoit me vezën është akt konsesnsual: vetëm një në mes të disa milionë qelizave, nuk dihet se për çfarë aftësish e vlerash karshi të tjerëve, arrin të hyjë në brendësi të vezës që nga ana e saj e pret. Ai është i zgjedhuri i saj. Natyra kështu ka dashur; sapo një spermatozo ka kaluar në brendësi të vezës një membranë rrethon, mbron dhe smbraps çdo hyrje tjetër. Normalisht pra vetëm një spermatozoid fekondon. Ndodh që për shkak të zvogëlimit të rezistencës së vezës, të papërshkumërisë së saj pasi ka hyrë një apermatozo të lejohet hyrja e të tjerëve. Rezultati në raste të tilla, është një prodhim monstruoz. Kur spermatozoidet fekondojnë njëkohësisht më shumë se një vezë kemi lindjen e binjakëve që në rastin e species njerëzore janë të rrallë sidomos më shumë se dy.

Ajo që duhet venë në dukje është nevojshmëria e aktit të bashkimit, i cili, nga origjina e tij fizike e biologjike, mundet, në specien njerëzore të arrijë në një proçes të vërtetë sublim..

Organet seksuale

Organet seksuale të mashkullit dhe femrës janë përgjithësisht në proporcione normale në speciet dhe racat e njejta. Aparati mashkullor gjen përgjigjen morfologjike e funksionale në aparatin femëror. Sekrecionet e domosdoshme si smegma që shërben si lubrifikant bashkë me sekretimet e gjendrave të mukozës vulvo - vaginale dhe sekretimi i gjendrave të quajtura të Bertolinit koagulojnë spermën për të mos e lënë të dalë nga vagina, dhe së bashku me funksionimin e gjendrave analoge me ato të Cowper-it tek njeriu, shërbejnë për të alkalinizuar mjedisin acid të krijuar në uretre nga urina duke bërë kështu të favorshëm jetën e spermatozoideve.

Pozicionet e marredhenieve seksuale

Figurat e marrëdhënieve seksuale në botën zoologjike i kalojnë 45 pozicionet sipas "Figurae Veneris" të Forgert, sipas Aratinit ato janë 36, ndërsa arrijnë në qindra ato që përmbajnë librat antike indiane. Të gjitha pozicionet më të çuditshme, të gjitha format plastike që fantazia më e pakufi mund të mendojë në krijimin e kontakteve seuksuale, ne normalisht i gjejmë tek kafshët. Njeriu gjatë rrugës së tij të gjatë deri tani ka perfeksionuar artin e të dashuruarit, por nuk është liruar nga mjaft skorje që kohë pas kohe dalin në sipërfaqe nga thellësia e kujtesës dhe ndërgjegjes atavike. Asnjë pozicion që njeriu është i zoti të marrë nuk është i ri në natyrë, sepse të gjitha këto sjellje seksuale janë provuar prej tij, në pafundësinë e brezave të paraardhësve. "Kjo pozë që mund të duket si diçka e re ka qenë, e përdoret nga një krimb, një molusk, nga një insekt - që mund të jetë edhe një flutur - për t'ju bindur instiktit të krijimit" shkruan Mond Gomeri.

Kënaqësia e aktit seksual dhe dhuna

Kënaqësia në marrëdhëniet seksuale fillon e kalon në faza të ndryshme që me fillimin e dëshirës që stimulohet nga shumë arsye që zakonisht i përkasin të parit, të dëgjuarit e të prekurit tek njeriu ose stinës së bashkimit tek kafshët dhe bimët. Kënaqësia tek njeriu duke filluar nga psh. shikimi, të folurit, të prekurit etj., shoqërohet me emocionin e ndjenja të ndryshme që përfundojnë në aktin seksual që në vetvete kalon në mes dëshirës dhe kënaqësisë, që arrin kulmin me orgazmën, derdhjen, daljen jashtë të qelizave seksuale (me daljen jashtë të spermës për mashkullin - dhe me rrëshqitjen e valës së saj nëpër kanal tek femra).

Gruaja që shpesh nuk merr pjesë krejtësisht në akt e për këtë jo gjithmonë arrin orgazmën, mbetet gjithmonë e kënaqur, por një kënaqësi të veçantë ajo provon kur rënia e spermës nuk pengohet por përplaset në fund të vaginës (kjo edhe kur organi mashkullor e dërgon spermën ritmikisht në pozicionin e fundit më ekstrem në aktin seksual). Ka gra që janë të afta të parandjenë në këtë moment një ndjenjë të papërcaktuar kënaqësie e dëshire, kënaqësisht të dhimbëshme, që jep të rënqethura, prej të cilave gjithë aparati gjenital i brendshëm kontraktohet në momentin në të cilin sperma ka rënë tashmë. Nga kjo ndjenjë ka ndonjë grua të mbetur shtatzanë, që kujton se ka preçizuar se në cilin raport ka mbetur e fekonduar. Edhe mashkulli ndjen një sensacion të veçantë, në këto raste, prej spazmës të të gjithë aparatit gjenital femëror ku organi i tij është i mbyllur brenda.

E gjithë kjo bashkësi ndjenjash të njeriut në raportin e tij seksual merr formën më komplekse në kontaktin e dy mukozave që nuk është vetëm akti fizik por shkrirja e dy shpirtrave, e dy dëshirave, kënaqësive; gjaku pulson më fort e më shpejt në tru, pulset rrahin me një ritëm e frymëmarrja sinkronizohet, ndjenja shkakton humbjen e mendjes në momentin e bashkimit të dy qënieve që jetojnë një moment të dëshiruar, i cili do t'i japë jetën një krijesë trashëgimtare, me të gjitha virtutet e gjithë veset, të gjithë forcës e dobësisë së atyre që bashkohen në këtë akt atavik që bazohet fuqimisht në subkoshiencë për t'u konsumuar e vdekur bashkë, për t'i dhënë jetë një krijese, e cila nga qelizat që shkëputen nga dy trupat merr zjarrin e pavdeksisë së gjeneratave.

Gjatë aktit muskujt janë të tendosur me një sforcim që nuk shkakton lodhje e dhimbje. Të gjitha gjendrat derdhin sekrecionin me aktivitet të madh. E ndërsa shpirti dridhet, puna cerebrale ndalon për të fiksuar një pikë të jetës; e mendja pushon si në një oaz paqeje.

Trashëgimia është një problem sa i rëndësishëm e i studjuar aq edhe kompleks dhe i vështirë dhe nuk është objekt i këtij shkrimi, trashëgimia normale dhe patologjike në raport me periudhën që ndodh e shoqëron konceptimin e krijesës. Eshtë një gjë e admirueshme, e shenjtë, trashëgimia për të cilën duhet të kujdesemi shumë para se ta krijojmë që gjenerata të jetë e mirë. Truri i lodhur mund të japë produkte të dobët nga mendja. Të shprehur mirë e ka dhenë Tommaso Campanella në "Citta del Sole" ,"... Ata që mbulojnë punë intelektuale të lodhëshme nuk duhet të marrin detyrën e prindit, veç pas shumë ditësh pushim..." Po kështu ata që kanë fizik e muskuj të lodhur nga stërvitja, të helmuar nga metoksina, nga lodhja japin prodhime fizikisht të dobët. Qelizat e lodhura e ngopura me helme organike e kimike, si alkool o plumb, mund të transmetojnë tek krijesa e ardhshme të meta serioze.

* * *

Bloch shkruan: "Gratë janë krejtësisht seks nga gjuri në qafë, kurse meshkujt zonën seksuale e kanë shumë të vogël... tek gruaja zona e kënaqësisë seksuale është e madhe dhe e shpërndarë në sipërfaqen e trupit".

Përsa i përket ndryshimeve të nivelit të kënaqësisë mes mashkullit dhe femrës, në natyrë këto janë të ndryshme mes specieve por edhe mes racave brenda species. Kështu psh., ndërsa është femra e fokës, apo luanesha etj., që përdorin një art të vërtetë për të eksituar meshkujt për kryerjen e aktit seksual, ekstremisht të kundërt janë meshkujt tek lama apo gamiljet që përdorin forcën. Kështu ndodh edhe brenda racës njerëzore psh., me femrat eskimeze që përdorin përkëdhelitë apo meshkujt e Jivaros në Amazonën e sipërme që përdorin forcën. Tërheqja, rezistenca që paraqet femra dhe turpi vijnë trashëgimisht nga një gjeneratë në tjetrën dhe manifestojnë një kujtesë atavike edhe se e transformuar në art. Por ndërsa tek kafshët akti seksual kryhet vetëm brenda një periudhe të caktuar gjatë vitit, tek njeriu nuk është kështu. Femra tek njeriu duhet ta joshë e ta eksitojë mashkullin e saj kur atij i pëlqen dhe kur ai është gati psikologjikisht e fizikisht mund të nisë bashkimi seksual. Eshtë sepse varet prej atij prandaj femra i nënshtrohet, i plotëson kapriçot dhe i bindet. Por ka shumë raste kur mashkulli e dhunon femrën e tij, të tilla raste njohin shumë gra të martuara. Egoizmi mashkullor bën kështu por gruaja qëndron jashtë, pasive në aktin e bashkimit.

Akti seksual kurrë nuk duhet të bëhet pa konsensusin e plotë të gruas dhe as të niset para se ajo të mos jetë e përgatitur përmes një kompleksi art,i shpirtëror e material, që i paraprin, që përbën parapërgatitjen për aktin seksual. Vetëm kështu ai mund të japë një kënaqësi ekstreme deri në një sinkronizëm në orgazëm. Mungesa e kësaj parapërgatitjeje, që reflektohet me ftohtësinë e shumë grave është e dukshme sepse mashkulli asgjë nuk ka bërë për ta eksituar, psikologjikisht e fizikisht që ta bëjë atë të jetë pjesëmarrëse në kënaqësi. Të përjashtosh njerin nga çifti prej kënaqësisë, do të thotë ta bësh aktin seksual, të papërsosur deri të mërzitshëm.

Gruaja pëson shpesh herë me forcë e deri brutalitet marrëdhënien e parë seksuale. Por ajo shpesh i nënshtrohet akteve jo të dëshirueshme edhe gjatë kohës së bashkëjetesës familjare, akte të cilat shpesh e detyrojnë atë që të paktën me mend të ëndërrojë një mashkull tjetër (tradhëti shpirtërore) ose e çojnë të shkojë vërtet me dikë tjetër i cili e kupton (tradhëti bashkëshortore).

Duhet theksuar se mashkulli që në kohën e pubertetit gati gjithmonë e zgjedh femrën që i pëlqen seksualisht, pasioni dhe simpatia seksuale bashkekzistojnë. Kurse në shumë gra vetëm pasioni mbizotëron në jetën bashkëshortore dhe kështu mbetet për të gjithë jetën edhe në funksionimin e aparatit gjenital që mund të ndjejë edhe pa një pjesëmarrje fizike. Në të kundërtën maashkulli për të arritur raportin fizik duhet të jetë i eksituar, duhet që organi i tij të pësojë ndryshime të formës dhe volumit. Kështu ka gra që nuk kanë provuar kurrë një dridhje të dëshirës epshore, por janë dhënë pasivisht burrave të tyre për një gëzim shpirtëror duke bashkëqenë në spektakël me dëshirën e të dashurit edhe pse me dhimbje fizike. Kjo sjellje, mënyra ndjesore duke përfunduar në altruizmin e nënës mes dhimbjesh fizike e shpirtërore, shpesh të injoruara nga burrat, e bëjnë gruan një qënie superiore, dhe disa gra krijesa të jashtëzakonshme.

E thamë edhe më lart se marrëdhënia seksuale duhet të parapërgatitet dhe kjo për shumë arsye kryesisht psikike, por edhe mekanike, si dhe për gjetjen e domosdoshme të kohës së kënaqësisë. Bile, parapërgatitja, është periudha më e kënaqëshme e cila pastaj përfundon në një moment. Kjo periudhë eksitimi psiko-fizik ku ka rëndësi çdo pjesë e trupit, prekjet, puthjet, përkëdheljet, fantazia në të cilën marrin pjesë edhe organet seksuale, të cilat sekretojnë likuide (jo spermë) nga gjendrat e mukozat e tyre, derisa dy trupat dridhen nga kënaqësia dhe arrihet mirëkuptimi i aktit me orgazëm.

Darvini (Origjina e njeriut) mendon se meshkujt e të gjithë specieve kanë dëshira e tendenca seksuale më të fuqishme se femrat. Dhe mund të thuhet se për mashkullin akti seksual është një pikë, kurse për femrën një linjë. Mashkulli pas aktit seksual ka përfunduar funksionin e tij biologjik, kjo është pika si një flakë që ndez. Por flaka e ndezur i besohet gruas së cilës i sjell gëzim e dhimbje sidomos kur kjo flakë ndez një jetë të re në gji e nis funksioni i amësisë, i gjatë e i vështirë që shkon nga akti seksual në konceptim, qumështim e edukim... Kështu femra fillon që nga momenti i ndezjes së flakës ose nga ajo pikë, e heq një linjë që zgjatet aq sa zgjat detyra sublime e amësisë.

Marrëdhënia seksuale lind si një shkëndijë që përshkon të dy trupat, që ndez fantazinë e që eksiton vlerat më të pastra të natyrës njerëzore, nga zemra në tru. Në të humb ndjesia e dy trupave sepse dashuria e vërtetë nuk ka organe.

Shpesh mashkulli pas aktit seksual ndjehet i lodhur, i trishtuar, i pakënaqur; kurse femra në të kundërtën ndjehet e kënaqur. Shpesh kjo ndodh se ky akt kryhet si nevojë fiziologjike për mashkullin e kështu kryhet pa parapërgatitjen, pa predispozicionin e të dyve dhe përgjegjësinë për këtë akt; kurse femra në rastin më të keq është e kënaqur që shpëtoi nga pesha, kthetrat e forca e mashkullit të saj. Kur akti seksual është i mirëpritur dhe i parapërgatitur nga të dy e kur shpreh bashkimin jo thjesht të trupave, por të shpirtrave atëhere jep një kënaqësi të madhe të të ndjerit një të të dy shpirtrave që dëshirojnë diçka të ëndërruar, atëhere akti le të kënaqur e të lumtur në dashurinë për tjetrin e jetën e përbashkët dhe me fekondimin arrin sintezën me qëllim krijimin. Ja se si një akt në thelb fizik, biologjik, brutal, transformohet nga njeriu në një ndjenjë të fuqishme e fantazi, në një kënaqësi e gëzim...

Virgjëria e morali i shoqërisë

Si pjesë anatomike e fiziologjike e aparatit gjinor vlerësohet për funksionin e diskutueshëm moral e shoqëror. Eshtë kështu membrana që mbyll kanalin gjenital (membrana virginitatis) e cila ndryshon sipas racave. Mbizotëron forma gjysëm hënore por edhe ajo formëunaze; por në raste të tjera paraqitet në formën e një kordoni (aligamenti) në drejtim horizontal ose vertikal në mënyrën që kanali vaginal mbetet i ndarë në dy dritare. Ka pastaj forma të çuditëshme të përshkruara edhe nga doktor Luscka të quajtura imene timbriato, forma që të lenë të dyshosh në gjykimin për virgjërinë. Një rast i tillë më kujtohet edhe mua në vitin 1922 kur një çift me dëshirën e tij u paraqit tek unë për këtë vizitë. Çifti në muajin e mjaltit i shqetësuar për raportin e tyre të parë pa gjak, vuri nën akuzë femrën e cila e fyer u mbrojt si mundi duke iu nënshtruar me dëshirën e saj vizitës mjekësore. Në këtë rast membrana ngjante me formën e koronës që hapej, ishte diçka e ngjashme me jakat si të Luigjit XV që përdoreshin në vitet 1700.

Pra siç duket shumë varet nga ajo fletë e hollë mukoze pa asnjë funksion të qartë. Nusja është e ndershme ose e pandershme nga disa pika gjaku që njollosin bardhësinë e çarçafëve në kontaktin e parë. Bile në disa popuj kjo është institucionalizuar; në Sierra Leone po qe se mungon kjo shenjë martesa anullohet. E sipas zakoneve edhe në shumë popuj të tjerë, të nesërmen e ditës së dasmës në mëngjes vjehrra kontrollon çarçafët. Pra paragjykimet për këtë membranë ose ndyshimet e saj nga delikate (imene vagnatela) ose rezistente (imene carnoso, muscolo diafammatico, ligamentoso etj.) dhe anomalitë, që në raport me organin e mashkullit mund të sjellin shkak jo vetëm prishjen e martesës por edhe ngjarje nga më tragjiket vrasje e vetëvrasje. "Sa jetë rreptësisht të helmuara nga elaticiteti e një veli" thotë Mantegazza. Për këtë do të ishte vërtetë e dëshirueshme ajo që thotë Lombroso: "Zhdukja anatomike e kësaj shenje të virgjërisë e zhvillimi shpirtëror i njeriut, që të dijë të kërkojë një tjetër virgjëri tek gruaja, atë shpirtërore, që është vërtetë sublime".

Eshtë fatkeq ai që i jep rëndësi kësaj shenje fizike e që kujton se Natyra ja ka vënë femrës për të treguar se nuk duhet të jetë veçse vetëm e një mashkulli, i cili do të jetë i pari, sepse "të jesh i pari është thellësisht e ndryshme nga të jesh i dyti". E se është krenar e i lumtur se është i pari që hyn në tempull dhe kënaq menjëherë dy pasione të mëdha, krenarinë e dashurinë, si dhe kujton se është më i garantuar për atë që ka pushtuar i pari e që nuk e ka gëzuar njeri tjetër.

Viktimë në fatkeqësi bien kështu jo vetëm femrat që e kanë humbur këtë membranë nga raportet seksuale me dëshirën e tyre a me forcë por edhe ato që kanë membranë jo të zakonshme apo ato që e kanë humbur si rezultat i një aksidenti të zakonshëm që në vogëli, plagosje, futje e gishtave në genital etj. Eshtë për fatkeqësitë që sjell që në vite janë bërë shpesh rivirgjëri. Këto janë shfrytëzuar edhe për fitim si nga mjekët e infermierët ashtu edhe nga gratë prostituta nobile. Mantegazza tregon një rast që një parisiene u dha 82 herë si e virgjër për kënaqësinë e atyre që donin ta çvirgjëronin.

Po kështu edhe organi mashkullor ka cipën e tij që është e njejtë të paktën fiziologjikisht, e cila është një frenuese e vërtetë e kënaqësive seksuale deri në pjekurinë e gjendrave gjenitale, atëherë ajo shkatërrohet. Pra në të dy sekset kjo cipë është një mbrojtës i këtyre organeve derisa arrihet pjekuria, derisa këto organe janë të gatshëm për funksionimin e tyre. Virgjëria e gruas është objekt krenarie e admirimi; për virgjërinë e burrit nuk flitet.

Për të gjitha këto që folëm disa popuj si Kina dhe India, si dikur romakët përdorin deflorimin (çvirgjërimin). Ata nuk i japin asnjë rëndësi morale virgjërisë e janë vetë nënat që ja shkatërrojnë atë cipë aq të rëndësishme vajzave të tyre që në vogëli (dhe është për këtë arsye që për membranën nuk shkruhet në traktatet e anatomisë kineze). Nganjëherë më duket shumë i mirë zakoni kinez për popujt perëndimorë. Por... etiketa e higjena seksuale gjenden në dy pole të ndryshëm.

Endokrinologjia në raport me jetën

Eksperimentet rreth fekondimit artificial mendohet se kanë filluar në vitin 1332 me një eksperiment me kuajt i përfunduar me sukses. Po ashtu me mjaft sukses përdoret tek njerëzit në raste të të metave të ndryshme tek mashkulli ose femra. Të gjitha realizimet në fushën e fekondimit artificial tek kafshët janë bërë brenda së njejtës specie dhe racë me përjashtime të vogla. Tek njeriu fekondimi artificial ka kaluar nëpër rrugë të vështira, jo klinike por shoqërore. I arritur me sukses fekondimi artificial bëhet në të gjitha rastet me spermën e marrë nga burri i femrës që fekondohet. Sot diçka e diskutueshme ka pushtuar mendjen e studjuesve telegonia që haset jo rrallë si forma e përsëritjes së trashëgimisë ose siç thuhet trashëgimia e inflencuar. Kjo vihet re tek kafshët por rrallë edhe tek njeriu, p.sh, vejusha të rimartuara të cilat lindin fëmijë të ngjashëm me burrin e parë të vdekur. Mes shpjegimesh të ndryshme që jepen veçoj teorinë e Claudio Bernard i cili thekson se kjo vjen nga një fekondim jo i plotë i vezoreve. Në këto vezore në të cilat kanë hyrë spermatozoidet (ashtu si mikrobet hynë në qelizat organike e në vezore në rastet e transmetimit të sëmundjeve nga nëna në embrion) pra nuk janë të fekonduara plotësisht. Ato fitojnë vetëm fuqinë riprodhuese por nuk nis proçesi cariogamisë vetëm pas kontaktesh të tjera seksuale, të cilat shërbejnë për të stimuluar gjenetikën e vezës që e përmbam spermatozoin brenda nga marrëdhënie edhe të shumë kohëve më parë. Qeliza mashkullore kështu qendron, si mikrobet, në brendësi të vezores duke përbërë ovospermën që e mban gjallë, e cila ndjek dy rrugë ose stimulohet nga një marrëdhënie tjetër ose po të vazhdojë të qëndrojë për një kohë shumë të gjatë bëhet burim sëmundjeje. Por që të verifikohet o njeri o tjetri fenomen duhet një rast i favorshëm që për ovospermën është ngrohtësia. Ky agjent termik i duhet ovospermës për të bërë "nisjen e lëvizjes për zhvillim" thotë Ruffini.

Kurse Turner e Bouchard mendojnë se kjo vjen ngaqë embrioni nëpërmjet qarkullimit utero-plaçentar komunikon me të gjitha qelizat e mëmësisë, kështu edhe me vezoret, duke i dhënë asaj cilësitë fiziologjike e patologjike që përmban spermatozoi prej mashkullit. Në këtë mënyrë thotë Bouchard spjegohet sepse kryesisht është kontakti i parë seksual që është i aftë të shkaktojë influencën telegonike. Mos është kjo diçka e lidhur, ndoshta e pavullnetëshme atavike e ndjenjës mashkullore për ta pasur të virgjër gruan e tij? Shumë gjera u shpjeguan më vonë me eksperimentet e kryera dhe në rastësitë e studjuara ku po përmend rastin e një gruaje të bardhë e cila me burrin e saj të parë zezak kishte lindur fëmijë mulatë, e pas vdekjes së tij e rimartuar me një të bardhë vazhdonte të lindte mulatë. Por edhe studimet eksperimentale të Amantea-s i cili i vuri rëndësi të madhe në këtë proçes edhe mekanizmit të depërtimit të spermartozoideve në mitër, në fluksin e madh apo të vogël të spermës, në sasinë e lëngëzimit të prodhuar nga gjendrat dhe në pozicionin horizontal apo vertikal në të cilin ndodhet femra në momentin e derdhjes (daljes së spermës).

* * *

Gjendrat gjinore mashkullore përveç prodhimit të spermatozoidit prodhojnë dhe një lëndë që përmban elementë qelizorë të quajtur me emrin Leyding (emrin i zbuluesit) që përbëjnë farën ose sekretimin e jashtëm. Kemi të bëjmë me qeliza me funksion të dyfishtë, pra me një aktivitet bipolar ku, nga njera anë jepet sekrecion në kanalet që shkojnë jashtë, nga ana tjetër derdhet në kapilaret e gjakut prodhime të tjera të afta për të reaguar në disa organe e gjendra të tjera. Pra kemi një dopio sekretim, të jashtëm (esocrina ose spermatogenetica) dhe të brendshëm (endrocina ose ormonica).

Tek femra kemi vezoren që përbën zonën kryesore seksuale. Vezoret ashtu si gjendrat mashkulore kanë formën dhe volumin e një mandarine. Këtu gjenden qelizat-vezë që janë të paformuara e në numër të madh por nga ato vetëm një pjesë e vogël arrijnë zhvillimin e plotë, pjekjen. Eshtë llogaritur se një në dyqind arrijnë stadin e pjekjes dhe gjithsej të tilla, pra të pjekura bëhen rreth 400, kurse të tjerat janë të destinuara të riabsorbohen. Pjekja e tyre shoqërohet dhe me rritjen e volumit (1.5 deri 2 mm diametër).

* * *

Eshtë folur, shkruar e studjuar shumë rreth mundësisë për t'u rinuar, e nuk flitet vetëm për t'u rinuar fizikisht por edhe nga ana intelektuale. Dihen ndikimet e mëdha të sekrecioneve të gjendrave seksuale në organizëm e në tru, gjë që është e dukshme kur arrin moshën kur këto gjendra nuk sekretojnë më. Me këtë ide filluan eksperimentet që u publikuan që l889 nga Brown-Sequard e u pasuan nga të tjerët. Këto ishin të thjeshta dhe konsistonin në injektimin e prodhimeve seksuale. Kjo mënyrë me të gjitha rezultatet e kënaqëshme, dhe mosrezultatet mbeti vetëm në fazën e eksperimentimit, por mendimi për meritë të Berthold çoi në trapjantimet e para të gjendrave seksuale të meshkujve. Këtu për t'u përmendur janë trapjantimet me gjendrat e majmunëve të bëra nga kirurgët Steinach, Lichtenstern e Voronoff. Për operacionet publikoi Steinach në Akademinë e Shkencave Vjenë më 1912. Efektet e operimeve të Asteinach dhe trapjatimet e Voronov arritën me të vërtetë një rinim të pacientëve në të gjithë funksionet - qarkulluese, nervore e cerebrale me shenja të dukshme nga jashtë si lëkura e flokët, por kryesorja aktiviteti fizik e mendor i ngjashëm me efektet që japin preparatet eksituese (por këto të fundit japin vetëm idenë e të kthyerit në gjallëri). Por ne nuk duam të dyshojmë as të fshehim se tek ndonjë nga të operuarit rinimi zgjati vetëm disa vjet. Eksperimentet me trapjante të vezoreve kanë filluar më 1896 nga Knauer e pas tij Grigorieff, Ribber, Rubinstejn e italiani Foà.

Ndjesitë e seksi

"Dashuria nuk është gjë tjetër veç të provosh kënaqësi në të parë, në të prekur, në të ndjerë, nëpërmjet të gjitha ndjesive e sa më afër që të jetë e mundur, me qënien e dashur me të cilën jemi lidhur..."

Stendal "Dashuria"

Krafft-Ebing shkruan:" ... Dashuria është ndjenja më e fuqishme në jetën e individit e të shoqërisë njerëzore, është shtytja më energjike e veprimeve njerëzore, që hedh bazat e familjes e zgjimit të ndjenjave altruiste, në fillim për një njeri të një seksi tjetër pastaj për fëmijët e në fund për të gjithë shoqërinë".

Ndjesia e parë që shërben në instiktin seksual është aroma. Ajo ka një ndikim të madh në funksionin seksual e fekondimin e pemëve por edhe tek kafshët. Janë individët meshkuj ato që kanë aparatin e nuhatjes më të fortë. Në jetën seksuale të njeriut aroma nuk është e para, ajo nuk ka veprim fizik si tek kafshët por ka veprim psikik. Të tillë veprim kanë, përveç aromës trupore edhe parfumet e ndryshëm industrialë që në pjesën më të madhe vijnë nga bota vegjetale e që vetë janë organet gjenitale të kësaj bote (poleni i luleve etj.). Flijes (Vjenë 1901) ishte i pari që dalloi se në mukozën e hundës ka dy pika, zona gjenitale. Dhe provoi si të vërtetë lidhjen që manifestohet në forma të ndryshme siç ndodh me ulje deri në humbje të nuhatjes tek gratë me çrregullime menstruale e ato me probleme patologjike të aparatit seksual. Gjithashtu mendohet se kjo lidhje ndodh ngaqë në tru lobi i nuhatjes është afër lobit frontal qendër e inteligjencës. Antikët bile kishin vënë re një raport propocional midis dimensioneve të hundës dhe organeve seksuale.

Shumë aroma mund të jenë të këndëshme por ka mes tyre që kanë nuancë ose reagojnë si eksitues seksualë, këtu futen aroma e barit, aroma e lëkurës, e flokëve etj. Por kjo gjë shpesh herë është edhe subjektive, parfumi i gruas që duam, sepse e përdor ajo, eksiton mendimin tonë. Mjafton që ky parfum të na vijë edhe nga larg nëpërmjet një letre që të na japë kënaqësi, jo pa një eksitim psiko-seksual, i shoqëruar me parafytyrim, kujtim, ndjenjë. Aromat seksuale, kështu i quan Zwaardemaker aromat që vijnë nga prodhimet e gjendrave seksuale nuk kanë pushuar së ndikuari mbi njeriun, por tek njeriu ngrihen nga sfera fizike në atë psikike për të ekzaltuar epshin nëpërmes kujtesës e fuqive të bashkuara me ndjesitë - e më shumë se këto - trurin e shpirtin.

Shikimi

Ashtu si aroma ndikojnë edhe ngjyrat në botën vegjetale dhe atë të kafshëve. Darvini na tregon se si një fazan - si një sulltan i vërtetë në një fazaneri - sapo humbi pendën më të bukur që kishte iku nga femrat dhe u zëvendësua nga një mashkull tjetër. Në botën e shpendëve e të kafshëve kanë shumë rëndësi ngjyrat, si puplat apo lëkura e kafshëve, në bashkimin e sekseve. Kjo duket veçanërisht në bukurinë që marrin ato në stinën e bashkimit.

Njeriu i ka zëvendësuar ato me veshjen artificiale që është një shprehje shoqërore e erotike. Njeriut syri nuk i shërben vetëm si organ ndihmës i seksit por edhe si një mjet i aftë shprehës i dashurisë. Shikimi na jep një panoramë të pjesës së dukshme të personit, pjesa tjetër merret me mend, përmes dritës së syve, shpirtit, bukurive të fshehura, ndjenjave më të ndryra. Kurse buzëqeshja që vetëm njeriu e ka dhe që është pjesë kryesore e mimikës së fytyrës është shprehja e ndjenjës që paraqet, për atë që na shikon, një gjuhë erotike të mbushur me shpresë.

Njeriu që shohim fizikisht për herë të parë e që na godet zemrën nuk është më i ri për shpirtin. Zgjedhja e pandërgjegjshme nuk është vetëm fizike por edhe shpirtërore. Shpesh kemi të bëjmë me një tërheqje të madhe, e cila për një kohë të gjatë është përpunuar në fantazi, e tani materializohet, ajo që më parë është krijuar, njohur e aq dëshëruar nga shpirti, papritur gjen mishërimin real, e ne na duket se atë person gjithmonë e kemi parë, gjithmonë e kemi njohur. Shpirtdridhur e padurim prej pritjes së gjatë nga ëndrra në realitet; afrohet poli negativ me atë pozitiv. Dhe shkrep shkëndija e ndez.

Një proverb afrikan i Bregut të Guinesë na ve në dukje: "Të dashurosh shpejt një grua, do të thotë që shpejt të mos e dashurosh". Por nuk do të thotë se gjithmonë është kështu, siç nuk është e vërtetë që dhe një dashuri e ngadalëshme është gjithmonë e lumtur. Rrallë dashuria ka fatin të bëhet një lidhje e fuqishme, e nisur thjeshtë nga një tërheqje shpirtërore. Eshtë elementi fizik ai që përgjithësisht vendos tërheqjen e parë, prej këtej arrihet lart në tru e në shpirt. Ndjenja vjen më pas, pastaj elementi seksual... Por për ta vlerësuar errësoje e harroje çdo lidhje materiale dhe mund të arrish në më të vërtetin e më të plotin bashkim të dy qënieve trup e shpirt, që krijojnë një të tërë flakëruese. Tashmë syri nuk shikon të Bukurën që më parë e ka tërhequr, por që është kthyer në të Mirën.

Rruga që ndjek dashuria është nga kënaqësia materiale e syrit, në dëshirën e gëzimit fizik, trupor, nga ndjenjat e mendimet e dashurisë së vërtetë, shpirtërore, në adhurimin e sakrificën altruiste. Për ta mbështetur këtë mendim po ju bie një ngjarje të vërtetë: Një zonjushë shkrimtare, me ndjenja e mendime të punuara, lidh një letërkëmbim të gjatë me një zotëri shumë të edukuar, lexues entuziast i librave të saj. Letërkëmbimi i nisur me temat e letërsisë, u bë gjithnjë e më i shpeshtë, dhe në një pikë, ndryshoi rrugë në sentimental e deri dashurie. Tani të dy e kishin të nevojshme të njiheshin; u bë edhe një shkëmbim fotografish. Admiruesit i pëlqeu shumë fotoja, tashmë ai ishte i pushtuar nga bukuria shpirtërore, intelektuale dhe e pamjes së zonjushës. Ai nuk nguroi t'i propozojë një takim për ta njohur personalisht. Dhe takimi u vendos të bëhet në një fshat ndërmjet dy vendbanimeve. Aty u takuan dhe, shikimi i parë qe një zhgënjim. Nuk ndodhi shkëndija që ndez por një dush i ftohtë që i hyri deri në zemër. Krijesa e ëndërrave të tij u shfaq përpara tij siç ishte, një krijesë e mjerë, e deformuar (nga një sëmundje që në lindje). Shikimi i tregoi realitetin fizik dhe nuk patën më vlerë bisedat intelektuale për të ndezur zemrën e tij. E që prej asaj dite letërkëmbimi u kthye në temën letrare derisa humbi.

Kështu qënia fizike shkatërroi që në takimin e parë atë idil që krijesa shpirtërore kishte bërë të rridhte fuqimisht në shpirtin e ndezur. Ky është fati i pjesës më të madhe të dashurive që kanë një përmbajtje vetëm shpirtërore dhe mbi këtë bazë kujtojnë se gjejnë një taban të shëndoshë në mungesë të plotë të të parit të objektit që dashurohet. Kurse kur shikimi ka ngrohur ndjesitë dhe pastaj ndërhyn shpirti për të eksperimentuar apo kontrolluar përshtypjen e parë vizive, zhgënjimet janë më të pakta e më pak të rënda, sepse tërheqja fizike, bukuria ose simpatia përbëjnë nismëtaren e dashurisë që duhet të çimentohet, për të merituar këtë emër të lartë vërtetë njerëzor, nga ndjenja dhe arsyeja. Dashuria fizike dhe shpirtërore nuk mund të ndahen, por duhet nisur nga e para për tek e dyta.

Dëgjimi, takti e shija

Dëgjimi bashkëpunon me shikimin për të vendosur dashurinë në distancë tek kafshët e shpendët. Zërat janë të ndryshëm, që nga zhurmat e klithjet e deri në këngën melodioze të disa zogjve në periudhën e bashkimit, bile edhe disa kafshë të shurdhër anatomikisht si peshqit, fitojnë në periudhën e bashkimit aftësinë e nxjerrjes së tingujve të veçantë. Tek kafshët kjo quhet gjuha e dashurisë. Jam i bindur se ndokush do të preket në ndjenja që po i atribuoj një gjuhë kafshëve, por është e vërtetë se ato shprehen me një gjuhë të veçantë dhe mimikë për disa ndjenja si frika, dëshira për ushqim dhe dashuri.

Tek njeriu, së bashku me shikimin, dëgjimi është një ndjesi vërtetë e lartë intelektuale që ka rëndësi në marrëdhëniet dashurore. Mund të thuhet se nga shikimi i objektit të simpatisë, pasi eksistojnë dëshirat e ndjesitë, kalohet në perceptimin e zërit, që me timbrin, nuancat, modulacionin vepron si agjent fizik për të lidhur më shumë tërheqjen seksuale drejt dashurisë. Veshi është përçuesi i mendimeve dhe ndjenjave të tjetrit në trurin tonë. Eshtë i rëndësishëm edhe ndryshimi i timbrit zanor në epokën e pjekurisë seksuale ose të dashurisë. Kështu zëri ka një ndikim të thellë në shpirtin njerëzor veçanërisht kur është i moduluar muzikalisht në intonacionet e timbrin e një kënge.

Kontakti fizik

Dashuria e kontaktit përbën aktin përfundimtar të çdo dëshire seksuale. Kjo fillon me ndjeshmërinë e pjesëve të eksitueshme të trupit të cilat nëpërmjet nervave fundorë anësorë shkojnë nga lëkura në tru. Eshtë një veprim që fillon në një sipërfaqe të gjerë për të përfunduar pastaj në organet gjinore. Kështu zona të ndjeshme janë që nga fytyra, flokët, gjoksi, këmbët, gjuha etj., sigurisht edhe puthja. Puthja është një veprim ndjesie që shpreh dashuri, por jo gjithmonë erotike; por edhe shprehje ndjenjash miqësie, dashurie prindërore etj. Puthja erotike dallohet menjëherë për ndyshimin psikofizik, shkallën e intimitetit, për presionin mekanik të buzëve mbi lëkurë në pjesë të ndyshme të trupit apo në buzë, Në formën e puthjeve delikate o të forta, të thithjeve apo kafshimeve të lehta, të ngacmimeve me gjuhë në pjesë të ndryshme të trupit, në gjoks e në organet gjenitale.

Për puthjet është shkruar një literaturë e tërë, pastaj thuhet se puthja ka edhe një notë etnike. Kështu puthja italiane, puthje fiorentine (që konsiston në puthjen duke futur gjuhën në gojë), puthje franceze (ato që jepen në faqe e në anët e buzëve), puthjet në grykë, qafë e shpatulla.

Puthjen shumë popuj të paqytetëruar nuk e njohin e disa nuk e kanë si mjet dashurie. Tek disa popuj të qytetëruar puthja nuk përdoret, kështu p.sh. japonezët nuk i japin rëndësi, kurse kinezët e quajnë si shprehje të bezdisëshme. Frojdi thotë se tek i rrituri çdo organ ka një funksion të dyfishtë dhe se përbri funksionit fiziologjik është dhe një tjetër erogjen, edhe ky fiziologjik si ndihmës i instiktit të krijimit. Kështu goja përveç që është për të ngrënë, për të folur, është edhe për të puthur... syri shikon dhe jep kënaqësi erotike vizive... e kështu të gjitha ndjesitë japin ndihmesën për të arritur kënaqësinë që është mjet për krijimin. Buda i përcakton ndjesitë si kofiçiente të funksioneve seksuale.

Për të rinjtë nuk ka asnjë formë që godet më fort se figura e gruas, asnjë zë që i vjedh zemrën më shumë se zëri i gruas, nuk ka aromë që i mrekullon më shumë se ajo e femrës, nuk ka shije që i dridh zemrën sa shija e femrës, nuk ka asnjë kontakt më të këndëshëm se kontakti me femrën.

Pra të gjitha ndjenjat pa asnjë përjashtim marrin pjesë në funksionin seksual.

Seksi dhe shoqëria

Duhet thënë se jo të gjitha paraqitjet erotike janë të species njerëzore e të rrjedhura nga qytetërimi. Kështu është kënga që e përdorin disa kafshë e shpendë në periudhën e dashurisë, arti i ngjyrave, puplave ose peliçes, apo dhe kërcimit; nga kafshët kaluan në shoqërinë njerëzore duke iu nënshtruar përsosmërisë e fantazisë e duke u kthyer nga mjet erotik eksitimi në art. Kjo duket qartë në karakterin e kërcimeve popullore në mjaft zona në Arabi, Siberi, Libi, Spanjë, Australi, etj. etj. Nga vallet popullore që të kujtojnë raporte erotike e seksuale, si parapërgatitje e raportit seksual tek kafshët e popujt e egër kaluan nëpër shekuj dhe u punuan në kërcimet moderne, nga minueti tek maxurka, polka e deri tek tango, vallëzime që kërcehen të shtërnguar (vetë fjala tango vjen nga latinishtja tangere që do të thotë me prekë).

Kështu për shumë kohë ballot janë përdorur si vend ku vajzat shkonin për t'u njohur me burrat e tyre të ardhshëm. Seksualiteti i vallëzimit shprehet edhe në mënyrën se si është formuar kopja e kërcyesve; një burrë e një grua, që zgjidhen sipas simpatisë. Vallëzimi mes dy burrave apo dy grave jep përshtypje të keqe, si gjë kundër Natyrës (bëhet homoseksual). Vallëzimi ruan shprehje erotike seksuale si vazhdimësi e prejardhjes. Kurse sot kemi arritur të shohim në skenë balerina me këmbë jashtë... Nuk duhet të çuditemi se njeriu i nënshtrohet disa ligjeve atavike, si seksualiteti i vallzimit që është atavik dhe duhet respektuar. Njeriu e ka shumëfishuar fuqinë eksituese duke e shoqëruar vallzimin me muzikë e me kostume duke e bërë një art estetikisht të bukur.

Turpi, veshja e moda

Cila është orgjina e veshjes, e pse u veshën njerëzit primitivë ? Gjithçkà na çon të mendojmë se veshja ka ardhur nga nevoja e stërgjyshërve tanë për t'u mbrojtur nga agjentët atmosferikë. Por përse popujt e egër preferuan që të mbulojnë pjesërisht o plotësisht organet gjenitale? Këto vihen re edhe sot në popujt e prapambetur si në Tansmani, ishujt Anakoreti, Nueiret e Afrikës apo në Bongo etj. Diku mbulohen me gjethe e diku me duar.

Veshjet e para shërbyen pra jo aq për t'u mbrojtur nga klima sa për të fshehur e mbrojtur organet seksuale. Dhe kjo ligjëroi turpin i cili paraqitet me legjendarin gjethen e fikut. Nga organet seksuale gjethja e fikut u hap dhe mbuloi të gjithë trupin e njeriut ndër shekuj duke u modifikuar e perfeksionuar në material dhe në model. Veshja, thotë dikush, nuk identifikohet me turpin, sepse nganjëherë duket sikur veshja vetë gjeneron turpin. Kështu në ato fise ku u tentua t'i mësojnë për të dalë të veshur papritmas u vu re tek ata ndjenja e turpit për të dalë të veshur. Mantegazza mbështet origjinën e turpit nga veshja, ai na kujton se Livingston veshi dy vajza 10-vjeçare nga Beanda-Pezis, ku rrijnë krejtësisht të zhveshur, dhe shikoi të zhvillohej tek ato menjëherë ndjenja e turpit derisa pas dy javësh ato mbulonin edhe gjoksin kur të tjerët kalonin në dhomën e tyre të gjumit.

Mund të arrihet në përfundim pra se turpi ka prejardhje seksuale dhe ka të bëjë dhe me veshjen që rrjedh prej saj, (për të fshehur atë që nga pikpamja morale është e turpëshme). Turpi zhvillohet me qytetërimin e popujve. Ai nuk eksiston mes popujve të egër siç nuk eksiston tek kafshët. Veshja që mbulon e që fsheh për të bërë të maskuar e të dëshirueshme është emblema e turpit fizik dhe estetik.

Veshja së bashku me bizhuteritë që bëjnë pjesë në të, zgjedhja e ngjyrave, tejpashmërisë, pjesëve të hapura etj., gjithçkà, të gjitha modelet e pëlqyeshme janë ato që ngacmojnë fantazinë erotike. Arti i joshjes ka zbuluar pasqyrën që i shërben kryesisht grave tona gjithkund, në shtëpi, në teatër, në rrugë. Gratë sipas një publikimi të besueshëm harxhojnë përpara pasqyrës një kohë të madhe. Ja një tabelë, nuk dihet sa e vërtetë, por sidoqoftë tregon diçka për të cilën ne jemi dëshmitarë se sa gratë qëndrojnë përpara pasqyrës në një ditë.

6-10 vjeç 7 minuta

10-15 15

15-20 22

20-25 25

25-30 30

30-35 24

35-40 18

40-50 60

50-60 7

Veshjet e modës, bizhuteritë, vija e përsosur e pantallonave apo nyja artistike e gravatës, krehja e flokëve, tualeti, ishin sukses në dashuri. Gratë (dhe një pjesë e burrave) janë si fluturat; vrapojnë drejt gjithçkaje që shkëlqen e shpesh përfundojnë duke djegur flatrat.

Kështu siç thamë më lart veshja ndërthuret me ndjenjën e turpit e me moralin. Sipas doktor Orsit, origjina e turpit është estetike. Ai sjell shembull faktin se gratë e shëmtuara janë më të turpshme, kurse gratë e bukura në të kundërt. Ndërsa të parat fshehin gjithçkà nga trupi i tyre dhe kjo ndjenjë përhapet në sferën fizike dhe në atë spikike e morale; gratë e bukura kanë dëshirë që të lënë të shihet gjithçkà në planin fizik e psikologjik. Pra edhe teoria e dok. Orsit lidh turpin me kuptimin erotik e seksual.

Nganjëherë veshja të jep mundësinë të shohësh pamje më shumë se syri do të shihte lirisht, femra gjysëm e zhveshur është më eksituese e skandaloze se e zhveshur krejt. Kështu veshja shërben për të mbuluar gjysmën e për të fantazuar atë që mbetet, duke ndezur dëshirën për të.

"Kufijtë e turpit, - shkruan Mantegazza, - janë të përcaktuar në mjaft vende nëpërmjet veshjeve që shkojnë nga gjuri poshtë deri tek gjinjtë sipër. Në fakt kemi të bëjmë me vlerësimin e organeve gjinore. E çfarë është turpi fizik, veçse turp psikik, i cili nuk është gjë tjetër veç njohja e organeve të riprodhimit. Kjo është kaq e vërtetë sa që turpi nuk ekziston derisa këtyre organeve t'i njihet vlera. Por duhet thënë se turpi e me të edhe morali seksual, është padrejtësisht gati i gjithë për pjesën femërore të njerëzimit, për popujt e qytetëruar e për ato të paqytetëruar. Kështu në shumë popuj meshkujt rrinë lakuriq e vetëm gratë mbulohen, kurse në mjaft popuj të tjerë femrat mbulohen vetëm fill mbas martesës, kur ato bëhen pronë e meshkujve të cilët janë xhelozë.

Të skuqurit e faqeve, ulja e syve përtokë nga personat e turpshëm e nga vajzat kryesisht, është manifestimi më i qartë i njohjes nga ana e tyre e gjërave seksuale, qofshin edhe të nocioneve të paqarta e fillestare. Skuqesh se mendon për objektin që provokon turpin. Këto vihen re më shumë tek gratë, e veçanërisht tek femrat e meshkujt në periudhën e pubertetit, sepse në këtë periudhë ëndërrat punojnë në intimitet. Por gjërat na bëjnë të skuqemi një herë, e kur vazhdojnë çdo gjë kalon, kështu ndodh p.sh. me ushtarët që para komisionit mjekësor të turpshëm zhvishen lakuriq, në fillim duke vendosur duart para organit gjinor, kurse pas pak rrijnë normalisht sikur janë të veshur. E njëjta gjë ndodh në plazhe.

Por turpi si veshja, krehja, tualeti, ndjek modën e rrethanat e jetës, zhvillimin e edukatën, që ndërrojnë me stinët e mjedisin (mal apo det) e që në fund janë morali i kohës. Çdo epokë ka modën e saj, turpin e saj, kërcimet e saj... Ato janë shprehje e kohëve, e gjendjes shpirtërore, morale e politike të popujve.

Kurse turpi tek burri ka një shprehje etike të veçantë, gati-gati kufizohet me raportet me gratë, të cilat kërkon të mos i fyejë e prekë. Tek ai turpi fizik nuk ka motiv të jetë mbrojtës, kurse turpi estetik ka të bëjë me sjelljet me femrat në shoqëri. Por ai e di mirë se, atëhere kur nuk është larg qëllimi për të cilin i vardiset një femre, është mirë e me rezultat të dish të pëshpërisësh fjalë jo krejtësisht të turpëshme, të cilat mund t'i quajmë galante e që shërbejnë për të stimuluar dëshirën e gruas. Ndërsa ajo duke dëgjuar hiqet e turpëshme, e ofenduar, në fakt i pëlqejnë, kjo do të ishte një gjendje paradëshire, parakënaqësie, e mbushur me një kënaqësi të veçantë.

Burri nuk e ka shumë të zhvilluar ndjenjën estetike të të veshurit. Kurse "Gratë, thotë Weininger, provojnë interes për lakuriqësinë e grave të tjera, gjë që nuk e kanë meshkujt".

Nevojat seksuale dhe ndëshkimi seksual.

Akti i riprodhimit si dhe ai i ushqimit, janë instinktive që shpërthejnë nga subkoshienca ku janë të mbledhura kujtimet e eksperiencat e species. Për të nuk nevojitet asnjë mësim sepse çdo qënie e merr me lindjen, aq sa çdo femër e mashkull është në gjendje të ekzekutojë mekanikën e bashkimit seksual. Akti e mekanika e ngrënies vjen nga stimuli i dëshirës për të ngrënë, që rrjedh nga sekretimet e gjendrrave të shumta e qelizave organike që manifestojnë nevojën e ushqimit, që mund të arrijë deri në uri. Stimuli i aktit seksual vjen nga sekretimet e brendëshme e të jashtme të gjendrrave gjinore, e nga nevoja e qelizave të brendëshme të organizmit për t'u sythëzuar e për t'u riprodhuar vazhdimisht. Biologjikisht përfundimi është fekondimi. Vetëm dashuria, që është dashuria sublime e shpirtëzuar, nuk do të meritonte këtë emër po të mos ishte e fekonduar. E poqese fekondimi i dëshërueshëm, rezultati i instinktit seksual do të thotë përsëritje e species, fekondimi i dashurisë njerëzore zgjeron dhe e idealizon domethënien e fekondimit, e transporton nga fusha fizike, thelbësore, në fushën etike shoqërore, ndjesore e intelektuale; gjë që do të thotë konstitucionalizimi i familjes, dashuri për tjetrin e për veprat e bëra nga gjenialiteti. Ashtu siç transmetohen nga prindi tek fëmija mjaft virtute e vese, siç transmetohen pasoja nga të qënit i lodhur apo i alkolizuar; po ashtu reflektohen tek qëniet e lindura edhe nëse prindërit janë të ndjeshëm për atë që po bëjnë, se sa e duan me gjithë shpirt njeri-tjetrin e atë që po krijojnë. Mjaft shkencëtarë kanë folur e shkruar për këtë. Thuhet pra se fëmijët e krijuar pa dashuri mbajnë gjurmë të jopërsosmërisë psikologjike, janë qullë, jo simpatikë dhe pak të lëvizshëm; në të kundërt fëmijët e prindërve të dashuruar janë më aktivë e të bukur. Edhe populli thotë se fëmijët e dashurisë janë të përsosur. Dhe arsyetohet se prodhimet e rrjedhura nga individë që nuk dashurohen kanë shumë (Chemotropismo negativo).

Të fekondosh është njëlloj si të mbjellësh, t'a bësh pjellore, të zotërosh krejtësisht një grua; kurse për këtë të fundit, të jesh e fekonduar nga burri yt do të thotë një akt nderi e dashurie të madhe, që i beson asaj vazhdimin e jetës së një qënieje që do të jetë për të dy gëzim e dhémbje, sintezë e trupave dhe shpirtrave të tyre. Se bashkimet nomale sjellin një gëzim intim dhe japin ndjesinë e të zotëruarit më të plotë, të një shkrirje mes burrit e gruas e cila pas fekondimit pëson ndryshime të mëdha kimike e psikike. Kështu do të dilja kundër Weininger që thotë se nuk ka asnjë ndryshim mes dy akteve (etero e omoseksuale). Ai nuk ka parasysh se gruaja mund të jetë edhe poliedrike si femër, por është absolutisht monogame si nënë, se vetëm një mashkull, bile vetëm një spermatozo i një mashkulli është i aftë ta fekondojë. Ajo mund të zotërohet nga shumë meshkuj por do ta pushtojë vërtetë ai që e fekondon.

Dashuria kërkon të jetë e fekonduar dhe është e plotë kur kryhet nga materia, ndjenja dhe mendimi. Kjo dashuri nuk është sterile si dashuria platonike, por dashuri që krijon, që jep motiv për të jetuar e që na lidh duke qënë të dashuruar.

Sa më shumë rritet inteligjenca e qytetërimi, më shumë rritet dëshira dhe fuqia e dashurisë. Truri e aparati seksual përsosen bashkë në shkallën e gjatë nga speciet e kafshëve të pazhvilluara deri tek njeriu. E mund të thuhet se dashuria, erotizmi e seksualiteti shkrihen me sublimitetin e ndjenjave në tru, i cili nuk bën tjetër veç përsos impulset primitive, që çojnë në aktin e fekondimit. Këtë përfundim kanë arritur filozofët e mëdhej Kant e Shopenhauer, - dhe ne e vërtetojmë me përvojën tonë të përditëshme.

Nga ana tjetër krijimi është e vetmja mënyrë që kanë të gjallët për t'i rezistuar vdekjes - dhe njeriu më shumë se të gjitha kafshët e ka tmerr fundin e tij, se e di çfarë është, dhe mbrohet duke kërkuar të mos vdesë kurrë me fekondimin fizik e shpirtëror. Për këtë të gjithë përpiqen të mbijetojnë të paktën shpirtërisht në kujtimet e të ngjashëmve të tyre, duke lënë kujtim për ata një vepër, një punë, një objekt... Kjo ndjenjë është aq e fuqishme sa ai që nuk ka fëmijë, kërkon dikë të gjakut të tij që të sigurojë mbijetesën në kujtim, mirënjohje e dashuri. Gjithë kjo është frut i instinktit të riprodhimit që realizohet nga fekondimi. Pra instinkti i riprodhimit identifikohet me atë të pavdeksisë.

Zakonisht periudha e jetëgjatësisë së krijesave ka të bëjë me volumin e tyre, kështu është interesante të dihet se krokodili jeton 250 vjet, elefanti 150-200, breshka deri në 200, shqiponja, korbi, papagalli, mjellma rreth 100, luani 80, rinoceronti e deveja 50, kali, gomari e mushka 25-50, derri 10, ujku, ariu 20, qeni, macja 15, pulat shtëpiake 10, minjtë 4 etj. Jetëgjatësinë më të madhe mbi tokë, e ka balena që mendohet se jeton deri 2000 vjet.

Po kështu edhe shtatzania është gati gjithmonë në raport me volumin e trupit; kështu lopa 3, delja dhija dhe ulkonja 5, qeni 2, macja 6 javë etj. etj. Kurse periudha e qumështimit është zakonisht sa periudha e shtatzanisë.

Sasia e marredhenieve seksuale

Sasia e marrëdhënieve seksuale në kohë tek njeriu janë të ndryshme e varen nga gjendja fiziko-psikologjike, temperatura, mjedisi, grupmosha etj. Nga mjekë, filozofë e psikologë janë dhënë shifra si më poshtë. Për njerëzit që kryejnë punë jo të rënda në moshat 20-35 vjeç mund të kryejnë raporte seksuale një herë çdo ditë, ato që kryejnë punë të rënda fizike 2 herë në javë dhe ata që kryejnë punë të rënda intelektuale një herë në javë. Këto janë shifra mesatare. Pastaj ka raste të veçanta siç është ai i cituar nga Mantegazza për një italian që në moshën 45 vjeçare ishte në gjendje të kryente marrëdhënie me të shoqen 5 herë në tre orë. Kurse Murri shkruan për dikë që zakonisht bënte 2-3 herë çdo ditë, apo një tjetër që bënte deri 10 herë në 24 orë. Për dashurinë nuk ka masë, kur dashuria frymëzon zbulohen tek ne rezerva organike e shpirtërore të paparafytyrueshme.

Nga ana tjetër duhet të kuptohet që organet seksuale si çdo aparat tjetër organik kanë nevojë të jenë në funksion; mosfunksionimi do të thotë atrofizim, tharje. Janë vërejtur raste të pafuqisë seksuale të ardhura nga ndëshkimi (shoqëror apo familjar) për diçka të bërë e quajtur e dënueshme. Që në fillimin e jetës seksuale akti seksual duhet të jetë normal dhe i rregullt. Nuk gjendet në pozicion të mirë as ai që nuk ka kryer marrdhënie rregullisht dhe as ai që ka abuzuar. Pra çdo njeri duhet të jetë administrator i mirë i energjisë seksuale.

Ndërhyrja e jetës seksuale të rregullt dhe dashurisë është shumë e madhe, ajo i jep jetës suaj një shtytje të mbarë, me të nuk jeni kurrë vetëm. Edhe poqese gruaja juaj e dashur nuk është më, ajo dritë që më parë e kishit afër, që ju ngrohte, do të ndriçojë fort nga larg e do të shënojë një gjysëmbukuri e përsosmëri. Eshtë gruaja e bukur dhe e mirë që fillimisht është shoqe, stimuluese e qetësuese, e gatëshme, në jetë, për të vlerësuar çdo lodhje tuajën me një ledhatim dashurie të dalë nga shpirti, që do të jetë frymëzuesja e vërtetë e çdo veprimi drejt së vërtetës, drejt së drejtës, drejt së bukurës. Do të jetë gjithmonë shoqja juaj, drejtuesja juaj, pasuria juaj shpirtërore e pashkatërrueshme, edhe kur ta ndjeni veten të vetmuar e të mjeruar. E poqese dashuria juaj ka dhënë frutet e saj, ju do ta ndjeni edhe më të fortë dëshirën dhe detyrën për të jetuar, për të vepruar ashtu si kur ajo ishte me ju, e në krijesat tuaja do të rishihni atë, dhe do ta dashuroni më shumë aq sa dhembja juaj do të arrijë në shpirtin tuaj të shumfishohet në dashuri.

Gati gjithmonë është femra që na tërheq e na bën për vehte, pastaj gruaja na pushton. Në jetën e secilit prej nesh është një grua. Mbi karakterin dhe fatin e çdo burri rri një grua si ëngjëll frymëzues i aksioneve të mira, ndjenjave të mëdha. Gruaja, flas për atë që paraqet e idealizon dashurinë - është në mendimin e jetën e të mëdhenjve dhe e të vegjëlve. Dante, Rafaolo, Napoleon, Bajron e kështu pa fund... Kur influenca e saj është e mirë dhe e përdorur mirë, është fatlum e i lumtur ai që është objekt i saj.

Mospërdorimi i seksit për Campanella-n, edhe sipas ligjeve të saksonëve përshkruhet deri në 20 vjeç, sepse rinia merr formë të plotë e të shëndetëshme në këtë moshë, sidomos pas 25 vjetëve zhvillimi organik është i plotë e akti seksual është i dobishëm e mospërdorimi i dëmshëm. Dëmi është padyshim pas një moshe që duhet përcaktuar rast për rasti individualisht, se varet nga shumë gjëra si klima, mjedisi, klasa shoqërore, ushqimi, grupmosha etj. Të tilla janë vënë re tek murgjërit apo tek ushtarët në Luftën Botërore. Kështu seminaret, burgjet, kolegjet e manastiret janë shembuj të dëmeve që mund të sjellë dëshkimi. Individi i nënshtruar ndëshkimit me forcë, si në rastet e mësipërm, mund të duket i shëndoshë ndërsa nuk është i tillë, i fortë ndërsa është i dobët. Në këto raste reagimet e njerëzve janë të ndryshme në vartësi nga shumë elementë si mosha, karakteri, temparamenti, temperatura, mjedisi, edukata etj. Efektet e ndëshkimit ulen në masë të madhe nga masturbimi.

Tek gruaja efektet e ndëshkimit janë të ndryshme për arsye fizike e shoqërore. Ajo ka nevoja më të vogla e më të kufizuara edhe nga ana atavike e trashëgimtare. Eshtë për këtë që dëmet mbi gratë janë më të vogla sidomos sa ajo është e virgjër. Marrëdhënia seksuale tek ajo nuk është një nevojë e domosdoshme siç është për të mëmësia. Kështu gruaja e ndëshkuar, vuan më tepër se për mungesën e aktit seksual, për mungesën e mëmësisë gjë që e shkatërron.

Nga ndëshkimi seksual vjen apatia e shpirtit ajo trupore dhe e trurit, që siç thotë Murri, është një gjendje psikike me çrregullime organike të sistemit nervor, të trurit e të palcës së kurrizit.

Mashkulli e femra jo krejtesisht te veçantë

Duke pasur parasysh se në çdo mashkull ekzistojnë elementë femërorë, e në çdo femër elementë mashkullorë - të cilët janë të shprehur edhe anatomikisht - e që biseksualiteti është i pranishëm në çdo organizëm, qoftë në seksin fizik, qoftë në seksin psikik, nuk është e çuditëshme të flitet për histerizëm. Në psiko-analizë shprehen disa forma të histerizmit me origjinë seksuale, (kjo nuk është patogjeneza e gjithë formave të histerizmit), të cilat mund të kenë origjinë nga gjendrat gjenitale mashkullore ose femërore, ku janë të pranishëm elementë eteroseksualë. Mbizotërimi gjenetik i histerizmit i përket vezoreve sepse tek gratë është më i ndrydhur funksioni seksual deri rreth 20 vjeç, dhe sepse shumë prej tyre mbeten të pakënaqura ose të kënaqura në mënyrë artificiale (onanizëm), kështu pa u kurorëzuar, se akti seksual për gruan është amësia, ndryshe nga mashkulli. Kështu mungesa e konceptimit të fëmijës mund të sjellë tek ajo histerizëm. Kurse shtatzania tek gruaja stimulon disa gjendra me sekretim të brenshëm gjë që nuk e lejon histerinë. Eshtë për këtë që fshataret nuk janë histerike sa qytetaret, se ato martohen e lindin shpejt kurse qytetaret kalojnë një periudhë marrëdhëniesh seksuale pa lindur. Në veçanti kemi prostitutat që janë histerike si gratë e ndëshkuara seksualisht për shkaqe funksionale endokrinologjike. Eshtë qytetërimi me emocionet e tij të mbindikueshme që jep histerizmin me estetikën e moralin, që shtërngon në ndëshkimin seksual që bën të vonohet martesa. Tek qytetarët veprojnë nxitës të ndryshëm estetikë e intelektualë dhe vepron vetçensura, edukimi, morali, paragjykimi etj., i cili bën që dëshirat seksuale të nxitura të shtypen. Kurse në fshat të gjitha këto mungojnë edhe nxitja.

Por dëmi nuk është gjithmonë i rëndësishëm veç kur godet funksionet nobile të organizmit e shfaqjet e tij: mendimin e ndjenjën.

Ndëshkimi seksual mund të sjellë edhe raste të homoseksualizmit, të dashurive kafshore (seks midis njeriut e kafshëve), apo seks midis kafshëve të specieve të ndryshme. Ndëshkimi prodhon të gjithë degjenerimet. Mbrojtësi më i mirë nga ndëshkimi seksual është dashuria.

Ndëshkimi seksual deri në kohën e martesës në mjaft raste sjell probleme në jetën e çiftit. Sepse të dy kanë ardhur të papërgatitur për një jetë seksuale, gjë që ka sjellë probleme deri për muaj me radhë e deri pakënaqësi seksuale. Që nusja e re, të jetë e panjohur me seksin, ta ketë këtë mrekulli tashmë të rrallë paditurie, është e bukur, por që edhe dhëndërri të jetë në atë gjendje kjo është e pafalëshme.

Ndëshkimi seksual i lë shkas përdhunimit dhe inçestit (marrdhëniet motër-vëlla), herë edhe formave të tjera të ashtuquajtura kompleksi i Edipit dhe Elektrës (marrëdhëniet baba bijë dhe nënë bir), por edhe urisë seksuale që shpërthen pastaj në marrdhënie pafund që shkaktojnë dëmtime të ndryshme. Ajo (uria seksuale) shkakton edhe provokimet e sekrecioneve të spermës edhe thjeshtë nga mendimi apo parafytyrimi i një femre, apo edhe në gjumë nga një ëndërr. Ky ndëshkim në rastin më të mirë sjell masturbimin fizik e më keq masturbimin psikik e cerebral me çrregullime në mendime e ndjenja.

Më të dëmtuarit nga ndëshkimi seksual janë meshkujt që më parë kanë pasë kryer akte seksuale, sepse ato i mundon rikujtimi i kënaqësive të kaluara që krijon nxitje erotike që ngrenë peshë trupin dhe shpirtin i cili nuk gjen qetësi duke sjellë shqetësime fizike, psikike e intelektuale. Krejt më ndryshe është t'i jesh nënshtruar ndëshkimit seksual pa pasë kryer kurrë akte seksuale, se në këto raste kemi vetëm shqetësime nga nxitje fizike e periferike dhe ndjenjë, parafytyrim të krijuar në fantazi nga depozitimi i kujtimeve atavike, por pa eksperiencë private.

Eshtë mirë që në jetën seksuale të futesh pas një zhvillimi përfundimtar të organeve seksuale pra pas 21 vjetëve; por një njohje shkallë-shkallë rreth kësaj teme duhet filluar që nga 14-15 vjeç e ndoshta që në 11.

Poqese ndëshkimi seksual absolutizohet derisa të bëhet rregull i jetës e etikës, njerëzimi do të zhdukej. Dhe gruaja dhe burri, mashkulli e femra do të zëvendësoheshin nga qenie të degjeneruara, të një seksi - të tretë - i destinuar të jetojë agoninë e zhdukjen e qenies njerëzore në një natë polare të shpirtit, pa dritë e pa përkëdheljen e ngrohtë të dashurisë.

Froidi thotë: "Epshi tregon forcën me të cilën instinkti seksual shfaqet, në të njejtën mënyrë që uria tregon forcën me të cilën shfaqet instinkti i ushqimit".

Vendosmëria seksuale e biseksualizmi

Kur fetusi është i seksit mashkull, sjell shqetësime e vuajtje më të mëdha për shkak të antagonizmit të seksit me nënën. Tek nëna ka tendenca të frenimit të zhvillimit të seksit mashkull që ka gjëndra eteroge, të ndryshme, me të sajat e që hasin në kundërshtim mbrojtës nga organizmi i nënës. Mever ka treguar se në numrin e të lindurve të vdekur, vihet re një raport 150 meshkuj kundrejt 100 femrave. Antagonizmi biologjik i përcaktuar nga hormonet fetusale përpunuar nga gjendrat seksuale, të fëmijës mashkull kanë veprim kundërshtues me organizmin e nënës; kurse nëna, për njëtrajtshmëri seksuale mban më mirë një shtatzani me embrion të seksit femër. Po kështu ndodh edhe në rastet e binjakëve. Kuriozitet paraqesin studimet e bëra nga Revelli në Francë e Austri, që shtatzanitë dopio, të përbëra nga një femër e një mashkull janë me një qëndrueshmëri jetësore më të madhe nga dy kategoritë e tjera, (dy meshkuj ose dy femra).

Shumë problem sjell tek njerëzit mendimi se çfarë do të lindë mashkull apo femër dhe çfarë ata duan. Hipokrati e Aristoteli menduan se meshkujt lindin nga gjendrat gjinore të djathta kurse femrat nga ato të majta. Këto hipoteza u përhapën më pas nga Demokriti e shumë e shumë të tjerë. Më vonë u përhapën teori të tjera sipas të cilave kishte rëndësi pozicioni në të cilin ndodhej femra kur kryhej derdhja e spermës, disa rreth fuqisë së hënës në periudha të ndryshme, teori të tjera e lidhën këtë me moshën, ushqimin etj. Pastaj Berthon nxorri një ligj të vërtetë kozmik për raportin me një të katërtën e periudhës hënore. Doktori francez Duprat (1922) e ndjen veten në gjendje të parashikojë se çfarë do të lindë duke ditur datën e fekondimit e disa të dhëna si ditëlindja e gruas etj. Tury (1863) jep nëpërmjet statistikash teorinë se një vezë e re riprodhon një femër, një vezë e vjetër një mashkull, një spermatozo i ri jep një mashkull, kurse një i vjetër një femër.

Nga teoria e Tury më pas Dusing formuloi ligjin e vetrregullimit të sekseve nga vendosja e ekuilibrit demografik në mes meshkujve e femrave. Kështu ky propocion meshkuj-femra është i qëndrueshëm nga një ligj i pandryshueshëm për të cilin në specien njerëzore meshkuj e femra janë si 106 me 100. Këto vlera të ndryshuara prej çdo lloj arsyeje (luftra ku vriten më shumë meshkuj etj.) normalizohen pra rivendosen automatikisht duke çuar në ekuilibër, pra në raportin e mësipërm. Pastaj dolën 4 ligjet e trashigimisë së Darvinit, sipas të cilit prindi më i ri e më i fortë transmeton tek fëmija numrin më të madh të karaktereve edhe seksin.

Në Qelizat seksuale, si në të gjitha qelizat, në Nukël ndodhen kromozonet. Tek këto janë vendosur karakteret trashëgimtare, genet. Kur qelizat piqen humbin gjysmën e kromozoneve dhe kur dy qelizat, femërore e mashkullore bashkohen në një të vetme (ovosperma), numri i kromozoneve kthehet në numrin e mëparshëm. Kështu veza dhe spermatozoi përmbajnë sejcili 24 kromozone. Në pjekuri i mbesin nga 12 kromozone dhe kur dy qelizat bashkohen bëhen serish 24 kromozone. Gjithë trashëgimia transmetohet nga kromozonet që janë aq sa të babait dhe të nënës. Në këtë stad seksi është neutro. Disa biologë japin këtë origjinë seksit: ata thonë, se ka një numër jo të barabartë kromozonesh, ose më saktë një numër të barabartë plus një më shumë të mashkullit ose femrës që u mbiquajt kromozoma seksuale. Kështu poqese qeliza mashkullore ka këtë kromozonë më tepër, fëmija është mashkull dhe poqese asnjë nga qelizat nuk e ka kromozomën fëmija është femër. Champy në veprën e tij "Seksualite et hormons", flet mbi seksualitetin ose ermafreoditizmin në ato raste të individëve të rinj të cilët deri në një moshë nuk fitojnë karakteristikat e seksit. Unë për këtë kam shkruar një monografi.

Mund të shohim një përplasje të vërtetë të pavarësisë së seksit psikologjik me seksin gjenital. Kjo pavarësi është më e shpeshtë nga ç'e kujtojmë. Në fakt si tek kafshët dhe tek njeriu mund të ketë karakteristika gjenitale të një seksi dhe tendenca të një seksi tjetër. Kujtohet për këtë Mikelanxhelo, me tendenca siç duket homoseksuale. Mendohet bile se forca e skulpturave të tij është për shkak të prirjeve të tij femërore, gjë që e bëri të krijojë objekte të dëshirave të tij erotike: meshkuj muskulozë. Kurse Rafaelo, ishte etero-seksual bile iperseksual në tendencat e tij për femrat, është për këtë që ka pikturuar gra të ëmbla e të bukura.

Në fakt biseksualiteti është i fuqishëm në çdo individ jo vetëm në periudhën embrionale e fetusale. Kjo që nga trashëgimia e kryqëzuar që provohet me ngjashmërinë e zakonshme që vajzat kanë me babain dhe djemtë me nënën (babai e nëna transmetojnë karakteristikat nga një gjeneratë në tjetrën individëve të seksit tjetër).

Luhatja nga një seks në tjetrin nganjëherë është aq e afërt sa që mund të jetë si vezët e rotiferit që nën 18 gradë janë femra kurse mbi këtë temperaturë dalin meshkuj, çështje dimensionesh siç është me lampredet më saktë mizinet që janë femra poqe se janë deri në 30 centimetra, mbi këtë gjatësi bëhen meshkuj, tek Girini që kur ushqehen me substanca azotate japin 95 % femra, ose edhe çështje moshe si anilocret, crotace që jetojnë parazitë të peshqve, të cilët të rinj janë meshkuj kur plaken bëhen femra.

Këto fenomene vihen re edhe tek njeriu, si disa femra që kur plaken fitojnë karakteristika mashkullore të ngjashme me disa dele që kur plaken i dalin brirët.

Darvini shkruan për këtë "Edhe pse sot sekset janë krejtësisht të përcaktruar si për mashkullin edhe për femrën janë veshur (shtuar) funksione krejt të veçanta, në secilën femër të gjitha karakteret dytësore mashkullore ekzistojnë në gjendje të përgjumur e në çdo mashkull të gjithë karakteret dytësorë femërore janë gati për t'u shfaqur në kondita të veçanta..."

Martesa dhe ngjarjet e saj

Tek njeriu primitiv, nevojat seksuale duhet të jenë kënaqur siç ka qenë e mundur, në mënyrë të parregullt, deri kur u krijua mirë tipi njerëzor; u krijuan grupet ose kopetë e vogla me veti më të larta cerebrale të cilat gradualisht duke u rritur në numër filluan luftrat ku fituan e nënshtruan. Njeriu primitiv sipas Rusoit tek "Kontrata shoqërore", i shtyrë nga nevojat seuksuale kërkoi aventurat duke u bashkuar seksualisht me kë të mundte edhe me kafshët, deri një ditë (e qe kjo nisja e vërtetë e shoqërisë njerëzore) kur deshi për vehte një femër të ngjashme me të, me të cilën u fut në shpellë. Kjo femër që atëherë i qëndroi në krah e i lindi fëmijë, i shumëzoi forcat për gjueti e për t'u mbrojtur. Kështu burri punoi për të ndërkohë që ajo qëndronte në shpellë shtatzanë e me fëmijë. Kështu kemi burrin shumë në lëvizje, në gjueti për të siguruar ushqim; dhe gruan pa aktivitet që i drejtohej botës bimore për të marrë ushqim, e më vonë edhe kapjes së kafshëve dhe shtëpijëzimit të tyre duke i dhënë ushqim e duke marrë prej tyre vezë, qumësht, mish dhe lëkurë. Kështu ngadalë gruaja u bë zot i shtëpisë ku burri kthehej vetëm për t'u shlodhur e për të plotësuar nevojat seksuale. Prej këtej erdhi logjikshëm, ideja e matriarkatit, që i takon gruas për motive biologjike, të cilat dëshmojnë se ajo është organizuesja fizike e shpirtërore e fëmijëve, pra edhe e familjes. Indianët thonë: "Nëna vlen më shumë se njëmijë baballarë..." Kështu gruaja-nënë ishte qendra e familjes, rreth saj grupoheshin fëmijët të cilët nuk dinin kush ishte i jati, dhe as ajo si poliandre nuk dinte se cili burrë ishte babai i krijesave të saj. Kështu prindësia e parë e njerëzimit ishte mëmësia.

Por në një kohë për shumë arsye, si simpatia, dhe për ta pasur vetëm të vetën, burri ja shkëput gruan të tjerëve me forcë (nis xhelozia si nisje e monogamisë). Edhe femra bëhet xheloze. Kështu u institucionalizua bashkimi monogamik që u shpreh me impulsin e parë ndërtimin e shtëpive. Një proverb indian thotë : "Burri është një gjysëmnjeri, gruaja gjithashtu gjysëm, vetëm babai e nëna me fëmijën e tyre përbëjnë një njeri të plotë". Kështu arrimë në martesën monogamike e në familjen e njeriut në zhvillim.

Gruaja bëhet gjithnjë e më shumë e lidhur me shtëpinë, nga e cila burri largohet gjithnjë e më pak ose kthehet më shpesh. Edhe instikti seksual kthehet në tendencë seksuale e më pas në dashuri. Gjithmonë e më shumë burri punon duke zhvilluar trupin, muskulaturën dhe trurin, kurse truri i femrës nuk u zhvillua në atë nivel. Prandaj tek ajo mendimin e pushton ndjenja që zmadhohet prej dashurisë e kujdesit për fëmijët, burrin e shtëpinë. Gradualisht me zhvillimin e njeriut erdhi një moment në të cilin ai e ndjeu të nevojshme të bëjë të njohur para shoqërisë, tashmë me rregulla e ligje, bashkimin me gruan e tij.

Por kushtet ekonomike krijuan tek gruaja e qyteteve konditat e inferioritetit të zgjedhjes seksuale. Asaj nuk i është dhënë gjithmonë mundësia për të zgjedhur, por ajo duhet të zgjidhet, të merret ose të lihet si një send. Dhe ajo poqese do të fitojë konsensusin e njerëzve të saj e të quhet vajzë e mirë duhet të heqë dorë nga çdo ideal dhe t'i nënshtrohet fatit. De Traz e përshkuan gruan e qytetëruar që shkon në martesë si "një e komanduar", po kështu që më 1174 kontesha Champagne shkruante: "Në martesë mungon dashuria e vërtetë sepse mungon elementi thelbësor liria". Martesa (bashkimi shoqëror i sekseve) është një kontratë, shpesh një biznes për një nga të dy ose për të dy. Ajo nuk merrte parasysh prirjet seksuale reciproke e për këtë paraqet një dhunim të Natyrës.

Në shumicën e rasteve martesat bëhen në mes të një vajze të re dhe një burri të moshuar që ka 15 deri 20 vjet më shumë se ajo, - dhe këtu fillojnë problemet. Eshtë e vërtetë që gruaja për shkak të lindjeve edhe të jetës së vështirë bie shpejt nga gjendja e saj fizike e seksuale dhe shumë më tepër kur vjen menopauza, kurse burri vazhdon të ruajë energjinë e tij edhe në moshë të avancuar. Megjithatë unë mendoj se diferenca më e pranueshme do të ishte 3-5 vjet dhe se ajo nuk duhet të jetë kurrë më e madhe se 15 vjet dhe jo më e vogël se 3 ose 4 vjet (duke llogaritur se mashkulli arrin pjekurinë anatomo-fiziologjike në 25 vjeç e femra në 21 vjeç.) Martesat me diferenca të mëdha përveç që sjellin probleme në planin fiziologjik seksual duke lenë të paplotësuar dëshirat seksuale të gruas, duke shkaktuar shpesh prishjen e qetësisë dhe të besnikërisë bashkëshortore, rreziku tjetër është në planin psikologjik që në fillim me zhgënjimin e ëndrrave të vajzërisë, me raportin që krijohet ngaqë vajza e sheh të shoqin si baba e gjysh e jo si shokun e të dashurin e saj të të njejtës moshë që gjithmonë ëndërronte, e në fund kemi të bëjmë me dy botë, me dëshira e mendime të ndryshme për shkak të ndryshimeve të moshës. Kështu gruas së re i pëlqen të shkojë në kinema, burrit në moshë të rrijë në shtëpi; asaj të shkojë në një vizitë për të biseduar diçka, burrit për të lexuar gazetën, asaj për të shkuar në det e për t'u larë, atij të rrijë në shtëpi (sepse ai i ka kaluar ato qejfe në moshën e tij e tashmë vetë mosha i dikton një jetë tjetër të qetë, të ndryshme me atë që dëshiron e shoqja shumë më e re ).

* * *

Ne pretendojmë virgjërinë tek vajza dhe besnikërinë tek gruaja, por padrejtësia fillon kur morali i shoqërisë dënon tepër rëndë gruan, pa u kujtuar që në të njejtën fushë - i lejon burrit, bile e rrethon me një aureolë lavdie për çdo femër të re që fut në dorë. Për çudi këto meshkuj shihen me simpati edhe nga gratë. Burrat janë poligamë, por dashuria e virtuti i gruas mund t'i bëjë monogamë. Mantegazza shkruan: "Natyra e ka bërë burrin poligam, është misioni sublim i gruas ta bëjë monogam".

Problem tjetër është beqaria e femrave dhe meshkujve, që është edhe një nga arsyet e prostitucionit. Leckj në librin e tij "Historia e moralit europian" shkruan: "Prostituta është tipi i vesit e është mbrojtëse e virtutit: ajo është priftëresha e përherëshme e njerëzimit, sakrifikuar për mëkatet e popullit". Sipas shumë statistikave të ndryshme beqarët jetojnë më pak se të martuarit. Dhe se martesa është më e domosdoshme për meshkujt.

Mëmësia ndriçon jetën e çdo femre. Alfredo Oriani vëren: "Amësia është një instinkt atësia është ndjenjë: femra është nënë para se të jetë grua, mashkulli nuk bëhet baba veç pasi ka qenë një kohë të gjatë burrë". Gruaja është nënë që kur fillon të luajë me kukulla, e tillë shfaqet në çdo manifestim të ndjenjave të saj, e kështu edhe kur rritet është jo vetëm kundrejt fëmijëve të saj e të të tjerëve, por edhe me të dashurin, burrin, njeriun të cilin do dhe përkëdhel me lajka amësore. Ajo është gjithmonë pak nënë me të gjithë; me vëllezërit e motrat; bile edhe me kafshët e të vegjëlit e tyre. Gruaja thellon amësinë në çdo veprim, edhe kur për fatin e keq nuk i është dhënë mundësia e gëzimit të madh të lindjes së fëmijëve, ajo ka sensin e amësisë shpirtërore e shoqërore. Ndjenja e amësisë është e zhvilluar edhe tek beqaret në moshë apo tek murgeshat. Amësia është një shfaqe e seksualizmit që tek njeriu merr formën e psikoseksualizmit që në rastin tonë përbën lindjen, rritjen, zhvillimin e edukimin e njerëzimit. Ky është misioni më i lartë shoqëror e biologjik. Zemra e nënës është e shprehur magjishëm poetikisht nga Fernando Russo: ... kur djali plangprishës i ngul thikën së ëmës në zemër e ndërkohë që do t'ia nxjerrë zemrën nga vendi, gjakos dorën... Nëna mes gjakut e zemrës që i rreh për herë të fundit, ndërsa metali i mprehtë gërmon në gjoksin e saj, i thotë të birit gjakatar me ankthin e përhershëm të nënës: A u vrave bir?!

"A u vrave bir" në këto fjalë të dhëna nga shkrimtari i madh është sinteza, këtu përmblidhet gjithë jeta, filozofia e psikologjia e Nënës, familjes dhe njerëzimit.

Në kuptimin e amësisë hyn edhe qumështimi, pra ushqimi i fëmijës, kështu edhe organi që e kryen që është gjiri me thithëzat. Gjiri ka një funksion të madh seksual, stimulues, erotik, por me qumështimin merr karakter mëmësor. Qumështimi nuk është vetëm detyrë por edhe nevojë për gruan. Të mos i japësh fëmijës për të pirë, (siç ndodh ndonjë herë për të mos prishur bukurinë e linjën, do të thotë të rebelohesh ndaj një ligji biologjik, është antibiologjike, prandaj dhe e dëmëshme, kur kjo nuk ndodh organike, pra kur gjëndrat japin rregullisht prodhimin e tyre. A ka gjë më të bukur se nëna kur i jep gji fëmijës. Ky simbol i fuqishëm u gjet tek ulkonja romake që ushqen me gji dy fëmijët, duke paraqitur shprehjen më të bukur të amësisë.

Icard tregon se si një grua që donte të ngelte shtatëzanë vetëm për të provuar kënaqësinë e të dhënit qumësht fëmijës.

Lombroso na bie një tabelë të kohëzgjatjes së qumështimit në popuj të ndryshëm: 10 muaj normal, 2 vjet në Rusi e Persi, 2-4 vjet në Kinë e Mongoli, 7 tek Eskimezët, 14-15 në Malejzi. Zakonisht qumështimi tek kafshët dhe njeriu zgjat sa shtatzania, aq sa zgjat koha nga një lindje deri në fillimin e menstruacioneve. Pra është një kohë e llogaritur nga Natyra për të mbrojtur fëmijën, e që gruaja nuk mund të mbesë shtatzanë.

Ndërkohë është për t'u theksuar superioriteti i padiskutueshëm i qumështit të gjirit para çdo ushqimi tjetër për përmbajtjen e tij e harmonizmin, pra për rëndësinë që ka se është nga i njejti organizëm që ka krijuar vetë fëmijën. Ai është një ushqim fizik dhe shpirtëror. Vetë qumështimi lidh edhe më shumë raportet fëmijë-nënë.

Xhelozia

"...Dashuria është e fortë si vdekja, xhelozia është rezistente si ferri, krahët e saj janë krahë zjarri, flakëmadhe." (Bibla)

Dashuria e xhelozia vështirë se ndahen. Por kush është xheloz (të gjithë ata që duan, janë xhelozë) kërkon jo vetëm të jetë i kënaqur fizikisht por që objekti i dashurisë t'i përkasë vetëm atij e jo të tjerëve. Në specien njerëzore xhelozia është në proporcion me dashurinë, sipas shkallës së qytetërimit ndryshon edhe forma, shfaqja e fuqia e kësaj ndjenje bijë të erotizmit. Xheloxia lind me dashurinë. Mund të thuhet se e mbështet, në ndonjë rast e mbro;, lufton poliandrinë e poligaminë duke forcuar institutin e familjes. Nuk jam dakort me Tissot apo Rusonë që ja mohojnë këtë ndjenjë njerëzve të egër e kafshëve. Darvini dhe Kanestrini na e kanë shpjeguar mjaft gjerë se kjo ndjenjë është e pranishme në një pjesë të madhe të kafshëve. Edhe ne jemi dëshmitarë të kësaj ndjenje tek pëllumbat, papagajtë etj., që i mbajmë në shtëpitë tona, të cilët jo vetëm janë xhelozë por edhe hakmerren kundër tradhëtisë, siç është rasti i lejlekëve ku mashkulli i ndihmuar nga të gjithë lejlekët e mbysin femrën që ka tradhëtuar. Po kështu edhe shqiponja.

Xhelozia ka gjithmonë një bazë seksuale. Ajo ndjehet edhe mes homoseksualëve, kafshëve e njeriut, e kafshëve të specieve të ndryshme mes tyre. Kështu janë xhelozë majmunet kur gratë i afrohen meshkujve të tyre, po kështu qentë që janë shumë të lidhur me padronen e nuk lejojnë njeri as t'i afrohet apo më keq ta prekë, dhe duket qartë se pse. Kjo ndjenjë, siç shihet nuk është vetëm njerëzore, por universale dhe jo vetëm me përmbajtje seksuale por edhe të formave të tjera pasionale si; dashuria prindër-fëmijë dhe e kundërta (në të cilën nuk mungon një refleks i largët erotik), por edhe mes shokësh, miqsh etj. Shfaqja fillestare por e dhunëshme e xhelozisë njerëzore pas atyre të të egërve, e gjejmë në disa popuj e individë të cilët i mbyllin gratë për të mos i parë të tjerët. Kështu janë të dënuara gratë turke, që tregon për efektet që sjell xhelozia e këtij populli. Po kështu në Libi e Arabi (pothuajse në të gjitha vendet muslimane) në një pjesë të të cilave jetohet ende në poligami (haremet). Në mendjet e këtyre popujve (muslimanë) xhelozia rrjedh nga një botkuptim fetar e hierarkik i klasës e jo nga dashuria, kjo shihet në mënyrën si martohen me (ose më mirë marrin) gratë e shumta, të ligjëshme e të paligjëshme. Për burrin, këtu nuk ka xhelozi për gratë e varrosura në harem, por tabu që nuk preket se ofendon zotërinë, se kështu thotë ligji, që të mos i preket objekti i kënaqësisë e jo se atij i bëhet vonë për to. Për gruan nuk di se mund të ketë pozicion më fyes. Më mirë sipas meje prostitucioni.

* * *

Xhelozia ka sfond seksual e ndryshon tek prindërit në raport me fëmijët; shqetësimi e vuajtja që provon babai kur sheh vajzën së cilës i sillen rrotull, apo në krahët e një burri që e pushton, kurse nëna nuk vuan, përkundrazi dëshiron. Nëna mbërthehet nga një xhelozi e çuditëshme kur djali i saj do nusen. Atëhere gati gjithmonë ajo merr formën e vjehrrës, kaq e vërtetë është kjo saqë shfaqet gati gjithmonë kundër gruas së djalit, e jo kundër burrit të vajzës. Dhe vjehrra në këto raste është e tmerrëshme me shpërthimin e inatit e zemërimit të shurdhër, që vetëm xhelozia mund të japë. Kurse babai që vuan për vajzën provon një ndjenjë kënaqësie kur shikon djemtë me fat në dashuri ose kur janë të martuar i do edhe nuset, i sigurtë për fekondimin, pra vazhdimësinë. Përveç sjelljes së vjehrrës që meriton të studiohet në këndvështrimin seksual të xhelozisë janë edhe njerka e njerku.

Figura e njerkës është e përbërë nga një thurje e xhelozisë dhe mëmësisë (xhelozisë seksuale e xhelozisë amësore ose mungesës së amësisë). Ajo qëndron mes dy impulseve. Nuk kuptohet njerku, i cili si mashkull duhet të ishte xheloz për fëmijët e gruas së tij, por nuk është. Për këtë figura e njerkës është gati gjithmonë asgjë më shumë se shprehje, e kthyer mbrapsht e amësisë, se ajo urren fëmijët e burrit të saj me gruan e parë, dhe se ajo shpesh sterile për shkak të moshës së madhe të martesës, ndjen të mbushur shtëpinë me njerëz të huaj për të. Djali dhe njerka janë paraqitur në një kuadër të gjallë nga Hygo në "Petit Paul".

Njerku nuk është kurrë i keq me fëmijët e gruas ish vejushe. Arsyeja është në fuqinë e vogël të ndjenjës së atësisë. Kurse amësia është prepotente dhe qorre. Njerka ka marrë famë të keqe për urrejtjen kundër çdo gjëje e gjithkujt që cënon krijesat e saj. Kjo në kontradiktë me fëmijët e burrit që janë aq të dëshiruar për dashurinë e nënës që i mungon e që nuk duan ta zëvendësojnë me ndonjë tjetër që për sytë e tyre është e huaj, më keq, e asaj të huaje që i ka zenë vendin nënës së tyre në shtëpi dhe në zemrën e të jatit duke ja shkëputur edhe atë. I jati nga ana e tij tregohet më i dashur me fëmijët e lindur me gruan e re (ndoshta se janë më të vegjël).

Siç duket psikologjia e këtyre marrëdhënieve është shumë e komplikuar, por në sfondin e saj është dashuria amësore që është seksuale në nisjen e saj si dhe xhelozia. Kjo është dashuria, kjo është urrejtja; këtej nëna sublime deri në sakrifikim të vehtes, andej njerka e keqe e egoiste.

Por si në njerin rast ashtu edhe në tjetrin, shkaku është gjithnjë seksual.

Udhëtimi i martesës dhe dhoma e çiftit, emigracioni dhe folezimi.

Udhëtimi është në instinktin e zogjve dhe peshqve për të kërkuar mjedisin e klimën e përshtatëshme për raportin seksual. Muaji i mjaltit me ikjen e tij e ka prejardhjen tek turpi. Kështu të martuarit pasi kanë kërcyer gjithë kohën nisen për udhëtim të gjatë nga një qytet në tjetrin ku gjithë ditën lëvizin duke parë e gjithë natën në një manifestim të shfrenuar seksual. Udhëtimet e martesës të bëra kështu sigurisht ndikojnë negativisht në qenien që krijohet. Në vend që të shkohet në vende të qeta ku natyra e bukur, ajri i pastër e pushimi të japin një qetësi olimpike e ndihmojnë nisjen e një jete të re të shëndoshë.

Pas emigracionit vjen folezimi për kafshët dhe shtëpia e dhoma e gjumit për gruan e burrin që formojnë familjen. Të ndjerit pronarë i afron me çdo objekt të asaj dhome, çdo qoshe në të cilën dashuria, dhembja e gëzimi kryqëzohen në intimitetin pa njeri, në drithërimën e turpin lakuriq të shpirtrave e trupave, larg nga njerëzit e nga bota. Balzaku thotë në "Physiologie du mariage" se hasim mënyra të ndryshme për të organizuar lidhjen bashkëshortore në dhomën e gjumit.

1) me dy shtretër paralelë

2) në dy dhoma të ndara

3) në krevat dopio.

Organizimi me dy dhoma të ndara që ka pasë qenë përdorur më parë ka disa të meta të mëdha si psh., gruaja gjendet psikologjikisht në kushte të këqija. Turpi është gjithmonë në anën e saj dhe e ndalon që të kërkojë marrëdhënie kur dëshiron, kurse burri kur do shkon tek gruaja ose e merr në dhomën e tij, pa qenë ajo e përgatitur për të marrë pjesë në kënaqësinë seksuale.

Diçka më mirë është dhoma me dy shtretër paralelë por që sërish për mendimin tim është një hap për të shkuar drejt dhomës me krevat dopio që është organizimi më i mirë. Aty ndjehen më mirë të dy të martuarit, lidhen më shumë në aspektin fizik e shpirtëror, duke u shkrirë në çdo moment, duke qendruar e ndjerë gjithmonë pranë njeri-tjetrit. Të bashkbanosh do të thotë të njihesh gjithnjë e më mirë, të kuptohesh, të shkrihesh në një trup e një shpirt. Kjo shkrirje arrin derisa këto dy qenie t'i ngjasojnë njeri-tjetrit edhe fizikisht edhe shpirtërisht. Kjo ngjashmëri rrjedh, sipas meje, nga bashkimi i dy imazheve që shkrihen nga harmonia bashkëshortore, prej intimitetit e bashkjetesës, fitojnë të njejtën mënyrë në të menduar (aq sa shpesh mendojnë në të njejtën kohë të njejtën gjë që gabimisht quhet telepati), krijohet një mimikë e njejtë, e fitojnë të njejtën mënyrë në të shprehur.

Krevati i vetëm, nuk është thjesht mjet ku kryhet akti seksual, por i shërben bashkimit e shkrirjes së plotë, lidhjes e mirbesimit të plotë, pajtimit e bashkimit të vërtetë në bashkjetesë. Ai i shërben marrëdhënieve seksuale sa edhe bashkëjetesës psikologjike, se ata e kanë njeri-tjetrin afër, sa edhe gjatë natës konsumojnë momente të një seksi të këndëshëm në kushtet e një gjysëm errësire në të cilën gruaja mundet lirisht e zhveshur nga çdo turp të jepet me lakuriqsinë e trupit e të shpirtit. Kështu dashuria e vërtetë bashkëshortore zhvishet gradualisht nga veli i turpit duke iu shfaqur lakuriq njeriut që e pushton trupin e tjetrit milimetër për milimetër (duke pushtuar kështu edhe shpirtin) duke u mësuar me prekjen e ledhatimin e dorës e syrit që rrëshqet dashurimisht edhe kur mosha ka bërë të zbehet bukuria fizike, pa mundur të shkatërrojë kurrë thesarin e pashterrshëm të dashurisë së vërtetë shpirtërore.

Nëna na pushton në vitet e para të jetës në të gjithë lakuriqësinë e trupit tonë që e ledhaton dhe e puth; por turpi do të fshehë shpejt nga sytë e saj format e adhuruara dhe jeta do të na shkëpusë gradualisht prej saj. E pastaj do të jemi vetëm derisa në rrugën tonë të shfaqet një grua, nusja që për ne sakrifikon turpin që është pjesë e shpirtit të saj dhe edukatës, dhe që lë babain dhe nënën për t'u bashkuar me ne. E ne para saj zhvishemi, si një herë para Nënës, vendin e së cilës ajo zë, e është ajo shoqja jonë e vërtetë mbajtësja e çdo sekreti. Më pas një ndjenjë e re do të na shtohet atësia, që në atë krevat ndjen lumturinë tek sheh si ushqehet krijesa e jonë në atë gjoks me gjinjtë e zhveshur që dikur na eksitonin e që tani na bëjnë të mallëngjehemi. Ky është çifti i lumtur që heton, shqetësohet e qesh me fëmijën e tij që vuan, gëzon e luan, me këmbkat, doçkat, duke bërë edhe provat e para të kantos.

Dashurohet vetëm një herë, e vetëm një është gruaja që adhurojmë. Poligamia njerëzore është vetëm trupore, materiale; shpirtërisht asnjë kafshë nuk është monogame si njeriu. Mund të pushtohen shumë femra pra gjatë një kohe ose në të njejtën kohë; por një vetëm është ajo që adhurohet dhe nga e cila adhurohemi (me të cilën kemi afërsi fizike e shpirtërore).

Mundet që si i ve të krijosh një jetë tjetër bashkëshortore (poqese gruaja jote e parë ishte dashuria e vërtetë e madhe, gjë që nuk i takon të hasë çdo njeriu), por nuk do të gjesh kurrë një bashkim të dytë me elementët shpirtërorë si më parë. Martesa e re gati gjithmonë dëmton imazhin e personit të adhuruar si një tradhëti. Edhe më keq kur martohet një i ve me një vejushë, vuajtja dhe mospërputhja është e dyanëshme, elemente të mbetur në kujtesën tonë nga martesa e parë përsëriten deri në aktin seksual krejt të ndryshëm (me preferenca të ndryshme) për të dy.

Dashuria është antidoti më i mirë për dhembjen, kur burimi juaj i pafund duket i fikur, e shoqja juaj ka humbur, kemi gjithmonë atë që ajo ka lënë tek ne shpirtin, kujtimin, idenë, frymëzimin, që na mbajnë edhe shumë pas vdekjes, ndjenja është për ne një lehtësim i madh. Dashuria e vërtetë që nuk mund tashmë të gjejë kënaqësinë lehtësohet nga puna që është antidoti vërtetë më i denjë.

Vejushëria

Vdekja e njerit prej bashkëshortëve çon në vejushëri. I veji bie në një gjendje shpirtërore të keqe, që përjetohet në mënyra të ndryshme nga mashkulli e femra, por edhe në mënyrë individualisht të ndryshme. Por të gjithë ata që jetën bashkëshortore e kanë jetuar si një bashkim, dashuri komplekse e shkrirje të shpirtrave e trupave, periudhën si të vejë e kalojnë të mbushur me dëshira e keqardhje, kujtime seksuale e kujtime që mallëngjejnë e rrisin ankthin e ngashërimin, që e bëjnë gjendjen shumë të rëndë sidomos poqese të vejët janë të vetëm e veçanërisht në ditët e para. Kurse dhoma e gjumit aq e dashur dhe e ngrohtë bëhet tashmë dhoma më e ftohtë e shurdhër dhe e zbrazët; disa kjo i trondit aq shumë saqë nuk mund të hyjnë më aty e mbas shumë kohësh ndërrojnë pamjen e mobiljet. Disa dëshirojnë të afrohen me individë të seksit tjetër të vejë, pra të së njejtës gjendje shpirtërore, e të flasin për njeriun e humbur.

Në historinë e njerëzimit në disa popuj gruan e dënojnë të shoqërojë burrin në varr, jo si simbol i përjetësisë së bashkqenies, por për të treguar se gruaja është një gjë, send, që duhet ta shoqërojë burrin e vdekur, e për këtë jeta e saj duhet të zgjasë aq sa ajo e të zotit të saj. Kurse për burrin nuk është kështu.

Interesante janë edhe rastet në botën e kafshëve, si e veja e mjelmës që mbas humbjes së shokut të saj qendron gjithë jetën e vejë apo lejlejkut që pasi humb shokun shikohet të kthehet gjithmonë vetëm për shumë vjet.

Këto raste të admirueshme të lidhjeve bashkëshortore arrijnë kulmin në atë që ndodh me mjelmat që pas vrasjes apo ngordhjes së shokut apo shoqes së tyre qendrojnë pa u ushqyer përpara trupit derisa bien përfundimisht. Raste të tilla janë të shpeshta edhe tek papagajtë të cilët me të drejtë janë quajtur të pandashëm. Bonnet tregon për një kopje papagajsh: "femra e vjetër nuk mund të lëvizte ndërsa mashkulli i saj e ushqente me sqep dhe, kur ajo vdiq, ai qau". "Duke bërë të ndihej - shkruan Kanestrini - dhembjen e tij me klithma derisa përfundoi edhe ai". Kështu janë të pafund studimet e natyralistëve Franklin, Franzolini, Kanestrini e tjerë për sjelljet e kafshëve dhe shpendëve e kryesisht me papagajtë, pëllumbat, dallëndyshet, gardalinat, gargujt etj.

Vejusha tek njeriu është më pak e goditur, se amësia mbizotëron mbi ndjenjën seksuale. Ajo e di se rreth saj mblidhen lidhjet ndjesore të familjes, se rreth saj mblidhen fëmijët. Për këtë e veja me fëmijët, kur nuk e shtyjnë kushtet ekonomike rri e vejë, besnike e kujtimit të burrit. E ngushëllojnë shpirtërisht fëmijët; por kur nuk ka fëmijë, nevoja e amësisë e çon të kërkojë një martesë të dytë. Por për motive shoqërore një grua jo gjithmonë mund të qëndrojë pa u mbështetur moralisht e shpesh edhe financiarisht nga një burrë, i cili nga ana e tij po të ishte i vé mund të jetonte e punonte vetëm, i mbyllur në dhembjen e tij.

Gruaja e vé është objekt në çdo epokë e aluzioneve për besnikërinë e saj; një proverb thotë: "Dhembja e së vejës është si dhembja e bërrylit" që do të tregojë një dhembje të fortë por që kalon shpejt. Por sidoqë të jetë e për këdo burra a gra të mbeturit i vé është pak a shumë e vështirë, kjo sipas lidhjes, dashurisë dhe kohës që kanë kaluar bashkë. Vejushëria shtërngon në ndarje materiale, por kur shkrirja e bashkëshortëve është e plotë, vdekja e njerit shënon edhe vdekjen e tjetrit, nëqoftëse jo fizikisht, psikologjikisht. Në këto raste nuk ka humbje tjetër që mund të barazohet me të. I veji është i vdekur për jetën, të paktën për gëzimin. Dhembja e ka mbërthyer e do ta pushtojë me më të ziun pesimizëm. Jo vetëvrasja siç do donte Shopenhaueri, por lëvizja dhe puna shërbejnë si antidodë, siç ka thënë Leopardi. Mua më duket se të qënit e një dopio uni që duket tek ata që kanë humbur objektin e dashurisë së tyre të plotë, ndjejnë se uni shpirtëror është goditur o shkatërruar e se është kthyer në një tek fizik, material, që vazhdon të jetojë ose më mirë vegjetojë e mbizotërojë të paktën me forcën e nevojave të jetës vegjetative. Këtë e ndjejnë mirë ata të vé që dashuruan fuqimisht shokun e tyre të humbur. Tek ata mund të ndjehet dëshira seksuale, por çfarë ndryshim bashkimi, në çfarë shpirti, truri e zemre bashkëpunonin si një, në shkrirjen e plotë të të dy qënieve. Të bërit seks krejtësisht material, në raste të tilla, mund të ngjasojë me të ngrënit e atij që ulet në tavolinë i shtyrë nga një nevojë për t'u ushyer (nga uria), por me mendje e shpirt të trazuar e diku tjetër, kalimthi dhe e trishtë e pa shije që kalon deri në neveri. Kështu mbetet i neveritur një i vé pas një akti seksual vetëm fizik, se shpirti e dëshira është drejt të humburit. Ose nevoja kthehet periodikisht me impulsivitetin material të shtytjes hormonike, por mbetet inerte dhe e pashpirt. Dhembja dhe respekti i të vejëve karshi kujtimit e dashurisë për shokun e humbur i çon në ndërprerjen e marrëdhënieve seksuale. Kështu sipas një statistike të dok. Jaeger (Zyrih), të vejët zenë vendin e fundit në të bërit seks, me l.7 %, kjo ndoshta edhe për shkak të moshës së pjesës më të madhe të tyre, por pa mohuar edhe faktorin psikologjik që mbizotëron atë fizik. Mbajnë vendin e parë me 13 % të ndarët, se në fakt asnjë ndjenjë nuk i lidh me shokun e humbur me dëshirën e tyre.

Respekti karshi vejushërisë është ekuivalent me besnikërinë shpirtërore. E thyen këtë ai që kalon në një martesë të dytë. Shpirti popullor, i ndjeshëm, dënon martesën e re për të vejët, nga vendi në vend në forma të ndryshme. Shembuj të tillë të mos aprovimit kemi edhe tek kafshët të studjuara nga Büchner e Kanestrini.

Steriliteti - vizita paramartesore - inçesti

Qëllimi biologjik i bashkimit seksual është krijimi, Martesa, nuk është veçse njohja qytetare e bashkimit seksual që çon tek fundi biologjik, i cili është bashkë; nevojë fizike, frymëzim psikik e moral i të martuarve. Eshtë për këtë që Westermarck ka thënë se "nuk janë fëmijët rezultat i martesës, por martesa është rezultat i fëmijëve". Kujtojmë proverbin indian: "Burri është gjysëm njeri, gruaja gjithashtu gjysëm, vetëm babai e nëna me fëmijët e tyre formojnë njeriun e plotë". Kur bashkimi mes dy krijesave mbetet i pafekonduar vuajnë organizmi fizik dhe shpirti.

Kur fekondohet organizmi i Nënës mbyllet në një punë të vazhdueshme të fshehtë në të cilën gjen qetësinë e trupit e të shpirtit çdo femër, e veçanërisht gruaja, që bekuar faktit, rri me ëndërra e dridhje mallëngjimi në pritje, e mbushur me krenari. Eshtë të ndjerit e mistershëm të misionit të plotë të jetës, që i jep këtë dridhje sublime çdo nëne e që babait i jep ndjesinë e vërtetë të forcës. Në fakt është i paaftë ai - mashkull o femër, burrë o grua - që nuk mund të krijojnë. Nuk ka dyshim që kjo është e dhembshme.

Steriliteti është rezultat i papërsosmërisë ose i sëmundjeve, veçanërisht atyre që prekin organet gjinore. Por me po të njejtin rezultat janë edhe mendimet neomaltusiane që kanë pushtuar mjaft burra e gra të cilët edhe për arsye të tjera të ndryshme nuk duan të kenë fëmijë. Këta edhe ato familje që bëjnë nga një fëmijë, kanë shkaktuar uljen e popullsisë në mjaft vende. Për këtë edhe Ruzvelti, shprehu mendimin e tij kundër këtyre teorive duke kujtuar detyrën e çdo gruaje dhe burri kundrejt familjes, duke mallkuar ata "që për të shmangur përgjegjësinë e për të gëzuar luksin e komoditetin, mungojnë në ndërmarrjen më të madhe të çdo qytetari, që është vazhdimësia e racës" (Roosevelt 1918 "Minerva"). Përveç këtyre dy shterpësive kemi edhe ato që i quajmë sterilitet profesional, e që ka të bëjë me mendimin e atyre grave që jetojnë me shitjen e trupit të tyre, për të cilat shtatzania është një pengesë për ushtrimin e prostitucionit. Të dy këto llojet e fundit të sterilitetit janë produkt i shoqërisë njerzore të zhvilluar.

Steriliteti në popujt e egër e të fortë dënohej, kurse pasja e shumë fëmijëve quhej si lumturia më e madhe. Kështu në Greqi e Romë. Në Spartë burrin që nuk fekondonte e ndërronin. Në Romë shohim Ortension që i jep borxh gruan Brutit për të patur fëmijë, - dhe siç më është treguar nga një person i denjë për t'u besuar, kemi një rast të tillë sot, kur një gjë e tillë ndodhi me aprovimin e të tre personave që morën pjesë (burrit, gruas dhe fekonduesit). Raste të tilla na referohen edhe nga Murri, si rasti i një burri impotent që i lutej gruas të zgjidhte një të dashur që ta fekondonte. Kështu kemi edhe rastin biblik; Abrahami dëgjoi lutjen e Sarës që të kishte fëmijë me shërbyesen e gruas së tij (Bibla 16-2). Ose Rakele e tronditur nga steriliteti i saj i thërret Jakovit: "Më jep fëmijë, ndryshe unë jam e vdekur" Dhe Rakele merr fëmijën që burri i saj bëri me shërbyesen e saj (bibla 30-1) etj.

Steriliteti në zakonet e mjaft popujve çon në ndarje, kjo është edhe në psikologjinë e mjaft individëve. Napoleoni u nda nga Xhuzepina sepse ajo nuk i dha një trashëgimtar dhe u martua me Maria Luiza e Austrisë. Të njejtin veprim bëri edhe Maraxhai i Persisë. Aty ku ekziston ndarja, steriliteti justifikon këtë veprim ligjor, ku nuk ekziston, çiftet rrinë të bashkuar duke u munduar që të kenë fëmijë si qëllim i fuqishëm. Në shoqërinë e sotme këto sjellin efekte të ndryshme psikologjike sipas formimit individual.

Në shoqërinë njerzore ka individë të njerit apo tjetrit seks që janë sterilë, pak prodhimtarë ose prodhimtarë. Ndryshimet e prodhimtarisë janë të mëdha e varen nga arsye të ndryshme, pa përjashtuar edhe ato klimaterike; eskimezët psh., kanë trashëgimtarë pak, kurse popujt më afër ekuatorit janë më prodhimtarë. Por ka edhe ndryshime familjare, etnike, si dhe sigurisht individuale. Në përgjithësi brunët, tipat mesdhetarë, janë më prodhimtarë se biondët, tipat veriorë. Kryqëzimet mes tipave e etnive e kanë bërë më të vështirë fenomenin.

Shtimi i popullsisë në botë shqetësoi ekonomistët që për herë të parë i ekspozoi më 1798 anglezi Robert Malthus në librin "Essay on Population" duke këshilluar kufizimin e lindjeve, e thirrur për alarm njerëzimit duke paralajmëruar se; në rast se vazhdonte kështu e priste uria. Ai jep edhe mënyrat për ta shmangur rritjen e popullsisë me anë të shtyrjes sa më tepër të martesës, përdorimin e dënimit saksual nga një shtatzani në tjetrën, për të ulur lindjet e shumta etj. Teoria e tij nuk ishte e re po ti referohemi Platonit, Aristotelit e më pas edhe Kampanelës. Ekonomisti anglez e zmadhon rrezikun e rritjes progresive të popullsisë e nevojat e saj për ushqim, duke mos llogaritur se njeriu nuk ka vënë në shfrytëzim rezervat tokësore e ujore dhe se rritja e popullsisë me të vërtetë që rrit edhe nevojat, por rritet edhe shfrytëzimi nga ana e njeriut e rezervave që ka, rritet edhe gjenia e tij, kjo çon në punë më të mëdha, jo vetëm materiale, por edhe cerebrale që do të thotë zhvillim edhe i ekonomisë, kursim e ruajtje automatike e ekuilibrit natyror të lindjeve e vdekjeve.

Ideja e ruajtjes prej fekondimit ka nisur shumë përpara, kështu edhe në kohët më të vona që nga tributë e indigjenëve të Australisë e deri tek njerëzit e qytetëruar kanë përdorur metodat fiziko-kimike për këtë qëllim. Siç u përdorën prodhimet e gomës që vendosen në organin femëror ose mashkullor. Ndër mjetet mekanike hyn edhe ndryshimi i mekanizmit të raportit, pra nxjerrja e organit mashkullor përpara orgazmës. Kjo është mënyrë e sigurtë, por kërkon një kujdes e vullnet për momentin e orgazmës që jo çdokush e ka. Pastaj ky akt i humb karakteristikat normale, duke u kthyer në një akt kundër natyrës i ngjashëm me masturbimin, kjo si për mashkullin ashtu edhe për femrën që në momentet më të ndjeshëm e ndërpresin proçesin... Kështu gruaja nuk arrin të ketë orgazmë e mbetet dëshirëdridhur në momentin që mashkulli tërhiqet për të derdhur spermën jashtë.

Të fundit janë mjetet kirurgjikale për gruan, ose rezatimin me reze X të vezoreve duke i bërë të pafekondueshme. Në mënyrë të njejtë arrihet sterilizimi i burrit pa humbur forcën. Por duhet pasur parasysh se këto shoqërohen me dëmtime të individit, fizikisht e psikologjikisht.

Në fund kur perservativët nuk arrijnë apo gabojnë, sipas neomaltusianëve, provokohet aborti.

Studimet e fundit të bëra nga Cartnej konsistojnë edhe në sterilizimin e përkohshëm deri në disa javë.

* * *

Të lindurit e familjeve të qytetëruara vijnë gjithnjë duke u zvogluar. Kjo vihet re më tepër në klasat e pasura dhe vjen prej pikpamjes konservatore për të mos pjestuar pasuritë e mëdha, ose në klasën e mesme për të mos rënduar bilancin familjar. Klasa punëtore e më tepër ajo fshatare mbesin larg parimeve neomaltusiane. Origjina e kësaj sjelljeje është ekonomia, kurse tek punëtorët e fshatarët në të kundërt të kesh shumë fëmijë do të thotë, më shumë krahë pune, më shumë pasuri.

Por duhet pasur parasysh se është akt ç'njerëzor ta shtërngosh gruan në lindje të vazhdueshme, siç është ç'njerëzore e antishoqërore ta sterilizosh. Mund të flitet të frenosh numrin e fëmijëve në raport me kapacitetin ekonomik të familjes pa sjellë pasoja në funksionimin seksual aq të nevojshëm sidomos për mashkullin. Duke llogaritur vdekshmërinë foshnjore, çdo familje duhet të ketë të paktën katër fëmijë në distancë prej të paktën 3 vjetësh njeri nga tjetri.

* * *

Në çdo epokë - e në çdo mjedis - njeriu ka seleksionuar njeriun, vetëm se çdo epokë ka formuar, në mjedise të ndryshme, shije e tendenca, në zgjedhje sipas nevojave të momentit. Kështu preferenca kaloi nga njeriu i cirkut tek njeriu i armës e në fund tek njeriu i mendjes dhe gjeti në shtresa të ndryshme të shoqërisë përfaqësuesit e tipit që shënonte zhvillimi i njeriut për epokën e klasën shoqërore. Ka gra të cilat i tërheq tek burri vetëm forca fizike, e të tjera që pushtohen nga forca intelektuale e karakteri. Ka burra që tek gratë kërkojnë bukurinë e format e trupit, e të tjerë që kërkojnë veti të vështira për t'u gjetur e cilësi të shpirtit e mendjes.

Sekreti i madh për të krijuar mirë qeniet e reja është që të dashurosh vërtet bashkëshortin, pra të vësh si udhëheqëse dashurinë në zgjedhje. Por zgjedhja në fakt nuk është gjithmonë e lirë, sidomos për gruan, por ndonjëherë edhe për burrin. "Duke realizuar bashkime që, - siç thotë Darvini,- kanë parasysh më tepër se cilësitë fizike, ato morale e intelektuale e jo pasurinë e gradën". Më shumë në të kaluarën por edhe sot shumë cilësi të karakterit, moralit e edukatës, krijohen nga klasa shoqërore, keq ose mirë. Por krijohen edhe brenda familjeve të mëdha e të njohura që bashkoheshin në mes kushërinjsh për të mos humbur pasurinë.

Pra për martesën, bashkimin e dy individëve kanë rëndësi dy gjëra kryesore: nga njera anë vetitë fizike, morale, karakteri, intelekti; nga ana tjetër shëndeti që është më i rëndësishmi. Këto janë ato që ky çift do të transmetojë në brezin e ardhshëm.

Unë mendoj se për të riprodhuar mirë racën njerzore mund të veprohet në tre mënyra; përmes hetimit të gjendjes shëndetësore të individëve që do të martohen, me vizitën mjekësore paramartesore, me mbrojtjen e shtatzanisë e ruajtjen e fëmijës, formimin e karakterit, moralit, edukatës e bazave të edukimit seksual.

Vikareli në një studim shumë të njohur, ka vënë në dukje rënien fizike në lindjen e fëmijëve të klasës punëtore, të cilët janë prekur nga tuberkulozi. Kjo nga mjedisi i jetës, puna në kushte të vështira e ushqimi i keq. Vizita paramartesore duhet të ndalojë bashkimin e individëve të sëmurë sidomos nga sifilizi e tuberkulozi, por edhe sëmundje të tjera infektive, si dhe të helmeve, në radhë të parë alkolizmit. Nuk është vendi këtu për të treguar dëmet e mëdha sasiorë e cilësorë që vijnë prej tyre.

Vizita paramartesore ka filluar të bëhet që disa vite më parë në disa shtete amerikane. Tek ne në Itali filloi më vonë në 1914, kurse në 1919 u kërkua vetëm vizita e burrave, sepse në 98 % të rasteve gratë ishin viktima të sifilizit e blenarrogjisë të importuara nga burrat.

Sifilografi francez Fournier shkruan: "Në klientelën e qytetit 20 % e grave me sifiliz janë të martuara; nga këto 70 % janë infektuar nga burrat që e kanë pasur këtë sëmundje para martesës e 30 % nga ata burra që e kanë marrë sëmundjen pas martese. Në tremujorin e parë të martesës infektohen më shumë nuset". Ai regjistroi 117 raste të infektimeve nga 130 nuse burrat e të cilave rezultuan me sifiliz.

Pra për të parandaluar infektimin e bashkëshortes dhe për të lindur fëmijë të shëndoshë është e domosdoshme vizita mjekësore paramartesore, që, siç shkrova më sipër, në disa shtete amerikane si Miçigan, Dakota, etj., është vënë me ligj, (kur kandidatët gjenden të sëmurë, i nënshtrohen kurave dhe martesa shtyhet). Në Danimarkë nuk është e mundur martesa për epileptikët e ata me sëmundje seksuale. Në Turqi sapo ka filluar, por bazohet në fjalën e nderit të burrit e jo në vizitë.

* * *

Martesa në mes të individëve të një gjaku, të ndaluar me ligjet e qytetërimit, ka qenë e ndaluar me ligjet e Kishës që në kohën e Moisiut, edhe mes kushërinjsh deri në gradën e 3-4 (Kanoni 1076 e artikulli 96 i të drejtës kanonike). Po kështu gjindet edhe në Kuran (kapitulli IV, v27) "Eshtë e ndaluar martesa me nënat tuaja, vajzat tuaja, motrat tuaja, hallat e tezet, mbesat e nipat..."

Kështu njerëzimi mësoi mes ligjeve të fesë që përveç se të mos prekë ndjenjat e familjes, edhe se bashkime të tilla japin pasoja tek pasardhësit, sepse sa më i afërm i gjakut të jenë aq më tepër bashkimi i afrohet inçestit (që është shkalla e njëtrajtshmërisë së gjakut me prindërit).

Bashkimi i Evës me Adamin, i Kainit me njerën nga dy motrat ishin nevojë e vazhdimësisë së racës. Kështu inçestet nuk janë pak në Bibël: "E madhja i thotë së voglës: babai jonë është i vjetër e nuk do të ketë asgjë në tokë që do të hyjë tek ne, sipas zakonit të të gjitha tokave... eja t'i japim të pijë verë babait tonë e luajmë me të, e kështu nga babai jonë mbajmë në jetë disa pasardhës" (Genesi 19-32). Kjo është origjina e inçestit që përsëritet edhe sot tek fundërrinat e shoqërisë, nëpër shtëpija ku në një dhomë flenë të përzierë prindër e fëmijë, vajza e djem, të ekspozuar eksitimeve e shfaqeve të përditëshme për shkak të varfërisë.

Edhe në Olimpin pagan inçesti është i pranishëm. Zeusi martohet me Erën, motrën e tij.

Filozofë të ndryshëm si Aristoteli, Kampanela, Platoni etj. e kanë trajtuar inçestin në forma të ndryshme; disa duke quajtur të ndaluar vetëm format e marrdhënieve prindër-fëmijë, disa të tjerë edhe ato midis vëllait e motrës.

Por përse duhet dënuar inçesti? Përse e sa dëmton?

Mendoni sikur të bashkoheshin vazhdimisht ndërmjet tyre prindër e fëmijë dhe vëllezër e motra. Do të vijë shpejt një moment kur të lindurit do të ishin identikë përveç organeve seksuale, dhe akti seksual mes tyre do t'i ngjante një vetfekondimi, të cilat edhe në natyrë tek bimët psh., janë të dëmshme se pastaj degjeneron në deformim deri në papjellori. Duhet një farë e re, gjak i ri për individualitetin e species që degjeneron. I njejti fenomen me pasojë monstruozitetin e sterilitetin, vihet re tek inçestet e përsëritura tek kafshët e njeriu. Ky fenomen ka ndodhur tek familjet e patricëve që shuheshin nga sterileteti se martesat e tyre bëheshin mes kushërinjsh ose mes njerëzish të afërt në gjak. Tek këto familje thellohen sëmundjet familjare e në mjaft raste ato mendore. Hyrja e gjakut të huaj është mrekulluese në këto raste. Ata që rrisin kafshë e dinë mirë këtë. Edhe mbretëresha e bletëve nuk fekondohet kurrë nga një mashkull i kosheres së saj, që mund të jetë i vëllai, por zgjedh një mashkull të fortë nga koshere tjetër, i cili të mund t'a arrijë e t'a fekondojë lart në qiell.

Edukimi seksual e misioni i gruas në shoqëri

Vizita mjekësore paramartesore është një ndihmë e madhe, ajo vepron në mjedis duke edukuar e ndryshuar konceptet. Në fund edukimi seksual i duhet dhënë masës për t'a mësuar që të jetë e kujdesëshme kundër gjithçkaje që mund të cënojë brezin e ri.

"O grua, ti nuk je vetëm Vepër e Zotit, por ende e njerëzve, sepse ata janë gjithmonë të gatshëm për t'u shprehur për ty me bukurinë e zemrave të tyre.

Poetët thurin për ty pëlhurë imazhesh të arta; piktorët i japin formës sate gjithmonë pavdeksi të re.

Deti jep perlat e tij, minierat japin arin e tyre, kopshtet lulet e tyre, për të stolisur, për të mbuluar, për të bërë më të çmuar.

Dëshira që burrat kanë në zemër për ty shtrin lavdinë e saj mbi rininë tënde.

Ti je gjysëm grua e gjysëm ëndërr...

Rabindranat Tagore "Kopshtari"

Sand: "Dashuria është një skllavëri e vullnetëshme, të cilën gruaja e ëndërron prej natyre"

Edukimi, në këtë këndvështrim, duhet të ketë qëllim ndërgjegjësimin shëndetësor seksual, që mund të përmblidhet në tre fjalë; shëndet, pastërti e përgjegjshmëri.

Eshtë e çuditëshme por gjithmonë ka mbizotëruar mendimi që misteret e fekondimit të zbuloheshin në kohën e duhur, në momentin e bashkimit seksual, atëhere secili të vepronte si të mundte, ashtu si dhe kafshët, ashtu si deri më tani kanë bërë të gjithë meshkujt dhe të gjitha femrat. Kështu me këto mendime qëndrohet në një padituri për funksionimin e vërtetë e për rëndësinë që ka për familjen e për shoqërinë seksi, duke qenë edhe të pambrojtur karshi të këqijave që mund t'i vijnë shëndetit. Asgjë nuk tregohet, veçanërisht femrave, që në vitet e para të jetës, deformohet e trillohet në gjithfarë formash. Por gjithçka ngjall kuriozitetin e tyre që nga puthja e prindërve e deri tek bashkimet e kafshëve të cilat ata i shohin, prandaj i lindin shumë pyetje. Ti përgjigjesh atyre nuk është gjithmonë e lehtë, por të mos u përgjigjesh duke i shtërnguar me heshtje ose të gënjesh është e dëmshme. Në të dy rastet fëmija do të mbetet i pakënaqur e do t'i drejtohet të tjerëve për të pasur një shpjegim për faktin që e shqetëson. Janë gjëra që secili i ka provuar edhe para teorisë gjeniale të Froidit, i cili jep si arsye të kuriozitetit seksual, reflektimin e kujtimeve të largëta, të cilat dalin nga subkoshienca pasi stimulohen e vihen në lëvizje nga ndjesitë e të voglit.

Pyetjeve të tyre duhet t'u përgjigjemi që kur ata janë të vegjël (kjo në raport me zgjuarsinë e moshës). Dhe ata që duhet të përgjigjen më shpesh janë prindërit e të afërmit më të mëdhenj. Nuk duhet që përgjigja të mbetet mëdysh ose të shpjegohet si përrallë, "si lejleku që i bie fëmijët me sqep, si fëmijët që blihen në pazar, që i bien me postë" etj. Jo sepse e njëjta pyetje do t'i drejtohet edhe të tjerëve, të cilët do t'i japin një përgjigje të ndryshme dhe kjo i ngatërron idetë dhe nganjëherë i bën ata të kundërshtojnë siç ndodh në mjaft raste kur nënat i thonë "se fëmijët blehen", fëmijët përgjigjen: Nuk është e vërtetë - pse të varfërit që nuk kanë para për të ngrënë kanë blerë shumë fëmijë atëhere?

Zhan Zhak Ruso shkruan në "Emili": "Një padije e plotë mbi disa fusha është ndoshta ajo që i duhet më shumë fëmijëve, por kur kjo nuk është e mundur, është e nevojëshme që ata të kuptojnë shpejt atë që nuk është e mundur t'ia fshehim atyre përgjithmonë. Duhet që kurioziteti i tyre të mos zgjohet në ndonjë mënyrë e që ai të kënaqet para kohës në të cilën nuk është më e rrezikëshme".

Pyetjet janë të lidhura zakonisht me lindjet dhe ndodhin kur në shtëpi apo afër lindin fëmijë. Fëmija që ka vënë re volumin e barkut të së ëmës pyet vehten dhe të tjerët "përse", dhe pas lindjes së fëmijës, nëna është kthyer si më parë. Në këtë moment i gjithë kujdesi e përkëdhelitë që më parë i bëheshin atij, tani drejtohen tek i sapo linduri duke shkaktuar tek fëmija xhelozi. Ai ka vënë re se këlyshët e maces lindin nga macja dhe se edhe ajo e kishte barkun e fryrë. Mendja e tij e vogël është pushtuar nga ky mister dhe do ta zgjidhë, prandaj pyet dhe kur nuk kënaqet nga përgjigjet mundohet ta shpjegojë vetë. Ai mendon se fëmija që tani e duan shumë, ndërkohë që atë nuk e duam më, ka ardhur nga barku i nënës.

Sepse nëna nuk i thotë: "Këtu në barkun tim ku edhe ti ke qënë, është një vëlla që do të dalë, siç ke dalë ti, e që do ta duam shumë se është i vogël dhe ti do të luash me të", dhe më pas; "Ja lindi nga barku im ashtu si ke lindur edhe ti, siç lindin bimët nga fara..." Nga shumë shkrime, anketime e studime janë venë re se vajzat e moshave 17-20 vjeç nuk e kanë idenë e dashurisë. Tek disa krijohet përshtypja se kjo është diçka e padenjë për gratë e shkolluara e të ditura, e se mund të mbeten shtatzanë poqese puthen me një mashkull. Disa të tjera kujtojnë se fekondimi vjen poqese rri e përqafuar në shtrat me një burrë nga ngrohtësia - si inkubacioni e vezëve të shpendëve - bën të zhvillohet embrioni. Këto edukime kanë sjellë në shumë raste probleme në martesë.

Prandaj është e nevojëshme që të edukohen drejt fillimisht nga prindërit e më pas nga shkolla. Eshtë e provuar që duhet t'u flasësh për seksin fëmijëve që më pas t'i flasësh lehtësisht e gradualisht derisa të arrijnë në adoleshencë pa shkaktuar turp e ndrydhje në vetvete. Ata do t'i pranojnë këto të reja me të njejtën pafajësi me të cilën shikojnë një lakuriqësi.

Në shkolla, që në klasat fillore nis mësimi i shkencave natyrore, duhet të nisë edhe mësimi seksual shkallë-shkallë deri në gjimnaz, kur mendja është e përgatitur.

Kush di gjithçka, është i pafajshëm si ai që nuk di asgjë.

Pedagogjia seksuale duhet të ketë dy drejtime: mësimin seksual dhe edukimin e vullnetit. Mësimi seksual nuk duhet të kufizohet me raportet me shkencat natyrore e biologjike përsa i përket gjeneratave, por duhet të jetë i lidhur me sociologjinë dhe moralin, duke u konsideruar pjesë e filozofisë; përveç atyre elementëve të patologjisë seksuale që duhen për të ruajtur rininë kundër sëmundjeve seksuale, e për ti bërë që të kuptojnë vehten e tendencat seksuale individuale. Tendencat seksuale të pubertet janë ende të paqarta. Vihet re në këtë moshë një konflikt mes elementeve të biseksualitetit, organik e shpirtëror. Eshtë një moshë në të cilën funksioni seksual është i pavendosur, si në jetën endouterine; në muajin e tretë embrioni ndodhet në mes, është biseksual, por në evolucion - drejt seksit mashkullor ose drejt atij femëror - kështu edhe në pubertet janë të pavendosur tendencat seksuale. Për këtë Mazd Dessort thotë: "Ndjenja seksuale është indiferente, mjafton atëhere një edukim i gënjeshtërt seksual i fabrikuar nga mendjet në shkumëzimin të adoleshencës, ose e thenë nga shokët apo individë të degjenuar, për të çuar të riun në një rrugë të shtrembër në fillim të jetës erotike, që tek çdo adoleshent vendos të ardhmen jo vetëm seksuale (të degjeneruar homoseksuale) por edhe morale psikike e shoqërore". Kurse Jung vëren: "Fati i jetës sonë është në thelb i njejtë me fatin e seksualitetit tonë".

Prandaj duhen bërë të ditura e jo fshehur ose deformuar të vërtetat e natyrës. As lakuriqësia dhe as e vërteta shkencore, nuk fyejnë e korruptojnë, kurse gjysëmlakuriqësia po, se bën që të mendojmë. Gjethja e fikut bën të fantazosh për atë që fshihet, kurse shikimi i organeve gjenitale si shfaqje e një akti anatomik është normal. Pas një çerek ore mësohemi të shikojmë me indiferencë lakuriqësinë e një statuje ose të një personi, kurse fantazia jonë nuk pushon së punuari kur një vel i hollë na eksiton.

Për këtë duhet, siç thotë Levi, të krijohet një mjedis edukues nëpërmes shtypit, atij politiko-letrar e edukativ, i enteve të kulturës etj.

Mbi të gjitha duhen drejtuar mirë tendencat e të rinjve në epokën e pubertetit. Të rinjtë e të rejat që tashmë janë gjithë ditën bashkë në shkollë, fillojnë të fitojnë një indiferencë seksuale reciproke. Nëse në shkollat e përbashkëta rrjedh ndonjë simpati etero-seksuale, është e vështirë që të pranohen pasionet homoseksuale që sipas mjaft studjuesve vijnë nga ndarja e të rinjve nga seksi i kundërt. Gjithashtu shkollat (miste) të përbashkëta stimulojnë onanizmin që ka mjaft avantazh karshi homoseksualizmit. Në këto shkolla ndizet ndonjë pasion krejt natyral e fiziologjik në të cilin flaka e nxehtë, karakteret e një seksi e të tjetrit forcohen në rezistencë e respektin reciprok duke edukuar vullnetin, siç do pedagogjia seksuale. Shkolla bëhet kështu një paraqitje e gjallë e jetës në të cilën gjejmë gruan në krah të burrit në rrugën e përbashkët dhe mësojmë të respektojmë njeri tjetrin duke e admiruar e dëshëruar, por duke edukuar vullnetin tonë duke e përdorur e duke u ruajtur për të mos fyer. Kështu edhe gruaja mund të edukohet mes meshkujve si edhe ata; edhe ajo forcon dinjitetin e saj, është më e lirë, forcon pozicionin në shoqëri dhe mësohet e njeh meshkujt për të bërë më vonë seleksionimin e saj seksual që do t'a çojë në martesë.

Edukimi eksual nuk është diçka e re; spartanët i linin fëmijët vajza e djem lakuriq që të njiheshin dhe mësoheshin me shikimin e kontaktin me seksin tjetër. Këto thuhen edhe sot për qëndrimin në disa plazhe si në Hollandë e Japoni ku thonë se dalin lakuriq. Por çdo gjë e mirë kur ekzagjerohet nuk është më e tillë. Më tepër se turpi, veprimi i hijshëm duhet të mbizotërojë gjithmonë.

Edukimi seksual e pedagogjia seksuale janë disiplina ende të reja, prandaj janë ende të paformuara mirë. Disiplina fitohet me kulturë që duhet të jetë e përhapur në popull që të mos ketë injorantë. E me mësimin e ngritjen e kulturës luftohen paragjykimet e turpi fals që rrethon me mister të gjitha çështjet seksuale, higjenën e patologjinë e organeve seksuale.

Gruaja të cilës gabimisht i imponojmë turp, duhet të fitojë që e vogël fëmijë, parimet e funksionet gjenitale e misionin që ajo ka në shoqëri, që më vonë të mos çohet jashtë drejtimit fiziologjik të seksit të saj dhe të largohet nga vendi që e pret.

Nuk bëhet fjalë e nuk duhet folur për mosbarazi e inferioritet; por për ndryshim, për dy qenie ekuivalente. Poqese të ndryshme janë organet, të ndryshme janë edhe funksionet respektive. Po të hedhim vështrimin mbrapa në elementët primitivë të jetës, njëqelizorët, shohim se nuk ka më të rëndësishëm e më pak të tillë, siç është veza dhe spermatozoi, por ekuivalente, njëra pa tjetrën është e pavlerë. Të dyja bashkë janë të afta të shumëzojnë jetën e kështu të jetojnë gjithmojnë. Pra tek mashkulli e femra zhvillohen reaksione të ndryshme nga ato elementë mikroskopikë që i japin burrit e gruas imazhin material, psikik e social të ndryshëm nga ndryshimi që kanë e nga natyra e ndryshme funksionale. Aristoteli shprehet në "Traktatin e Gjeneratave": "Mashkulli paraqet formën specifike, femra materien. Ajo është pasive ndërkohë që është femër, kurse mashkulli është aktiv" (siç është spermatozoi aktiv e veza pasive). Të dy duhet të punojnë, por puna e tyre është e ndryshme. Ky është orientimi i mrekullueshëm i Natyrës.

"Gruaja nuk është as më lart as më poshtë se burri: i qëndron në krah", ka shkruar Mantegazza.

Struktura e të gjithë meshkujve të cilësdo këmbë të shkallës zoologjike është zhvilluar e kthyer në detyrë shoqërore në shkallën më të lartë të zhvillimit tek njeriu, që ai të mbajë e mbrojë femrën e pasardhësit. Janë ligjet e natyrës që imponojnë; ato paraqesin të drejtat dhe detyrat që ne duhet t'i njohim, janë ligjet e Jetës që qeverisin ligjet e Shoqërisë, të cilat kurrë nuk mund të jenë kundër të parave. Ne duhet të modelojmë jetën sipas ligjeve të Natyrës. Gruaja përveç punës së saj të madhe, sigurimit dhe edukimit të racës njerzore, që është edhe puna më e rëndësishme për njerëzimin, mund të punojë, por jo siç duan të thonë: çdo gjë, por në vepra që i përshtaten strukturës fizike e temperamentit të saj, e vetëm në periudhat në të cilat funksionet biologjike e lejojnë. Ndihmesa e saj mund të jetë e madhe, jo aq për forcën e lodhjen fizike, sa për ndjenjën e butësinë që e ka në natyrë. Darvini në "Origjina e njeriut e zgjedhja në raport me seksin" shkruan: "Në kombet barbare gratë janë të shtërnguara të punojnë fort, njëlloj me burrat. Në kombet e qytetëruara, lufta për të pushtuar gratë ka pushuar me kohë; nga ana tjetër burrat, në përgjithësi kanë një punë më të rëndë se gratë, për t'i favorizuar ato, që forcën më të madhe ta ruajnë"

Sipas studimeve rezultatet e të cilave ne arrijmë t'i vërejmë edhe vetë, gruaja ka një zhvillim të ndryshëm nga burri. Ajo në shkollë zakonisht tregon një kapacitet intelektual më të lartë se burri. Arrin pubertetin e para, është më e tërhequr (më larg) dëshirave seksuale, është më e pjekur e përfiton më shumë se shokët e shkollës. Ka kështu një zhvillim intelektual të shpejtë e produktiv, të barabartë me zhvillimin seksual, deri në arritjen e menstruacioneve. Gruaja është e tillë në seks e në tru deri në 15 vjeç. Zhvillohet shpejt, por pastaj ndalon, e kur vjen puna për të vënë në jetë ato që ka mësuar ajo mbetet mbrapa në krahasim me burrin që është i vonuar, por që zhvillohet ngadalë për një kohë më të gjatë. Por në punët që kërkojnë rregull e durim dhe qëndrim të palëvizur (si qeliza vezë), superioriteti i grave mbi burrat është i padyshimtë.

Citohen gra të mëdha si Zhorzh Sand për letërsinë, Mari Kyri për shkencën apo Katerina e Rusisë një burrëreshë...

Mendoj se çështja e Madamë Kyri është se i shoqi është udhëheqësi dhe mësuesi dhe ajo një bashkëpunëtore shumë e mirë. Çështja Kyri është një bashkëpunim dysh, dhe si në raste bashkëpunimesh më i shkëlqyeri është mes individëve me sekse të kundërt. Këtu pa dashur të mohoj jashtëzakonshmërinë e Madamë Kyri, nuk është momenti të analizojmë rastin vërtetë unik e të mrekullueshëm të bashkëpunimit shkencor të çiftit Kyri. Kurse do të them se Sand është shfaqja e gjenisë femërore në roman. Biografia e Madamë Amandine Lucie Aurore Dupin, gruaja e baronit Dudevand, e quajtur më vonë Zhorzh Sand, tregoi se ishte një grua burrëreshë e që gjenia e saj ishte mashkullore. Femër në seksin gjenital e në shfaqjet funksionale, kurse në seksin psikik ishte gjithë mashkullore, në vullnet, në dashurinë prepotente, pushtuese e meshkujve jo mashkullorë, si De Musset e Shopen, muzikanti femëror që ajo "e pushtoi që në takimin e parë duke luajtur rolin e burrit të fortë para tij që skuqej si një grua kur ajo i ngulte sytë" (Weininger).

Sand donte të ishte burrë duke marrë një emër mashkulli e mbiemrin e rrjedhur nga i dashuri i parë e bashkëpunëtori letrar Sandou. E ishte burrë si letrare, dhe se nuk shfaqi asnjë lidhje me fëmijët që ja la të tjerëve, duke bërë një jetë me shëtitje nëpër botë e duke kaluar nga një dashuri në tjetrën. Ajo ishte një gjeni mashkull; por si grua ishte e degjeneruar. E degjenerimit të saj të tipit psiko-seksual, karakteristikave cerebrale e erotike i kushtohet veçantia e shkëlqimi i saj.

Siç është thënë, figura e femrës në përgjithësi, si qeliza femërore, veza, është e palëvizëshme. Por veza nuk lëviz, veç poqese është e shtërnguar për një gjë të tillë, si nga mungesa ose paefektshmëria e elementeve fekondativë mashkullorë, (të cilët zakonisht shkojnë drejt saj), pra kundër natyrës ajo është e detyruar të lëvizë, e poqese nuk arrin të takojë spermën, bie, humb në një miniabort (që tek gruaja paraqitet nga menstruacionet). Kështu shfaqet tek gruaja edhe jeta shoqërore.

Besoj se mund të përfundohet ky argument i sociologjisë e etikës seksuale në mënyrë më të denjë e të qartë rreth detyrave të burrit e gruas me atë që shkroi një nga apostujt më të mëdhenj të njerëzimit, Xhuzepe Mazini: "Kijeni gruan, si shoqe që merr pjesë jo vetëm në gëzimet e dhembjet tuaja, por në frymëzimet, në mendimet, në studimet, në përpjekjet për të përmirësuar shoqërinë, kijeni të barabartë në jetën tuaj shoqërore e politike, jini dy krahë të shpirtit njerëzor drejt idealit që duhet të arrijmë" ("Detyrat e njeriut")

Prostitucioni e prostitutat

Vjen nga "pro + statuere" që do të thotë me dhënë për punë trupin e vet, duke ju vënë "pro" përpara si për gjërat që afrohen për t'u shitur. Prostitucioni është shfaqje e seksualitetit vetëm njerëzor. Sa ç'është fiziologjik, pra nevojë seksuale, për t'u kënaqur, është antibiologjik në atë që nuk ka përfundim të tij riprodhimin, përkundrazi e shmang. Disa shohin tek prostitucioni problemin antishoqëror dhe kanë arsye në kënvështrimin ideal. Por po ta shohësh qetë realitetin... prostitucioni nuk është antishoqëror, sepse dëshirohet nga shoqëria për të shmangur të këqija më të mëdha. Pa prostitucionin, monogamia nuk do të ishte e mundur ose do të ishte vazhdimisht e shqetësuar nga tendencat poligame të burrit.

Kështu është një paradoks: prostitucioni për vehten imoral, shërben për të ruajtur moralin; kundër familjes, është në mbështetje të bashkimit familjar. Eshtë pandershmëria, me fjalë të tjera që shpëton nderin. Ajo i ngjan atyre rojeve të burgut, të egër, që na ruajnë nga rreziku që na vjen nga të egrit. Si këto roje, prostitucioni ka një funksion shoqëror e etik të dorës së parë. Ai i shërben moralit, i shërben në fund interesit shoqëror. Tek Ai nuk mund të shohësh të bukurën e të mirën, por të nevojëshmen. "Eshtë qëllimi që justifikon mjetin", thotë Makiaveli.

E kuptoj se këto që po shkruaj dikë e bëjnë të qeshë e të tjerëve i krijojnë shqetësim; nuk e mohoj që edhe unë që po shkruaj provoj në një farë mënyre një frenim e shqetësim. Por duhet t'i njohim gjërat si janë, në shoqërinë e sotme me burrat aktualë, duhet të njohim çfarë është e nevojëshme, edhe se e nevojëshmja ndonjëherë vret të bukurën.

Burrin e gruan, nevojitet t'i studiosh siç janë në shoqërinë e ditës, se është kjo që është, jo ajo që duhet të jetë. Burri e gruaja, si kafshët zotërohen nga dy instinkte kryesore, ushqimi e riprodhimi. Burri i sotëm është i shtërnguar në mes të dy ligjeve, atij fetar kristian "Mos dëshiro gruan e tjetrit", dhe atij shoqëror të ndërtuar mbi të parin. Por disa burra i shkelin këto duke pushtuar gratë e të tjerëve (të shumtën me dëshirën e këtyre të fundit), duke sjellë dëme të mëdha për familjet e për moralin. Prostitucioni, si martesa, është rrjedhojë e tregëtisë, e pra e shoqërisë së zhvilluar.

Ajo i përket vetëm erës së qytetërimit, nuk është tek njeriu primitiv, siç nuk është në asnjë specie të kafshëve. Ajo është tregëti dhe si e tillë rritja e rënia janë të rregulluara nga oferta e kërkesa. Në historinë e njerëzimit janë parë ndërhyrje mes martesës e prostitucionit, që u shfaqën me format e këmbimit të grave tek njeriu primitiv, që këmbente motrën për një grua, më vonë hyri këmbimi në natyrë, e deri tani vazhdojnë disa forma blerjesh me para si në Kamerun, ku një grua blihet 6000 lira (dorë e dytë, pra që shitet nga dikush që e kish blerë më parë, e përdorur). Kurse Marko Polo tregon, se një vajzë që ishte prostitutë me sukses dhe kishte fituar shumë peshqeshe si "shenja dashurie" nga dashnorët e shumtë, shihej me respekt se ishte shumë e kërkuar për cilësitë fizike (në Kinë). Po e njejta gjë është vënë në dukje shumë më parë nga Erodoti që tregonte se si në Babiloni shitblerja e vajzave bëhej në treg në formë ankandi, ku shitësi vinte në dukje vetitë fizike e kënaqësitë që sillte dhe blerësit ngrinin çmimin, kush e kush ta merrte.

Sot pak a shumë kjo ndodh në Japoni ku të prostituohesh është e ligjëshme për një femër të pa martuar Ky prostituim i shërben femrave për të mbajtur vehten, për të paguar një borxh familjar, ose për të gjetur burrë.

Kanë ekzistuar edhe forma të tjera, si ajo që blihej një grua për një djalë të shtëpisë, por për t'i shërbyer të gjithëve si shërbëtore por edhe si prostitutë, duke filluar nga vjehrri tek xhaxhallarët, vëllezërit e burrit etj., brenda kësaj familje koloni.

Koncepti i dashurisë sipas Kantit është "Bashkimi i dy individëve me sekse të ndryshëm për zotërimin e vlerave seksuale të njeri-tjetrit, gjatë gjithë jetës".

Në botën zoologjike mashkulli është, me përjashtime të rralla, poligam. I tillë është edhe burri i cili nuk mund të konsumojë forcat e tij vetëm me një grua. Ai si mashkull ka ngjashmëri me kafshët, pastaj i pushtuar nga dëshira, ai veçon një femër e cila bëhet e dashur, xheloz nga rivalët e ruan. Kështu u zgjodh nga vatha një femër që u bë grua. Ajo u bë gjithçka për burrin dhe i dha atij gjithçka donte, duke iu afruar vazhdimisht.

* * *

Tek prostitutat zakonisht ka një zhvillim, qëndrim dhe rënie të fuqive fizike, freskisë e bukurisë, të shkaktuara këto jo aq nga mosha sa nga abuzimi seksual e alkolizmi që shpesh i shoqëron, por dhe nga kurat arsenikale që bëjnë për të kuruar sëmundjet e ndryshme. Kështu shënohet perëndimi i tyre shpesh i rëndë, se vetëm pak nga ato dinë të ekonomizojnë jetën e tyre e të mos bien në varfëri. Shembuj të veçantë të sukseseve janë psh: Maria Plesi, e shitur që 12 vjeç nga i jati, e martuar me një të alkolizuar, 17 vjeç bëhet modiste në Paris e shitëse lulesh. Kjo vajzë me origjinë lypëse bëhet Maria Du Plessy e më pas Margarita Gauthier prej dashurisë së Aleksandër Dumasë birit, e "Traviata" në artin e pavdekshëm të Verdit. Ajo kështu, nga një vajzë me origjinë të ulët bëhet një kurtizanë e admiruar dhe adhuruar nga burra si Teofil Gauthier, Jules Simon, e List që për të shkroi: "Ajo është e jashtëzakonëshme, ka zemër të madhe, është ideale dhe e veçantë në llojin e vet..." Por nëse Maria Plessi ishte dhe mbeti deri në fund të jetës së saj triumfuese, kjo i kushtohet fatit që vdiq 23 vjeçe, ende e bukur e interesante, megjithë sëmundjen që e gërryente përbrenda.

Po ashtu Madamë Pompadur që ndër kurtizane arriti shkallët më të larta të fuqisë, vdiq 43 vjeçe. Ajo diti të pushtojë apatikun Luigji XV, duke i falur kohët e fundit edhe tradhëtitë për t'a mbajtur afër. Ajo që vdiq në mënyrë të parakohëshme në një ditë të tmerrëshme me shi e erë e shoqëruar në banesën e fundit nga i dashuri i saj që nuk pati asnjë keqardhje për të, është "Zonja me kamelie"

Hallka e këtij zinxhiri dashurie është vetëm bukuria, hallkë që këputet sapo bukuria zbehet. Kështu nuk ndodh kur dashuria bazohet në vetitë e gruas, që janë bukuria e shpirtit, e cila nuk humbet në kohë, përkundrazi, me kohë pasurohet, përsoset e rritet, e prandaj të pushton krejtësisht në një bashkim shpirtëror; është kjo dashuria e vërtetë, e përbërë nga admirimi e respekti. "Kjo është rezerva e gruas, që e di se çfarë thesari ruan, në të cilin bukuria e trupit e kënaqësia e seksit vlejnë një çast" (Oriani "Matrimonio")

Nuk duhet ushqyer asnjë iluzion se mund të zhduket kjo shfaqje e shëmtuar, që solli qytetërimi, (prostitucioni), për të cilën akti seksual, krijues e përtëritës i forcave, kthehet në objekt tregu e spekullimi e shpesh shkak degjenerimi e infeksioni. Burrat janë të vetmit të dënuar që kundërshtojnë Natyrën (me prostituimin, nuk i binden funksionit të krijimit për të realizuar egoizmin e tyre) - ndryshe nga të gjitha qeniet e tjera ata kanë vuajtje fizike të rrjedhura nga prostitucioni.

Gruaja normale është më e mirë se ne burrat, se në shtytjen seksuale i mbizotëron jo dëshira si qëllim në vetvete, por dëshira për amësi. Kurse tek burri është dëshira për kënaqësi e për ndërrim. Ai kërkon të drejtën për poligami dhe dënon poliandrinë, siç thotë Shopenhaueri: "Ai është de jure monogam e de facto poligam". Ai nxorri beqarinë për të cilën Darvini shkruan tek "Origjina e njeriut": "Ndëshkimi kërkon një shkallë të lartë të zotërimit të vetvetes (kur nuk është shfaqe e psikopatisë seksuale, në të cilën ka shembuj të burrave që urrejnë gratë) për këtë është nderuar që në antikitet. Si rrjedhojë e paarsyeshmja praktikë e beqarisë ishte konsideruar si virtut.

Fatmirësisht është zhdukur një lloj beqarie e aristokracisë dhe borgjezisë së lartë në të cilën vetëm djali i madh duhet të martohej, të tjerët jetonin si beqarë ose brenda mureve të kuvendeve.

Prostitucioni i krijuar nga egoizmi i burrit e për të kënaqur seksin e tij, gjen qenie të seksit femër që, jo për t'iu bindur një nevoje fiziologjike apo ndjenje, por gati gjithmonë prej një degjenerimi moral, i përgjigjen kërkesës mashkullore duke u afruar si mall në tregun e pangopur. Këto janë prostitutat që zbresin në sheshe e bëjnë tregëti me vehten; jo si gra, sepse bëhet fjalë për një zanat, në të cilin zemra nuk ka e nuk mund të ketë asnjë pjesë, por, ajo që është më keq, as si femër, sepse ftohtësia është karakteristikë e tyre. Tek prostitutat shpirti dhe trupi rrinë indiferentë e pasivë në raportet me burrat, të cilët i shtërngojnë atëherë që ato të kënaqin të gjitha veset duke i bërë instrumenta kënaqësie, saqë ato arrijnë të ndjejnë zhgënjim për individin e seksit të kundërt, duke u kthyer shpesh në homoseksuale (lesbike) që sipas një statistike arrijnë në 30 % të prostitutave.

Prostitucioni rodhi nga popujt primitivë, nga koncepti i autokracisë mashkullore, të pronësisë së burrit mbi gruan, që me zhvillimin e shoqërisë mori format e shitjes e tregëtimit, duke ia ofruar mikut (prostitucioni i mikpritjes) ose priftit për sakrifikim (prostitucion i shenjtë) apo kryetarit të vendit, ose pastaj në shitje. Më vonë prostitucioni u përsos me zhvillimin e shoqërisë, ishin prostitutat estetike që frymëzonin burrat e shquar në epokën e Arqiboldit e Perikliut, apo në Romë në kohën e Cicëronit (shekulli V para Krishtit). Më tej u zhvillua dhe në fund edhe institucionalizua.

Prostitucioni paraqet shfryrjen e lirë, mbi bazën e të gjitha manifestimeve e tendencave atavike.

Klasifikimi i prostitutave

Shumë kanë qenë parimet e kriteret e klasifikimit të prostitutave.

Prostitutat e lindura nga prostituta, pra tek prostitutat e lindura mungon karakteri thelbësor dhe më i përpunuari e i qenësishmi i femrës; ndjenja e amësisë. Kështu ato bëjnë abort pa thyerje në ndërgjegje, i keqtrajtojnë fëmijët e tyre, i shesin, bile dhe i vrasin. Ato janë rrenacake, hajdute, shantazhiste, alkoliste, të paturp.

Dashuria e tyre për mbrojtësin apo shfrytëzuesin e cilitdo rang, është false, është dashuri interesi pa asnjë dridhje të shpirtit të keqformuar. Ftohtësia është natyrë, turpi mungon krejtësisht ( jo se humb, si tek gratë nga një ndjenjë e dëshirë e fuqishme), zakonisht ato nuk arrijnë të dalin nga mjedisi i vet, se nuk arrijnë shkallën e inteligjencës, forcës së vullnetit, njohurive, dëshirave.

Prostitucioni nëse nuk është kriminalitet është aleat me të. Eshtë inferioriteti psiko-analitik i prostitutave që nuk arrijnë të luftojnë shoqërisht dhe janë të ekspozuara para kriminalitetit.

Pas prostitutave të lindura, Lombroso në klasifikimin e tij ka vendosur prostitutat e rastësishme. Tek këto të fundit lidhja me këtë mjedis nuk është aq e fuqishme. Në kuadrin moral e psikik ato ndryshojnë me të parat në tendencat për punën e dashurinë për fëmijët. Fëmijët për prostitutat e rastit janë nder, ato e kanë për nder amësinë që i afron me gratë normale. Ato zakonisht janë të lehta e rrenacake. Prostituta e rastit, poqese nuk arrijnë të shkëputet nga mjedisi, vetë ose me ndihmën e të afërmve, apo ndonjë mashkulli që arrin ta dojë, integrohet në mjedis e bëhet prostitutë e mësuar.Rënia në këtë gjendje ndodh zakonisht si dobësi karakteri, pas një dashurie të humbur e të mospërfunduar në martesë, nga humbja e virgjërisë, aksidentalisht, nga një përdhunim apo nga një dhënie në çaste dobësie. E pastaj nga turpi, vrarja e ndërgjegjes etj., ato zhyten gjithnjë e më shumë në mjedisin e botës së krimit. Shumë tentojnë ose edhe arrijnë të vrasin vehten, është e vërtetë, por janë shumë edhe ato që bëjnë përpjekje të pafund për t'u kthyer në jetën normale. Na përket të gjithëve t'i ndihmojmë e jo t'i braktisim, apo ç'është më keq t'i japim shtysën. Grandpré (siç referon Lombroso e Ferrero) tregon një rast të njerës prej këtyre vajzave të pafat, që ishte shtruar në spital e neveritur nga jeta që bënte, me dëshirën e pafund për t'u kthyer në jetën normale e në punë. Por këtë u largua nga Parisi duke përshkuar 200 lega në këmbë për të gjetur punë dhe arriti të punojë e lumtur në një hotel, por një ditë e njohu një udhëtar që e denoncoi tek pronari i cili e përzuri. Atëhere ajo u rikthye në jetën e mëparëshme. "Unë ëndërroj, shpresoj, dëshëroj me gjithë shpirt të jem e ndershme, por nuk mundem", këto janë fjalët e saj. Fjalë aq të rënda për ne të gjithë, fjalë që më shumë se atë na akuzojnë Ne. Të Gjithë Shoqërinë!

Por fatkeqësisht pjesa më e madhe e tyre i nënshtrohen fatit të përdhunuara, të shtërnguara me forcë në çdo gjë, të kthyera në skllave mishi.

Zonja Buchner në Kongresin e I të Grave të Italisë, na paraqiti një nga ata plehra të shoqërisë që krijojnë këtë ferr, një trafikant grash, që kur u gjykua, rezultoi se ishte martuar 35 herë. E pastaj nuset e shkreta përfundonin për t'u ribërë të virgjëra e shitur kështu me çmim më të lartë, zakonisht jashtë shtetit, ku të mos kishin asnjë mundësi komunikimi e për të krijuar afërsi me kërkënd, për të evituar që ato t'i kërkonin dikujt ndihmë. Aty ato trajtoheshin si skllave.

Regullimi dhe liria

E gjithë kjo veprimtari, prostitucioni është e nevojëshme të rregullohet me ligje, së pari për arsye shëndetësore e shoqërore, e pastaj edhe ekonomike.

Regullamentarizmi kërkon që prostitutat të grupohen në shtëpija, të njihen nga shteti e të paguajnë taksa.

Liberalizmi kërkon që të lihen të lira të qëndrojnë ku të duan, të kontrollojnë vetë vehten, duke u edukuar ato e masa që të ruhen e kurohen nga sëmundjet e ndryshme.

Këto janë dy tendencat.

Ne nuk duhet në harrojmë për asnjë çast rrezikun e sëmundjeve veneriane e përhapjen që mund të marrin poqese lihen në ndërgjegjen e njerëzve, të prostitutave e të atyre që janë pas tyre.

Kurse Regolamentarizmi propozon që t'i nënshtrohen kontrollit shëndetësor e të ushtrojnë profesionin në vende të autorizuara e të kontrolluara dhe me aktivitet të kontrolluar; e jo të abuzohet me to duke i detyruar siç ka pasur raste edhe deri në 200 akte në 24 orë pa pushim. Mundësisht duhen kontrolluar edhe meshkujt, sa është e mundur, që siç kam thënë më parë në vizitën paramartesore, janë padyshim më të rrezikshëm se gratë. Kështu mund të bëhet një kontroll në këto shtëpija kënaqësie, para kryerjes së aktit.

Gratë duhet të mësohen ta konsiderojnë prostitucionin si një sëmundje të pashërueshme. Gratë duhet të mësohen të mos i përbuzin e të mos i quajnë fajtore të pafalëshme. Kërkohet që gruaja të ketë arsye për mëshirë, e për dinjitetin e seksit të saj duhet t'i ndihmojë kryesisht psikologjikisht, por edhe duke i gjetur punë, duke i afruar me familjet e tyre (që shpesh fatkeqësisht i refuzojnë), apo duke ndihmuar edhe fëmijët e këtyre fatkeqeve, se ndryshe edhe të vëgjëlit do të jenë të dënuar të vuajnë prej fatit apo gabimeve të nënave.

Një zonjë më tha se kishte parë në Maternitetin e Bolonjës, një fëmijë 12 vjeçe duke i dhënë gji fëmijës së saj. Cili është fati i kësaj fatkeqeje e fëmijës së saj, pa një ndihmë, pa ju dhembsur kërkujt.

Ky është programi që duhet të ndërtojnë gratë; të shpëtojnë gjithkund me punën e shembullin e tyre, duke bërë të mundur që asnjë grua për dobësi a për padije të bëhet pre e vesit, mashtrimit, forcës e pangopësisë spekullative. T'i japin dorën e të dëgjojnë nga buzët e tyre të dridhura, të shohin me sy tek përloten këto krijesa të bukura, të hedhura në baltë, ku shpesh lindin e ku dhunohen duke ruajtur thellë në shpirt thesarin e ndjenjave të tyre. Ato janë gra, janë njerëz! Shoqëria i gjykon padrejtësisht si fajtore duke mos i përmendur shfryrtëzuesit e krijuesit e kësaj gjendjeje.

Skeptikëve i kujtoj thënien e Henrik Hajnes: "Vesi nuk është gjithmonë ves. Kam parë gra që korrupsioni i kishte lyer me të kuq, e që në zemër kishin një pastërti qiellore."

Ajo që duhet ndaluar është që prostitutat të shtërngohen të bëjnë një jetë të pambrojtur nga shfrytëzuesit.

Patjetër duhet ruajtur dinjiteti femëror, se prostituta e lirë vihet përballë gruas duke e shqetësuar; se është ajo që ka pushtetin e rrugës e trotuareve duke gjuajtur për klientë me shëtitjen provokuese, besdisëse, ngacmuese për qytetarin që kalon rrugës me gruan a vajzat. Nuk është vallë e dëmshme për dinjitetin femëror, nuk përbëjnë një spektakël imoral? Me liberalizmin i hapet rruga edhe prostitucionit konkubinat (bashkëjetesës). Bloch na bie shembullin e një gruaje që i jepej me qera (bashkëjetonte) 40 burrave të martuar.

Pa menduar se kam rrokur të gjithë problemin mendoj se duhet organizuar e programuar:

1. Edukimi moral në familje, veçanërisht nga gratë, dhe në shkolla.

2. Reforma morale seksuale, duke dënuar dymoralin seksual mashkullor e femëror.

3. Luftë kundër martesës me interes.

4. Kërkimi i Atësisë e mbrojtje e Amësisë. Luftë beqarisë me mjete fiskale.

5. Masa kundër alkolizmit.

6. Lëvizje e grave kundër prostitucionit.

7. Rregullimi i prostitucionit.

8. Rregjistrimi i detyrueshëm i prostitutave.

9. Ligje të ashpra kundër shfrytëzuesve të të vegjëlve dhe prostitutave.

10. Vizita paramartesore e detyrueshme për burrat.

Higjena seksuale e profilaksia e sëmundjeve veneriane

Profilaksia e sëmundjeve seksuale mbështetet në dy këmbë; edukimin seksual nga një anë, e nga ana tjetër higjena e pastërtia. Tualeti intim është i njohur edhe tek kafshët, këto janë mësimet e Natyrës. Mbrojtja më e mirë vjen nga mbajtja e vazhdueshme e pastëstisë e veçanërisht para aktit seksual. Gruaja nuk duhet të kryejë aktin pa parë sipërfaqësisht organin e burrit e të mos pranojë kontaktin nëse vëren gjë të dyshimtë e infektim. Para e pas aktit seksual të dy duhet të lajnë organet gjenitale dhe duart me sapun e solucion antiseptik. Përdorimi i perservativit është gjithashtu një mbrojtje mjaft e mirë, por kjo nuk do të thotë të mos bëhet larja e dizinfektimi. Pas kryerjes së aktit seksual është mirë të urinohet se kështu bëhet pastrimi mekanik si dhe dizinfektimi i uretrese ose vaginës respektivisht për burrin dhe gruan; dhe sigurisht duhet të lahen sërish organet seksuale. Larjet bëhen edhe me dizinfektant (permaganat 1 %0, lisoform 5-10 %, sublimat 0,20 %0). Kujdes duhet treguar se mjaft nga infektimet me sëmundjet gjenitale mund të vijnë, dyshoj, edhe nga sfyngjeret, vaskat e banjës, peshqirët apo të linjtat, por edhe nga WC-të, të cilat në rastet e atyre publike është mirë të përdoren ato alla turka. Prandaj është e domosdoshme mbajtja pastër dhe dizinfektimi i WC-ve dhe vaskave, si dhe pasja e sfyngjereve dhe peshqirëve personalë. Duhet edhe paisja e banjave me bide, që për çiftin është mirë të jetë e veçantë (banja) në dhomën e gjumit. Se më shpesh i lejojmë vehtes blerjen e mobiljeve tepër të shtrenjta duke lënë pas dore këto gjëra të domosdoshme.

Nganjëherë të gëzojnë masat e ndërgjegjëshme shëndetësore që hasim çdo ditë; njerëzit nuk puthen me njeri tjetrin kur takohen, varin në qafën e fëmijëve shkrimin "Nuk dua puthje", apo ndarja në familje e pjatave, gotave etj.

Onanizmi

Onanizmi paraqet shfaqjen, të themi ndryshimin nga forma fiziologjike në formën patologjike të seksualitetit, që kërkon të kënaqë nevojën seksuale në një mënyrë të ndryshme, mekanike (me dorë ose objekte të ndryshme që imitojnë organet seksuale).

Në Bibël, Onan, nipi i Izraelit, paraqet njeriun, që, për të mos pasur fëmijë, shpërndante farën e tij në tokë. Ai u shtërngua nga Juda, babai i tij, që të martohej me Tamar, e veja e vëllait të tij Er dhe për të mos pasur fëmijë me të e hidhte spermën në tokë, për këtë zëmëroi Zotin që e bëri të vdesë (Genesi, 38-9). Onanizmi është manifestim i të dy sekseve. Ai është fiziologjik e patologjik. Eshtë patologjik kur ekzagjerohet me këtë manifestim duke dëmtuar edhe shëndetin, ndërsa fiziologjik kur është pak a shumë normal dhe nuk e dëmton shëndetin.

Epoka në të cilën fillon të manifestohet onanizmi është ajo e prepubertetit që përkon me moshën 9-10 vjeçare, kur nuk mund të flitet për ves ose perversion (ndryshim) me ide e fantazi larg përmbajtjeve seksuale, por duke iu bindur organizmit, një nevoje vegjetale. Pra në këtë periudhë kur gjëndrat seksuale nuk kanë arritur pjekurinë dhe kur mungojnë sekrecionet e prodhimit të farës. Hans Sachs në "Neurologjia, psikiatria e psikoanaliza" 1922, për të shpjeguar jo vetëm ndryshimet e sekseve, por për të treguar funksionin e nevojshëm të onanizmit, thotë se është i pari që mësohet; "Masturbimi, që lind në prepubertet me energji të re, edhe se përkohësisht, njihet si një funksion i rëndësishëm në zhvillim", kjo periudhë e onanizmit fiziologjik që përhapet e shtohet në pubertet (në të cilin vala hormonike që del nga gjendrat endokrine të pjekura, bën të ndjehet i papërmbajtur në nevojën seksuale, që me shumë vështirësi mund të kënaqet), është forma e parë thelbësore e masturbimit, që me dorë stimulon organin pa asnjë përmbajtje erotike. Eshtë seksualiteti që zgjohet e që nga forma të pavendosura e të një teritori të papërcaktuar, të shpërndarë e të mjergullt që në fillim kupton gjithë lëkurën; gradualisht përqëndrohet tek organet gjenitale, të cilat, në këtë moshë pa ngacmime psikike, anësore ose ideative i binden eksitimit mekanik. Flitet për onanizëm organiko-vegjetativ pra fiziologjik, si tek djali edhe tek vajza.

Kjo mënyrë nuk mungon edhe tek kafshët, sidomos tek disa p.sh. qentë; këto i kap vërtetë një valë dalldije, saqë, po ta afrosh mashkullin afër një qenusheje të ngrohur, ai do të bëjë mekanikën e aktit në çdo pjesë të trupit të saj, si edhe mbi një qen mashkull, në këmbën e një njeriu, ose mbi një kafshë tjetër cilëndo. Pra mungon stimuli i vërtetë seksual me origjinë qendrore, cerebrale, sepse deri tani në të vërtetë asgjë nuk është organizuar në jetën psikike por ekzistojnë vetëm impulse të jetës vegjetative.

Në specien tonë kemi onanizëm fëminor, që konsiston në prekjen e gjenitaleve; onanizmi i pubertetit, në të cilin adoleshenti i mbizotëruar nga dëshira e nevojave seksuale, është nën ngacmimin e prodhimeve endokrine. Deri këtu bashkëpunimi me fantazinë nuk diskutohet që mungon. Ndjenja, mendime, vizione e kujtime, prekin e eksitojnë trurin e të riut, jo shumë prej stimujve që vijnë nga periferia, sa prej rikthimit të imazheve që eksitojnë; është fantazi, janë eksitime që vijnë nga brenda personit. Atë që Havelock-Ellis e quan autoerotizëm. Pastaj kemi onanizmin e të rriturve që zevendëson aktin seksual. Eshtë onanizëm i atyre që i kanë provuar marrëdhëniet seksuale.

Në këto raste instinkti stimulohet nga një imazh i përcaktuar që mund të jetë një person i njohur apo i panjohur, që e duam nga larg ose që na mungon etj.

Pra kemi tre stade.

1. Onanizëm i fëmijërisë

2. Onanizëm psiko rievokues në pubertet

3. Onanizëm aluçinativ, që rithërret në mendje eksperienca seksuale e figura reale femrash a pjesësh trupore (jo si në stadin e dytë imazhe ideale të papërcaktuara).

Këto janë tre format e onanizmit që si tek burri dhe tek gruaja në masë të ndryshme, sipas natyrës individuale, formimit e temperamentit, mund të quhen fiziologjike, (këto poqese bëhen normalisht nuk janë të dëmshme për shëndetin), dhe në formën e tretë kanë efektin e aktit seksual normal, megjithëse ndryshojnë se kërkojnë një sforco më të madhe e një lodhje të vlerave cerebrale që hyjnë në lojë për krijimin e imazheve e kujtimeve, gjë që nuk i kërkon akti seksual normal. Hammond vëren: "Shpirti i onanizmit ka një pjesë shumë aktive në prodhimin e orgazmës; onanizmi dëmton më shumë shpirtin, akti dëmton më shumë trupin". Edhe Krafft-Ebing thotë: "ndërsa akti është gati një akt refleksi automatik, në fakt onanizmi është i vullnetshëm dhe aktivizon e konsumon materien nervore, e cila ka një vlerë të lartë funksionale.

Ndërsa burrat masturbohen me dorë, mënyra më e përhapur që përdorin gratë për masturbim është futja e një ose më shumë gishtave në vaginë. Por është e njohur jo rrallë edhe futja e objekteve si: kalema, qirinj, karrota, shtiza, etj., etj, si dhe së fundi një insrtument i prodhuar për këtë qëllim që i ngjan organit mashkullor (që mbushet me ujë të ngrohtë i cili pastaj sprucohet nga një pompë që komandohet në fund e që imiton daljen e spermës).

Siç thashë onanizmi është karakteristikë edhe e kafshëve si tek peshqit, qentë, macet, kuajt etj.,etj., por më i afërt me njeriun sigurisht është majmuni që përdor dorën.

Onanizmi patologjik shpesh është i trashëguar, si p.sh. në një familje të studiuar nga Bloch, në të cilën, gjyshja ishte shtruar për dalldi masturbimi në çmendinë, ku kish vdekur; e bija ishte masturbatore edhe e mbesa e cila që në moshën 2 vjeçare masturbonte me të gjitha format e kënaqësisë seksuale me skuqje në fytyrë e mimikë karakteristike.

Tek fëmijët onanizmi vjen për shumë arsye, që nga më të dëmshmet është kur vjen si imitim i asaj që fëmija sheh të bëjnë nga ata që e mbajnë, plakat e pamartuara (që shpesh e mësojnë).

Për onanizmin si dhe aktin seksual ajo që dëmton është abuzimi.

Onanizmi nganjëherë arrin forcë të tillë tek disa individë të cilët arrijnë orgazmën seksuale vetëm kur mendimi i tyre drejtohet tek një person që e dëshirojnë, a që e kanë parë më parë. Një pjesë e masturbatorëve nuk arrijnë atë kënaqësi në aktet seksuale si me masturbin, sepse me masturbim arrin të imagjinojë gjëra nga më të paarritëshmet për këta.

Prostitucioni e onanizmi paraqesin shfryrjet e nevojës së instinktit seksual. Por masturbatorët janë individë normalë. Onanizmi ndërsa tek burrat është më i shpeshtë në moshat e pubertetit e rinisë, tek gratë është më intensiv tek ato të pjekura.

Nga abuzimi i onanizmit mbetet e goditur më shumë sfera cerebrale, onanistëve i zvogëlohet dëshira e i zbret kënaqësia sidomos në aktin seksual e nganjëherë dëmtimi arrin tësjellë deri impotencë (mungesë e energjisë virile), pa humbur dëshirën që provokon edhe derdhjen, por pa arritur forcën e nevojëshme për të hyrë në vaginë.

Një rast nga pacientët që kam patur, ishte një djalë që edhe pasi u martua vazhdonte onanizmin dhe nusja e tij e re, ende e virgjër, ishte shumë e shqetësuar se ai masturbohej para saj pa bërë dashuri me të.

Lufta kundër onanizmit është mbushja e kohës me sport, studim dhe shoqëri të shëndoshë moralisht, jashtë familjes e brenda saj.

(Përgatiti për botiom në www.bruqi.com : Mr.sci.Flori Bruqi)

Copyright 2009 © Agjencioni Floart-Press

(www.bruqi.com)

PËRKUFIZIMI FILOZOFIK I SISTEMIT KOMUNIST

Fritz RADOVANI:


PËRKUFIZIMI FILOZOFIK I SISTEMIT KOMUNIST

“Only the fools don’t become crazy in the communist system”
Joseph Shantoja.

Tue fillue nga historia e kohës ma të lashtë e deri në ditët tona, jeta e shoqnisë njerzore asht përshkue ndër etapa të ndryshme tue u cilësue si sisteme të asaj kohë. Popujt e ndryshem kanë kalue dashje ose padashje ndër këto etapa, tue lanë secili në truellin e vet një epitaf ose monument për atë kohë të shkueme ndoshta edhe me disa shekuj! Mbas secilit sistem ka ardhë një tjetër që me zhvillimet e veta ka ba shpesh me u harrue ai sistem që ka kalue ose, në shumë raste me u kujtue për keq koha e shkueme.
Në Shqipni pothuej gjithmonë ka ndodhë krejt ndryshej nga vendët tjera. Kjo ka ardhë si pasojë e zhvillimeve tona nën thundrat e zaptuesit, i cili ka kenë edhe shekullor.
Kalimi nga një sistem në tjetrin asht kenë si thotë populli: “Nga shiu në breshën!..” por, për çudi në asnjë epokë Populli Shqiptarë nuk shkoi drejt zhdukjes nga harta gjeografike dhe politike edhe pse ishte ndër vendët ma të vogla në kontinentin e Evropës. Madje, duhet thanë edhe kjo, se Shqiptarët kanë lanë edhe mbresa historike, si bie fjala, koha e artë e Luftave Heroike të Gjergj Kastriotit – Skenderbeut, që asht ma e lavdishmja e jona.
Popujt e vogjel presin e përcjellin pushtues tue shpresue se “njëditë” një “forcë e madhe” do të mendojnë edhe për ta. Pikërisht këta momente historike janë pasue edhe me përkufizime filozofike të popujve që kanë andrrue tue pritë “Lirinë”... Faktorët kryesor të mendimit janë përcaktue nga rrethanat ekonomike të popullit në përgjithsi, mbasi niveli i zhvillimit kulturor asht kenë në stadin ma të ultë, për mos me thanë shumë ma keq se zhvillimi ekonomik. Si shembull mund të kujtohet “koha e bollucës” pra, koha e “bollekut” të cilën, e kujtojmë edhe na si thanje popullore që pëdorej nga pleqtë tonë. Unë cilsova një rasë ku një sistem përcaktohej nga bolleku ekonomik, ndërsa për zhvillimin kulturor të asaj kohë as nuk bahet fjalë. Për me dashtë me shkrue saktësisht për mendimin filozofik të një populli ase një krahine asht e domosdoshme me studjue thanjet popullore të asaj treve apo atij populli që njeriu do me ba studimin. Ky mendim përputhet me studimet e bame shumë vite ma përpara nga At Shtjefen Gjeçovi, Imzot Frano Illija, At Donat Kurti, At Bernardin Pali, Don Aleksander Sirdani etj. kolos të mbledhjes dhe të studimit të mendimit të Popullit Shqiptar. Një thesar i madh për këte temë asht dorëshkrimi i At Donat Kurtit, “Fjalori Frazeologjik i Gjuhës Shqipe”, i grumbulluem për 20 vjet në Burgun e Burrelit, prej 45.000 frazash nga të gjitha trevat e Shqipnisë. Ky dorëshkrim i asht mbajtë autorit nga komanda e burgut ditën e lirimit nga ai burg famkeq. Vepra asht me shumë vlerë se asht grumbullue nga shtresa të ndryshme të shoqnisë shqiptare që kanë pasë fatin e keq me ra në atë burg të mnershëm, ku vuente dënimin edhe dijetari At Kurti.
Shkenctari i madh At Shtjefen Gjeçovi OFM, na la thesarin e çmueshem të studimit të përmbledhun prej Tij në “Kanunin e Lekë Dukagjinit”, vepër e cila asht baza e vërtetë mbi të cilen kushdo që mendon me njohtë shoqninë shqiptare, duhet ti referohet asaj. Aty asht mendimi filozofik, juridik dhe njerzor i një epoke që ka vue thëmelet e Shtetit tonë Shqiptar. Aty njeriu arrinë me kuptue gjenialitetin e një kombi që ka mbijetue tue u luftue në mënyrat ma shnjerzore e barbare me shekuj të tanë nga shtetet fqinjë, madje, tue ruejtë edhe identitetin e vet me kryenaltësi dhe dinjitet të pakrahasueshëm kundrejt tyne.
Pa hy ndër detaje do të sjelli disa fraza të mendimit filozofik në këte vepër:
“Familjen e përbajnë gjindja e shpisë; si të shtohen këta, dahen në vllazni, vllaznia në gjini, gjinia në fise, fiset në flamur e të gjithë së bashku përmblidhen në një Familje ma të haptë, e cila quhet Komb, e kanë një Atme, një gjak, një gjuhë, dhe doke” (zakone F.R.).
“Burri e blenë mundin e të jetuemit e grues, por jo jetën e saj.” (fq. 37).
“Shka asht shpi qi qet tym, do të ketë pronët e veta” (fq. 69).
“Kufini i ngulun një herë, nuk luhet ma” (fq. 73).“Kufini nuk ban lak” (fq. 75).
“Beja (betimi F.R.) lanë gjaqe” (fq. 119).
“Shpija e Shqiptarit asht e Zotit dhe e mikut” (fq. 131).
“Vargu i brezavet të gjakut e të gjinisë, shkon në të pasosun (pafund F.R.) për Shqiptarin e malëvet” (fq. 141).
“Çmimi i jetës së nierit asht një, si për të mirin si edhe për të keqin” (fq. 169).
“Gjaku shkon për gisht” “Shpija e të vramit nuk mujte me ndjekë as me vra tjetër kend prej vllazënsh, nipash a kushrijsh të gjaksorit, posë gishtit – dorasit – “ (fq. 171).
“Goja s’qet kend në gjak por gishti” (fq. 229). “Gjaku thithë gjakun” (fq. 243). Etj.
..........
Jo ma pak vlerë ka edhe vepra e madhe e kohës moderne e Imzot Frano Illisë, “Kanuni i Skenderbeut” (1993), e cila përjetson me fakte organizimin e Shtetit Shqiptar të Gjergj Kastriotit – Skenderbeut, tue vue në thëmel të Tij gurtë e palëkundun të Drejtësisë, element i domosdoshëm për ekzistencën e një shteti në rruzullin toksor.
Ja disa fraza tjera filozofike të këtij Kanuni:
“Kau lidhet për laku, burri për fjale” (fq.105).
“Hangre fjalën çove faqen e zezë ke shtëpia” (fq. 105).
“Lumi ecë, toka s’luen”. “Toka asht e shitun kur të pihet kafja” (fq.110).
“Gjyq e pleqni në gojë të Kanunit janë një” (fq. 121).
“Burrat në kuvend kanë të gjithë njësoj të drejtë fjale” (fq.134).
“Mullisi të fjetmën e ka në një brryl” (fq. 141).
“Nuk ka bé(betim F.R.) mbi bé”. “Çka dau gjyqi, preu tagani” (fq. 157).
“Hjeksi asht fika e katundit” “Shoku asht buk’e krypë” “Shoku nuk shitet” (fq.200)
“Vdekja me nderë asht kapak florini” (fq. 209). Etj...
Sikur studjuesit tonë të pregatitun të marrin në dorë këta thesare dokumentash dhe ti tregojnë botës dhe brezave të ardhshëm se, cili asht mendimi i vërtetë filozofik e juridik i Popullit tonë, kishe me thanë se, edhe shtetet ma të zhvillueme të Botës do të tkurreshin para një mendimi që mund të kenë thanë për ne të pamenduem mirë ose dashakeqës...
Nuk do të hyj me përsëritë mënyren shkencore që studjuesi i njohtun Z. Mergim Korça, ka ba për kapitullin e shumëpërfolun të “Vrasës”, mbasi lexuesi nga ai punim duhet të nxjerrin konkluzionet që koha sot na i kërkon me kambngulje, nëse duam “mos me u skuqë” kur i tregojmë një të huejt se jemi Shqiptarë!
Ata ligjë të shkrueme të atyne 500 e sa vjetve ma përpara në fund të fundit, duhet ti thomi pa ndrojtje para kujtdo, mbasi sot në “Kushtetuta e Kode Penale” të shumë shtetëve të Evropës gjejmë kapitullin “Vrasa” me shumë stërhollime tjera “moderne”, që janë shumë herë ma të turpëshme se ajo “Vrasë”, me të cilën ne na kanë quejt “barbar”!
Askush nuk mund të mohojnë faktin e Burrneshës sonë Shqiptare Nanë Tereza, kur iu dha Çmimi Nobel me 10 Dhetor 1974 dhe, Ju drejtue mbretit Olaf i V, tue i thanë:
“Po e përsëris madhni, aborti asht një vrasje...Ju, jeni një vrasës!...”.
Në vitin 1956 kam pasë rasë edhe fat me njohtë afër Prof. Kolë Alimhillin, profesor i filozofisë që kishte përfundue studimet në Austri. Nga Ai kujtoj një thanje: “Në sistemin komunist profesorët e vërtetë përfundojnë në burg, kur dalin nga burgu, po dolën, shkojnë hamaj e fshesaxhijë ndërsa, hamajt e fshesaxhijtë e vërtetë drejtojnë shtetin.” Pra, në pak fjalë përmblidhej një epokë e tanë historike. Mendimi i Tij konçiz gjithmonë ishte një përkufizim i saktë filozofik...
Në vitin 1962...njohta At Pjetër Meshkallën S.J. Më dha me lexue punime letrare të vetat. Edhe kemi diskutue shumë nga artikujt dhe poezitë e Tija. E tham këte se, mendimet filozofike të çdo fjale që ka shkrue janë volume librash që do të vlenin për edukimin e sotëm të rinisë dhe do të na ndihmonin me u çveshë nga ideologjia e hipokrizisë komuniste.
Në sistemin komunist njeriu mendon tjetër gja, flet prap një gja tjetër dhe vëpron krejt ndryshej nga ajo që ka mendue dhe ka folë.
Frika mbytë të gjitha qelizat e Lirisë së mendimit.
Njerzit i sheh tue u përtypë por asnjëni nuk di çka asht tue hangër, edhe pse asht me tjerë njerëz në sofër, sëpse asht tue mendue se çka kemi me hangër në darkë?...
Më pat pyet një komunist: “A të shkon mendja pse nuk furnizohen dyqanet një natë përpara me të gjithë artikujt që ka nëvojë populli, por lehën për mëngjez e rradhat bahën të pafund?”... Unë ju përgjigja: - Me siguri mungojnë artikujt edhe ndër magazina!... Ai qeshi, dhe, më tha: “Jo, se magazinat nuk furnizohën për dy orë në mengjez, por sikur të ishin në mëngjez dyqanet e mbushuna me të gjitha produktet e nëvojshme, njerzit do të shkonin dhe do të blenin gjithshka i nëvojitet mbrenda dy orësh, mandej, mbas orës 9 të mëngjezit do të uleshin me pi kafe dhe deri në drekë do të shanin e shilonin pushtetin e partinë... kështu, ti je i detyruem me shkue nga një rradhë në tjetrën ku të kalon gjithë dita dhe, njëkohësisht, je nën kontrollin e atyne “shokve” që ju në Shkoder ndër rradha i queni “kasketat”!...
– Edhe kjo asht një “filozofi” në vetvete!
Sikur të shkruheshin libra me thanjet dhe anekdotat e popullit për 45 vjetët e asaj përiudhe të “lavdishme” historike të socializmit në Shqipni, mendimi filozofik i Popullit Shqiptar do të ishte i pakrahasueshëm me vëndet tjera komuniste, sëpse edhe vetë sistemi komunist në Shqipni asht kenë i veçantë nga ata vende.
Edhe pse frika dhe terrori ishin të tejskajshëm, prapseprap, herë në një qoshe e herë në një tjetër shpërthente mendimi i “ndrymë” në trunin e kyçun...
Më tregonte i Madhi Pjetër Gjini: “Mbas disa muejsh që ishte në burgun e Burrelit, kishte mërrijtë edhe i burgosuni Zef Mala, kryetar i grupit komunist të Shkodres. Njëditë e kishte pyet Pjetrin: - mos je kenë ti Pjetër në hetuesi pranë birucës ku ishe unë? – Pjetri i asht përgjigjë se jo, mbasi me të vërtetë nuk kishte kenë kurr pranë tij.
Prap e ka pyet njëherë tjetër dhe Pjetri i ka thanë: - Jo, Zef, më ke pyet edhe njëherë tjetër e po t’ishe kenë nuk ta mohoj...Nuk kam asnjë arësye mos me të diftue!
- Pjetër, kanë kalue gjashtë muej e nuk më hiqet mendsh ai kodosh shkodranit që kam pasë pranë në birucë, - i ka thanë Zefi. – Më pyeti një natë se kush je ti? Unë i thashë se jam Zef Mala. Ai më pyeti prap – Ai Zef Mala i grupit të Shkodres? Unë i përgjigja, po ai jam. Ai prap kërkoi me u sigurue – Bash kryetari i grupit Zefi je ti? – Po, i thashë...
Ai mbasi heshti pak, më tha: “I ké ba hysmetin e tashti ndija lezetin!”...
Zefi ka kërkue me vazhdue bisedën për me e njohtë, po ai nuk i asht përgjigjë ma!...
Jeta ka dhanë prova se njerzit kur janë të ndrydhun, në vuejtje, skam, fukarallek, të survejuem dhe ndoshta edhe të dishpruem, atëherë, shpërthen shpirti në humor... elementi sarkazëm asht i pranishëm kudo...Por, ma e çuditshmja gja asht se në këta momente që unë përmenda ma sipër, nga njerzë fare të thjeshtë shpërthen vullkani i mendimit filozofik i një epoke, i një sistemi, i një periudhe të tanë vuejtjesh, aq fuqishëm sa, dashje ose padashje, ata njerzë bahën të pavdekshëm. Ma sipër tregova raste të thanjeve të disa profesorve, dijetarve apo klerikve dhe të ndonjë përsonaliteti. Sigurisht që vargu i tyne asht shumë i gjatë për aq shumë vjet që Shqipnia ka kalue epokat e saja të mjerueshme, por të arrijsh me dhanë një përkufizim të saktë në kohë torture, kjo asht e jashtzakonshme e ndoshta e pabesueshme por kjo që do të tregoj asht fakt, asht një e vërtetë historike që duhët shkrue.
Nga familja e njohtun shkodrane Shantoja kanë lanë mbresa në politikë, kulturë, art dhe në aktivitetet atdhetare për pavarësi kombëtare që në fillimet e Shek. XX, nga Zefi i madh i tyne, Don Lazri, etj. e deri tek Zefi i ri, që mori emnin e babës së vet, mbasi lindi atëherë kur vdiq i ati, në vitin 1922. Pa dashtë me folë për kolosin Don Lazër Shantoja në fushat e Atdhetarizmit, të publiçistikës apo të emigracionit tij antizogist, do të shenoj se Ai ishte edhe një muzikant i mirfilltë dhe luente në pjano pjesë të muzikës klasike me saktësi dhe kompetencë. Klotilde Shantoja, soprano e njohtun e skenës së operës së parë shqiptare “Mrika” të Prenkë Jakovës, që me plot gojë mund të quhej një “Maria Kalas” e Shkodres. Edhe kësaj shpejt iu ndalue dalja në skenë... Po, i asaj përiudhe asht edhe Zef (ose i thirruni Bep) Shantoja i ri, i fikun në vitët e para të ardhjes së komunizmit në Shqipni. Zefi mbasi përfundoi gjimnazin e jezuitve iu kushtue muzikës dhe u ba njohës i mirë i vjolinës, fizarmonikës dhe mandolinës. Merrte pjesë në orkestrat e shtëpisë së kulturës së qytetit dhe të radios. Në vitin 1949 e marrin ushtar dhe e caktojnë në dhomën e kulturës së repartit ushtarak. Një natë dhoma e kulturës “merr” flakë...Një “sabotim” që Sigurimi e kurdisë po ashtu sikur pat sajue asokohe ngjarjen e paharrueshme të viktimave të Ambasadës Sovjetike në Tiranë. Shkodranët me banim në kryeqytet ishin pika e referimit të masakrave.
Këtu mbyllet jeta normale e Zefit, dhe fillon ajo e njohtuna prej nesh “anormale”... me një përfundim të pasherueshëm, të pafund, rrugë mundimesh e njohtun në atë kohë ndër disa jetë njerzish të mbylluna në çmendina nga përndjekja e Sigurimit të shtetit, gja të cilën mundet dhe duhet ta shpjegonte me saktësi vetëm hetuesi i tij ushtarak Sabri Godo.
Zefi vjen dhe vazhdon të sillet rrugve të Shkodres, tue vazhdue edhe përndjekja dhe survejimi ndaj tij, edhe pse konsiderohej i smurë nga njerzit, tue fillue nga vetë familja, ndonse, Zonja e Tij e nderueme i qendroi besnike pranë derisa ai vdiq...me 6 Shkurt 1979.
Aty nga viti 1970 më tregonte Prof. Gaspër Ugashi, sësi njëditë sheh nga dritaria e tij nalt tek shtëpia ku banonte tek Dugajt’e Reja, poshtë tek dyqanet një rresht të pafund njerzish që prisnin ardhjen e furnizimit me salam. Një grup djelmësh të rinj po qeshnin me të madhe dhe në mes të tyne ishte Zefi. Profesori e njihte Zefin, dinte se smundja psiqike ishte pasojë e torturave të Sigurimit shtetit, sëpse, Zefi, nuk i vuni gishtin asnjë shokut të tij në ushtri kur ai thirrej nga hetuesia... I vjen keq për té dhe zbret nga shkallat, del tek dera me mujtë me e shkëputë nga turma e të rinjve...I flet Zefit dhe e fton për një kafe në shtëpinë e vet derisa të vinë furnizimi i dyqanit. Zefi e pranon ftesën me knaqësi dhe bashkë me Profesor Gasprin i ngjitët shkallave, hyjnë mbrendë dhe drejtohën nga dhoma e zjarrit. Aty ishte një divan ku rrihej rahat dhe aty ulën...Posa, Profesori merr mjetët me pregatitë kafet, Zefi i drejtohet tue i thanë: “Profesor, mue më pelqen me ndejë me këta djelmët e rinjë se qeshëm, kaloj kohën, këta kojtojnë se unë jam i marrë, unë nuk jam i marrë, mbasi ti më njeh me kohë dhe ti e di se unë kam luejt mendësh, për mue janë të marrë ata që nuk lozin mendësh në këte kohë...
Vetëm të marrët nuk çmendën nga ky sistem!”...
Ky Burrë, viktimë e sistemit makabër komunist, ka 30 vjet që nuk jeton ma...
Ky Burrë, na la përkufizimin ma filozofik të atij sistemi ma të urryem të botës:
“Vetëm të marrët nuk çmendën nga sistemi komunist!”...

Melbourne, 6 Janar 2009.

Nga Flori Bruqi :“Viktimat anësore” e grafomanët

1.

Liria që u mungoi atyre është burgimi i përkohshëm i librave tanë

nga Ardian-Christian Kyçyku

Sot nuk është aspak e vështirë të gjesh vllazëri mes materializmit dhe hashashit, ashtu siç është e pamunudur ta ndash qartë formulën zhdanoviste nga ajo e alkimizmit, e konspirativizmit gati foshnjarak, e pseudo-misticizmit apo e trillerit gjoja-fetar, që shesin miliona kopje të një vëllimi mëse të varfër idesh edhe ato të kopjuara. Ai që ka lexuar dhe ka pasur fatin të rijetojë shpirtërisht mrekullinë e quajtur folklor shqiptar nuk has kurrfarë telashesh për t’i dalluar shkrimtarët e rremë nga shkrimtarët e mirëfilltë, apo nga “viktimat anësore” e grafomanët, pavarësisht se ndonjë skeptik i pashërueshëm do të gjejë gjithmonë në epërsinë e shkrimtarit të lindur zilinë ndaj kamjes apo bujës së shkrimtarëve të sajuar. Të mos harrojmë se formula zhdanoviste, bashkë me degëzimet e veta shpesh marramendëse, e mbështetur fuqishëm nga shekullarizimi që përhapet frikshëm në botë, nuk është një gjetje e rastësishme. Dështakë të rregjur prapaskenave të letërsisë, ose edhe gjeni të zhgënjyer keqas e që mezi kanë pritur rastin të hakmerren ndaj shpërfilljes së shoqërisë, e kanë gatuar në mënyrë të atillë që ajo të krijojë varësi. Lexuesi i thjeshtë, ai që etet të mërgojë nga realiteti, të çlodhet e të gjejë vetveten mes trillesh e metaforash, apo edhe të shfrejë përmes zërit të shkrimtarit, nuk i bje më të e as nuk do të kuptojë pse nuk gjallon dot pa këtë nektar të zi. Ai është gati t’ia heqë kotheren nga goja fëmijës së vet vetëm që të mos vdesë nga uria letrare d(r)ogmatike. Ai mund të rrojë, madje i qetë, pa dashuri, pa falje, pa besim në Zot, por mezi i shtyn orët dhe javët pa një dromcë nga letërsia e mësipërme.

Duhet pranuar se letërsia e mirëfilltë, ajo që thirret të mbrojë kujtesën dhe hierarkinë e perëndishme, është zhvilluar shumë më shpejt se sa vetëdija dhe shijet e lexuesve të sotëm. Për këtë arsye, humbja e terrenit të saj nëpër librarira e faqe gazetash nuk duhet të na shqetësojë.

Besoj se letërsia shqipe, - ajo që e ka mposhtur përkohësinë dhe kalimtaren në Shqipëri, Kosovë, Mërgatë e në vise të tjera të shqiptarisë, - ka të drejtë të ndihet e zgjedhur përderisa u sprovua me rreth gjysmë shekulli realizëm socialist të hapur, vrastar, e me shtylysh direktivash përçarëse, të cilat ende nuk janë tulatur. Gjërat rodhën siç e dimë dhe tani, për shkak të inercisë, - gjendje me rrënjë të thella në historinë tonë, e mbase njëra nga trajtat e atij që quajmë mallkim, - formula e përbindshme ngulmon ta fikë krejt shkëndijën hyjnore brenda lexuesit, e fshehur nën emra të tjerë autorësh, nën ata emra, por që i titullojnë librat disi ndryshe, e që janë gati të botojnë edhe biletat e avionit vetëm për të rrënjosur bindjen se nuk janë shterur. Këtë e tregon veç të tjerash edhe ashpërsimi i cenzurës së dikurshme, që mpreh të njëjtat gërshërë, por që ka rinuar vetëm duart dhe flokët e qethtarëve. Të gjithë e dimë se lista e librave “të ndaluar” të shqipes është mbase më e gjatë se sa nën diktaturë.

2.
Nga Flori Bruqi

HAJNITË TJERA NË INTERNET NGA STUDIUESI XHEMAL AHMETI

Siq kemi shkruar dje në "FLOART-PRESS" për ,,HAJNITË VIRTUALE TË “ STUDIUSIT” LETRAR XHEMAL AHMETI” janë të shumta...
•
Materjalet e kompiluara për shumë shkrime ky “studius” i ka vjedhur kryekëput duke I përkthyer ato dhe duke e ven emrin e tij në ato tekste .Ky ‘eseist’, pa fije turpi vjedhë prej shumë web siteve botëror tekste për rubrikën e tij “Letërsi botërore”.. .Në pamundësi për ti analizuar të gjitha shkrimet e këtij “studiusi” shqiptaro-maqedon ,të njohura me metodologjinë shkencore ‘’indigo-metodë’ apo ‘’kap ngjitë’’ (copy-paste) lexuesi i mirëfilltë do ti shef hajnitë e tij virtuale (shikoni http://www.xhemal-ahmeti.org ).

“Eseisti” ka shkruar shkrimin më titull “Gorilla akuzon qytetërimin njerëzor” për shkrimtarin amerikan Daniel Quinn (lindur 1935 nga Omaha, Nebraska).

Vjedhjet e Xh.Ahmetit për këtë shkrim janë nga :

Daniel Quinn(1935)

http://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Quinn

http://en.wikipedia.org/wiki/Ishmael_(novel)

http://www.ishmael.org/origins/DQ/

http://www.readishmael.com/readishpearljam.html

http://www.amazon.com/Ishmael-Adventure-Spirit-Daniel-Quinn/dp/0553375407

http://video.google.com/videoplay?docid=-1600582415708563173

Etj

Ndërsa për tekstin “Pablo Neruda-liriku gjenial dhe agjitatori banal” janë:

Pablo Neruda(1904-1973)

http://en.wikipedia.org/wiki/Pablo_Neruda

http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1971/neruda-bio.html

http://www.answers.com/topic/pablo-neruda

http://www.poets.org/poet.php/prmPID/279

http://gosouthamerica.about.com/cs/chilelit/p/ChiNeruda.htm

Etj.

Kësoji vepron e dhe me shkrimtarin e mirënjohur :

Milan Kundera

Për ta kompiluar tekstin “Kundera dhe legjenda e kasapit islandez’’ shfrytëzon materjalin nga sitët virtual:

http://en.wikipedia.org/wiki/Milan_Kundera

http://www2.arts.gla.ac.uk/Slavonic/Kundera.htm

http://www.kundera.de/english/index.html

http://www.kundera.de/english/Biography/biography.html

http://www.answers.com/topic/milan-kundera

http://www.leninimports.com/milan_kundera.html

Etj.

” Eseisti “ Xh.Ahmeti , me metodën e tij tashmë të njohur kap-ngjitë,përkthe shkruan edhe tekstin:
“Testamenti i fundit i Oscar Wilde”, cili është i vjedhur prej:

Oscar Wilde(Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (1854 –1900)

http://en.wikipedia.org/wiki/Oscar_Wilde

http://www.cmgww.com/historic/wilde/

http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Oscar_Wilde

http://www.answers.com/topic/oscar-wilde

http://www.oscarwildecollection.com/

http://www.kirjasto.sci.fi/owilde.htm

http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=4718

http://www.arts.cornell.edu/newsletr/spring96/siegel.htm

Ndërsa për tekstin : “(Auto)biografia e një ekzekutimi publik“përdor sitët duke përkthyer tekstet për shkrimtarin e mirënjohur amerikanë Bernhard Henri Levy :

Bernard-Henri Lévy(1948)

http://en.wikipedia.org/wiki/Bernard-Henri_Levy

http://lastditch.typepad.com/lastditch/2008/02/american-vertig.html

http://lastditch.typepad.com/lastditch/2008/02/american-vertig.html

http://wordpress.com/tag/bernhard-henri-levy/

http://www.washingtontimes.com/upi-breaking/20041110-014932-2375r.htm

http://blogs.villagevoice.com/music/archives/2008/10/levy-on-palins-panties.php

Ashtu vepron edhe për shkrimin e kompiluar “Vepër monumentale për Sartrin”:

Jean-Paul Sartre (Jean-Paul Charles Aymard Sartre , 1905 –1980)

http://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Paul_Sartre

http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1964/sartre-bio.html

http://www.kirjasto.sci.fi/sartre.htm

http://plato.stanford.edu/entries/sartre/

http://www.geocities.com/sartresite/

http://www.sartre.org/

http://www.tameri.com/csw/exist/sartre.shtml

Etj. Etj.

Posted by FLOART-PRESS at 1:08 PD Links to this post

13 janar 2009

HAJNITË VIRTUALE TË “ STUDIUSIT” LETRAR XHEMAL AHMETIT

SHKRUAN : FLORI BRUQI



Në letrat shqipe është I njohur edhe krijuesi nga Dobërdoli I Maqedonisë Xhemal AHMETI,I cili here pas here në internet boton shkrime të vjedhura komplet nga interneti. Shfrytëzoi rastin të botoi edhe diçka nga CV-ja e tij që e kam huazuar nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë: http://sq.wikipedia.org/wiki/Xhemal_Ahmeti
•

Xhemal Ahmeti në vitin 1969 në Dobërdoll të Maqedonisë.Mbaroi Historinë e Arteve, Gazetarinë dhe Teologjinë. Aktualisht vazhdon studimet e Shkencave të Mediave/Komunikimit dhe Gjermanishten në Universitetin e Friburgut.Ka qenë gazetar, redaktor dhe kryeredaktor i disa gazetave të përditshme shqiptare si dhe si redaktor i revistave të ndryshme zvicerane.
Xhemal Ahmeti ka botuar vepra me ese, prozë dhe kritikë letrare.Që nga viti 1991 jeton në Bernë të Zvicrës.


Materjalet e kompiluar për shkrime për shumë shkrimtar botëror që i ka përkthyer pike për pikë dhe i ka botuar si t ë vetat është pra studiuesi maqedono- shqiptar më emrin Xhemal Ahmeti .Tekstet ky “shkenctar” dhe “kritik”” letrar i ka kompiluar dhe botuar si t ë tijat shumë recensione që kësaj radhe për mungesë kohe vetëm do ti veçojmë si fjala vjen:

Umberto Eco

http://www.umbertoeco.com/en/

http://en.wikipedia.org/wiki/Umberto_Eco

http://www.themodernword.com/eco/

http://books.google.com/books?as_auth=Umberto+Eco&source=an&sa=X&oi=book_group&resnum=5&ct=title&cad=author-navigational

http://books.google.com/books?id=ZHH3AwAACAAJ&dq=inauthor:Umberto+inauthor:Eco

http://www.diskutime.com/disk/thread.php?id=235&faqe=2

http://www.shtepiaelibrit.com/libri/product_info.php?currency=USD&products_id=471

http://www.forumishqiptar.com/showthread.php?p=1310122

ISBN 0307264890, 9780307264893 /The Name of the Rose, Published by Everyman's Library, 2006/

ISBN 0156029065, 9780156029063/Baudolino, Published by Harcourt, 2003/

ISBN 0345418271, 9780345418272/Foucault's Pendulum, Published by Random House Publishing Group, 1997/.

Valerio Massimo Manfredi

http://en.wikipedia.org/wiki/Valerio_Massimo_Manfredi

http://www.fantasticfiction.co.uk/m/valerio-massimo-manfredi/

http://www.trademe.co.nz/nz/auction-164331612.htm

http://www.denbighshire.gov.uk/www/cms/live/content.nsf/lookupattachments/English~DNAP-7FHFLE/$File/Ym%20Merw'r%20Frwydr%20-%20Cut%20and%20Thrust.pdf

http://www.amazon.com/Last-Legion-Valerio-Massimo-Manfredi/dp/074349198X

http://www.abebooks.com/search/isbn/0330491733

Valerio Massimo Manfredi /Alexander (Alexander Trilogy) (ISBN: 0330491733 / 0-330-49173-3)

Valerio Massimo Manfredi /Alexander : The Sands of Ammon (Alexander Trilogy Book 2) (ISBN: 0330491733 / 0-330-49173-3)

ETJ.

Alessandro Baricco

http://es.wikipedia.org/wiki/Alessandro_Baricco

http://emociones.superforo.net/literatura-f26/oceano-mar-alexandro-baricco-t355.htm

http://totalybrune.mabulle.com/index.php/2007/06/04/66637-soie-d-alexandro-baricco

http://popularculturecollective.wikispaces.com/Dr+Debbie+Hindley

http://espoir.jeun.fr/entre-espoiriens-f98/l-angelique-bar-des-espoiriens-t8193.htm

http://www.aragonmusical.com/encuestados/detalle-encuestado/0/73/

Vassilis Vassilikos

http://en.wikipedia.org/wiki/Vassilis_Vassilikos

http://en.wikipedia.org/wiki/Vassilis_Vassilikos

http://www.librarything.com/work/7231887

http://wiki.phantis.com/index.php/Vassilis_Vassilikos

Nikos Kazantzakis

http://en.wikipedia.org/wiki/Nikos_Kazantzakis

http://www.kirjasto.sci.fi/kazantza.htm

http://www.kirjasto.sci.fi/kazantza.htm

http://www.spikemagazine.com/0399kaz.php

Andreas Kalvos

http://en.wikipedia.org/wiki/Andreas_Kalvos

http://www.aliceintheaterland.info/kalvos_en.html

http://www.mlahanas.de/Greeks/NewLiteratur/AndreasKalvos.html

http://wiki.phantis.com/index.php/Andreas_Kalvos

http://demetis.blogspot.com/2004/09/andreas-kalvos.html

http://www.nationmaster.com/encyclopedia/Andreas-Kalvos

Andreas Kalvos (Greek: Ἀνδρέας Κάλβος; 1792 - November 3, 1869)

http://www.absoluteastronomy.com/topics/Andreas_Kalvos

Konstatinos Kavafis

http://www.blaskan.nu/Blaskan/Nummer73/Books/konstatinos_kavafis_lasa_kavafis_valda_dikter.html#StefanHammaren92008

Materiale fiolmore:

http://www.youtube.com/watch?v=eR0A7nrQJJo

http://www.theatriko-ergotaxio.gr/en/profile2.htm

Konstantinos Kavafis(griechisch Κωνσταντίνος Πέτρου Καβάφης)

http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantinos_Kavafis

Lena Divani

http://gerodimos.blogspot.com/2005/11/lena-divani.html

http://findarticles.com/p/articles/mi_hb5270/is_6_82/ai_n31021431

http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-35888247_ITM

http://www.kastaniotis.com/new-site/html/foreign_rights/author.php4?ID=00058

http://209.85.129.132/search?q=cache:ISJLExBwgQgJ:de.wikipedia.org/wiki/Fürstentum_von_Pindos_und_Mazedonien+LENA+DIVANI+site:wikipedia.org&hl=en&ct=clnk&cd=4

ETJ.

Është lehtë sot të hulumtosh në internet dhe të shkruash për romanet “Flaka misterioze e mbretëreshës Loana”;”Emri I trendafilit”(1980),Baudolino” të shkrimtarit Umberto Eco (5 janar 1932),apo të shkrimtarëve tjerë si Valerio Massimo Manfredi(Alexander : The Sands of Ammon (Alexander Trilogy Book 2,PëRKTHIM aleksandir –i biri ëndrrës ), Alessandro Baricco (1958) për romanët e tij të njohura “Novoçento”gjegjësisht “Legjenda e pianistit”; “Vendi prej qelqi” ,,Mëndafshi’’,ku kritika letrare italiane këto vepra i konsideron si vepra postmoderne.

Po kështu për shumë shkrimtar grek kanë shkruar edhe kritikët tjerë si Allen B.Ruch,Par Taylor,Debbie Hidley,Elvi Sinervo,Jose Saramugos, etj.kanë shkruar recensione për veprat e disa shkrimtarëve grekë si fjala vjen për Vassilis Vassilikos (Greek: Βασίλης Βασιλικός, (18.11.1934)i njohur për filmin dhe novelen e tij “Z”( versioni anglez : English language: ISBN 0-394-72990-0 dhe ISBN 0-941423-50-6, botim i vitit 1967) si dhe veprat”Monarku”( The Monarch);”Fotografi”( The Photographs) etj.; Nikos Kazantzakis(1883-1957) i njohur me romanet ‘Zorba the Greek”(1952);”The Last Temptation of Crrist”,”The Greek Passion”(1953),”Reporto to Greco”(1965), Andreas Kalvos(1792-1867) i njohur për veprat ”Lyra”(1824),”Lyrika(1826); Konstatinos Kavafis(1963-1930),E.Ritsos(1909-1990);O.Elitys(1911-1960);apo romansierja e njohur greke Lena Divani(1965) më romanin e sajë ‘’Gratë e jetës së tyre” janë të vjedhura nga web sitet në internet nga “studiusi”maqedono-shqiptar Xhemal AHMETI.

3.

FLOART,E MARTË, SHTATOR 19, 2006

Xhemail Ahmeti,Zvicër

Klasikët e romanit postmodern

Valerio M. Manfredi, Umberto Eco dhe Alessandro Baricco. Tre autorë me tre histori, tre romane që sjellin imazhin e tre epokave dhe kulturave të ndryshme dhe që vetëm dy gjëra i kanë të përbashkëta: atdheun e tyre, Italinë dhe famën e arrirë ndërkombëtarisht.

Olimpia përpiqet t’i ikë kafshimit të një gjarpëri, i cili vibrueshëm sillet rreth shtratit të saj. Britma e saj për ndihmë çan murret memece të ëndrrës dhe tërbon pallatin. Filipi s’gjendet askund. Artemisia vrapon me pelena në duar për të sokulluar foshnjën. Lind Aleksandri, i biri i Filipit.
Nga koha aleksandrine në vitin 1154. Baudolino nga Aleksandria e Piemontit vjedh një tabak letre dhe një pergament nga kancelaria e peshkopit Otto – një ndërmarrje që mund t’i kushtojë me kokë - për të shkruar “Chronica” e tij mbi vrasjen misterioze të perandorit Fridrih Barbarosa.
Më se shtatë shekuj më vonë, në anijen luksoze oqeanike “Virginian” në një skaj të korridoreve të saja marinarët e gjejnë një fëmijë për të cilin mendojnë se është një qenie, si në legjenda, që ka udhëtuar nga një epokë tjetër në vitin 1900, prandaj edhe e pagëzojnë me emrin Novecento, pra me vitin e gjetjes së tij.
Aleksandri, Baudolino dhe Novecento. Valerio Massimo Manfredi, Umberto Eco dhe Alessandro Baricco. Tre autorë italianë që tre viteve të fundit nuk zbresin nga maja e listës së romaneve bestselerë. Të tre në të njejtën kohë dhe me të njejtin intensitet, gjë që le përshtypjen sikur një depërtim i tillë të jetë i programuar dhe atë për t’i kthyer Italisë famën dhe primatin dantesk në gjyrin e kulturës evropiane. Një spekulim – i përdorur nga ca kritikë anglezë e gjermanë - i kapur madje nga përtej zonës së qiellit.

Valerio Massimo Manfredi
Ai u bë vetëm tridhjet e tre vjeçar dhe me famë të amshueshme: Aleksandri i Madh. Menjëherë pas vrasjes së të jatit të tij Filipit, në mëshon njëzetvjeçare princi i bukur, karizmatik dhe tepër i zgjuar merr fronin, detyron grekët të shuajnë kryengritjet për shpartallim të perandorisë së Maqedonisë dhe nis ekspeditat për “pushtimin” e botës.
Trilogjia e Manfredit mbi Lekën e Madh (siç quhet shqip) “Aléxandros – Il Figlio Del Sogno” (“Aleksandri – i biri i ëndrrës” përkth. kalk) edhe pse është pasaardhës i një tradite të pasur sa i përket “romanit aleksandrin” sjell me vete detaje të reja në lidhje me jetën e perandorit legjendë të ngritur deri në shkallën e perëndisë: Që nga stacionet e para si fëmijë në mesin e katër shokëve të tij të ngushtë; dashuria dhe orgjitë e para; mësimet tek Aristoteli; roli i ndërmjetësuesit ndërmjet Olimpisë dhe Filipit; tërbimi pas lindjes së gjysëmvëllaut të tij nga Euridike e deri tek marrja e pushtetit autori mbrrinë të rrëfej historinë e mbretit të Azisë dhe sunduesin e gjithë botës me një gjuhë të pangarkuar shkencore, siç mund të pritej nga një arkeolog i njohur si Valerio M. Manfredi (1943 – Emilia Romagna), që ligjëron univerziteteve të Romës, Parisit e Birminghamit.
Në krahasim me Eco, i cili me sukses përvetëson gjithçka nga epoka për të cilën shkruan, Manfredi për ta bërë më të “kuptueshme materien” përdor një gjuhë duke iu përshtatur standardeve moderne të saj (si lochos në batalion ose strategos në gjeneral e të ngjajshme). Shihet qartë se vepra e Manfredit është një mozaik i kombinuar dhe rafinuar mirë i fragmenteve të lëna nga Plutarku, Diodori, Rufuzi, Pliniusi, Arstitoteli etj. për të ardhur deri tek një rrëfim i unjësuar, respektivisht duke u ikur kontradiktave që rezultojnë nga versionet e shumta të sagave mbi Aleksandrin. Romani është botuar disa herë në gjuhët kryesore të Evropës perëndimore dhe vazhdon të shitet me një intenzitet të madh.

Umberto Eco
Fshatari Baudolino nga Alesandria e Piemontit, ku më vonë do të lindë njëfarë Umberto Eco, i mbushur përplotë ide dhe kreativitet na sjell panoramën historike të një epoke e kulture me një shkathtësi gjeniale rrëfimi: se si në moshën trembëdhjetvjeçare adoptohet nga perandori Friedrih Barbarosa dhe bashkë me të merr pjesë në pagëzimin e tij si perandor në Romë për të udhëtuar pastaj në Vendin e Shejntë bashkë me kryqëzatat. Gjithë ato që i shkruan Baudolino në kronikën e tij i ka përjetuar. Mirëpo thelbi i rrëfimit të tij ka të bëjë me vrasjen misterioze të “prindit” të tij Barbarosa. Vrasjen e tij në një kështjellë të bukur mesjetare përderisa ai ka qenë duke fjetur. Një ndërmarrje tepër e rrezikshme në kohën kur edhe letra për të shkruar ka qenë e ndaluar.
Profesori i Semiotikës në Univerzitetin e Bolonjës Umberto Eco (1932) famën e tij në plan universal e arriti me romanin “Emri i trëndafilit” (1980). Që nga ajo kohë atij i përcillen të gjitha shkrimet dhe sidomos studimet si “Kërkime për një gjuhë të përkryer” etj. në shumicën e gjuhëve evropiane. Madje edhe artikuj gazetash si ato në “Katër shkrime morale” i mblidhen dhe i botohen në edicion të veçantë nga shtëpitë më prestigjioze evropiane. Eco, tashmë është bërë njëri nga intelektualët elitor në kontekst me strategjinë dhe ngritjen e mendimit për një kulture të përbashkët kontinentale. Gjatë eksurzionit nëpër botën shkencore për të zbuluar pikat e përbashkimit të çdo identiteti nacional në Evropë në një kulturë të vetme, shumëkush e festoi apo mallkoi ndarjen e tij nga letërsia, nga proza. Njëzet vjet më vonë, pas botimit të “Emri i trëndafilit”, Eco doli me romanin e tij voluminoz “Baudolino”. Roman, i cili jo vetëm për shkak të famës së Ecos qe dy vjet mban të pushtuara vitrinat kryesore të librit nëpër Evropë, por më shumë për shkak të stampimit edhe njëherë më shumë të vlerave të këtij rrëfyesi gjigant.
Edhe në këtë roman, si në atë të parin, Eco ndjek traditën e Sir Walter Scott (Waverly) dhe Alexander Dumas (Grafi nga Monte Kristo). Ose; ai i mbetet besnik romanit historik që në vete vazhdimisht jo vetëm se paraqitet si një dokument i detajuar mbi kulturën e epokës në të cilën zhvillohet ngjarja por është edhe një kombinim i shumë tipeve të prozës në një: “Baudolino” në të njejtën kohë është roman mbi një personazh real historik dhe roman që duket sikur është shkruar nga ndonjë Sherlock Holmes i mesjetës.
Autori futet aq thellë në ngjarjet e asaj kohe sa që djegia e Konstantinopojës, masakrat e zhvilluara nga kryqëzata e katërt e deri tek përpjekjet e Baudolinës për të denoncuar vrasësin e perandorit dalin si në një film, me fotografi fare të gjalla.
As kësaj here Eco nuk le anash pa involvuar teoritë e tij mbi kulturën evropiane, problemet e gjuhës dhe çështje të tjera që i japin prozës herë herë edhe karakterin e një eseu shkencor.

Alessandro Baricco
Më kot kërkojnë marinarët prindët e foshnjës së gjetur në bordin e anijes “Virginian”. Askush nuk bë zë. Asnjërit prej tyre nuk ia merr mendja se fëmiu, i pagëzuar me emrin Novencento do të bëhet njëri nga pianistët më në zë të historisë së muzikës dhe se kurrë nuk do të shkel më tokën. Novecento bëhet legjende dhe pagëzohet; “Pianisti oqeanik”. Ai jeton për muzikën e tij dhe me të ai ushtron mrrekulli tek të gjithë që i dëgjojnë të rënat e gishtave të tij në tastaturën e pianos. Novecento bëhet bëhet themelues i Jazz –it.
Alessandro Baricco (1958), shkrimtari italian nga Turini, ku edhe jeton, me këtë roman u bë autor-kult me famë ndërkombëtare. “Legjenda e pianistit”, siç quhet në shumicën e gjuhëve të tjera (ndërsa në origjinal “Novecento”) edhe si film pati një jehonë të jashtëzakonshme. Film, i cili u bë nga bartësi i oskarit Guisseppe Tornatore u konsiderua si njëri nga filmat më poetik të dhjetë viteve të fundit.
Muzikologu dhe filozofi Baricco, i cili punon edhe si moderator telivizioni dhe ka themeluar “shkollën për shkrim kreativ” ( e njohur poashtu edhe jashtë Italisë) edhe me romanet tjera si “Vendi prej qelqi” dhe “Mëndafshi” vazhdon të mbetet si njëri nga autorët më të lexuar. E veçantë tek ky autor është sidomos krijimi i romanit fare të shkurtë: Për shembull versioni gjermanisht i “Novecentos” i ka vetëm tetëdhjetë faqe dhe atë me shkronja të mëdha, një libër që sipas autorit, është bërë me qëllim për t’u vënë në skenë teatrale e që pastaj është riformuluar në formë romani.
Me një rrëfim poetik dhe një fantazi të merrekullueshme Baricco përbashkon muzikën, pasionin dhe miqësinë në një pikë, në atë të harmonisë ndërnjerëzore. Ndërkaq “Novecenton e paatdhe e lartëson në amblemë të epokës sonë” – shkruan një kritik gjerman në zë.

Tre autorë me tre histori, tre romane që sjellin imazhin e tre epokave dhe kulturave të ndryshme dhe që vetëm dy gjëra i kanë të përbashkëta: atdheun e tyre, Italinë dhe famën e arrirë ndërkombëtarisht si nga autorët më të lexuar. Kritikët në relacionin e gjuhëve italishte-gjermanisht- frengjisht -anglisht e spanisht i konsiderojnë si autorët “klasikë” të postmodernës. Me të drejtë!
Xh.Ahmeti

POSTED BY FLOART:19.09.2008

Umberto Eco

Umberto Eco me romanin «Flaka misterioze e mbretëreshës Loana» ka bërë autobiografinë e ilistruar të postdmodernës evropiane. A mund ta finalizonte dikush tjetër një projekt të tillë më mirë se i urti gjenial nga Piemonti?
Mbreti i citateve, detektivi i epokave dhe kirurgu i shenjave e gjuhës Umberto Eco në romanin e tij më të ri «Flaka misterioze e mbretëreshës Loana» nuk na merr me vete për të zbuluar ndonjë murg vrasës brenda murreve të kishave mesjetare e as nuk na detyron të deshifrojmë pergamenët e pluhurosur bashkë me Baudolinon për të identifikuar vrasësin e perandorit Friedrih Barbarosa, kësaj rradhe ai na fton t’i bëjmë një eskurzion gjeografisë së Unit të tij. Atij Uni nëpërmjet të cilit mund të mësojmë jo vetëm intimitete biografike të autorit, por edhe të të ashtuqujaturës postmodernë vetë. Nëse si lexues kemi dilema me atë se çka në roman është reale e çka joreale, atëherë mund të shërbehemi me ilustrimet që shoqërojnë tekstin – kështu oferta e autorit.
Tashmë siç është bërë zakon, nuk shkoi as një muaj pas botimit të origjinalit në italishte «La misteriosa fiamma della regina Loana», romani u botua edhe në shumicën e gjuhëve të tjera perëndimore. Falë kolonisë jo të vogël të lexuesve të Ecos, në çdo vend, kulturë e gjuhë botuesit janë të sigurtë se firma e këtij autori është profitabile dhe nuk çajnë kokën më gjithaq me shushuritjet e lektorëve dhe kritikës. Përderisa kritika karshi romaneve të tij si «Emri i trëndafilit», «Baudolino» etj, ishte e ndarë në dy pole agresive (njëra palë asgjësuese e tjetra të bën të vjellësh nga përulja e tepruar para këpucëve të lustruara të shkrimtarit italian) kësaj here vërehet një ballafaqim më syçelë, më i argumetuar dhe më i angazhuar në deshifrimin e botës së komplikuar të autorit bestseler.
Në romanin e parafundit (dhe të tjerët) ishin të rralla skenat dhe imazhet nëpërmjet të cilave mund të hyjnim në sferën intime të krijuesit, botën e tij, madje edhe kur mendonim të kemi triumfuar e kemi dekoduar ngjashmërinë e tipareve të Baudolinës me Econ pas pakë duhej të dorrëzoheshim para maskimit mjeshtëror që pasonte në skenën e rradhës. Për këtë romani i fundit «Flaka misterioze...» është një roman tepër i rëndësishëm për ekspertët, paraprakisht të fenomenit Umberto Eco e pastaj edhe të temave tjera që vepra sjell me vete.

Xh.Ahmeti:BODONI, ECO DHE NE
Storia: Antikuari milanez Giambattista Bodoni zgjohet nga koma. Ai nuk i njeh njerëzit që i qëndrojnë pranë shtratit. As gruan e tij të bukur Paola. Libri fillon me pyetjen: si e keni emrin? Pacienti nuk e di atë. Shtrrngon ballin dhe provon emra nga më të ndryshmit. Ia qëllova? Jo. Ai vërtet e ka humbur kujtesën. Ai nuk di se ku ka lindur, prej nga vjen dhe kush është. Yambo, e thërret gruaja që i qëndron pranë dhe ia shtrrngon dorën. Kot. Zotëri Bodoni, i cili pas një infarkti më 25 prill 1991 ka rënë në koma, është shndrruar në një qenie pa identitet. Më vonë bëhet e qartë se Yambo nuk ka humbur tërë kujtesën, por vetëm atë të personit të vetë (fenomen ekzistent në medicinë, për të cilin Eco si duket i ka konsultuar mirë neurologët), sepse ai me saktësi e di kush është Pitagora, Shën Augustini, Abrahami, ai e di shumë për Aleksandrin e Madh, por jo për nipin e tij Alessandro. Giambattista Bodoni nuk njeh vetëm antikuitetet dhe librat me të cilat është marrë si tregtar, por edhe historinë tyre, një personazh më i ditur se sa të gjitha enciklopeditë e Bertelsmannit, Brockhausit dhe Larousse–s bashkë.
Bodoni nuk pranon që jetën e tij t’ia rrëfejnë të tjerët. Rast i shkëlqyeshëm për Econ, i cili merr atë dhe ne për dore dhe – këtu nis ai investigimi i fashëm i Umbertos- dhe nisemi për të kërkuar gjurmët e identitetit të humbur të kryepersonazhit. Stacioni i parë: fshati Solara, në rrafshnaltën e Po-së, në Piemont, atje ku ka lindur Yambo. Në tavanin e shtëpisë së pararendësve të tij shfaqen shenjat e para të rinjohjes, të kthimit të kujtesës. Peisazhet e natyrës i njeh, por nuk e di prej ku (!). Mjegulla ende është shumë e dendur sa për të parë qartshëm. Duke bastisur kutitë dhe librat e gjen një leksikon të vitit 1905, pastaj një radio që s’funksionon, mirëpo që atij ia ngjall iluzionin sikur të dëgjoj muzikë klasike, operë, Chopin-in natyrisht dhe shumë këngë popullore të asaj epoke. I ngul sytë në inicialet RL të shënuara mbi rregullatorin e kanaleve të radios dhe bën «aha», «Radio London», pra. Gjyshi i tij paska dëgjuar radion e armikut me qëllim që informacionet pastaj t’i krahasojë me ato të regjimit për të zbuluar të vërtetën (vlerësimi dhe krahasimi i tekstit). Dikur lodhet Bodoni me Homerin, Manzonin dhe Flaubertin, madje edhe një botim origjinal të Sheksipirit që mban datën e vitit 1623 dhe i përveshet literaturës me nivel «më të ulët» si ajo e Emilio Salgarit (Karl May italian). Pikërisht me fletoret komike, në reklamat e atëhershme si Micky dhe Donald, Vespa, Esspresso, me figurat si Mussolini, Hitleri partizanët, fashistët dhe komunistët nis rikonstruimi i historisë. Pllakatet dhe sojet e kutive të cigareve Eco i boton krahas rrëfimit,.
Kur Bodoni hyjnë në fazën e pubërtetit shfaqet figura e dashnores së tij të paharueshme Lilës – po si ajo Luara e Petrarkës dhe Beatriçja e Dantes – e cila tragjikisht shpejt vdes në Brazil larg syve të kryepersonazhit. E kështu me rradhë pastaj Yambo duke hulmtuar vetveten na rrëfen historinë kulturore të epokës duke filluar nga vitet e para të vitit 1900 e deri kur ai bie në koma më 1991, në vitin e bomardimeve të Bagdadit nga amerikanët.

XH.Ahmeti:ANALIZË E IDENTITETIT KONTINENTAL
Rrëfimi për antikuarin që humbjen e kujtesës e shfrytëzon për të gjetur një identitet të ri është vetë biografia e Umberto Ecos. Dhe më shumë: si në asnjë vepër tjetër më parë – qoftë ajo shkencore apo artistike – profesori dhe intelektuali i famshëm italian përpiqet që ta njoftojë kohën me rëndësinë e prezencës së tij në kulturën postmoderne. Giambattista Bodoni lind një vit para Umberto Eco, ku tjetër veçse atje prej nga vjen autori, si fëmijë i ka po të njejtat lodra, në rini edhe ky ka simpati për fashistët e pastaj bëhet antifashist dhe gazetar e më vonë intelektual i pakrahasueshëm dhe enciklopedi e gjallë. Yambo na shpalon dialogjet që e kanë shpëtuar nga religjioni, na reciton poezi dhe anekdota që Eco i ka botuar më herët në përmbledhje eseshë.
Jashtë asaj personales, biografikes e pse mos të themi edhe narcisoides, Umberto Eco përnjëmendt ka bërë autobiografinë e ilistruar të postdmodernës në formë romani. Mbitëgjitha romani është analizë e kërkimit të identitetit që ka dhe po zhvillon kultura kontinentale. E kush mund ta bëntë një projekt të tillë më mirë se i urti gjenial nga Piemonti?

CITATE DERI NË ALIVANOSJE
Eco ka bërë një punë të mirë që kësaj rradhe në fund të librit ka botuar një glosar që sqaron terminologjinë e përdorur në libër, se për ndryshe lexuesin e tij mund ta paremendonim duke lexuar në tren me një valixhe të mbushur përplotë libra enciklopedikë dhe fjalorë të shumë gjuhëve. Ndoshta po për këtë arsye kapituj të tërë e bëjnë Yambon të përgjumshëm, të përsëritshëm dhe të mërzitshëm.
Edhe në «Flaka misterioze e mbretërshës Loana» citatet ta plasin trurin, duke filluar me Poen, Stevensonin dhe Mellvilin, pastaj vijnë Manzoni, Çehovi, Baudeleaire, Augustini e natyrisht pse të mungojnë edhe Montaleja, Lili Marleni, Shekspiri, Danteja, Floberit dhe pa e lënë anash patjetër Umberto Econ dorën vetë. Kollazhet, që burrimin e kanë nga biblioteka e madhe e autorit, nganjëherë ta krijojnë përshtypjen sikur duan t’ia marrin frymën prozës, ta zhveshin atë nga arti i bukur dhe ta degradojnë në shenja dhe fotografi si në ato librat e historisë për gjimnazistët.
Lexuesit që duan ta dijnë arsyen se pse Eco romanin e ka titulluar «Flaka misterioze e mbretëreshës Loana» duhet të kenë durrim dhe të presin deri në faqen 249 (të botimit origjinal, italian). Aty do të mësojnë shpejtë e sipërfaqësisht se bëhet fjalë për figurën kryesore të një «Cartooni» që zhvillohet në Orient, që Yambo e ka lexuar si fëmijë,shkrun në mes tjerash Xh.Ahmeti.

POSTED BY FLOART-PRESS :19.09.2006

Homeri dhe Odiseu nuk kthehet me ne trollin grek

Greqia, respektivisht letërsia greke, kur ishte e ftuara speciale e Panairit e librit në Frankfurt (2001), Shtëpitë Botuese perëndimore, si zakonisht, iu përveshen organizimit të (ri)prodhimit industrial të veprave të vendit të promovuar si mysafir të panairit. As kontributi grek, në këtë drejtim, për të prezantuar letërsinë e vetë sa më dinjitetshëm, nuk mungonte. Siç u shpreh edhe vetë shkrimtari Vassilis Vassilikos (i cili mori famën me romanin dhe filmin e njohur “Z”), gjatë një konference shtypi, në njërin nga sallonet e Panairit; “Po duket se vendasit e mi më me kënaqësi sjellin në jetë libra se sa fëmijë”. Dhe ai ka të drejtë në këtë konstatim, kur kihet parasysh se në Greqi, vetëm brenda vitit të kaluar, u prodhuan më se 8 mijë libra, një tendencë kontinuitative që nuk është patjetër drejtpërdrejtë e lidhur me pjesëmarrjen greke në panairin gjerman të letrave. Ka vite që në terrenin grek vërehet një “boom” në industrinë dhe tregun e librit.

Palamas, Kavafis, Ritsos, Elitys

Përkundër faktit se autorët grekë kanë arritur të aktivizojnë sensin, dëshirën dhe gatishmërinë e qytetarit të vetë për të lexuar, me një fjalë kanë gjetur metodën se si të ngacmojnë interesin e grekut të sotëm ndaj librit, ata nuk kanë arritur – përveç në planin turistik – të shpërthejnë muret e izolimit të letërsisë së tyre për të dalë jashtë stadiumit të tyre nacional. Pas romanit të heraklitasit Nikos Kazantzakis “Alexis Sorbas” që u bë i njohur falë Holliwoud -it dhe Antoni Quinn-it (1946) dhe çmimit Nobel që iu dha poetit Odysseas Elytis nuk ka pasur ndonjë “rast” tjetër që do të kishte shkaktuar interes jashtë vendit. Megjithëkëtë me pjesëmarrjen dhe prezantimin e letërsisë së tyre krijuesit grekë arritën që të mobilizojnë opinionin kritik mondan që ai të ballafaqohet me letërsinë e tyre aktuale, kështu duke nxitur një debat të ri në lidhje me identitetin, rolin dhe vlerat e letërsisë greke në gjirin e asaj botërores, gjë që në njëfarë mënyre, pjesërisht edhe ia arritën, nëse jo si letërsi e tërë, pra si kolektiv, atëherë nëpërmjet individëve – krijuesve të veçantë që sjellin vërtet një frymë të veçantë në letërsinë artistike, madje sipas një studiuesi të letërsisë greke; “kjo është mirë edhe për vetë letrarët grekë, është njëlloj peshimi vlerash, tash ata shohin se ku qëndrojnë”.

2.Tek dashnorët ose më saktë kritikët evropianë me një nostalgji të theksuar homerike debati po udhëhiqet nga një eufori referencash antike. Një numër i konsiderueshëm kritikësh, që tubohen rreth disa mediumeve prominente euro-amerikane, të cilët shoqëruan panairin me komente e refleksione pandërprerë, që nga lajmi për pjesëmarrjen greke e deri në ditën e fundit, “harruan” të merren me letërsinë e sotme greke, ose iu qasën asaj vetëm në formë sipërfaqësore sa për të justifikuar paraqitjen, duke u zhytur sërish në stërinterpretimin e Mitologjisë Homerike, rëndësinë e antikës së lavdishme greke për majat e kulturës së sotme perëndimore e të ngjashme.
Në anën tjetër po aq e zjarrshme është edhe kritika që “ka alergji ndaj lavdisë greke”. Janë kritikët që zanafillat e lindjes së kreativitetit shpirtëror e mendor human nuk i shohin patjetër vetëm në epokën e Homerit, Eskilit, Euripidit, Sofokliut, por edhe në botën paraantike, orientale, duke u kapur për dokumenteve të para, shenjave të para të interesit human për artin. Ca ashpërsojnë polemikën e tyre duke ftuar në ndihmë faktet në lidhje me plagjiaturën që grekët kanë bërë në Antikë duke vjedhur mitet dhe legjendat e kulturave të përmbysura e të djegura nga vetë ata. Fakte kokëforta që injorohen nga “kori i elozhistëve, për të cilët bota nis dhe mbaron me Homerin”, siç shprehet një kritik amerikan.
Ndërsa, të rrallë janë ata që me një dozë të matur përfolën kontributin grek në zhvillimin e intelektit human – i cili assesi nuk duhet përjashtuar – dhe me një përqendrim profesional, kritik e shkencor përpiqen të përballojnë euforinë që shkakton Greqia me emrin e saj të lavdishëm historik, duke u përpjekur të japin një vlerësim korrekt në lidhje me letërsinë e sotme greke ose mbi letërsinë e re greke – nëse bazohemi në pretendimin grek!
Pa mohuar argumentacionin e që të tri fronteve të kritikës rreth rolit grek në zhvillimin human, pa u bërë varrës i njërës apo tjetrës teori si dhe pa hulumtuar rrethanat dhe origjinën e vërtetë të një lulëzimi të tillë intelektual grekët janë krijuesit e “Poetikës”, filozofisë, dhe shumë drejtimeve tjera të shkencave humane. Duke filluar që nga parasokratikët e deri në shkollat e fundit platonike nëpër trojet evropiane përulemi përballë faktit rreth kontributit të një populli në përhapjen e filozofisë për mendimin dhe shpirtin e lirë, i cili më vonë do të inspirojë të gjitha etapat e zhvillimit të mendjes humane nëpër shekuj.

3.Ekziston një vakum gati dymijë vjeçar në mes të letërsisë antike greke dhe rishfaqjes së saj në shekullin XIX. Letërsia e re greke, konkretisht, dokumentet e para postantike letrare - duke përjashtuar veprat e Andreas Kalvos Ioannidis, të shkruara në frëngjisht – datojnë me shkrimet e Dionysios Solomos, sidomos me veprën e tij “Kretasi” ku bëhet fjalë për ikjen e një ushtari grek nga thonjtë e soldnerëve të Ali Pashës. Poeti dhe rrëfyesi historik Solomos përpiqet që të shfrytëzojë “trashëgiminë” e poetëve të lashtë grekë, mirëpo i ndikuar tejmase nga letërsia e filozofia anglo - saksonike, gjermanë e në veçanti nga Gëte, Kant dhe Hegel nuk ia del të dëshmojë për një stil tradicional grek që do të lidhej me klasikët e antikës.
Megjithatë Solomo është sinonimi i kthimit të letërsisë greke si dhe udhërrëfyesi i romantizmit grek, i cili, ashtu si tek popujt tjerë bëhet epoka e një shpërthimi shpirtëror. Me krijimin e shtetit të ri grek (1830), të frymëzuar nga Solomos (duke ndjekur stilin dhe formën e tij të krijimit) në skenë paraqitet një gardë krijuesish (Papadiamantis, Xanthopoulos, Martelaos, Danelakis, Gouzelis etj.), të cilët me të drejtë konsiderohen si prestarët e parë të Letërsisë Kombëtare greke. Një letërsi me barrën e pretendimit në shpinë për të konsistuar me historinë e Odiseut, pra për të arritur statusin e trashëgimisë së Homerit në letërsi. Pa sukses.

Palamas dhe KavafisEdhepse Kostis Palamas me veprën e tij “Këngët e atdheut tim” bëri një jehonë të efektshme jo vetëm në Greqi nga pjesa dërrmuese e teoricienëve që merren me Letërsinë e Re greke nuk e konsiderojnë atë si krijuesin e lirikës moderne greke, por Konstatin Kavafisin e lindur katër vjet pas tij. Me plotë të drejtë. Palamas nuk arrin të çajë rrethin e krijuar stilistik, gjuhësor e përmbajtjesor të romantikut Solomos.
Ndërsa Konstantinos Kavafis (1863-1933) në poezinë e tij arrin në mënyrë mjeshtërore, me një finesë origjinale; t’i përshtatet ndërtimit modern të poezisë në aspektin stilistik; të shfrytëzojë (deri sot asnjë krijues grek nuk ik dot këtij segmenti) Mitologjinë greke aq të preferueshme nga mendësia evropiane me një perfiditet të lehtë; duke i dhënë letërsisë greke një ngjyrë krejt tjetër nga ajo antike, pra një pamje reale, domethënë një imazh bizantin e ortodoks. Kjo nuk do të thotë me çdo kusht që Kavafis nuk ka rënë (dhe atë në fillim e në fund të jetës së tij bindshëm) në grackë të lirikës historike e romantike, sidomos në përmbledhjen “Gota e ngjyrosur” vërehet një kurs labil në këtë kontekst, mirëpo ato poezi nuk i dhanë atij famën e një poeti të përmasave universale, por vjershat mbi dashurinë, vjershat homoerotike që hapën një horizont të ri në lirikën greke dhe i thanë fund sundimit të vetëm e absolut të tragjikes, dramatikes mbi jetën e një letërsie në krizë identiteti. Vizioni për t’iu afruar të së Bukurës pa i vënë asaj parakushte dramatike shpëtuan jo vetëm Kavafisin, por edhe mbarë letërsinë që s’kapërcente dot kufijtë e një epoke mijëra vjet të perënduar e që s’imitohej dot.

Ritsos dhe Odysseas ElytisJani Ritsos (1909 – 1990), njëri nga poetët, të cilit, për dallim nga Kavafis, nuk mund t’i mëveshët asnjë grimë historiciteti, keqpërdorim të namit antik grek për të depërtuar në botën e letërsisë u bë viktimë e ideologjisë së tij. Ritsos në jetën politike, krahas asaj letrare, ishte një militant i majtë që në njërin blok ngrihej në kulm e në anën tjetër mallkohej si diletant. Një “diletant” letrar, poet e prozator, artit të të cilit nuk i ndalej dot fuqia ndikimit në gjeneratat e reja, segment që vërehet dukshëm tek krijuesit e rinj. Kundërshtarët e tij – në skenën letrare greke – nuk e mohojnë dot faktin se nga poetët e pasluftës Ritsos mbetet më i lexuari. Ritsos dallohet kryesisht për nga rebelizmi për një çlirim politik dhe të një krijimi, një gjuhe krejt apolitike. Paradoks që në krijimtarinë e Ritsos e humb domethënien themelore të kuptimit.
Odysseas Elytis (1911-1996) është bartësi i vetëm i çmimit prestigjioz Nobel për letërsi (1979). Elegjisti Elytis me veprën e tij “Oxópetra – në perëndim të pikëllimit”, poetikë që konsiderohet si “dialogu mistik me vdekjen”, është letrari i parë grek (deri më tani edhe i fundit) që u njoh se i takon gjenit homerik, përkundër përdorimit të terminologjisë mitologjike greke – tashmë të banalizuar – në një masë të tepruar, ai dialogun e vetë e bën me kohën e tashme, ose më mirë thënë ai bashkëbisedimin e bën (me plotë dashuri) me vdekjen e pakohë.

Letërsia e sotme grekeElytiss, në vitet e nëntëdhjeta, ende para vdekjes së tij nuk është më prezent në skenën letrare greke. Jo vetëm fizikisht, por edhe si ndikim. Në jetën letrare greke paraqitet faza e katërt (pas epokës së romantizmit, Kavafisit dhe Palamas ose letërsisë së viteve të tridhjeta dhe Ritsos e Elytisit të viteve të shtatëdhjeta), një fazë në kërkim të identitetit dhe që nuk i drejtohet më Homerit për ndihmë, nuk do që të identifikohet me vitet e humbura të Odiseut te Kalypsoja, nuk kërkon shpëtim nga mangësia e fjalorit në mitologjinë greke, por që i përshtatet dhe ec baras me kohën dhe problemet e saja. Thjeshtë një “dorëzim” demonstrativ nga pritja për kthimin e Odieseut në letërsinë greke. Autorë që edhe ishin prezantues të letërsisë së sotme greke, shkrimtarë deri ato ditë të panjohur por me perspektivë.
Jo vetëm në Evropë – në hapësirën gjermanofone, fraknfone, spanjolle, italiane – Shtëpitë Botuese më me renome u futën në një garë për të përkthyer si letërsinë e traditës ashtu edhe më se tridhjetë autorë të sotëm grekë, por edhe grekët vetë nuk qëndruan duarkryq; ata bën antologji të përkthyera në gjuhët e sipërpërmendura dhe qysh para panairit ftuan gazetarët e redaktorët e mediumeve në zë në Athinë për të lidhur kontaktet e duhura me qëllim që “ndërmarrja e prezantimit” të bëhej sa më dinjitoze. Suksesi nuk mungoi. Debati u zhvillua dhe po zhvillohet dhe librat e shkrimtarëve grekë janë në trend.

4.Po për çfarë letërsie bëhet fjalë? Njëri nga kritikët dhe gazetarët më promenintë të kulturës në Greqi, Vangelis Chatsivassilou (Eleftherothypia) shprehet kështu; “Proza e sotme greke është një hartë tepër ekzakte politiko-gjeofizike e rajoneve greke”. Konstatim më të saktë nuk besoj se ka!
Igumenica, Heraklioni, fshati Kri-Kri me dhitë e tij në kodrat e gurta të Kretës, hujet e njerëzve të Peloponezit, hallet e njerëzve nëpër vendet më të thella të Greqisë së sotme dalin në shesh nëpërmjet letërsisë etj. - janë të përshkruar në formën më të përimtësuar që ekziston. Kjo është ajo forma e re e letërsisë greke, që për botën e huaj duke ekzotike e që ka zgjuar një interes të mjaftueshëm, nëse jo artistik, ani atëherë zbavitës. Element që u jep letrarëve grekë mundësinë e depërtimit dhe askush nuk mund të mohojë se nëpërmjet kësaj letërsie “zbavitëse” nuk depërtojnë edhe letrarët e njëmendtë si dramaturgu, romansieri dhe moderatori i ri kretas Petros Tatsopulos (i cili tashmë është i kontraktuar me shtëpi botuese perëndimore e që deri tani nuk e ka pasur asnjë fjalë të përkthyer në gjuhë të huaj) ose autorja e romanit “Gratë e jetës së tyre” Lena Divani që poashtu ka zgjuar një interes të bujshëm.
Kështu Panairi i Frankfurtit, nga grekët u shfrytëzua si shans për të kërcyer muret e izolimit nacional në letërsi e art.
Aksion i menduar djallëzisht bukur!
Xh.A

POSTED BY FLOART-PRESS:19.06.2006

Klasikët e romanit postmodern

Valerio M. Manfredi, Umberto Eco dhe Alessandro Baricco. Tre autorë me tre histori, tre romane që sjellin imazhin e tre epokave dhe kulturave të ndryshme dhe që vetëm dy gjëra i kanë të përbashkëta: atdheun e tyre, Italinë dhe famën e arrirë ndërkombëtarisht.

Olimpia përpiqet t’i ikë kafshimit të një gjarpëri, i cili vibrueshëm sillet rreth shtratit të saj. Britma e saj për ndihmë çan murret memece të ëndrrës dhe tërbon pallatin. Filipi s’gjendet askund. Artemisia vrapon me pelena në duar për të sokulluar foshnjën. Lind Aleksandri, i biri i Filipit.
Nga koha aleksandrine në vitin 1154. Baudolino nga Aleksandria e Piemontit vjedh një tabak letre dhe një pergament nga kancelaria e peshkopit Otto – një ndërmarrje që mund t’i kushtojë me kokë - për të shkruar “Chronica” e tij mbi vrasjen misterioze të perandorit Fridrih Barbarosa.

Më se shtatë shekuj më vonë, në anijen luksoze oqeanike “Virginian” në një skaj të korridoreve të saja marinarët e gjejnë një fëmijë për të cilin mendojnë se është një qenie, si në legjenda, që ka udhëtuar nga një epokë tjetër në vitin 1900, prandaj edhe e pagëzojnë me emrin Novecento, pra me vitin e gjetjes së tij.
Aleksandri, Baudolino dhe Novecento. Valerio Massimo Manfredi, Umberto Eco dhe Alessandro Baricco. Tre autorë italianë që tre viteve të fundit nuk zbresin nga maja e listës së romaneve bestselerë. Të tre në të njejtën kohë dhe me të njejtin intensitet, gjë që le përshtypjen sikur një depërtim i tillë të jetë i programuar dhe atë për t’i kthyer Italisë famën dhe primatin dantesk në gjyrin e kulturës evropiane. Një spekulim – i përdorur nga ca kritikë anglezë e gjermanë - i kapur madje nga përtej zonës së qiellit.

Valerio Massimo Manfredi
Ai u bë vetëm tridhjet e tre vjeçar dhe me famë të amshueshme: Aleksandri i Madh. Menjëherë pas vrasjes së të jatit të tij Filipit, në mëshon njëzetvjeçare princi i bukur, karizmatik dhe tepër i zgjuar merr fronin, detyron grekët të shuajnë kryengritjet për shpartallim të perandorisë së Maqedonisë dhe nis ekspeditat për “pushtimin” e botës.
Trilogjia e Manfredit mbi Lekën e Madh (siç quhet shqip) “Aléxandros – Il Figlio Del Sogno” (“Aleksandri – i biri i ëndrrës” përkth. kalk) edhe pse është pasaardhës i një tradite të pasur sa i përket “romanit aleksandrin” sjell me vete detaje të reja në lidhje me jetën e perandorit legjendë të ngritur deri në shkallën e perëndisë: Që nga stacionet e para si fëmijë në mesin e katër shokëve të tij të ngushtë; dashuria dhe orgjitë e para; mësimet tek Aristoteli; roli i ndërmjetësuesit ndërmjet Olimpisë dhe Filipit; tërbimi pas lindjes së gjysëmvëllaut të tij nga Euridike e deri tek marrja e pushtetit autori mbrrinë të rrëfej historinë e mbretit të Azisë dhe sunduesin e gjithë botës me një gjuhë të pangarkuar shkencore, siç mund të pritej nga një arkeolog i njohur si Valerio M. Manfredi (1943 – Emilia Romagna), që ligjëron univerziteteve të Romës, Parisit e Birminghamit.
Në krahasim me Eco, i cili me sukses përvetëson gjithçka nga epoka për të cilën shkruan, Manfredi për ta bërë më të “kuptueshme materien” përdor një gjuhë duke iu përshtatur standardeve moderne të saj (si lochos në batalion ose strategos në gjeneral e të ngjajshme). Shihet qartë se vepra e Manfredit është një mozaik i kombinuar dhe rafinuar mirë i fragmenteve të lëna nga Plutarku, Diodori, Rufuzi, Pliniusi, Arstitoteli etj. për të ardhur deri tek një rrëfim i unjësuar, respektivisht duke u ikur kontradiktave që rezultojnë nga versionet e shumta të sagave mbi Aleksandrin. Romani është botuar disa herë në gjuhët kryesore të Evropës perëndimore dhe vazhdon të shitet me një intenzitet të madh.

Umberto Eco
Fshatari Baudolino nga Alesandria e Piemontit, ku më vonë do të lindë njëfarë Umberto Eco, i mbushur përplotë ide dhe kreativitet na sjell panoramën historike të një epoke e kulture me një shkathtësi gjeniale rrëfimi: se si në moshën trembëdhjetvjeçare adoptohet nga perandori Friedrih Barbarosa dhe bashkë me të merr pjesë në pagëzimin e tij si perandor në Romë për të udhëtuar pastaj në Vendin e Shejntë bashkë me kryqëzatat. Gjithë ato që i shkruan Baudolino në kronikën e tij i ka përjetuar. Mirëpo thelbi i rrëfimit të tij ka të bëjë me vrasjen misterioze të “prindit” të tij Barbarosa. Vrasjen e tij në një kështjellë të bukur mesjetare përderisa ai ka qenë duke fjetur. Një ndërmarrje tepër e rrezikshme në kohën kur edhe letra për të shkruar ka qenë e ndaluar.
Profesori i Semiotikës në Univerzitetin e Bolonjës Umberto Eco (1932) famën e tij në plan universal e arriti me romanin “Emri i trëndafilit” (1980). Që nga ajo kohë atij i përcillen të gjitha shkrimet dhe sidomos studimet si “Kërkime për një gjuhë të përkryer” etj. në shumicën e gjuhëve evropiane. Madje edhe artikuj gazetash si ato në “Katër shkrime morale” i mblidhen dhe i botohen në edicion të veçantë nga shtëpitë më prestigjioze evropiane. Eco, tashmë është bërë njëri nga intelektualët elitor në kontekst me strategjinë dhe ngritjen e mendimit për një kulture të përbashkët kontinentale. Gjatë eksurzionit nëpër botën shkencore për të zbuluar pikat e përbashkimit të çdo identiteti nacional në Evropë në një kulturë të vetme, shumëkush e festoi apo mallkoi ndarjen e tij nga letërsia, nga proza. Njëzet vjet më vonë, pas botimit të “Emri i trëndafilit”, Eco doli me romanin e tij voluminoz “Baudolino”. Roman, i cili jo vetëm për shkak të famës së Ecos qe dy vjet mban të pushtuara vitrinat kryesore të librit nëpër Evropë, por më shumë për shkak të stampimit edhe njëherë më shumë të vlerave të këtij rrëfyesi gjigant.
Edhe në këtë roman, si në atë të parin, Eco ndjek traditën e Sir Walter Scott (Waverly) dhe Alexander Dumas (Grafi nga Monte Kristo). Ose; ai i mbetet besnik romanit historik që në vete vazhdimisht jo vetëm se paraqitet si një dokument i detajuar mbi kulturën e epokës në të cilën zhvillohet ngjarja por është edhe një kombinim i shumë tipeve të prozës në një: “Baudolino” në të njejtën kohë është roman mbi një personazh real historik dhe roman që duket sikur është shkruar nga ndonjë Sherlock Holmes i mesjetës.
Autori futet aq thellë në ngjarjet e asaj kohe sa që djegia e Konstantinopojës, masakrat e zhvilluara nga kryqëzata e katërt e deri tek përpjekjet e Baudolinës për të denoncuar vrasësin e perandorit dalin si në një film, me fotografi fare të gjalla.
As kësaj here Eco nuk le anash pa involvuar teoritë e tij mbi kulturën evropiane, problemet e gjuhës dhe çështje të tjera që i japin prozës herë herë edhe karakterin e një eseu shkencor.

Alessandro Baricco
Më kot kërkojnë marinarët prindët e foshnjës së gjetur në bordin e anijes “Virginian”. Askush nuk bë zë. Asnjërit prej tyre nuk ia merr mendja se fëmiu, i pagëzuar me emrin Novencento do të bëhet njëri nga pianistët më në zë të historisë së muzikës dhe se kurrë nuk do të shkel më tokën. Novecento bëhet legjende dhe pagëzohet; “Pianisti oqeanik”. Ai jeton për muzikën e tij dhe me të ai ushtron mrrekulli tek të gjithë që i dëgjojnë të rënat e gishtave të tij në tastaturën e pianos. Novecento bëhet bëhet themelues i Jazz –it.
Alessandro Baricco (1958), shkrimtari italian nga Turini, ku edhe jeton, me këtë roman u bë autor-kult me famë ndërkombëtare. “Legjenda e pianistit”, siç quhet në shumicën e gjuhëve të tjera (ndërsa në origjinal “Novecento”) edhe si film pati një jehonë të jashtëzakonshme. Film, i cili u bë nga bartësi i oskarit Guisseppe Tornatore u konsiderua si njëri nga filmat më poetik të dhjetë viteve të fundit.
Muzikologu dhe filozofi Baricco, i cili punon edhe si moderator telivizioni dhe ka themeluar “shkollën për shkrim kreativ” ( e njohur poashtu edhe jashtë Italisë) edhe me romanet tjera si “Vendi prej qelqi” dhe “Mëndafshi” vazhdon të mbetet si njëri nga autorët më të lexuar. E veçantë tek ky autor është sidomos krijimi i romanit fare të shkurtë: Për shembull versioni gjermanisht i “Novecentos” i ka vetëm tetëdhjetë faqe dhe atë me shkronja të mëdha, një libër që sipas autorit, është bërë me qëllim për t’u vënë në skenë teatrale e që pastaj është riformuluar në formë romani.
Me një rrëfim poetik dhe një fantazi të merrekullueshme Baricco përbashkon muzikën, pasionin dhe miqësinë në një pikë, në atë të harmonisë ndërnjerëzore. Ndërkaq “Novecenton e paatdhe e lartëson në amblemë të epokës sonë” – shkruan një kritik gjerman në zë.

Tre autorë me tre histori, tre romane që sjellin imazhin e tre epokave dhe kulturave të ndryshme dhe që vetëm dy gjëra i kanë të përbashkëta: atdheun e tyre, Italinë dhe famën e arrirë ndërkombëtarisht si nga autorët më të lexuar. Kritikët në relacionin e gjuhëve italishte-gjermanisht- frengjisht -anglisht e spanisht i konsiderojnë si autorët “klasikë” të postmodernës. Me të drejtë!
Xh.Ahmeti

POSTED BY FLOART-PRESS :19.06.2006

Bernard-Henri Levy

Shkrimtari dhe filozofi i njohur francez Bernard-Henri Levy në romanin e tij të fundit «Kush e vrau Daniel Pearl»-in ka bërë rikonstruimin e vrasjes së gazetarit të «Wall Street Journal» në Karaçi. Përveç kësaj ai pretendon të ketë zhvilluar teorinë mbi «dimensionin antikulturor të xhihadizmit».

«Kush e vrau Daniel Pearlin?» («Qui a tué Daniel Pearl» Grasset, Paris 2003) quhet romani hulumtues i filozofit dhe shkrimtarit francez me famë ndërkombëtare Bernard-Henri Levy. Libër, i cili si shumica e veprave pararendëse të këtij autori paralelisht u përkthye dhe botua edhe në shumë gjuhë të tjera perëndimore.
Daniel Pearl, korrespondenti i gazetës «Wall Street Journal» për Azinë Juglindore, ekzekutohet në mënyrë brutale me 23 janar të vitit 2002 nga rrëmbyesit e tij: terroristë të organizatës Al – Qaida! Dhe atë para kamerave. Video që tronditën botën dhe arrin efektin që donin vrasësit: futjen e frikës tek «armiqtë e allahut»! Frikë që nuk funksionoi tek Levy, i cili hiç më vonë se pas një muaji braktis Parisin në drejtim të Pakistanit për të hulumtuar rastin në vendin e ngjarjes (ku qëndron një vit), pothuaj me të njejtin tip vendimi kokëfortë siç kishte vendosur ta bëjë monografinë monumentale për Sartrin («Shekulli i Sartrit», Grasset 2000 Paris): «Do të ecë pas gjurmëve të njeriut që naivisht u zhyt në errësirë, do të ecë nga Islamabadi deri në Karaçi, do t’i bëj hapat e njejtë si ai, do të vëzhgojë si ai, mundësisht do të mendoj dhe ndjejë si ai – deri në fundin e hidhur, deri në çastin e vdekjes». Këtë vendim nuk ia luhat as arrestimi i Omar Sheikh, organizatorit të rrëmbimit të gazetarit amerikan Daniel Pearl, ky i fundit kishte udhëtuar atje për të hulumtuar origjinën e njeriut të pagëzuar nga mesmediat perëndimore si «këpucëbomba» e si duket kishte depërtuar në qarqet e rrezikshme të Al- Qaidës.
Levy mbrrin në Kandahar. Prej këtu nis rikonstruimi i stories. Kandahari ka qenë stacioni i parë e Daniel Pearl prej ku ka nisur lëvizjet e tij hulumtuese. Si e bën Levy këtë?

MUXHAHEDINËT SI «GOLDEN BOYS»
Rrugëve të qyteteve pakistaneze, lagjeve plotë pluhur dhe baltë Levy kërkon njerëzit që kanë pasur kontakte me gazetarin Pearl: policë lokalë, informantë që çdo fjali e lënë përgjysmë duke mbajtur dorën zgjatur, ushtarakë të lartë, agjentë të policisë sekrete, avokatë dhe pjestarë të organizatave të ndryshme islamike. Takimet me ta shndrrohen në skena ekzotike, të frikshme, imazhe të një kohe që me qindra vjet s’lëviz fare.
Bernard- Henri Levy merr një dhomë pikërisht në hotelin ku ka filluar e gjithë tragjedia – hotel i cili në librin «Kush e vrau Daniel Pearl?» del si një qendër e komandosëve të organizatave islame. Ne jemi pranë tij kur ai fillon t’i ndajë me kujdes një nga një fijet e marrimangës: ta shkapërderdh mitin e rrezikshëm të terrorizmit islam. Pikërisht në këtë «çerdhe» autori përpilon teorinë mbi «golden boys» e xhihadit dhe izmës së tij.
Levy është mjeshtër i orientimit në xhungël: maqineria vrasëse e xhihadizmit nuk është vetëm një «bindje totale», përkulshmëri fanatike ndaj besimit, fésë, porse ajo është edhe një industri, një biznes me profite miliardëshe në xhepin e sheikëve dhe shërbimeve të ndryshme sekrete - kështu njëri nga konstatimet e Levyt. Ky paska qenë edhe shkaku i ekzekutimit ritual të Daniel Pearl. Ai ka depërtuar më shumë se sa duhet në aparatin e Al-Qaedës dhe është ballafaquar me ato fakte që s’duhej: bashkëpunimin dhe mbështetjen e Pakistanit zyrtar që gëzojnë organizatat e ndryshme fanatike e terroriste islame.
Pakistani? Njëri nga aleatët besnikë të SHBA-ve në këtë luftë kaotike qenka njëri nga kandidatët më potentë të atij «boshtit të së keqes» që presidenti amerikan nuk e heq nga goja? Ky është apeli qëndror – shikuar nga aspekti politik – që Levy e bën nëpërmjet librit «Kush e vrau Daniel Pearl»?
Levy faktet për këtë i gjen në arkivat e pluhurosura të shërbimit sekret ind.

AUTORI NË KONKURRENCË ME PERSONAZHËT
Rrëfimi sipërfaqësisht rikonstruohet në bazë të dy biografive themelore: në atë të gazetarit «martir» Daniel Pearl – i cili duke kërkuar origjinën dhe bazën e njeriut të mbiquajtur «këpucëbomba» zhytet në strukturat «mafioze» të Al – Qaeda-s dhe vritet para videokamerës – dhe vrasësit të tij Omar Sheikh, të dënuar me vdekje si organizator i vrasjes të të parit. Një terroristi që dikur ka pasur namin e kosmpolitit dhe absolventit brilant të School of Economics të Londrës e i cili pas kthimit në Kashmir dhe udhëtimit për në Bosnjë, Afganistan, Pakistan (dimensioni ndërkombëtar i xhihadizmit) shndrrohet në një njeri brutal, në konto të cilit shkojnë dhjetra vrasje dhe rrëmbime. «Edhe ky armik i perëndimit është shkolluar në perëndim», thotë Levy plot mllef.
Ndërsa biografia themelore që mban litarët në dorë, ngritet vetvetiu mbi dy të parat duke rrëfyer e përplotësuar historinë me hipoteza dhe konstatime të letrarizuara e sidomos duke ecur nëpër kujtimet personale është ajo e vetë autorit Bernard-Henri Levy. Pra përtej të së mirës (Pearl) dhe së keqes (Sheikh) ekziston një zonë që qëndron mbi ta, ajo zonë e Unit suprem të Autorit Levy. Ai rrëfen për veten më me përkushtim, për odisejadat e tij në Pakistan 1971: si perkrahës i flaktë i Z.A. Bhuttos, i cili bënte luftë për të marrë pushtetin. Bangladesh 1973: si luftëtar i një njësie rezistence të një fisi në afërsi të Afganistanit. Bosnjë 1992-93: si judë përkrah muslimanëve të Sarajevës që përpiqen t’i rezistojnë okupimit serb (pikërisht në kohën kur mendohet që edhe Omar Sheikh të ketë qenë atje), pastaj pasojnë Ankara dhe Dubai (1994) e më në fund Israeli (2002).
Në këtë mënyrë shkrimtari, që në vitin 1970 debutoi me librin e tij të suksesshëm «Indes Rouge», nuk i del zot asaj që premton në fillim të librit, pra nuk sjell një rrëfim empatik («do të vëzhgojë si ai... do të mendoj dhe ndjejë si ai...») por një «roman» që duket më shumë autobiografik për nga aspekti letrar e përmbajtësor i tij e që dy biografitë tjera (po të spekulojmë) i përdor si ilustrim për ngritjen e një botëkuptimi filozofik personal mbi «dimensionin gjeografik e filozofik të xhihadizmit». Bota dhe gjithë tragjedia që plasohet në vepër nuk shihet me sytë e Daniel Pearl, por me syzat e Bernard-Henri Levyt.
Pra, përpjekja për të ndërtuar rrëfimin nisur nga duktusi multiperspektivësh kolidon me kryepesonazhin «hijerënde»: vetë autorin!

KRITIKA
Në Amerikë romani nuk u përfill fare. Në botën gjermanofone u kritikua ashpër. Në Francë u ngrit në piedestal. Edhe rreth përcaktimit të zhanrit ka mospajtime: është roman, libër publicistik e gazetaresk apo një pamflet propolitik i ngjajshëm me ato librat e gjermanit Handke?
Libri është një formë e përzier rrëfimi që në Francë ka arritur sukses: një lloj kollazhi letraro-gazetaresk që ndez sidomos në fushën e thrillerëve, romaneve historiko-dokumentarë dhe krimiromaneve. Një lloj «romani» që jashtë Francës ende nuk gjen përkrahës në fushën e shkencave të letërsisë. «Kush e vrau Daniel Pearl» është një kollazh i tillë: përderisa në njërin kapitull flitet me gjuhën e ftohtë të fakteve dhe gazetarisë hulumtuese në tjetrin kapitull del në pah mjeshtëria letrare, artistike e Levyt kur përshkruan, rrëfen, mediton për çështje të komplikuara filozofike si natyra e krimit, gjendja e njeriut rrugës për «në amshim» etj.
Lexuesi me lehtësi ndjek hapat e autorit rrugicave labirinth të Madrassa-s (atij qyteti në qytet ku është e ndaluar hyrja e të huajve), sikur të ishte vetë aty. Çdo detaj, qoftë edhe ai më i parëndësishmi, në gjuhën e Levyt, shndrrohet në një element peisazhi që ngulitet e mbetet në memorien e lexuesit si stampë. Natyra e rrëfimit a la Sherlock Holmes tërheq, intensifikon kurreshtjen e recipientit dhe ia merr atij të drejtën e kalkulimit, baraspeshimit apo formimit të një pikëpamjeje personale mbi definimet që shtron Levy në libër. Autori di si ta «burgos» lexuesin (sidomos atë naiv, të padjallëzuar) brenda murreve të rrëfimit të tij deri në atë masë sa që ky i fundit që në faqet e para e humb aftësinë e dallimit në mes fiksionit dhe realitetit.
Ajo që pakashumë degradon nivelin artsitik të veprës është fjalori i rëndë që Levy kultivon në libër: Bastardët, barbarët, errësira islame, demonët të ngjajshme dhe atë jo vetëm kur bëhet fjalë për terroristët, por ato shpërthejnë në shumë situata e çaste ku s’duhej të ishin.

NË MUNGESË TË PËRGJIGJES FINALE
Levy di t’iu përgjigjet shumë pyetjeve në kontekstin islam-perëndim. Është një analizë e kompletuar letraro-politike me një strukturë dhe apel të qartë në aspekte të shumta morale, kulturore e filozofike. Kuptohet nga prizmi i «kufizuar» i autorit. Mirëpo është e qartë se: «Kush e vrau Daniel Pearl» është një libër që më shumë se çdo kanal tjetër, i mundshëm, të lehtëson udhëtimin në zemrën e organizatës aq të përfolur terroriste Al-Qaeda dhe jo vetëm kaq e mbitëgjitha: ai është një homazh për një gazetar që mizorisht u ekzekutua para kamerave vetëm pse donte të zbulojë një të vërtetë, pikërisht atë të vërtetë që s’duhej ta shpalonte dhe bëri që të merret vendimi për likuidimin e tij - nëse e kuptojmë drejt nëntekstin e Levy-t – dhe atë jo vetëm nga Al-Qaeda. Për këtë arsye, përkundër dënimit me vdekje të Omar Sheikh-ut, Levy edhe më tej pyetet: kush e vrau Daniel Pearl-in?
(Xh.Ahmeti)

POSTED BY FLOART-PRESS:19.09.2006

Nga:Xhemal Ahmeti:Oscar Wilde

Ditari (fiktiv) që tronditi skenën letrare angleze ose shkrimtari që edhe 99 vjet pas vdekjes nuk e le të qetë ndërgjegjen angleze

Për shkrimtarin, frika ndaj vdekjes është shumë më e vogël se sa frika e ndarjes nga bota pa thënë gjithçka që qarkullon në shpirtin e tij të paqetë. Një frikë absurde kur kihet parasyshë se shkrimtari kurrë nuk ndalet së torrturuari shpirtin dhe mendjen e kohëve, madje as pas vdekjes së tij.


Ai ngjallet sërish në trupin e dikujt tjetër për të vazhduar shkrimin e tij të pafundtë për universin e artit. Një dëshmi për këtë teori është “Ditari i Oscar Wilde” që botohet 99 vjet pas vdekjes së tij.

HIOBI I LETËRSISË
Paris 9 gusht 1900. I kërrusur mbi një tavolinë antike që mezi po e mbajnë këmbët, në njërën nga dhomat më të lira të hotelit d’Alasce fillon Oscar Wilde ditarin e tij. “Unë nuk kam të kaluar. Triumfet e mia të dikurshme nuk kanë asnjë rëndësi. Vepra ime është e harruar...Unë jam Salomoni dhe Hiobi, më fatlumi në mesin e të vdekshmive të pafatë”. Njeriu që deri paradokohësh ecte si një dandi nëpër salonet e prominencës londineze dhe mendonte se me veprat e tij do të pushtojë botën, do të ndryshojë kahjen e mendimit mondan dhe do të bëhet ikona e përjetshme e teatrit botëror tashmë është një njeri i thyer, larg atdheut, hiçgjë më shumë se sa një poet i djegur dhe i harruar. Dhe ky njeri nuk është askush tjetër përveçse se autori i “The picture of Dorian Gray” (Piktura e Dorian Greit), i “Tragjedisë florentinase”, i “Vera ose nihilistët”, “Salomé”-së e të ngjajshme. Pra Oscar Wilde i njohur sa për famën e tij si poet, prozator, eseist e dramtaurg aq famoz edhe për jetën e tij të çuditshme dhe jashtë konditave etike të kohës në të cilën jetonte (1864 – 1900).

DITËT E FUNDIT TË JETËS
Në kulmin e famës së tij Wilde dënohet me burg për shkak të homoseksualizmit të tij, respektivisht lidhjes intime me një djalosh me merin Bosie, siç e quan ai në letrën e dërguar nga burgu (H.M.Prison) që mban titullin “De profundis” dhe që kosniderohet si njëra nga esete më të bukura biografike të letërsisë angleze. Që nga ai moment të gjitha teatrot e Londrës heqin nga skena veprat e tij, librarët i fshehin veprat e tij për të mos u kompremetuar para klientëve, ndërkaq kolegët e tij festojnë nëpër salone për eleminimin e dandit, manifestim që më shumë ka demostruar lehtësimin e tyre nga asgjësimi i një konkurrence, së cilës nuk i dilej përpara, se sa diçka tjetër. Dhe vërtet atmosfera e asaj kohe ka qenë e tillë, saqë bashkëkohanikët e tij kanë menduar se Oscar Wilde njëherë e përgjithmonë shporet nga kronikat e të gjitha kohëve. I nënçmuar, përbuzur e i harruar për gjithmonë, i dënuar për të mos shkruar më kurrë ai lëshon Anglinë dhe pas burgut emigron në Paris, drejt në dhomën e hotelit d’ Alasce për të kaluar ditët e fundit të jetës së tij.

RINGJALLJA
99 vjet pas vdekjes së tij botohet ditari “The last Testament of Oscar Wilde”. Riaktualizohet rëndësia dhe roli i gjeniut Wilde në botën e artit letrar e skenik, i cili bashkë me Bernad Shaw (që del si i inspiruari i parë nga Wilde1864-1950) thejnë monotonine e krijimit sipas rregullave të kodit të salloneve angleze, kod, të cilit madje edhe vetë Shekspiri i është përulur padenjësisht (historia e veprës mbi Johanën nga Orleansi). Jo, ditari i Wilde nuk ka qenë dokument i fshehur që 99 vjetë më vonë është zbuluar nga studiusit e tij, ai nuk është as një dokument fatkeq e i drynosur në kacafortat e Scotland Yardit për shkak të thënieve fyese të irlandezit Wild ndaj Anglizë dinjitoze, por vërtet është “shkruar nga Wilde i inkarnuar” që sot në botën letrare mban emrin Peter Acroyd*. Çdokush që njeh veprën e Oscar Wilde, që njeh gjuhën, stilin, ironinë, shpotinë dhe jetën e tij gjatë leximit të ditarit të shkruar nga Acroyd ndeshet me Wilden e ringjallur.
Acroyd duket se e ka shkruar atë që Wilde ka menduar ta thotë para se të vdes: jetën e tij me gjithë ngritjet dhe përplasjet, si shkrimtar me famë dhe si një qenie e pënrdjekur madje edhe rrugëve të Parisit nga kolegët e tij.
Acroyd ia plotëson një dëshirë Wilde-t që e ka shprehur në telegramin e dërguar me 18. tetor 1900, dyzet e dy ditë para se të vdesë; “Qe disa ditë nuk kam shkruar më asgjë. Nuk mundëm më as të flej e as të mendoj. Thuhet që brenda katër ditëve duhet të operohem. E kam një abces në vesh, i cili është tepër i rrezikshëm për trurin tim. Për këtë e kam njoftuar Robbie nëpërmjet një telegrami. Jam shumë i frikësuar. Dua të jetoj. Kam ende shumë për të thënë. Maurice do të ma sjell supër, shpresoj që mos ta ketë zier vetë...”
Wilde ka pasur frikë të vdes sepse ka pasur ende të thotë diçka, atë që Acroyd e thotë në veprën “Testamenti i fundit i Oscar Wilde” në emër të tij. Me sukses!
*Shënime biografike
Peter Acroyd është i lindur më 1949 në Londër. Ka studiuar Shkencat e Letërsisë në Cambridge dhe Yale dhe ka qenë për shumë vite redaktor i revistës angleze “Spectator” dhe kritik letrar i gazetës “Times”. Për biografitë dhe dhe romanet e tij Acroyd është shpërblyer shumë herë me çmime të rëndësishme, ndër to ai ka marë edhe çmimin e njohur për letërsi “Somerset Maugham Award” për veprën “Testamenti i fundit i Oscar Wilde”

(Xhemal Ahmeti,Zvicër)

POSTED BY FLOART-PRESS:19.09.2006

Shkrime nga publicisti Xh.Ahmeti

FLOART,E MARTË, SHTATOR 19, 2006

Xhemail Ahmeti,Zvicër

Klasikët e romanit postmodern

Valerio M. Manfredi, Umberto Eco dhe Alessandro Baricco. Tre autorë me tre histori, tre romane që sjellin imazhin e tre epokave dhe kulturave të ndryshme dhe që vetëm dy gjëra i kanë të përbashkëta: atdheun e tyre, Italinë dhe famën e arrirë ndërkombëtarisht.

Olimpia përpiqet t’i ikë kafshimit të një gjarpëri, i cili vibrueshëm sillet rreth shtratit të saj. Britma e saj për ndihmë çan murret memece të ëndrrës dhe tërbon pallatin. Filipi s’gjendet askund. Artemisia vrapon me pelena në duar për të sokulluar foshnjën. Lind Aleksandri, i biri i Filipit.
Nga koha aleksandrine në vitin 1154. Baudolino nga Aleksandria e Piemontit vjedh një tabak letre dhe një pergament nga kancelaria e peshkopit Otto – një ndërmarrje që mund t’i kushtojë me kokë - për të shkruar “Chronica” e tij mbi vrasjen misterioze të perandorit Fridrih Barbarosa.
Më se shtatë shekuj më vonë, në anijen luksoze oqeanike “Virginian” në një skaj të korridoreve të saja marinarët e gjejnë një fëmijë për të cilin mendojnë se është një qenie, si në legjenda, që ka udhëtuar nga një epokë tjetër në vitin 1900, prandaj edhe e pagëzojnë me emrin Novecento, pra me vitin e gjetjes së tij.
Aleksandri, Baudolino dhe Novecento. Valerio Massimo Manfredi, Umberto Eco dhe Alessandro Baricco. Tre autorë italianë që tre viteve të fundit nuk zbresin nga maja e listës së romaneve bestselerë. Të tre në të njejtën kohë dhe me të njejtin intensitet, gjë që le përshtypjen sikur një depërtim i tillë të jetë i programuar dhe atë për t’i kthyer Italisë famën dhe primatin dantesk në gjyrin e kulturës evropiane. Një spekulim – i përdorur nga ca kritikë anglezë e gjermanë - i kapur madje nga përtej zonës së qiellit.

Valerio Massimo Manfredi
Ai u bë vetëm tridhjet e tre vjeçar dhe me famë të amshueshme: Aleksandri i Madh. Menjëherë pas vrasjes së të jatit të tij Filipit, në mëshon njëzetvjeçare princi i bukur, karizmatik dhe tepër i zgjuar merr fronin, detyron grekët të shuajnë kryengritjet për shpartallim të perandorisë së Maqedonisë dhe nis ekspeditat për “pushtimin” e botës.
Trilogjia e Manfredit mbi Lekën e Madh (siç quhet shqip) “Aléxandros – Il Figlio Del Sogno” (“Aleksandri – i biri i ëndrrës” përkth. kalk) edhe pse është pasaardhës i një tradite të pasur sa i përket “romanit aleksandrin” sjell me vete detaje të reja në lidhje me jetën e perandorit legjendë të ngritur deri në shkallën e perëndisë: Që nga stacionet e para si fëmijë në mesin e katër shokëve të tij të ngushtë; dashuria dhe orgjitë e para; mësimet tek Aristoteli; roli i ndërmjetësuesit ndërmjet Olimpisë dhe Filipit; tërbimi pas lindjes së gjysëmvëllaut të tij nga Euridike e deri tek marrja e pushtetit autori mbrrinë të rrëfej historinë e mbretit të Azisë dhe sunduesin e gjithë botës me një gjuhë të pangarkuar shkencore, siç mund të pritej nga një arkeolog i njohur si Valerio M. Manfredi (1943 – Emilia Romagna), që ligjëron univerziteteve të Romës, Parisit e Birminghamit.
Në krahasim me Eco, i cili me sukses përvetëson gjithçka nga epoka për të cilën shkruan, Manfredi për ta bërë më të “kuptueshme materien” përdor një gjuhë duke iu përshtatur standardeve moderne të saj (si lochos në batalion ose strategos në gjeneral e të ngjajshme). Shihet qartë se vepra e Manfredit është një mozaik i kombinuar dhe rafinuar mirë i fragmenteve të lëna nga Plutarku, Diodori, Rufuzi, Pliniusi, Arstitoteli etj. për të ardhur deri tek një rrëfim i unjësuar, respektivisht duke u ikur kontradiktave që rezultojnë nga versionet e shumta të sagave mbi Aleksandrin. Romani është botuar disa herë në gjuhët kryesore të Evropës perëndimore dhe vazhdon të shitet me një intenzitet të madh.

Umberto Eco
Fshatari Baudolino nga Alesandria e Piemontit, ku më vonë do të lindë njëfarë Umberto Eco, i mbushur përplotë ide dhe kreativitet na sjell panoramën historike të një epoke e kulture me një shkathtësi gjeniale rrëfimi: se si në moshën trembëdhjetvjeçare adoptohet nga perandori Friedrih Barbarosa dhe bashkë me të merr pjesë në pagëzimin e tij si perandor në Romë për të udhëtuar pastaj në Vendin e Shejntë bashkë me kryqëzatat. Gjithë ato që i shkruan Baudolino në kronikën e tij i ka përjetuar. Mirëpo thelbi i rrëfimit të tij ka të bëjë me vrasjen misterioze të “prindit” të tij Barbarosa. Vrasjen e tij në një kështjellë të bukur mesjetare përderisa ai ka qenë duke fjetur. Një ndërmarrje tepër e rrezikshme në kohën kur edhe letra për të shkruar ka qenë e ndaluar.
Profesori i Semiotikës në Univerzitetin e Bolonjës Umberto Eco (1932) famën e tij në plan universal e arriti me romanin “Emri i trëndafilit” (1980). Që nga ajo kohë atij i përcillen të gjitha shkrimet dhe sidomos studimet si “Kërkime për një gjuhë të përkryer” etj. në shumicën e gjuhëve evropiane. Madje edhe artikuj gazetash si ato në “Katër shkrime morale” i mblidhen dhe i botohen në edicion të veçantë nga shtëpitë më prestigjioze evropiane. Eco, tashmë është bërë njëri nga intelektualët elitor në kontekst me strategjinë dhe ngritjen e mendimit për një kulture të përbashkët kontinentale. Gjatë eksurzionit nëpër botën shkencore për të zbuluar pikat e përbashkimit të çdo identiteti nacional në Evropë në një kulturë të vetme, shumëkush e festoi apo mallkoi ndarjen e tij nga letërsia, nga proza. Njëzet vjet më vonë, pas botimit të “Emri i trëndafilit”, Eco doli me romanin e tij voluminoz “Baudolino”. Roman, i cili jo vetëm për shkak të famës së Ecos qe dy vjet mban të pushtuara vitrinat kryesore të librit nëpër Evropë, por më shumë për shkak të stampimit edhe njëherë më shumë të vlerave të këtij rrëfyesi gjigant.
Edhe në këtë roman, si në atë të parin, Eco ndjek traditën e Sir Walter Scott (Waverly) dhe Alexander Dumas (Grafi nga Monte Kristo). Ose; ai i mbetet besnik romanit historik që në vete vazhdimisht jo vetëm se paraqitet si një dokument i detajuar mbi kulturën e epokës në të cilën zhvillohet ngjarja por është edhe një kombinim i shumë tipeve të prozës në një: “Baudolino” në të njejtën kohë është roman mbi një personazh real historik dhe roman që duket sikur është shkruar nga ndonjë Sherlock Holmes i mesjetës.
Autori futet aq thellë në ngjarjet e asaj kohe sa që djegia e Konstantinopojës, masakrat e zhvilluara nga kryqëzata e katërt e deri tek përpjekjet e Baudolinës për të denoncuar vrasësin e perandorit dalin si në një film, me fotografi fare të gjalla.
As kësaj here Eco nuk le anash pa involvuar teoritë e tij mbi kulturën evropiane, problemet e gjuhës dhe çështje të tjera që i japin prozës herë herë edhe karakterin e një eseu shkencor.

Alessandro Baricco
Më kot kërkojnë marinarët prindët e foshnjës së gjetur në bordin e anijes “Virginian”. Askush nuk bë zë. Asnjërit prej tyre nuk ia merr mendja se fëmiu, i pagëzuar me emrin Novencento do të bëhet njëri nga pianistët më në zë të historisë së muzikës dhe se kurrë nuk do të shkel më tokën. Novecento bëhet legjende dhe pagëzohet; “Pianisti oqeanik”. Ai jeton për muzikën e tij dhe me të ai ushtron mrrekulli tek të gjithë që i dëgjojnë të rënat e gishtave të tij në tastaturën e pianos. Novecento bëhet bëhet themelues i Jazz –it.
Alessandro Baricco (1958), shkrimtari italian nga Turini, ku edhe jeton, me këtë roman u bë autor-kult me famë ndërkombëtare. “Legjenda e pianistit”, siç quhet në shumicën e gjuhëve të tjera (ndërsa në origjinal “Novecento”) edhe si film pati një jehonë të jashtëzakonshme. Film, i cili u bë nga bartësi i oskarit Guisseppe Tornatore u konsiderua si njëri nga filmat më poetik të dhjetë viteve të fundit.
Muzikologu dhe filozofi Baricco, i cili punon edhe si moderator telivizioni dhe ka themeluar “shkollën për shkrim kreativ” ( e njohur poashtu edhe jashtë Italisë) edhe me romanet tjera si “Vendi prej qelqi” dhe “Mëndafshi” vazhdon të mbetet si njëri nga autorët më të lexuar. E veçantë tek ky autor është sidomos krijimi i romanit fare të shkurtë: Për shembull versioni gjermanisht i “Novecentos” i ka vetëm tetëdhjetë faqe dhe atë me shkronja të mëdha, një libër që sipas autorit, është bërë me qëllim për t’u vënë në skenë teatrale e që pastaj është riformuluar në formë romani.
Me një rrëfim poetik dhe një fantazi të merrekullueshme Baricco përbashkon muzikën, pasionin dhe miqësinë në një pikë, në atë të harmonisë ndërnjerëzore. Ndërkaq “Novecenton e paatdhe e lartëson në amblemë të epokës sonë” – shkruan një kritik gjerman në zë.

Tre autorë me tre histori, tre romane që sjellin imazhin e tre epokave dhe kulturave të ndryshme dhe që vetëm dy gjëra i kanë të përbashkëta: atdheun e tyre, Italinë dhe famën e arrirë ndërkombëtarisht si nga autorët më të lexuar. Kritikët në relacionin e gjuhëve italishte-gjermanisht- frengjisht -anglisht e spanisht i konsiderojnë si autorët “klasikë” të postmodernës. Me të drejtë!
Xh.Ahmeti

Umberto Eco

Umberto Eco me romanin «Flaka misterioze e mbretëreshës Loana» ka bërë autobiografinë e ilistruar të postdmodernës evropiane. A mund ta finalizonte dikush tjetër një projekt të tillë më mirë se i urti gjenial nga Piemonti?
Mbreti i citateve, detektivi i epokave dhe kirurgu i shenjave e gjuhës Umberto Eco në romanin e tij më të ri «Flaka misterioze e mbretëreshës Loana» nuk na merr me vete për të zbuluar ndonjë murg vrasës brenda murreve të kishave mesjetare e as nuk na detyron të deshifrojmë pergamenët e pluhurosur bashkë me Baudolinon për të identifikuar vrasësin e perandorit Friedrih Barbarosa, kësaj rradhe ai na fton t’i bëjmë një eskurzion gjeografisë së Unit të tij. Atij Uni nëpërmjet të cilit mund të mësojmë jo vetëm intimitete biografike të autorit, por edhe të të ashtuqujaturës postmodernë vetë. Nëse si lexues kemi dilema me atë se çka në roman është reale e çka joreale, atëherë mund të shërbehemi me ilustrimet që shoqërojnë tekstin – kështu oferta e autorit.
Tashmë siç është bërë zakon, nuk shkoi as një muaj pas botimit të origjinalit në italishte «La misteriosa fiamma della regina Loana», romani u botua edhe në shumicën e gjuhëve të tjera perëndimore. Falë kolonisë jo të vogël të lexuesve të Ecos, në çdo vend, kulturë e gjuhë botuesit janë të sigurtë se firma e këtij autori është profitabile dhe nuk çajnë kokën më gjithaq me shushuritjet e lektorëve dhe kritikës. Përderisa kritika karshi romaneve të tij si «Emri i trëndafilit», «Baudolino» etj, ishte e ndarë në dy pole agresive (njëra palë asgjësuese e tjetra të bën të vjellësh nga përulja e tepruar para këpucëve të lustruara të shkrimtarit italian) kësaj here vërehet një ballafaqim më syçelë, më i argumetuar dhe më i angazhuar në deshifrimin e botës së komplikuar të autorit bestseler.
Në romanin e parafundit (dhe të tjerët) ishin të rralla skenat dhe imazhet nëpërmjet të cilave mund të hyjnim në sferën intime të krijuesit, botën e tij, madje edhe kur mendonim të kemi triumfuar e kemi dekoduar ngjashmërinë e tipareve të Baudolinës me Econ pas pakë duhej të dorrëzoheshim para maskimit mjeshtëror që pasonte në skenën e rradhës. Për këtë romani i fundit «Flaka misterioze...» është një roman tepër i rëndësishëm për ekspertët, paraprakisht të fenomenit Umberto Eco e pastaj edhe të temave tjera që vepra sjell me vete.

Xh.Ahmeti:BODONI, ECO DHE NE
Storia: Antikuari milanez Giambattista Bodoni zgjohet nga koma. Ai nuk i njeh njerëzit që i qëndrojnë pranë shtratit. As gruan e tij të bukur Paola. Libri fillon me pyetjen: si e keni emrin? Pacienti nuk e di atë. Shtrrngon ballin dhe provon emra nga më të ndryshmit. Ia qëllova? Jo. Ai vërtet e ka humbur kujtesën. Ai nuk di se ku ka lindur, prej nga vjen dhe kush është. Yambo, e thërret gruaja që i qëndron pranë dhe ia shtrrngon dorën. Kot. Zotëri Bodoni, i cili pas një infarkti më 25 prill 1991 ka rënë në koma, është shndrruar në një qenie pa identitet. Më vonë bëhet e qartë se Yambo nuk ka humbur tërë kujtesën, por vetëm atë të personit të vetë (fenomen ekzistent në medicinë, për të cilin Eco si duket i ka konsultuar mirë neurologët), sepse ai me saktësi e di kush është Pitagora, Shën Augustini, Abrahami, ai e di shumë për Aleksandrin e Madh, por jo për nipin e tij Alessandro. Giambattista Bodoni nuk njeh vetëm antikuitetet dhe librat me të cilat është marrë si tregtar, por edhe historinë tyre, një personazh më i ditur se sa të gjitha enciklopeditë e Bertelsmannit, Brockhausit dhe Larousse–s bashkë.
Bodoni nuk pranon që jetën e tij t’ia rrëfejnë të tjerët. Rast i shkëlqyeshëm për Econ, i cili merr atë dhe ne për dore dhe – këtu nis ai investigimi i fashëm i Umbertos- dhe nisemi për të kërkuar gjurmët e identitetit të humbur të kryepersonazhit. Stacioni i parë: fshati Solara, në rrafshnaltën e Po-së, në Piemont, atje ku ka lindur Yambo. Në tavanin e shtëpisë së pararendësve të tij shfaqen shenjat e para të rinjohjes, të kthimit të kujtesës. Peisazhet e natyrës i njeh, por nuk e di prej ku (!). Mjegulla ende është shumë e dendur sa për të parë qartshëm. Duke bastisur kutitë dhe librat e gjen një leksikon të vitit 1905, pastaj një radio që s’funksionon, mirëpo që atij ia ngjall iluzionin sikur të dëgjoj muzikë klasike, operë, Chopin-in natyrisht dhe shumë këngë popullore të asaj epoke. I ngul sytë në inicialet RL të shënuara mbi rregullatorin e kanaleve të radios dhe bën «aha», «Radio London», pra. Gjyshi i tij paska dëgjuar radion e armikut me qëllim që informacionet pastaj t’i krahasojë me ato të regjimit për të zbuluar të vërtetën (vlerësimi dhe krahasimi i tekstit). Dikur lodhet Bodoni me Homerin, Manzonin dhe Flaubertin, madje edhe një botim origjinal të Sheksipirit që mban datën e vitit 1623 dhe i përveshet literaturës me nivel «më të ulët» si ajo e Emilio Salgarit (Karl May italian). Pikërisht me fletoret komike, në reklamat e atëhershme si Micky dhe Donald, Vespa, Esspresso, me figurat si Mussolini, Hitleri partizanët, fashistët dhe komunistët nis rikonstruimi i historisë. Pllakatet dhe sojet e kutive të cigareve Eco i boton krahas rrëfimit,.
Kur Bodoni hyjnë në fazën e pubërtetit shfaqet figura e dashnores së tij të paharueshme Lilës – po si ajo Luara e Petrarkës dhe Beatriçja e Dantes – e cila tragjikisht shpejt vdes në Brazil larg syve të kryepersonazhit. E kështu me rradhë pastaj Yambo duke hulmtuar vetveten na rrëfen historinë kulturore të epokës duke filluar nga vitet e para të vitit 1900 e deri kur ai bie në koma më 1991, në vitin e bomardimeve të Bagdadit nga amerikanët.

XH.Ahmeti:ANALIZË E IDENTITETIT KONTINENTAL
Rrëfimi për antikuarin që humbjen e kujtesës e shfrytëzon për të gjetur një identitet të ri është vetë biografia e Umberto Ecos. Dhe më shumë: si në asnjë vepër tjetër më parë – qoftë ajo shkencore apo artistike – profesori dhe intelektuali i famshëm italian përpiqet që ta njoftojë kohën me rëndësinë e prezencës së tij në kulturën postmoderne. Giambattista Bodoni lind një vit para Umberto Eco, ku tjetër veçse atje prej nga vjen autori, si fëmijë i ka po të njejtat lodra, në rini edhe ky ka simpati për fashistët e pastaj bëhet antifashist dhe gazetar e më vonë intelektual i pakrahasueshëm dhe enciklopedi e gjallë. Yambo na shpalon dialogjet që e kanë shpëtuar nga religjioni, na reciton poezi dhe anekdota që Eco i ka botuar më herët në përmbledhje eseshë.
Jashtë asaj personales, biografikes e pse mos të themi edhe narcisoides, Umberto Eco përnjëmendt ka bërë autobiografinë e ilistruar të postdmodernës në formë romani. Mbitëgjitha romani është analizë e kërkimit të identitetit që ka dhe po zhvillon kultura kontinentale. E kush mund ta bëntë një projekt të tillë më mirë se i urti gjenial nga Piemonti?

CITATE DERI NË ALIVANOSJE
Eco ka bërë një punë të mirë që kësaj rradhe në fund të librit ka botuar një glosar që sqaron terminologjinë e përdorur në libër, se për ndryshe lexuesin e tij mund ta paremendonim duke lexuar në tren me një valixhe të mbushur përplotë libra enciklopedikë dhe fjalorë të shumë gjuhëve. Ndoshta po për këtë arsye kapituj të tërë e bëjnë Yambon të përgjumshëm, të përsëritshëm dhe të mërzitshëm.
Edhe në «Flaka misterioze e mbretërshës Loana» citatet ta plasin trurin, duke filluar me Poen, Stevensonin dhe Mellvilin, pastaj vijnë Manzoni, Çehovi, Baudeleaire, Augustini e natyrisht pse të mungojnë edhe Montaleja, Lili Marleni, Shekspiri, Danteja, Floberit dhe pa e lënë anash patjetër Umberto Econ dorën vetë. Kollazhet, që burrimin e kanë nga biblioteka e madhe e autorit, nganjëherë ta krijojnë përshtypjen sikur duan t’ia marrin frymën prozës, ta zhveshin atë nga arti i bukur dhe ta degradojnë në shenja dhe fotografi si në ato librat e historisë për gjimnazistët.
Lexuesit që duan ta dijnë arsyen se pse Eco romanin e ka titulluar «Flaka misterioze e mbretëreshës Loana» duhet të kenë durrim dhe të presin deri në faqen 249 (të botimit origjinal, italian). Aty do të mësojnë shpejtë e sipërfaqësisht se bëhet fjalë për figurën kryesore të një «Cartooni» që zhvillohet në Orient, që Yambo e ka lexuar si fëmijë,shkrun në mes tjerash Xh.Ahmeti.

Dashuri, respekt e dinjitet mes njerësve të letrave shqipe dhe mes shqiptarëve.‏

Inteligjenca shqiptare e merguar eshte pjese e Atdheut!

Nga Raimonda Moisiu

Sot mjaft mjete te informimit luajnë një rol dashakeqws në reklamimin dhe sensibilizimin e opinionit ndërkombëtar ndaj të tjerëve, si p.sh.ndaj ne shqiptarëve, dhe kjo kurdoherë me prapavijë të caktuar politike, ekonomike, kulturore, me refleksion në të gjitha sferat e jetës shoqërore, për t'ju prerë rrugën investimeve të huaja, për të zvenitur vëmendjen nga turizmi shqiptar, apo për tu prerë rrugën investitorëve të huaj, që duan të investojnë në vendin tonë. Si domosdoshmëri e vetë kohës që po "eksporton', të tilla opinione propaganda dashakeqëse ndaj shqiptarëve dhe imazhit të tyre lindën dashamirwsit që prodhuan website-t, listat virtuale, gazetat online, në vënde të ndryshme në botë ku ka shqiptarë, sidomos nga inteligjenca e mërguar tashmë jashtë kufijve të Shqipërisë. Të gjithë kanë një qëllim të përbashkët, atdhetar, patriotik, dashuria për vendin dhe bashkëatdhetarët, përhapjen e kulturës, historisë dhe dinjitetit kombëtar.
Kurrë të mos e ulim kokën dhe të jemi krenarë që jemi shqiptarë, se jemi populli me lashtësinë më të vjetër në Europë, se kemi me mijwra bij dhe bija të kombit tonë që punojnë si në Shqipëri edhe jashtë atdheut, me ndershmërinë dhe krenarinë e të qenit shqiptar dhe krijojnë emrin e mirë të shqiptarit dhe shqiptarisë.
Janw me qindra e qindra ata që kudo në botë dhe në Shqipëri qw po ngrejnë lart e mw lart emrin e shqiptarit. Unë do i quaja këto burime informacioni të ngritura nga inteligjenca shqiptare në mërgim, ndër to edhe ajo qw vjen nwn siglwn e "Fjalës sw Lirë"- ,apo edhe Portali i publicistit,intelektualit ,studiuesit, Z.Flori Bruqi,ne Kosoven tone martire ,ne Gjermani,e deri ne Australine e larget,- prelatë të shqiptarisë. Dhe po ashtu do ju sillja në kujtesë për të bërë analogjinë me ata që për vite me radhë kanë ngritur lart vlerat kombëtare dhe kanë përjetësuar Shqiptarizmën nw dhe të huaj dhe janë njerëz të nderuar, atdhetarë të shquar, patriotë të ndershëm që tërë jetën e tyre e shkrinë për shqiptarinë. Duke filluar, që nga Faik Konica, sipas përcaktimit që i ka bërë Noli ynë i madh:-Stilisti i përkryer, erudit i shkëlqyer, dhe atdhetar i madh, i cili diti të harmonizojë njeriun shqiptar të Rilindjes Kombëtare me shqiptarin europian, që i kapërceu kufijtë tradicionalë të kohës, dhe u përpoq të integrojë kulturën tonë me kulturën e kontinentit. A nuk po bën të njëjtën gjë, publicisti e gazetari Fatmir Terziu ky pasardhës i denjë nga vëndi i Kriostoforidhit e Dhaskal Todrit mu në zemër të Londrës -me “Fjalën e Lirë” - ,a nuk po ben te njejten gje ,publicisti ,Z.Flori Bruqi,ne vendin e Adem Jasharit ne zemer te Ballkanit ,aty ku kombetari erudit,Abdyl Bej Frasheri ,mbajti Lidhjen e Prizrenit,Z.Baki Ymeri,ne zemer te Bukureshtit ,te Viktor Eftimiut ,boboshtarit e shqiptarit akademik te famshem,te letrave shqipe e rumune ,etj.etj, -duke përhapur në valët internetike evidentimin e vlerave më të mira të shqiptarit, të letrave shqipe, zërin krijues e shpirtin intelektual të elitës më të shquar të kulturës e historisë shqiptare. Në respekt të fjalës së Z.Mehill Velaj te mbajtur ne Diten e Letersise ne Michigan ,Detroit ,USA,tetorin e vitit qe sapo lame pas,organizuar nga poeti, publicisti dhe botuesi i "Kuvendi"Z.Pjeter Jaku- - që e vlerësoj kur bën krahasimin me epokën e Rilindjes sonë Kombëtare.Nuk e ekzagjeroj aspak kur ju them :Hidhini një sy historisë :-A nuk bënin kështu Rilindasit tanë ?-Pse e them këtë ? Puna, vepra, kontributi i ketyre prelateve te shqiptarise flasin vetë. Shërbimi dhe ndihma që ata po u japin, letrave shqipe e vlerave kombëtare flasin shumë shumë. Flasin si në epokën e Rilindjes. Kush ka sy i shikon, kush ka veshë i dëgjon!
Shikoni sa aktive është Diaspora jonë sot, hidhini një sy kontributit jashtëzakonisht të çmuar të njerësve të letrave shqipe; që nga 'bostonianët ", Rozi Theohari, Kolec Traboini, Agron Alibali, Eliza Dushku, At' Arthur Liolini, në Kanada, shkrimtari i shquar, Faruk Myrtaj, poetja brilante e talentuar Lindita Bashllari,Kanada,apo ' politikanja model,e kompletuar dhe e integruar ne jeten politike europiane,Mirela Bogdani,Angli,-në New York, ku është vendosur pjesa më e shquar dhe e talentuar e letrave shqipe dhe luftëtarë të denjë të çështjes kombëtare, që nga shkrimtari e publicisti Pëllumb Kulla,publicisti dhe Kryerdaktori i gazetes Illyria Z.Dalip Greca, shkrimtari i shquar, Naum Prifti, prozatori i talentuar Roland Gjoza, Vaid Hyzoti,shkrimtarja nga Kosova ,Teuta Shabani Towler,shkrimtarja e talentuar Albana Mëlyshi Lifschin, shkrimtari dhe poeti i shquar, Gjekë Marinaj, aktori Jim Belushi, bisnesmeni Gery Kokalari, bankieri Richard Lukaj, bamireset ,dhe luftetaret per ceshtjen shqiptare ,Aferdita Halimi e Medije Vraniqi,poetja e dashurisë Iliriana Sulkuqi, poetja Elinda Marku (Jaku), aktivistja e shquar e çështjes kombëtare -Ana Kohen,-Ekrem Bardha, Elez Biberaj, Vitore Stefa Leka ,Shqipe Malushi, aktivistja e VATRES Merita Bajraktari McCormack, poeti Dalan Luzaj,shkrimtari modern Ramiz Gjini,Kostaq Duka, Petraq Janko Pali, Pierre Simsia,Kozeta Zylo,Agim Bacelli,Mark Shkreli,poeti dhe aktivisti i shquar i ceshtjes kombetare ,Mehill Velaj,gazetaret Mimoza Dajci e Elmira Muja, "

Shoqata "Bijte e Shqipes " ,ne Filadelfia me shkrimtaret Vlash Fili dhe Llazar Vero,etj, në Francë - publicistët Vasil Qesari e Aleko Likaj, në Greqi Pegasi e Pelegrini, shumë e shumë të tjerë ,- të më ndjejnë që nuk po i vendos emrat e tyre, se lista është e gjatë shumë e gjatë, kudo -kudo në botë ndodhet shqiptari e fryma e tij, me pasardhës të Nolit tonë të Madh, por edhe të atyre që aderojnë ne keto portale te fjales e mendimit te lire .
Noli ynë i madh, kjo fytyrë historike, do të mbetet në histori si njeriu i parë që me hir të vullnetit, futi zyrtarisht gjuhën shqipe në meshë, në USA, duke ngritur vlerat e shqiptarisë e integruar ato. E vargu i këtyre prelatëve të Shqiptarisë është pafund, që me ndershmërinë e tyre dhe respektues të ligjeve të vendeve ku ata kanë jetuar e punuar ngritën e ngrejnë lart emrin e shqiptarit duke e bërë ate një njeri shumë të respektuar e të nderuar në tokë të huaj .
Është pikërisht kjo pjesë e emigracionit shqiptar në SHBA, Europë apo edhe në Australinë e largët, këta njerës të letrave shqipe, emra të rinj që janë pasues të Konices, Nolit, Dh.Trebickes, A.Athanasit, Q.Panaritit, Arshi Pipës,Camajt,Qoses e Kadarese e shumë të tjerëve- që po integrojnë Shqipërinë kudo në botë.

Për mendimin tim lini hapësirë mediatike e liri përtej lirisë, krijimtarisë letraro-artistike e pasqyruar denjësisht, e me pjekuri intelektuale ne valet internetike -duke dhënë kontributin tonë në shumë gjini të ndryshme, të letërsisë e artit, të na ngrohin me idenë e të qënurit pjesëtarë të kulturuar dhe të emancipuar të vëndeve ku ne punojmë e jetojmë aktualisht. Duhet të jesh jashtë Shqipërisë, të jesh larg, për të kuptuar se ç'forcë e dashuri, bukuri dhe ëmbëlsi kanë fjalët Shqiptar, Shqipëri Shqiptari, krijues,intelektual,luftëtar i cështjes kombëtare ,shkrimtar ,poet ,gazetar ,publicist,autor,erudit ,etj;jqe janë pjesë të Atdheut. Inteligjenca shqiptare është shumë e avancuar dhe ne duhet të mburremi me të. Informacioni mbetet informacion,por gjithmonë duhet patur kujdes të mos bjemë në egon e debatit cmiranjos,të adresavë elektronike fantazma, -anonimë, keqpërdorimit të miqësisë e mirëbesimit, apo me polemika, sepse bëjnë një efekt shumë negativ mes nesh,duke lindur urrejtje ,hakmarrje e denigrim te figurave.. Shpresoj që miqtë e mij kudo ndodhen,të më kenë mirëkuptuar, të mbështesim, mesazhin që poeti dhe aktivisti i shquar i çështjes kombëtare, Z.Mëhill Velaj, transmetoi para do kohesh,të jetë i qartë: Dashuri, respekt e dinjitet mes njerësve të letrave shqipe dhe mes shqiptarëve.
Ju faleminderit !
Raimonda Moisiu

Hartford Ct USA

Lamtumire thashe...poezi from valter-usa‏

Prita

e sa mengjese e mbremje percolla,

Prita,

lindjen dhe perendimin, prita.

Prita

shirat,percolla ujerat,qe vrapuan,

Lulet,qe celin dhe gjethet,qe rane.

Ne mes te yjeve duke vozitur,

s`te pashe e s`te shoh me gjalle!

Prita

gjithe stinet,

kaq here i percolla.

Ti vertet

paske ikur larg.

Kthehem mbrapsh per te harruar,

Me gjysem zeri

"lamtumire!" thashe................

Valter-USA

STOP POLEMIKAVE‏‏

Pershendetje moderator te Camerise,

Do te ishte e udhes qe Polemikat ne mes te disa forumisteve te Camerise
dhe z.Kolec Traboini,te nderpriten MENJEHERE! Nje gje te tille e kerkoje
edhe z.Abedin Rakipi,por te njajtat po riciklohen here pas here ne forum.

Mos na maltertoni me gjera te tilla.Kemi nevoje per ndonje shkrim te mirefillte
se si te dilet nga qorrsokaku i 6 pikave te Ban Majmunit.

Prandaj energjite negative ti kthejme ne te mire te ceshtjes kombetare te Kosoves.

Kjo eshte edhe thirrja ime e fundit lidhur me debatin publike jo kulturore qe u zhvillua keto dite ne internet per z.Kolec Traboini.Nuk ka kuptim te shahet njeriu ne familje.

Ju them edhe kete se si heacker interneti qe jam IP e Kolec Traboinit nuk jane.
Poashtu edhe stili i te shkruarit te tij nuk eshte dhe mos i bini ne qafe njeriut pa
argumente.

Keni miresine dhe mos shani.Me sharje ne nena po e tregohet sa te kulturuar jemi!

Forumistet mos te fshihen pas nofkave dhe mos akuzoni ase njeri pa argumente.
Nje sharje te tille kam marre edhe une nga nje njeri ne gjuhen serbe.IP-te e tij
jane nga Toronto .Ja tash ky shkruan kesisoji:

From: Prtko Prvi <prtkoprvi@yahoo.com>,<penashqiptare@yahoo.com
Subject:To: floribruqi@yahoo.com
Date: Sunday, November 30, 2008, 5:10 PM
...,da ti jebem majku zugansku siptarsku....

Pra keto sharje me erdhen per nenen time te ndjere nga Prtko Prvi-nofke e z.
Bahtir Hamza.

Prandaj,ju lus juve lexues te Camerise,mos shani dhe mos u bini ne nivelin e cmendurakut
Prtko Prvi.


Miqesisht,

Flori Bruqi
-----------------------

Agjencioni FLOART - PRESS

02 dhjetor 2008

Letër publike: Gjurmë të pahijshme në veprat e një të çmenduri.‏...

Kush po ja ben varrin ceshtjes came?

( ne gjurmet e nje shkrimi te ardhshem)

Z. Abedin Rakipi

Po te deklaroj per te njeqinten here se une Kolec Traboini nuk e kam formuar listen internetike lidhjen_came. Nuk kam asnje lidhje me Lidhjen_Came, as nuk me intereson fare ajo lidhje, madje mesazhet e mia disa here jane bllokuar nga pronari i lidhjes_came dhe une do ti dergoj ti shohesh vete. Me rezulton qe pronar i lidhjes came eshte nje me email - Tetova -. E kjo eshte fare e thjeshte te verifikohet prej jush.

Pra kete liste interneti e ka krijuar nje person nga Tetova i cili mesa duket shfaqet edhe si Thesproti.

Po pse o Abedin Rakipi, kaq budalla jam une te te jap spjegime qe nuk jam une, Thesproti, po te isha i tille.

Une e e di qe ti dhe Olsi e zoteroni listen Cameria prandaj i vini fre zagareve qe lehin e qe nuk jane burra por plehra sepse burrat nuk bejne si cakej interneti.Nuk shajne nenat e grate e shqiptareve. Madje shqiptari as armikun nuk e poshtron. E vret por nuk e poshtron.

Po te them me sinqeritet, keshtu me kete baterdi antishqiptare, ju dy listat e internetit te cameve ne Diaspor po i beni varrin ceshtjes came. Mos mendo se grekerit nuk kane filtruar ne listat tuaja, madje ata nepermjet shqiptareve i nxisin keto marrezira, per ta banalizuar e bastarduar ceshtjen came.

Si nuk arrini ta kuptoni kete gje kaq te thjeshte? Ketu nuk eshte problemi im personal, por nje ceshtje tjeter e madhe, se po krijohet pershtypja jo e drejte se camet jane te eger e shqyejne njeri tjetrin.

Ky eshte dem i madh dhe i pallogaritshme, e po te vazhdoni keshtu te dy palet, mjerisht detyrohem te them, se ju bijt e Camerise martire po e varrosni njehere e pergjithmone ceshtjen came e mallkimi i te ardhmes do te bjere mbi ju.

Mblidhni mendjen. I largoni plehrat ngatrrestare qe punojne per Greqine, dhe forconi lidhjet ne mes vedit, madje shikoni mundesine qe forcat me te mira te bashkohen e te dilni me nje platforme te perbashket.Dijeni se kjo eshte pergjegjesi historike e jo trille gojprishurish e njerzish te papergjegjshem.

Personalisht me gjithe keto qe po ngjasin, une do te hartoj nje shkrim-ese, pikerisht me kete titull "Kush po ja ben varrin ceshtjes came?"

K.Traboini


In cameria@yahoogroups.com, "ABEDIN RAKIPI" wrote:

Zotni i nderuar Kolec,

Me vjen keq qe thirrjen time per paqe ju e merrni per dobesi. Gjithsesi a me tregon pak se ne cilin mail une te kam share gruan tende?? Flas per mailin tim se per mailat e te tjereve smbaj pergjegjesi, dhe ato shkoni dhe kerkojani atyre. Une shkruaj me mailin tim abedin.rakipi@... ose
albertinobe@...Dua te di se ku e kam fyer une familjen tende me keto maila. perkundrazi une te kerkoj qe lidhjen çame qe ti vete e ke krijuar, i ke krijuar edhe vete website qe ska lene gje pa me share te kerkosh falje publikisht. Bile emri im tek lidhja jote eshte perdorur jo nje here po me qindra here. Dhe sa per punen e nderit mati mire fjalet se une gruan sta kam share gje, ta kane share te tjere por meqe ti ju fute meselese se kercenimeve dhe me tregove mua dheun urdhero nr tim personal 0032484507230 me merr ne tel dhe e shohim se kush ha dhe. Sa per falje pres une falje te menjehershme publike ndaj jush per te gjitha ato qe keni shpifur ne kurrizin tim tek lidhja çame. Nese kjo gje nuk behet siç e bera une te shkrimi im i meparshem atehere çdo gje
eshte e qarte, duket se kush eshte ekstremist fetar mes nesh.

Abedin RAKIPI

2008/12/2 Quo Vadis ? pendekaltri@...

Zoti ABEDIN
po ju deklaroj per te njeqinten here se une jam jashte cdo loje ne keto debate ne mes cameve te internetit. Une jam vetem Kolec Traboini e asnje tjeter. Thesprotet i gjeni vete se nuk kane lidhje me mua. Une jam nga Hoti e jo nga Cameria. Ju kerkoj te kerkoni falje publike per
cdo gje qe eshte shkruar kunder meje dhe familjes sime. Perndryshe ju personalisht me Olsi Jazexhiun keni perballe ligjet, si dhe do te perballeni me akuzen per terrorizem verbal.

Kolec Traboini

Kadri Mani:“Kasno stigao Kraleviq Marko na Kosovo”!!‏

NJË POROSI PARAZGJEDHORE, LERENI TË QETË ALBININ!

Prizren,28 Mars 2008

(Partive politike dhe subjekteve tjerë qe do të garojnë ne zgjedhjet e 17 nëntorit)Edhe pse te ne, kurrë nuk i dihet asgjëje deri ne momentin e fundit, bazuar ne disa lëvizje paraprake, zgjedhjet e 17 nëntorit te këtij viti, ka gjasa qe vërtetë te mbahen. Nga të gjitha procedurat ligjore te mbajtjes se zgjedhjeve, ne mes tjerash është përcaktuar edhe data e nisjes, kohëzgjatjes dhe mbarimit te fushatave zgjedhore.
Krahasuar me fushatat e mëparshme zgjedhore, me sa duket, kjo e fundit, ne mes tjerash do të jetë e hendikepuar edhe me mungesën e një slogani qe gjithnjë pinte ujë tek masat, ajo e angazhimit për bërjen e Kosovës shtet te pavarur dhe sovran. Por, meqë data e zgjedhjeve është 17 nëntori, ka mundësi qe disa politikane ende te mbeten besnik (“si gjithmonë”) premtimit te bërë me pare për ndonjë date alla 28 Nëntori apo Krishtlindje.
Por, t’ju them sinqerisht, mua as s’me ha palla për premtimet e kota parazgjedhore qe do t’i bëjnë këto ditë politikanet tanë, sepse pozita ime për dalje ne zgjedhje kaherë është përcaktuar. Unë kam vendosur seriozisht qe këtë vit të mos dal ne zgjedhje dhe do të jem vetëm një vrojtues. Vrojtues vigjilent i kapjes se detaleve sa me absurde dhe spirituoze te premtimeve shabllonistike parazgjedhore.
Me besoni, këso “budallaqe” do të këtë mjaft. E, nëse do të përqendrohemi me thellësisht ne logjiken e tyre, nuk do të na mungoj as qeshja histerike e papërmbajtur edhe me zë. Meqë jam një njeri qe i takoj kësaj kategorie dhe qeshem shumë lehtë për çdo imtësi, për këtë periode tri javore sa do të zgjas fushata parazgjedhore, ndaj vetes kam ndërmarrë edhe disa masa profilaktike: e para, nga asnjë media elektronika nuk do të dëgjoj lajme, ne vende publike, dhe e dyta, kurrë nuk do ta hapi gazetën ditore gjatë kafesë se mëngjesit ne restorantin tim te preferuar përplot njerëz.
Sido qe te jetë, dhe çfarëdo qe te premtohet, edhe kjo fushate do të rrjedh sikur ato te kaluara dhe ne stilin tanimë te mirënjohur : “ ne hângsh daje, mos e hângsh, kurgja kurrkujt”
E, pra, miq te mi, pasi qe e dimë se gjatë kësaj fushate do të këtë mjaft improvizime, nuk na mbetet asgjë tjetër veçse te qeshemi se bashku. Qeshjaështë shëndet, thonë psikologet, dhe ne këtë terapi do ta kemi falas. Fundja, i tërë sistemi zgjedhor ne Kosovë është vetëm një komedi dhe asgjë tjetër. Një komedi qe ka prologun, disa akte ne mes dhe epilogun si fund. Nga të gjitha më serioze dhe me te rëndësishme janë, prologu dhe epilogu . Prologu ndërtohet nga një fjali e cila thotë: “Ne Kosovë pushtetin real e ka UNMIK-u. (pikë e madhe). Ndërsa, ne fundin e kësaj komedie si përmbarim, epilogu i ka dy fjali me këtë përmbajtje: “Ne Kosovë pushtetin real e ka UNMIK-u”. Dhe fjalia e dytë: “Kush nuk e kupton domethënien e kësaj fjalie, për konkretizim me te afërt le ta lexon prologun ne fillim. Aktoret e akteve tjera te komedisë ne mes, jemi ne kosovaret me të gjitha improvizimet qe e mbajnë këtë komedi ne kulminacion: kishe zgjedhje, kishe parlament, kishe ministri, kishe pushtet, etj.
E shihni pra, pushtetin e vërtetë ne Kosovë e ka UNMIK-u e ne në zgjedhje do zgjedhim individë dhe partine te cilët do ta marrin pushtetin. Cilin pushtet? Atij te UNMIK-ut? Jo KURSESI! UNMIK-u nuk del ne zgjedhje.
Por, sido qe te jetë, ne kuadrin e gjithë kësaj “llaparqitahane” parazgjedhore qe do të kemi, për te gjithë ju individ dhe subjekte të ndryshme partiake dhe jopartiake qe do të garoni ne to, ju kisha bërë një porosi nëse me lejohet: “Rreni sa te doni dhe premtoni çfarëdo qe ju merr mendja, por ju lutem mos u merrni me Albin Kurtin dhe padrejtësinë e mbajtjes se tij ne burg”!
Mos u merrni me këso prononcime publike “sentimentale”, sepse ato nuk duken vetëm si komike, por po reflektojne si tragjikomike; sepse ato nuk janë taktike e marketingut parazgjedhor politik, por herezi e kulluar dhe atak fizik dhe moral ndaj personalitetit dhe dinjitetit te këtij njeriu madhor.
Albin Kurti, vërtetë është ne burg shtëpiak gjë qe sot edhe padrejtësisht gjykohet, por përkrahja e juaj ne këto momente sigurisht do ta bëjnë atë te vuaj edhe me tepër.
Ju lutem, mos ja shtoni sikletin djalit!
E dini ju mirë kush e dha urdhrin për burgosjen e Albinit! E dini ju mirë kush përfitoi dhe kush përfiton ende nga burgosja e tij! A ju kujtohen ato fytyra fantazme nëpër ekranet televizive te cilët haptazi kërkonin burgosje e tij dhe gjithë djemve tjerë te lëvizjes “Vetëvendosje”? Ata ishin partiake te juaj e jo individë aventurier, a po jo?
Mos i harruat ato gazeta ditore qe zhvillonin hetime te pavarura ndaj këtyre “huliganeve” dhe me “lot krokodili” vajtonin për disa xhama te thyera, sikurshkruanin me patetizëm, “te institucioneve tona legale te cilat i kemi ndertuar me gjak”?
Edhe këto gazeta ishin te juaja. Po, po! Ne i ruajmë dhe i lexojmë edhe gazetat e vjetra.
Prandaj, mos merrni aq turr! Ka kush, qe ne këto raste, pa kurrfarë hile mendon për Albinin dhe burgosjen e tij te padrejte. Bile-bile, ne qe e duam sinqerisht, kurrë nuk kemi thënë, “lirojeni Albinin!”, por, përkundrazi, “mbajeni ne burg atë”. Sepse, sa ma shumë ta mbani ne burg dhe sa me shumë ta dënoni, përkrahja e popullit për te dhe karshi idealit te tij te drejtë, dita-ditës do të rritet, ndërsa, nga ana tjetër, maskat e juaja te hipokrizisë dita-ditës po bien .
A nuk po ndodh kështu?
Andaj, ju lutem, lëreni te qete Albinin ne vuajtjet dhe krenarinë e tij.



Adnan Abrashi-NANDA
--------------------------------------------------------------

1 Koment

1. Kadri Osmani-Mani më 30 Mars 2008Adem Demaçi, Rexhep Qosja, Ismail Kadare, duhet të dalin në gjyq për vepra të rënda penale antikombëtare.
   Vetëvendosja,AKSH-ja, LKÇK-ja… janë në internet apo në lëpushka të skaduara: është shpallur pavarësia, është falur Bajrami!!
   “Kasno stigao Kraleviq Marko na Kosovo”!!
   Kadri Mani
2. 
   

Inati...apo kush eshte me i forti...‏

FRIKA NGA NJË PROFECI E BACIT ADEM?!

Dërguar më: 28 Mars 2008

“Bazuar në disa veprime politike dhe gabimet të njëpasnjëshme që po i përsërit lidershipi aktual kosovar, nuk është çudi se në vitin 2008, ne si shqiptar, as që do të guxojmë ta kremtojmë këtë festë tonë të madhe dhe tradicionale kombëtare të 28 Nëntorit…!?”
Në një televizion lokale të Prizrenit, si producent i tij, për nder të festës tonë të madhe kombëtare 28 Nëntorit, morra përsipër që të organizoj një program tërë ditorë kulturo-zbavitës - LIVE. Ishte një përgjegjësi e madhe, por, meqë kaherë kisha filluar t’i bëja përgatitjet për këtë spektakël televiziv, para veti kisha në dispozicion shumë materiale interesante, si nga muzika me përmbajtje patriotike, e deri tek dokumentarë tematik. Edhe përpos materialit të bollshëm, ndjeja si nevojë që mozaikun e këtij skenari festiv ta pasuroja edhe me një mysafir adekuat, i cili, në këtë ditë të madhe historike për shqiptarët, si një analist i mirëfilltë, me analizën e tij retrospektive, do ta pasqyronte më së miri aktualitetin politik në Kosovë. Isha në dilemë të madhe se kush mund të jetë ky personalitet aq meritor, që do të jetë njëkohësisht shumë i mirëpritur edhe nga shikuesit tanë, që këtë ditë festive, me shumicë do të qëndrojnë pranë ekraneve të tyre televizioneve. “Adem Demaçi”- brohorita në vete. S’ka tjetër kush më të përshtatshëm dhe më meritor për mysafir të nderit në festën e ditës së flamurit. Meqë isha informuar se Baci, këto ditë, sigurish qëndronte në Prishtinë, e ftova, dhe ai me kënaqësi të madhe e pranoi ftesën time. Nuk ka dyshim! Gjatë vijimit të gjithë emisionit të drejtpërdrejtë, biseda me Adem Demaçin ishte më tepër se e këndshme, bindëse, atraktive dhe me një nivel të lartë logjik dhe profesional të vlerësimit të ngjarjeve aktuale që e karakterizonin arena e brishtë shoqërore-politike kosovare dhe gjithëshqiptare. Ndoshta e zgjata pak me këtë si hyrje, por, tani dua të dal aty ku edhe e kam qëllimin. Kur në mesin e shumë temave interesante, kah fundi, moderatori ynë e pyeti se si ai e sheh Kosovën në 28 Nëntorin e vitit 2008, pasoji një përgjigje e prerë e tij: “Bazuar në disa veprime politike dhe gabimet të njëpasnjëshme që po i përsërit lidershipi aktual kosovar, nuk është çudi se në vitin 2008, ne si shqiptar, as që do të guxojmë ta kremtojmë këtë festë tonë të madhe dhe tradicionale kombëtare të 28 Nëntorit…!?” Meqë, nga njëra anë, unë përherë i besoj vlerësimeve të Bacit Adem, sepse ato gjithnjë më janë treguar si të sakta, dhe nga ana tjetër, pranoj se nuk më konvenoi edhe aq ky parashikim i tij i befasishëm. I nxitur nga kjo përgjigje e papritur dhe të befasishme, me shumë hamendje në vete, fillova të analizoj me përsiatje një mundësi të tillë. Në mendje, bëra një retrospektivë të ngjarjeve politike të pasluftës kosovare. Menjëherë pas bombardimeve dhe hyrjes së trupave aleate të NATO-s në Kosovë, ndërmarrja e parë e miqve tanë ishte ajo që pak kush e parashikonte: çarmatosja e UÇK-së, dhe në vend të saj, krijimin e një force civile që ka karakter të zjarrfikësve dhe të ekipeve për dhënien e ndihmës së parë popullatës në raste emergjente. E quajtën si TMK-ja. Kjo strukturë as civili dhe as ushtarake, e izoluar dhe e mbikëqyrur rreptësishtë nga ndërkombëtarët, gradualisht filloi t’i nënshtrohet filtrimit dhe spastrimin nga elementet më atdhetare dhe më meritore të nismës çlirimtare kundër okupatorit tonë shekullor. Fillimisht, ja nisën me disa dosje dhe afera të montuara të papërshtatshmërisë, ku mjaft emra të njohur patriotësh që kishin dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm si pjesëtar dhe komandant të UÇK-së, u dëbuan nga radhët e saj, duke u bërë më vonë edhe viktima të shumë burgosjeve dhe proceseve të montuara gjyqësore kundër tyre. Këso “gjueti shtrigash” ndaj komandantëve tanë më të lavdishëm të luftës së UÇK-së, nuk përfunduan vetëm me procese gjyqësore të nivelit kombëtare, por, miqtë tanë të rezolutës 1244, u përkujdesën që, me disa prej tyre, të merret edhe Gjykata Ndërkombëtare e Hagës për Krime Lufte. Nga ky presion i paparë kadrovik që i bëhej TMK-së, sikur edhe u pa më vonë, më besnikët dhe më atdhetarët “e hangarën pasulin”, kurse, të tjerët më labil, apo thuaja më të “mençur”, heshtën dhe u bënë pjesë statike e këtij dinamizmi antikombëtar, i cili, kulmin e transformimit të vetë (lexo:spastrimit) përfundimisht do ta arrij me fillimin e zbatimit të Pakos së Ahtisarit, me të cilën parashihet shndërrimi i saj në njëfarë force mbrojtëse të Kosovës. Më tej si vazhdimësi, e kemi Kornizën Kushtetuese. Një kinse kushtetutë që edhe formalisht na garantonte prezencën e pakusht ligjore të parimeve të nënshkruara në Rambuje si dhe atyre nga rezoluta 1244 e OKB-së. Sikur e dimë, ky akt juridik, u pranua dhe u nënshkrua nga të gjithë liderët tanë politik. Vetëm një prej tyre atëbotë e kundërshtoi vendosmërisht këtë atë. Ishte ky Hashim Thasçi, lideri i PDK-së. Mu ai, të cilit ende i frëngëllonte në vesh betimi i UÇK-së, dhe, mu ai, të cilin ndoshta tanimë e ngacmonte edhe ndërgjegjja për nënshkrimin në Rambuje dhe pranimin e çarmatosjes së UÇK-së. Sido që të jetë, ja bëri si burrat, por, sikur do ta shohim më vonë, kjo do t’i kushtoj shumë shtrenjtë në karrierën e tij të mëvonshme politike dhe të PDK-së si parti në përgjithësi. Pasi, mu ky Hashim Thaçi, me kohë mësoi nga pësimet e mëparshme, tashmë, ai, asnjë deklaratë të veten publike nuk e përmbaron pa pasur të instaluar refrenin e obligueshëm “magjik”: “çdo gjë që do të ndërmarrim në të ardhmen, do ta bëjmë në bashkërenditje me miqtë tanë: Bashkimin Evropian dhe SHBA-të”. Dhe kështu, dikur Hashimi dhe PDK-ja të “anatemuar”, tani, para tutorëve ndërkombëtar, e kaluan me sukses sprovën e dëgjueshmërisë. Kjo, si duket, atyre iu shpërblye edhe në zgjedhjet e 17 Nëntorit. Nga ana tjetër, sovranët të pacenueshëm që emëroheshin nga Nju Jorku, e që vinin dhe shkonin në cilësinë e administratoëve të OKB-së në Kosovë, nuk e braktisnin mandatin e tyre pa bërë ndonjë vepër të famshme antishqiptare dhe pro “multietnicitetit” që po ndërtohej si program afatgjatë politik. Ata, në emër të modernizmit dhe evropianizimit të arenës politike kosovare, në mënyrë më perfide, ngadalë por sigurt, margjinalizuan çdo forcë atdhetare shqiptare që synonte idenë e bashkimit kombëtar, duke favorizuar partitë e dëgjueshme. Për këto qëllime mirë të planifikuar, këtyre si logjistik, vetëm për disa para të vogla, ju bashkëngjiteshin dhjeta OJQ-të, që në mënyrë të devotshme punonin në bazë me popullin, duke propaganduar demokracinë, të drejta njerëzore, barazinë fetare, racore, gjinore…luftën kundër drogës dhe abuzimeve të ndryshme…etj., etj.. Gjatë këtyre viteve të pasluftës, në skenë dolën shumë OJQ-ja, por asnjëra e themeluar për ruajtjen e vlerave dhe trashëgimisë kombëtare shqiptare, bashkimit kulturor dhe etnik të hapësirës shqiptare të ndarë në shumë shtete…etj. Kuptohet, për këso OJQ-të, nga miqtë tanë ndërkombëtar as që mund të priteshin donacione. Më tej, si vazhdimësi e dekombëtarizimit dhe deatdhetarizmit të vlerave tona si popull, pasuan etapat e famshme të standardeve para statusit. Edhe pse shqiptarët në të ishin popull shumicë, tanimë, në zhargonin politik, Kosova cilësohej si regjion multietnik. Pastaj, erdhi Grupi servil dhe i dëgjueshëm i Unitetit, i cili, gjatë bisedimeve me Serbinë, as “cik” nuk ua bënte kërkesave të ndërkombëtarëve, duke e shndërruar pamjen e hartës e “Kosovës multietnike” si lëkurë leopardi, me shumë komuna të reja nacionale serbe dhe zona speciale mbrojtëse rreth tempujve fetar të tyre. Kur u pa se një pjesë e madhe e popullit nuk e kafshoi si duhet karremin dhe e kundërshtonte këtë formë të shtetësisë së varur që po na imponohej nga Pakoja e Ahtisarit, si lojë tjetër e manipulimit me ne, pasuan bisedimet 120 ditësh shtesë, si dhe mbajtja e zgjedhjeve të kurdisura të 17 Nëntorit. Edhe pse dihej se, bisedimet shtesë me Serbinë nuk do të kenë sukses, ato u mbajtën dhe kjo periodë e pakënaqësisë së popullit, u neutralizua me organizimin e zgjedhjeve të montuara, në mënyrë që tani, edhe ata që dyshonin dikur në Pakon e Ahtisarit, ta lakmonin atë si formë më të pranueshme. Po na ndoll njëjtë, sikur dikur kur ishim nën sundimin serb, dhe, nga kjo gjendje e padurueshme thoshim: “le të na vjen edhe dreqi i zi, vetëm ta heqim qafe Serbinë”. Tani, nën këtë regjim të UNMIK-ut, po e themi të njëjtën, por, pak ma ndryshe: “le të bëhet çka do që të bëhet, dhe le të vije çfarëdo qoftë pavarësie, vetëm të dalim një herë nga kjo krizë që po na e zen frymën”. Dhe, së fundi, t’i kthehemi fillimit tonë dhe profecisë së Bacit Adem!Edhe nëse do të ariet çfarëdo pavarësie sipas Pakos së Ahtisarit, duhet ta kemi të qartë se, më pas, ne nuk do të jemi shtetas shqiptar por shtetas kosovar; do ta kemi flamurin tonë dhe himnin e dizajnuar nga miqtë tanë, kurse ai i vërteti i Skënderbeut, fillimisht do të jetë si paralelizëm i së parës, e më vonë do të filloj gradualisht t‘na shndërrohet në nostalgji.Ne kosovarët, ndoshta këtë vit,do ta kemi njëfarë shteti dhe ndonjë datë të shtetësisë, andaj, nuk është edhe për çudi pse ma nuk do të na nevojitet kremtimi i 28 Nëntorit, festë kjo, që ka të bëj me një shtet tjetër fqinje për ne. Fundja, nëse që nga viti 1999, e deri më sot, e analizojmë mënyrën e kremtimit zyrtar të kësaj feste të madhe kombëtare nëpër shumë komuna dhe në nivelin qendror, pompoziteti institucional i shënimit të saj ka treguar rënie rapide.“Katundi që shihet kallauz nuk do” - thotë populli. Edhe pse gjitha parakushtet flasin “pro”, parën herë i lutem Zotit që kjo profeci e Bacit Adem t’mos realizohet fare, dhe, ai, së paku këtë herë, të dështoj me këtë vlerësim?U bëftë ashtu si e ka shkruar Zoti…
Adnan Abrashi- NANDA

1 Koment

Kadri Osmani-Mani më 30 Mars 2008

Kush nuk mëton ta flasë të vërtetën, iu thaftë dega e plepit dhe foshnja e djepit!
Kadri Mani

NA E VRANË DHE NA E SHANË:E VERTETA PER "PATRIOTET"TANE DHE NJE LETER PUBLIKE...‏

Shkruan: Faridin TAFALLARI

E VERTETA PER "PATRIOTET"TANE

NA E VRANË DHE NA E SHANË:E VERTETA PER "PATRIOTET"TANE

E VERTETA PER "PATRIOTET"TANE

Shkruan: Faridin TAFALLARI

ÇKA PRET IBRAHIM KELMENDI, PSE NUK BËN KALLZIM PENAL NDAJ VRASËSIT TË JUSUF E BARDHOSH GËRVALLËS DHE KADRI ZEKËS (!?!)

...Me dhimbjen e madhe, që ndjej, për humbjen e tre Yjeve të Mërgatës, Jusuf e Bardhosh Gërvalla e Kadri Zeka, më zien dhe mëllefi i urrejtjes për ata që na tradhëtuan e i vranë trimat prapa shpine e sot hiqen si “Zotërinjë” që kërkojnë të “vërtetën”. Por koha do t`i gjykojë ata dhe e VËRTETA do t`ju vrasë sytë... Nga autori Shkruan: Faridin TAFALLARI Z H G Ë N J I M !!! ( Sprovë letrare ) P ËR M B A J T J A Bisedë me Jusuf Gërvallën; Jusufi i Madh nuk ishte njeri i UDB-ës; Shkuarja e Hysen Gegës me Sadik Blakajn në Kosovë dhe pasojat e burgosjes së Hysenit; Çka pret Ibrahim Kelmendi, pse nuk bën kallzim penal ndaj vrasësit të shokëve tanë ?! Ibrahim Kelmendin e kam njohur që në verën e ’79-tës; A ka ndikuar Ibrahim Kelmendi, në vrasjen e Jusuf e Bardhosh Gërvallës dhe Kadri Zekës?!; Jusuf Gërvalla në letrën e 13 majit 1981 shkruan: ” Rizah Salihu, nga Mushtishti, një provokator ose njeri shumë naiv dhe i rrezikshëm provoi të organizonte me shokë likuidimin tim dhe të vëllaut tim, duke na quajtur “të dërguar specialë të UDB-së”... ; Biseda telefonike me Saime Isufin - Bulen pas leximit të romanit”ATENTATET”; Pas vrasjes së Jusufit erdhën turli horri me bajrak në krahë për ta marrë Mërgatën si bariu delet. Po po erdhën plot bajraktarë, hileqarë, palaço… *** Bisedë me Jusuf Gërvallën Jusuf Gërvalla, Kadri Zeka dhe Bardhosh Gërvalla Koha ikën! Ajo vrapon! Dhe pleqëria vjen. Pleqëria vjen, me shpejtësi! Çdo gjë plaket, vjetërohet, por ama kurrë nuk plaken dëshmorët e rënë, për lirinë e atdheut! Por e mira dhe e keqja nuk harrohen! E kjo e dyta e ka jetën më të gjatë… Po, a ka të keqe më të madhe se tradhëtia!? Ndalem ca sekonda dhe ja si më vinë në mëndje fjalët e të Madhit Jusuf Gërvalla! “Din, - ( kështu më thërriste shkurt Jusufi) për t´u bërë antarë i Lëvizjes duhet të kesh disa cilësi. Të gjithë nuk bëhen antarë, por ata që bëhen duhet të kenë guxim, të mos tremben nga armiku, të jenë të disiplinuar, të mos ndryshojnë gjatë gjithë kohës së veprimtarisë! Deri në fitore, mund të kalojnë vite dhe dekada e ne duhet të jemi shumë të fortë dhe të vendosur për të çuar deri në fund detyrën tonë. Liria nuk vjen vetë, por duhet kërkuar, luftuar dhe sakrifikuar deri në flijimin e jetës! Ndaj duhet ta duash shumë vendin tënd. Ne duhet t’i shtrijmë rradhët kudo, ku ka bashkëatdhetarë. Në veçanti, antarë të kemi dhe brenda në vendlindje, se nëse organizohemi vetëm këtu, kemi bërë pak. Për këto dhe sqarime të tjera do të bisedojmë…Kurdo, që të kesh ndonjë pyetje, sugjerim apo diçka tjetër, lidhur me organizimin, jam i gatshëm të të ndihmoj. Së bashku, me siguri do të bëjmë më shumë. Ne duhet të ecim me hapa të sigurtë gjatë organizimit dhe t’i ruajmë shokët, mos të bien në sy të armikut, të UDB-së! Kam dëgjuar, se ju jeni disa shokë që jeni marrë me organizime të mira. Ju lumtë! Po tani me siguri, do të bëjmë më shumë, jemi afruar me njëri tjetrin e shtuar në numër. Faridin Tafallari me familjen e Jusuf Gërvallës (Tiranë-korrik 1984) Në një ditë nëntori të vitit 1980, Jusufi më tha: Din, kemi vendosur, që së shpejti të bëjmë betimin, se ai na detyron të bëhemi më serioz dhe më të vendosur e sidomos të jemi konspirativ dhe të disiplinuar. Por, Din, njëri prej shokëve, nga i cili nuk e kam pritur s’është dakort, që betimin ta bëjmë së bashku !?! Nuhiu (Nuhi Sylejmani) nuk pranon edhe pse i kam treguar më parë planin për të cilin ishte dakord!?” Nuhiu e kishte si për mendjemadhësi, të rrinte këmbë mbi këmbë, edhe atë mbrëmje, që biseduam te dhoma e madhe e Jusufit. Me njërën dorë mbante gjurin dhe me tjetrën kruante kokën. Bisedonte me shumë “seriozitet”, e hera herës i nxirrte dhëmbët jashtë dhe zgërdhihej si ndonjë adoleshent. Nuk pushonte së foluri, se e dinte, që Jusufi dhe Bardhoshi e respektonin atë, si më të vjetrin. Të dy vëllezërit, Jusufi dhe Bardhoshi na bënin muzikë dhe këndonin këngë patriotike. Ata mbanin çiftelinë, sharkinë, por kishin dhe kitarën. Nga atmosfera e këndëshme që krijonin ata rrinim deri në orët e vona të natës. Ne kishim siguruar mjaft literaturë të pëlqyer. Kënaqeshim, duke lexuar. Literaturën e siguronim nga shteti amë, Shqipëria. Kishim bërë abonime të ndryshme, por merrnim literaturë dhe nga ambasada shqiptare në Vienë. Përfaqësuesit e ambasadës na e jepnin falas literaturën, për t’jua shpërndarë bashkëatdhetarëve tanë. Por në shumë vende këtë literaturë nuk e pranonin dhe filluan të na shohin si njerëz të huaj, me sa shihej frikësoheshin. Këta kishin varur në murin e dhomës Titon dhe disa prej tyre e quanin pejgamber, atë shkja të maskuar, që në pamje të parë buzëqeshte dhe të therrte e të vriste pas shpine. Në atë kohë, shqiptarët nuk mendonin gjë tjetër, vetëm të bënin para dhe të blinin tokë, traktorë, të ndërtonin shtëpi të mëdha dhe të bukura, as që mendonin, se Kosova me viset e saj ishin të robëruara, nën pushtimin sllav. Ne na duhej t’i bindnim, se një ditë nuk do të jetë kjo Jugosllavi. Ndaj kërkonim ndihma, për shokët tanë, që ishin nëpër burgjet e Jugosllavisë, ndihma për ata që luftonin për çlirimin e trojeve tona. Por këta njerëz, nuk kishin as pak interesim. Ishte shumë vështirë për t’i bindur. Në atë kohë, në Jugosllavi, jetonin të privilegjuarit nga pushteti, të cilët i shërbenin shkjaut, duke i spiunuar njerëzit e tyre dhe të afërmit! Pra, spiunët jetonin shumë mirë. Një pjesë jetonte në gjendje të mesme, por dhe ata, në një mënyrë apo tjetër, ishin në shërbim të pushtuesit. Ndërsa pjesa më e madhe e popullit jetonte në varfëri. E në mesin e këtyre të varfërve, ishin ata që mendonin për Kosovën dhe lirinë e saj, duke sakrifikuar çdo gjë. Jusufi i Madh nuk ishte njeri i UDB-ës Përsa i përket Gjermanisë rrethi i Shtutgardit ishte më aktiv për çështjen atdhetare. Ne si grup bënim propagandë me anë të vizitave tek bashkëatdhetarët, të cilëve në atë kohë ju mungonte informimi me anë të shtypit si dhe ai elektronik. Literaturën që merrnim nga Tirana e shpërndanim pothuajse në të gjitha banesat e shqiptarëve. Hysen Gega( Vasili) Në Mërgim, ne bënim propagandë më lirshëm, se në vendlindje. Ndaj, shok pas shoku, interesim pas interesimi (në pranverën e vitit 1979) ramë në kontakte dhe me shokë të tjerë si, me Hysen Gegën – (Vasil Shanto në librin”Atentatet të Ibrahim Kelmendit) . Ai punonte në një firmë të televizorëve në Eslingen. Po një ditë vere 1979 në Nagold do të takoja edhe Ibrahim Kelmendin kreun e Frontit të Kuq Popullor (FKP). Kështu pra zgjeroheshin rradhët tona. ( Për këtë më gjerësisht kam shkruar në librin “Terror, Dhimbje, Qëndresë”). Ardhja e Jusufit (vjesht 1979) do të luante një rol të jashtëzakonshëm tek bashkëatdhetarët tanë. Kontakti i Jusufit me ne, do të kompletonte qendrën dhe do t’i afronte të gjithë aktivistët rreth vetes! O Zot na erdhi njeriu që ia kishim nevojën, si i verbëri sytë, si toka diellin dhe shiun. Organizimi po merrte kahje tjetër, të mirëfilltë. Po, ah tradhti! O tradhti! E mallkuar qofsh, që shumë shpejt do ti ndalësh hapin gjigand Jusufit! Qentë zagarë ishin lëshuar në gjurmë të Bacalokut. Ata kishin gjetur njerëzit më naivë të rrethit, që t’i afroheshin Jusufit e të futeshin thellë në shpirtin e çiltërt të atij Njeriu të Madh! Atë, do ta detyronin disa “shok” të përballej me njerëz egërsira, të cilët do ta çojnë në një mënyrë, apo në një tjetër deri te dorëvrasësi, qoftë ai Rizah Salihu, Nuhi Sylejmani, Sadik Blakaj a ndonjë tjetër?!? Thonë nga anët tona, se qeni i keq ta bjerë ujkun në torishtë. Ndaj posa u përhap lajmi, se Jusufi është në Gjermani pranë Shtutgardit, menjëherë UDB-eja do të lëshonte spiunët dhe bythëlëpirësit e saj, që të vrisnin Jusufin e Madh!!! Po po, se i kishte dhënë urdhër shefi i tij Rizahu! Hyseni ngarente si i çmendur, që sa më parë të kryente urdhërin. Shkoj disa herë për ta vrarë, por nuk u tregua “trim”. Ishte frikacak dhe i dridhej dora, kur duhej ti tërhiqte këmbëzën revoles. Hyseni, njeri i padisiplinuar dhe i padëgjueshëm, bënte dhe vepronte si i marrë. Ai, pas Rizah Salihut, do të gjente shok të dytë Ibrahim Kelmendin. Për çdo gjë, apo çdo veprim Hyseni do të këshillohej me të. Dhe me Ibrahimin do të vazhdojë miqësinë deri sa vullnetarisht shkon në burg, me një kriminel tjetër, siç ishte dhe është Sadik Blakaj! Sadik Blakaj, i njohur mirë nga Ibrahimi, pas daljes nga burgu përsëri do të vazhdonte miqësinë me Ibrahimin, edhe ky… i pa disiplinuar… Pra Hyseni solli dhe kriminelin Sadik Blakaj, i cili, në një natë të ftohtë dimri, me borë dhe acar do të shoqëronte shokun e tij Dem Demajn, për të çuar Jusufin, deri në banesën e tij. Kështu, ai do ta mësonte se ku banonte Jusufi. Bacaloku nuk deshi dhe nuk e pranoj Sadik Blakajn në banesë, se nuk donte që ai të mësonte banesën e tij. Ndaj, kur mua më duhej ta çoja atë kriminel ( në besë të Dem Demajt) tek Jusufi, ai nuk pranoi dhe më tha që të takohemi te Tankshtela “WUNENSTEIN”. Por “shoku” Dem Demaj një herë e çoj deri te dera Sadik tradhëtarin e bythëlëpirësin e shkijeve! Vëllezërit e Kadri Zekës dhe Ibrahim Kelmendi, pranë kufomave të Jusufit,Kadriut dhe të Bardhoshit (Janar 1982 – Untergrupenbach) Jusufi i Madh nuk ishte njeri i UDB-ës. Ai kishte marrë përsipër detyrën e vështirë por të shenjtë për ta bërë Kosovën e tij, shumë të dashur e të shtrenjtë një me viset shqiptare të ndara, një me shtetin amë Shqipërinë. Pra, Jusufi ishte për çlirimin e Kosovës, me trojet e saj të ndara në tri republikat sllave të Sërbisë, Maqedonisë dhe Malit të Zi dhe bashkimin me shtetin amë Shqipërinë! Por njerëzit e këqinj, me qëllim, me djallëzi, do ta detyronin, që ai të përballej me njerëz të Udbës, si Rizah Salihu, Sadik Blakajn e të tjerë. Po kush e detyroi Jusufin të përballej? Bacalokun e detyroi Ibrahim Kelmendi me Hysen Gegën. Nuk ka asnjë koment. Jusufi i Madh thotë vetë. Ai i tërheq vrejtjen Ibrahimit dhe Hysenit, duke ju thënë se ju me veprimet tuaja, po i bëni vend tradhëtarëve dhe udbashëve, për t’i futur brenda rradhëve tona !!! Shkuarja e Hysen Gegës me Sadik Blakajn në Kosovë dhe pasojat e burgosjes së Hysenit Hysen Gega kishte vendosur, të udhëtonte për në Kosovë dhe kishte nevojë për lekë, që do ti duheshin, për sa kohë sorollatej për të “vrarë” ata , të cilët ai i shihte, si armiq të popullit shqiptar. Ishte fillimi i dhjetorit 1980 kur me Hysenin ishim ulur në një tavolinë, në një lokal ( kafe), në Iselshausen-Nagold. Porositëm diçka, për të pirë dhe posa kaluam pyetjet e zakonshme, Hyseni lëvizi kapelën, që mbante duke imituar artistët, të cilët luanin rolin e militantëve revolucionarë në filma dhe na tha mua dhe Demë Demajt,” kam vendosur të shkoj në Kosovë, me “shokun” Sadik Blakaj për të kryer ca atentate.” Ky i fundit nuk ishte i pranishëm edhe pse kishte ardhur që në nëntor 1980 në Nagold dhe rrinte te Demë Demaj. Gjatë bisedës Hyseni shpërfaqi nevojën për mjete materiale. Ai tha se:”Nuk e pashë të arsyeshme, që ti kërkoj dikujt tjetër, për të mos u marrë vesht vajtja jonë në Kosovë nga njerëz të tjerë, por të mbetet, në rrethin tonë të ngushtë. Andaj na duhen bukur një shumë parash (marka). Ky aksion, që do kryejmë ne është i domosdoshëm dhe duhet kryer patjetër. Ju them, se po nuk u bë, ashtu si e mendoj unë dhe nëse dështon, mos u mërzitni fare për ne dhe mos na bëni hesap, po na harroni. Unë i gjallë nuk dorëzohem dhe as në burg jo, o do të kryhet atentati ose kam me vra veten!- E pyeta: -Po baca Jusuf është në dijeni për shkuarjen tënde në Kosovë me Sadik Blakajn? U përgjigj rëndë, duke mbajtur sytë në dysheme- Jo! Jo! – Po pse jo i thash? – Po ai me siguri nuk do të më lejojë, andaj nuk i kam treguar Jusufit.I thashë nuk po bën mirë, që nuk po i tregon bacës Jusuf. Ndërsa Hyseni përgjigjet :- “Jo bre, se ai ishte… nuk i tregoj se… e pasi të shkoj e nëse bëj diçka i tregoni…”. Në përfundim të bisedës Hyseni prej nesh kërkojë edhe disa adresa të shokëve tanë në Kosovë, në mënyrë që gjatë aktivitetit të tyre atje, ata të kanë mundësi të strehimit dhe ndihmave tjera të nevojshme. Dhe ne Hysenit ia dhamë 4 mijë marka dhe disa adresa të shokëve, (të cilët pas burgosjes së tij do ta pësonin rënd.) Dhe Hyseni së bashku me Sadik Blakajnë me makinë të Ramadan Ramadanit në fund të dhjetorit 1980 nisen për në Kosovë. Për çudi në mëngjesin e 1 Janarit të 1981, ende pa u gdhirë mirë, shtëpia e Hysenit i rrethua me forca të shumta policore dhe agjentë të UDB-së. Kështu, premtimi i Hysenit, se nuk do të dorzohem i gjallë i mori Drini. Ai u dorëzua dhe i zbuloi edhe shumë shokë të tjerë, të atyre që na i mori adresat dhe këto adresa i dinte edhe Sadik Blakaj - udbashi! Kah mesi i janarit 1981 Sadik udbashi pa therr në këmbë kthehet sërish në Gjermani dhe gjatë disa takimeve me te na tha se”Unë me Hysen Gegën kemi shkuar në Kosovë për të vrarë Dushan Ristiqin, Mahmut Bakallin, Azem Vllasin etj”, ndërsa për burgosjen e Hysenit, ai thotë: “Hyseni u fut vet brenda në burg se ishte i pa aftë dhe nuk dinte të ruhej.” Ndonëse Sadiku ishte bashkëpunëtor i UDB-së duket se kishte marrë edhe instrukcione tjera. Dhe kjo u vërtetua gjatë bisedave në vazhdim. Ai me “guxim” do të thoshte se jam i gatshëm të shkojë sërish në Kosovë me secilin prej jush por me Jusufin, më me dëshirë!!! Ai u përpoq që të merrte e ta dorëzonte Jusufin tonë të Madh. Sadiku donte njeriun e shumë kërkuar nga armiku, ta fuste në dorë dhe ah, nënë, o nënë çfarë qeni u tregua Sadik Udbashi!!! Hysen Gega futi dhe bacën Ramadan në burg, të cilët i kapën materiale ilegale të ndaluara dhe shumë të rrezikuara për shqiptarët në ish-Jugosllavi. Baca Ramadan, tani i ndjerë, nuk e dinte se e kishte futur në burg bashkëatdhetari i tij, i cili nuk do ti paguante ndonjë mark për shpenzimet e rrugës, sepse Hyseni e quante veten “patriot” dhe shkonte për një mision shumë të “rëndësishën patriotik”. Në atë rast u rrezikua edhe vëllai im Sefidini, dhe ai i ndjerë. Sefedinit i morrën pasaportën dhe e futën në burg, e rrahën, e munduan sa deshën udbashët e Prizrenit. I bastisën shtëpinë duke ia friksuar tërë familjen, bile edhe lagjen ku banonte nga policë të shumtë. Më vonë i vunë kusht, të bëhej bashkëpunëtor i tyre.“Ne ta japim pasaportën…, nëse nuk pranon bashkëpunim, do të mbetesh rrugëve pa bukë!” Por, Sefidini, vëllai im, i mirë e trim, të gjitha vështirësitë i pranoi e bashkëpunëtor i tyre nuk u bë kurrë! U kthye në Prizren. Humbi punën në Gjermani, pas një stazhi 10 vjeçar. Në Prizren nuk i jepnin vend pune dhe ai, vet i shtati, pa të ardhura, detyrohet të punojë punët më të rënda, të ndyra dhe më të pista e të rrezikshme… Vdiq nga infrakti, që ju shkaktua nga vuajtjet e mëdha. Hyseni zbuloi dhe Ramadan (Ramë) Pirecin, mikun tim, të cilin e munduan aq shumë nëpër zyrat e supit të Prizrenit, duke e mbajtur tërë natën të lidhur për dore, tek korpat e nxemjeve me naftë! Edhe ky u maltretua nga kryeudbashi Vesel Krasniqi, vëlla i shkjaut me një farë Zllatki shkja dhe me Asllan Skënderin dhe ky vëlla e bythëlëpirësa të shkjaut. As Ramadan Pirecit, nuk ia dhanë kurrë pasaportën, për tu kthyer në Gjermani. Ramadani (Rama) mbeti pa punë, i pa dëshiruar, sa njerëzit kishin frikë të kontaktonin, të rrinin, të shoqëroheshin me të. Sefidini, apo Rama, ishin mjaft fukara e në skamje, por kurrë nuk pranuan ti nënshtrohen armikut…Po të njëjtin fat pati edhe Isah Demi, nga fshati Koretin afër Dardanës. Atij i morrën pasaportën dhe nuk ja dhanë më, dhe e munduan si vëllain tim. Dhe ai humbi punën në Gjermani. Vuajti mjaft, vetë i gjashtë, pa punë e pa para, në kushte shumë, shumë të mjeruara…Jahir Jahirit, (bacës Jahë) Sadik qeni i shkoj te shtëpia në mes nate, në fshatin Slivovë të Ferizajt, e gënjeu në emër të Hysenit, duke i marrë 1000 marka dhe një revole se na paska qen në “rrezik”! Edhe Jahirit, Nami Ramadanit, iu ndërpre shkuarja në vendlindej për afër 20 vite! Pra të gjitha sa thamë më lart ishin “dhuratë” të Hysen Gegajt, me aventurat e tij shumë të rrezikshme. Vetëm në rrethin e Shtutgardit do tu ndërpritej shkuarja për në vendlindje edhe këtyre veprimtarëve, si Remzi Ademajt (Komandant Petriti) i rënë dëshmor në luftën e UÇK-së, Murat Kryeziu, Mejdi Rexha, Shaban Bobaj, Selim Koca, Ismet Klaiqi, Sadik Zeneli (Uka) tani i ndjer, Qemal Haxhillari, Enver Ismajli, Iljaz Shatrolli, Abdyrrahman Sadiku, Shemë Bunjaku, Hafiz Gagica, Tefik Kallaba, Sylës e Fetahit nga Tetova e të tjerë. Është e vërtetë, se ne nuk i kishim hyrë kësaj rruge me detyrim e as të imponuar nga dikush, por i kishim hyrë me vetvullnet dhe me dëshirë, pa e kuptuar mirë, se e kishim dhe obligim. Obligim e kishin edhe të tjerë, por atyre as që ju hante palla për këtë punë. Ata shihnin punën e tyre. Dhe sot, pas luftës, qofshin qenë, udbashë e spiunë, i kanë vendet e punës dhe bile të urrejnë sikur, ata të ishin çlirimtarët! He! Nënë e shtatëqind nëna ua bëfshin qentë! Udbashët janë si jo më mirë!?!… Ata, tani, me disa pisa, që kanë bërë diçka gjatë viteve 1998/99, janë bërë hiç më pak, se ish spiunët e ishudbashët. Kanë zënë vendet e atyre, që tërë jetën ia kushtuan çlirimit mbarëkombëtar. Kurse çlirimtarët, të larguar, të pa punë, me një jetë shumë të vështirë, në skamje e mjerim!!!! Pra pisat, që tani janë bërë shumë janë mëndjemëdhenj, me shumë para, e as që mendojnë më për shokët e tyre me të cilët kanë qenë bashkë në luftë, as për dëshmorët e familjet e tyre. Çka pret Ibrahim Kelmendi, pse nuk bën kallzim penal ndaj vrasësit të shokëve tanë ?! Hysen Gega, mbasi doli nga burgu,kah gjysma e gushtit 1990 erdhi në Gjermani për të kërkuar stazhin e punës, që kishte kryer këtu. Bisedonim një ditë dhe nuk hynte fare në bisedë se si e kush i vrau tre shokët tanë. Prita pak dhe në një moment i them: - O shoku Hysen, si ta merr mendja për vrasjen e shokëve? Nuk ke ndonjë mendim, apo mos ke dëgjuar në burg, për ndonjë të dyshuar? Këtë e ka bërë UDB-a – tha ai. O ti shok, i them përsëri. Që e ka bërë UDB-a atë e dimë të gjithë, por cilët janë vrasësit dhe kush i udhëzoi, e i drejtoi deri te vendbanimi i Jusufit? Ku e dinin ata, se atë natë do të ishte aty edhe Kadri Zeka , që do të dilnin në atë acar, për t’i telefonuar gruas së Kadriut, pra Saime Isufit, alias Bules!?! Ore UDB-eja, kishte njeriun e saj që i çoi vrasësit drejt vendit, ku do të dilnin në pritë! Ai heshti. Nuk fliste, rrinte si në mendime. Mbasi prita pak i them:- mos është Rizah Salihi, se menjëherë pas vrasjes është arrestuar nga policia gjermane, e cila e ka burgosur disa muaj !? U kthye nga unë dhe më tha:- Jo, bre, mos e mirrni në qafë, se nuk ka faj i shkreti, jo jo aty janë të tjerë njerëz…! Kurse shefi i tij Mirani (Ibrahim Kelmendi), në librin “ATENTATET” deklaron, se pikërisht Rizah Salihu (Rezil Mejtepi), është vrasësi i shokëve !? Ibrahim Kelmendi - intervistë, gazeta "Express" - Prishtinë Meqë Ibrahim Kelmendi pas 25 vitesh ka identifikuar qartë vrasësin e shokëve tanë, Jusuf e Bardhosh Gërvallën e Kadri Zekën, tashmë është koha që ai të bëjë një kallzim penal në Gjykatën e qarkut në Prishtinë ndaj urdhërdhënësve dhe dorasit në fjalë. Çka pret Ibrahimi, pse nuk e bënë një gjë të tillë?! Hyseni më tregonte tmerret, që kish përjetuar në muajt e parë të burgut, sa bënte të mendosh, se si ky njeri po rrinte në këmbë e lere më të tjera. Ankohej shumë për shqipfolësit udbashë, se sa për udbashët shkije! Gjatë tregimeve të tij aq të tmerrshme, fillova ta urreja. Më vinte ti them ikë ore ikë, se nuk je askushi, ikë se ti me aventurat e tua u dorëzove vet, pa bërë asgjë nga të gjitha ato rrahje gjoksi e gjitha ato premtime, për të cilat nuk të shtyu askush. E more vet një vendim të tillë dhe vet u dorëzove. Kush është fajtor për këto që po mi tregon!!! Vetëm sa s’ulërita: “Pusho mor naiv se për fajin tënd, me aventurat e tua more në qafë shumë shokë të tjerë, pa arritur asgjë, pa bërë as më të voglin hap… Nuk i kuptoj aventurat e tua, këto sjellje prej të çmënduri!!!! U nise me një kriminel, me një qen kurvash dhe tani na tregon se si edhe penisin ta kanë shtypur gardianët e burgut duke i ra me pendrek, e të tjera budallallëqe…” Ibrahim Kelmendin e kam njohur që në verën e ’ 79-tës Mërgimi sapo kishte filluar të merrej me veprimtari patriotike dhe pa dyshim si çdo fillim kishte vështirësitë e veta. Ato grupe, që e quanin veten organizata, nuk ishin të pavarura. Ato, ose bashkëpunonin me organizatat kroate ose dhe me të tjera. Për ne nuk ekzistonin ato pro ruse e pro bullgare, pra për ne ishin të panjohura. Për ato ishte më i lëvizshëm Ibrahim Kelmendi. Ai i gjurmonte dhe futej në to pa pasur probleme… Nuk përtonte të udhëtonte dhe ti zbulonte thuajse të gjitha. Ibrahimi u ka marrë edhe shuma të parave organizatave kroate për të blerë armë. Dhe ato nuk ishin pak (ishin 50 mijë DM). Tani ai, ato i mbulon me pluhur dhe asnjëherë nuk skuqet për ta thënë të vërtetën! Unë, Ibrahim Kelmendin e kam njohur që në verën e ’79-tës. Ruaj kujtime të mira dhe respekt për të, si shokë të ditëve të para, të një rrethi të organizuar. Ibrahimi ka ecur më shumë. Ai ishte i pa disiplinuar, me ca sjellje jo të mira dhe aq më shumë të pa pranueshme tek ne shqiptarët. Futej në guzhinë, te gratë…Shtrihej në dhomë gjërë e gjatë dhe nuk e kishte për gjë, se ishe ti me familje. Ai shtihej sikur të ishte në shtëpinë e vet... Nuk tregoi asnjëherë mirënjohje për gjitha ato pritje që i bëheshin nga gratë e shokëve duke e nderuar si një patriot! Prandaj ai nuk e dinte të mirën, nuk kishte turp. Këto, mua, personalisht, në fillim më bënin përshtypje jo të mirë, por më vonë nuk i vija re, se e kam dashur si patriot. Patriotizmi ishte çështja kryesore për mua. Pra patriotizmi nuk i ka munguar, e as unë nuk kam patur dyshim për këtë. Faridin Tafallari (me plis) dhe Ibrahim Kelmendi (prapa tij) në demonstratën e Brukselit, më 13 qershor 1981. Te unë, në Nagold, Ibrahimi vinte shpesh, nga viti tetëdhjetë - deri tetëdhjetë pesë. Isha kryetar i “Bashkësisë së klubeve perëndimore në Evropë”. Më 09.11.1984 ksha marrë një ftesë, për të shkuar në një përvjetor të klubit “Asim Vokshi” në Lozanë të Zvicrës. Duhet të shkoja aty për t’u takuar me shokët e bashkësisë në Zvicër. Për këtë qëllim më duhej të përgatisja një referat. Ibrahimi ishte tek unë dhe me thënë të drejtën isha i gëzuar, se do të më ndihmonte për ta përgatitur më mirë referatin. I them, hajde e më ndihmo ta shkruajmë bashkë, se ti je i përgatitur duke menduar, që ishte student!? Por ai, as që lëvizi nga vendi. Rrinte shtrirë, ashtu kot! Pasi e përgatita referatin, i thashë përsëri ta shihte se si e kisha shkruar. Ai ktheu kokën nga unë dhe as që mori mundimin ta shikonte me dorën e tij. I hodhi një sy shkarazi e më tha: Mirë e ke bërë, se mos po kuptojnë ata më shumë se ti…! A ka ndikuar Ibrahim Kelmendi, në vrasjen e Jusuf e Bardhosh Gërvallës dhe të Kadri Zekës?! Them se në një mënyrë ai ka ndikuar, duke i hapur rrugën Rizah Salihut, Sadikut, kujtdo që ka marrë atë veprim, të cilin nuk e kreu Hyseni! Sipas mendimit tim, moskryerja e vrasjes nga Hyseni u bë, sepse Ibrahim Kelemendi e bindi atë të mos vepronte, ashtu sikurse del dhe në librin “Atentatet”! Atëherë Rizahu u detyrua ta bënte vetë!! Hyseni i bëri Jusufit të Madh shumë kërcënime, sa i vuri në tavolinë dhe revolen duke ju drejtuar dhe Rizahit, se njeri nga ju të dy duhet të jetë i UDB-së?! Po, sipas të gjitha veprimeve, njerëz të UDB, kanë qenë Sadiku dhe Rizahi. Hyseni i la këta të dy, u fut në burg, duke e ditur çfarë po bënte dhe ndoshta ka vepruar kështu me qëllim. Ai e dinte, se cili ishte Sadiku, pasi Mirani (I.K.) ja sqaron dhe çështjen e telefonatës duke i thënë, se në telefon nuk ka qenë Nezir Gashi, një patriot i asaj ane, por ka qenë vetë Sadiku. E pra si është e mundur që Hyseni merr një rrugë me “syhapur” e me “mend në kokë”, drejt një sakrifice, ku e priste burgu! Ndaj një veprim i tillë s’ka se si mos jetë i çuditshëm!!! Si mundet që Mirani të vinte pak para mbrëmjes, pak para se të nisesh Hyseni për në Kosovë!?! Prandaj është e pa mundur, që Hyseni mos të jetë konsultuar fare, pa marrë pëlqimin dhe miratimin e Ibrahim Kelmendit! Ndërsa Jusufin nuk e njoftoi, nuk e vuri fare në dijeni. Ai shkoi me udbashin për të vrarë udbash!!! Në banesën time, ku ishin Jusufi, Ibrahimi e Dem Demaj, diskutonim se si Hyseni u nis me një njeri shumë të dyshuar. Jusufi i nervozuar ju drejtua Ibrahimit duke i thënë:- Pse e lejove Hysenin të shkonte, kur ti e dije se ai do të tradhëtohej nga udbashi Sadik Blakaj?! Pse e bëre këtë?! Pse!??? Apo mendove se do të mburreshe, po të dilte me sukses aksioni e tani që ai dështoi, thua që Hyseni nuk më dëgjoi! Ti Ibrahim erdhe nga Bohumi, e përcolle, kurse unë jam këtu dhe nuk më njoftuat, as Hyseni e as ti !?! Nuk e di pse Mirani nuk e pranon që nuk ishte në dijeni për vajtjen në Kosovë të Hysenit me Sadikun! Po ashtu nuk tregon të vërtetën për të hollat e marra nga organizatat kroate, të cilat i shkuan dajës së tij në Pejë. Ato para ishin marrë për armët që do të bliheshin në ish-Çekosllovaki, nga ai së bashku me Hysen Gegën. Por plani dështoi dhe armët nuk u blenë!. Jusuf Gërvalla në letrën e 13 majit 1981 shkruan: ” Rizah Salihu, nga Mushtishti, një provokator ose njeri shumë naiv dhe i rrezikshëm provoi të organizonte me shokë likuidimin tim dhe të vëllaut tim, duke na quajtur “të dërguar specialë të UDB-së”... Me sjelljet e tij Ibrahim Kelmendi nuk mund t’i shmanget përgjegjësisë, që ka për vrasjen e tre shokëve! Jusufi disa herë i ka bërë vërejtje Miranit, që të jetë më i disiplinuar dhe më serioz! Jusuf Gërvalla në një letër të datës 13 maj 1981 fq.2 dërguar Sabri Novosellës (Mërgimit) për Rizah Salihun (Rezili) shkruan, po e citoj: “(...) Tash për tash po theksoj se udhëheqësi i këtij grupi (Rizah Salihu, nga Mushtishti, një provokator ose njeri shumë naiv dhe i rrezikshëm), provoi të organizonte me shokë likuidimin tim dhe të vëllaut tim, duke na quajtur “të dërguar specialë të UDB-së”...” Kopja e letrës së Jusuf Gërvallës, dërguar S.Novosellës (Mërgimit) më 13 Maj 1981 (fq.2) Një ditë Bardhosh Gërvalla, Nami Ramadani, Ibrahim Kelmendi te stacioni në Shtutgart, po e pritnin Jusuf Gërvallën që po kthehej nga një vizitë në Hamburg. Në një moment Ibrahimi largohet, duke ju thën se e pash një shok! Bardhoshi i tha Namiut mu duk se ai ishte Rizah Salihu!?, dhe e pyet: Ti Nami i beson Ibrahimit!? Po..! Pra të kesh kujdes se ne nuk i besojm! Edhe në një rast tjetër dyshohet se Ibrahim Kelmendi me Sadik Blakaj, kanë fjetur në shtëpin e Namiut pa dijeninë dhe lejen e tij, në Eslingen!? Kur Sadiku u kthye nga Kosova, pasi e la Hysenin në burg. Vetëm Ibrahimi e dinte vendin ku i linte çelsat Namiu, kur njerzit e shtëpis nuk ishin aty! Namiun, për këtë e njoftuan fqinjët, se i kanë parë dy burra duke dalur nga banesa!? Dyshohet se Ibrahim Kelmendi kurrë nuk i ka ndërpre takimet me Sadik Blakajn!? Për këtë më gjërsisht kam shkruar edhe në librin “Terror, Dhimbje, Qëndresë”. Cerimonia e varrimit të J.Gërvallës, K.Zekës dhe B.Gërvallës në varrezat e Bad Canstadit në Shtutgart (05.02.1982) Por dyshimet e mia për Ibrahim Kelmendin, në disa fakte konkrete, si çështja e marrjes së postës, bazuar në fjalët e Jusufit, që postfachin e tij e dinte vetëm Ibrahim Kelmendi e jo edhe Riza Salihu. Dhe nga ky fakt del se Jusufi ka dyshuar tek Ibrahimi. Prandaj për këtë edhe më ka thënë: “ Ti Din mos u largo nga Ibrahimi, por ke kujdes nga ai, se unë dyshoj, se kështu kemi informata nga Kosova, kështu na kanë këshilluar edhe shokët e ambasadës në Vjenë!” Këtë që ma tha me gojë Jusufi, ka shkruar edhe në letrën e datës 13 maj 1981 dërguar “Mërgimit” në Stamboll. Në faqen 3 të kësaj letre shkruan, si vijon(po citoj) :”Sa për organizatën e bashkuar rreth organit”Bashkimi”, më duket se pak dobi mund të ketë nga iniciativa për bashkim e bashkëpunim me ta. Së pak për sa shihet te udhëheqësi i kësaj organizate në botën e jashtme, (I.Kelmendi-vërejtja ime) nuk ekziston përshtypja për organizim të mirëfilltë dhe as për ndonjë organizatë të fuqishme numerikisht. Megjithatë, po ta shihni ju të arsyeshme, ndoshta do të mund të realizohej mundësia që shokëve të Lëvizjes në Kosovë t`u jepet lidhja me përfaqsuesin e “Bashkimit” në Kosovë. Megjithqë, për sa kam mundur të marr vesh, atje, në radhët e kësaj organizate, apo ndoshta në qendër të saj, ndodhet një njeri i dyshimtë, njëfarë Blakaj, që punoka në Entin e Sigurimit Social në Prishtinë. Sa për mua unë njëherë për njëherë, pas numrit të fundit të “Bashkimit”, të cilin ta kam dërguar, të gjitha marrëdhëniet me përfaqësuesin e tij të këtushëm i kam ndërprerë. Këshilla për ndërprerjen e marrëdhënieve me të kam pasur edhe nga ana e diplomatëve shqiptarë në Vjenë..”-thuhet në këtë letër. Kopja e letrës së Jusuf Gërvallës, dërguar S.Novosellës (Mërgimit) më 13 Maj 1981 (fq.3) Gjithashtu për prezencën e tij, tek makina e Bardhoshit në Mynchen (këtë e thotë edhe vetë Ibrahimi në librin “Atentatet”), Jusufi më pat thënë, që: ti Ibrahim mos m’u afro as 50 metra pranë banesës, marrja e të hollave nga kroatët dhe sidomos nata e fundit (17 janar 1982) ku po flitej për një çështje të madhe për bashkimin e ish-organizatave, gjë për të cilën ka qenë mjaft i interesuar dhe Ibrahimi. Duke e njohur, se ai dëshironte t´i dij të gjitha, atëherë si ka mundësi që të largohej bash atë natë (natën e vrasjes së Jusufit, Kadriut e Bardhoshit)?!! Ibrahimi u largua për në Dyseldorf, për shfaqjen e disa filmave në video, për antarët e klubit “Emin Duraku”. Pra, atë natë Ibrahimi me Sylë Nuhën u larguan dhe Jusufi, Bardhoshi dhe Kadriu mbetën në banesën e Jusufit në Untergrupenbach - Heilbronn. Ndaj kush mund t´i dinte këto lëvizje të asaj nate të zezë?!? Edhe pse është folur për disa dyshime se disa netë janë sjellur disa hije “njerëzish”! Ibrahimi në librin e tij “Atentatet” thotë se në banesën e Gërvallëve (kur kemi shkuar nga takimi i Bernachausenit) kemi gjetur një njeri të panjohur dhe të padëshiruar për familjen gërvallaj. Nëse është kështu pse Ibrahimi nuk e thotë emrin e tij, por e len këtë gjë mister!? Por ndodhi, ajo më e keqja, një tragjedi e tmerrshme, më e zeza, o mjerë shqiptaria! Na e vranë Jusufin, u vra Bacaloku Ynë, u vra Ylli ndriçues i Mërgatës e i mbarë popullit shqiptar! Ah! Sa të pa besë, që ka kjo botë! Tu lëshuan si lypsa, si bisha, si ujq të pa ngopur, si qenë të pa besë! Të kërkuan e të ndoqën këmba këmbës, deri sa të zunë pritë! Të vranë, të morën jetën, o i Miri Ynë! E unë, e shokët tanë ku ishim, që nuk të ruajtëm, që nuk u treguam vigjilentë!? U vra dhe Kadri Zeka, drejtues i mërgimtarëve në Zvicër e më gjerë, i cili tërë rininë, kohën më të bukur të jetës e shkriu për çlirimin e Kosovës, që populli i saj të merrte frymë lirshëm, e mos ta shkelte çizmja e shkjaut, që kosovarët të bëheshin Zot të kësaj toke! O Bardhoshi ynë! O buzagazi i Mërgatës, që vetëm natyra jote të bënte, të kënaqesh, me atë dashamirësi, me atë kulturë e me atë guxim që kishe! Nuk kurseve as djersë, as mund, as rininë e bukur, por dhe jetën, derdhe gjakun bashkë me vëllanë Jusuf e me shokun më të ngushtë e më besnik, Kadri Zekën! Ju u vratë nga Udbeja famëkeqe e ish Jugosllavisë, e serbëve, e shkinave, nga gjakprishurit shqipfolësa, nga tradhëtarët e vendit! Ju vranë, he, kurrë mos pafshin të mira në shtëpitë e në jetën e tyre! O ZOT! Ju vranë, për të mos vdekur kurrë! Biseda telefonike me Saime Isufin - Bulen pas leximit të romanit”ATENTATET” Posa e kisha lexuar romanin “Atentatet”, kah fundi i shkurtit 2007, më merr në telefon Saime Isufi (Bulja). Më kërkoj, një kopje nga “TEZAT RRETH FRONTIT POPULLOR PËR REPUBLIKËN E KOSOVËS”! Së pari u habita, pse më morri pas 10 vitesh?! Kish kaluar një dekadë pa asnjë lloj komunikimi! Unë kisha botuar tre libra dhe për asnjërin nuk më kishte folur, as për mirë e as për keq! Dhe unë e kisha lënë moslajmërimin, se nuk dëshiroja të futesha në polemika, jo se nuk më interesonte dhe mendimi i saj… Pas 10 vitesh më thotë, përmes receptorit të telefonit, se unë jam Bulja o Faridin!!! Eu i them, me një dlirësi të pastërt, pa më vajtur mendja për keq. Më tha, se më duhet një kopje e tezave… dhe të lutem nëse i ke dhe nëse dëshiron ma dërgo, se më duhet!? Po, i thashë i kam dhe do ta dërgojë nesër. Bulja, më pyeti, nëse e kisha lexuar librin e Ibrahimit “Atentatet” Po, i thash e kam lexuar, po si tu duk? I thashë mirë, po duhet analizuar. Tha se edhe unë e kam lexuar dhe ka gjëra interesante… Bulja vazhdoj duke thënë se edhe librat e mi i kish lexuar!!! Po mirë i thashë si të janë dukur dhe çfarë mendimi ke dhe kam pritur ndonjë shkrim apo reagim nga ti! Po, po, ti nuk u konsultove me ne, se duhesh të konsultoheshe! I thashë, unë nuk jam konsultuar, për një arsye. Mendova , se po të konsultohesha, ato libra nuk do të arrinin të botoheshin kurrë, se me siguri në bazë të arsyetimit tim, do të më sugjeronit që të hiqja pjesë nga shkrimet!! Nënë Ajshja, Tushja(nusja e Kadri Zekës) dhe Faridin Tafallari - te varrezat e dëshmorëve në Shtutgart Megjithatë ndjeva një përmallim! U gëzova, që fola me Bulen, se më kishte marrë malli! Por duke menduar e duke i bërë pyetje vetes, përpsehet e shumtë, mendova si ka mundësi që Bulja mos ti ketë Tezat, të cilat qenë një nga shkaqet e vrasjes të 3 dëshmorëve?!? Dhe menjëherë mu kujtua se unë, Tezat i kisha botuar në librin “Terror Dhimbje, Qëndresë”, ndaj kërkesa e Bules dhe telefonata saj më duken si provokim!? Duke menduar, e mora në telefon dhe i thash. Oj Bule si ka mundësi që ti nuk i ke Tezat??? Po librin tim “Terror,Dhimbje,Qëndresë” a e ke lexuar?. Fjalët e saj, si përgjigje qenë të pakuptimta…. Meqenëse i premtova, të nesërmen i dërgova një kopje. Prita të më merrte në telefon, se më premtoi, por nuk më mori kurrë!. Bule ti për tre librat e mi nuk më ke thënë as një fjalë, as një vërejtje, por dhe as një lëvdatë?! Megjithatë moj Bule, nuk je as e para e as e fundit, që nuk ke treguar asnjë interes për tre librat e mi, për atë epokë, që punuan e luftuan të tre trimat, të paharruarit Jusuf, Bardhosh Gërvalla e Kadri Zeka! E sa të tjerë shokët tanë, ku janë tani, ata me të cilët ndamë të mirën dhe të keqen, kaluam rreziqe, kur ndiqeshim këmba këmbës nga UDB? E si do të merren “shokët tanë” me librat e mi kur sot pijnë kafe me ata, që deri dje na luftuan, janë bërë miq vetëm për përfitime. Eu sa poshtë ka rënë burrëria e disave!! E për Ibrahimin më pyete apo më provokove, që mos të të them më gënjeve, a më tradhëtove??? Pas vrasjes së Jusufit erdhën turli horri me bajrak në krahë për ta marrë Mërgatën si bariu delet. Po po erdhën plot bajraktarë, hileqarë, palaço… Pra, me vrasjen e Jusufit të Madh Mërgata humbi drejtuesin më të përgatitur, se kurrë ndonjëherë tjetër në historinë e shqiptarëve, qoftë brenda vendit apo jashtë në diasporë. Mërgata humbi YLLIN e saj që i ndriçoi mërgimtarët kudo e nga do që ishin. Të vranë, he, i vraftë rrufeja të gjithë ata që ndihmuan vrasjen tënde O Yll i pashuar! Të vranë dhe pas vrasjes tënde erdhën turli horri me bajrak në krahë për ta marrë Mërgatën si bariu delet. Po po erdhën plot bajraktarë, hileqarë, palaço, për ta “drejtuar” e për ta bërë, si kope dhensh, Mërgatën, që e vure Ti në binarë, me shokun tënd , luftëtarin e madh Kadri Zekën! Eh, e cilët erdhën! Xhaferr Durmishi, që me zërin e tij të sosur, nuk e dëgjonte kush, se kuptonte kush, apo qofshin edhe pretendimet e Ibrahim Kelmendit, për të marrë timonin, për të drejtuar Mërgatën, Sabri Novosella, ai turkoshak, që kurrë nuk tu gjet pranë, kur ti prisje telefonatën dhe ndihmën e tij në ditët më të vështira, kur ti kishe nevojë për të, dhe ai kurrë nuk të telefonoi. Jo, jo, o Bacalok! Ti hiqje nga kafshata e gojës, lekun për aktivitete, për nxjerrjen e “Lajmëtarit të Lirisë” e ai, Sabri Novosella rrinte me plot para në xhep në Adapazar të Turqisë, i ruante lekët për të ndërtuar pallate e vila në periferi të qytetit bregdetar të Durrësit, apo sot në Kosovën e shumëvuajtur! Ai kur erdhi nga Turqia, na bëri pikë e pesë edhe ne pak që kishim mbetur, për të vazhduar veprimtarinë, aty ku na e le Ti! Pastaj erdhën do Avdullaha, do Osmana, do Xhaferra do Emrusha, e do Mustafa …Herë paraqiteshin si të kuq e herë të sarit, megjithfarë ngjyrash, vetëm ngjyrë njeriu nuk kishin. E si mund të ketë ngjyrë njeriu Mustafë Xhemajli, të cilin e njoh aq mirë, ja di karakterin e dobët, ku nga fryn era kthen gunën. Kjo shihet fare mirë në fjalën e tij promovuese, për librin “Atentatet” të Ibrahim Kelmendit, ku ngre dhe lartëson figurën e atyre, që nuk e meritojnë dhe ul me paturpësi figurën e disa njerëzve të vërtetë, veprimtarëve, disa patriotëve, që nuk kursyen asgjë për Kosovën e shtrenjtë. O Bacaloku Ynë! Dhe vinin, e gjenin sofrën shtruar! Hanin sa ngopeshin, e përmbysnin dhe shtronin tjetrën në vete. Ndaheshin dhe nuk ngurronin të na shanin neve. Më vonë erdhën dhe plot udbashë, hajdutë, mashtruesë e çfarë nuk pamë ne, punëtorët e mërguar. Dikur, ata që na shitën dhe përsëri ata donin të na hanin dhe këtu në mërgim. Po, po, o Bacaloku Ynë, nuk kishin të ngopur, vetëm na lypnin lekë, Jo ore, më fal, çfarë lekë, na lypnin marka, franga, dollar…. Dhe ato me shumicë, se formuan këtu qeverinë dhe rrinin këtu qeveritarët e republikës së Kosovës, me në krye Bujar Bukoshin, mashtruesin e Isa Mustafë, hajdutin!!! Cerimonia e kthimit të eshtrave të Jusufit, Kadriut dhe Bardhoshit në Kosovë ( Shtutgart – Bad Canstadt, Janar 2002) U formuan disa parti, por ajo e Lidhjes “Demokratike” të Kosovës i mblodhi të gjithë, me patriotë, me tradhëtarë, me hajdutë, me horra, me udbashë. Por çfarë të bësh, ajo fitoj dhe mërgatën!? Na gënjeu për 10 vjet! U bë e fortë! Dhe kur u formua Ushtria Clirimtare e Kosovës, ajo krijoi Farkun dhe arriti ti përçaj ushtarët tanë edhe në frontin e luftës!!! Ndaj o Bacaloku Ynë! Ju vranë që ti kenë duart e lira për të bërë çfarë të DUAN dhe ashtu u bë!!! Bënë e po bëjnë çfarë duan!!! Në vendet kyçe, në krye të shtetit janë futur edhe ata, që ty, Kadriun, Bardhin e shumë të tjerë ju vranë dhe as kush nuk ju bën asgjë!!! Vazhdojnë me gënjeshtra dhe sot e kësaj dite! Populli është lodhur, është dëshpëruar, është varfëruar deri në skamje të tmerrshme. Një pjesë, e ajo pjesë janë parlamentarët, qeveritarët, ata që po e drejtojnë “shtetin” e Kosovës, janë pasuruar me gjakun tuaj dhe të dëshmorëve, që luftuan për idealin e shenjtë, për lirinë e çështjes kombëtare. E këta horra qeveritarë o Bacaloku Ynë, duan, që ju t’ju mbulojë pluhuri i harresës e koha t’ju largojë! Askush prej tyre nuk kujtohet, nuk ju përmend, a thua se s’keni ekzistuar kurrë! E prej tyre asnjë nuk mendon as për popullin! Këta bukëshkalë mendojnë vetëm për vete, për njerëzit dhe familjarët e tyre. Këtyre, që ju ke dhënë “votat” o popull, jetojnë në lluks pa menduar për ty, duke dalë në kamera e televizor, duke u zgërdhirë, duke gënjyer çdo ditë, çdo orë, çdo minute!!! Ruajnë xhepat e tyre të fryrë me mundin dhe djersën tënde. Deri kur do të durohet kështu o popull !? Mjerë populli i thjeshtë! Po më e keqja është degjeneruar rinia, të rinjtë, pak mendojnë për patriotizëm, se kanë mbetur rrugëve, të pa punë dhe pa një të ardhme të sigurtë. I mbajnë sytë matanë kufijve, të ikin jashtë për të punuar, se asnjë prej qeveritarëve nuk e vret mendjen për ta! Nuk duhet të harrojmë që rinia është burimi i energjisë e përtëritjes së Kosovës sonë! Eu, dhe ata që i bënin deri dje thirrje rinisë, për t’ju bashkangjitur UÇK-së, sot ju thonë, që mos të mendojnë më për patriotizëm, se ka kaluar koha e patriotizmit!!!! A e merrni me mend se kush e thotë se?! Po ja që e tha edhe Jakup Krasniqi, në Bitigheim, në Akademin përkujtimore me rastin e 25 vjetorit të rënies së tre heronjve të lirisë. E sot Kosova, akoma nuk ka një status, është në udhëkryq…! Nga pashtriku.org dhe webi:http://rugovapress.blog.com/2007/8/

Posted by Shqipetarzgjohu.blogspot.com at 7:42 AM 0 comments

------------------------------------------------------------

Shkruan:Flori Bruqi

Letër publike: Gjurmë të pahijshme në veprat e një të çmenduri.‏...